Biyoloji öğretiminde yeni dönem: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yayımlanan biyoloji 9. sınıf ders kitabının bilimsel değerlendirmesi

Ertunç Gündüz; Mehmet Yılmaz; Şeyda Gül; Osman Çimen; Ferhat Karakaya; Merve Adıgüzel Ulutaş

doi:10.53444/deubefd.1777724

TR EN

Öz

Biyoloji öğretiminde yeni dönem: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yayımlanan biyoloji 9. sınıf ders kitabının bilimsel değerlendirmesi

Öz

Bu araştırma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli çerçevesinde yayımlanan Ortaöğretim Biyoloji 9. Sınıf Ders Kitabında yer alan biyoloji konularını bilimsel içerik açısından incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma materyali olarak MEB tarafından yayımlanan ve 2024-2025 eğitim-öğretim yılından itibaren dokuzuncu sınıflarda okutulmaya başlanan güncel biyoloji ders kitabı seçilmiştir. Nitel araştırma deseni temeline dayanan araştırma, doküman incelemesi yöntemi ile yürütülmüş olup söz konusu kitapta yer alan iki tema (Tema 1: Yaşam, Tema 2: Organizasyon) bilimsel içerik açısından incelenmiştir. Elde edilen bulguların değerlendirilmesi sonucunda Tema 1’de toplam 35, Tema 2’de 34 ve Sözlük bölümünde 8 adet bilimsel hata veya eksiklik tespit edilmiştir. Tema 1 altında toplanan konulardan en fazla bilimsel hata “1.6. Üç Üst Âlem (Domain) Sistemi ve Genel Özellikleri” konusunda, Tema 2’de ise “2.2. Organik Moleküller” ve “2.8. Hücre, Doku, Organ ve Sistemlerin Organizasyonu” konularında tespit edilmiştir. “1.3. Bilimsel Araştırmaların Bilim Etiğine Uygunluğu”, “2.3. Organik Moleküllerin Tayininde Kullanılan Ayıraçlar”, “2.4. Enzim Aktivitesini Etkileyen Koşullar” ve “2.7. Küçük Moleküllerin Hareketi: Difüzyon ve Ozmoz” başlığı altında ele alınan konularda ise herhangi bir hataya rastlanmamıştır. Bulgular hata tipleri açısından değerlendirildiğinde ise her iki temada da en sık kavram tanımı hatasının yapıldığı tespit edilmiştir. Araştırma sonunda ulaşılan bulgular ışığında ders kitaplarının iyileştirilmesine yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Biyoloji dersi, ders kitabı, bilimsel içerik, bilimsel hata tipleri

A New Era in Biology Education: Scientific Evaluation of the Grade 9 Biology Textbook Published within the Türkiye Yüzyılı Maarif Model

Öz

This research was undertaken to critically analyze the scientific content of the Grade 9 Secondary Education Biology Textbook published under the Türkiye Yüzyılı Maarif Model. The textbook, issued by the Ministry of National Education (MoNE) and introduced into ninth-grade curricula as of the 2024–2025 academic year, served as the primary research material. Anchored in a qualitative research design, the study adopted a document analysis approach, with particular attention to two major themes included in the textbook (Theme 1: Life; Theme 2: Organization). The analysis revealed a total of 35 scientific inaccuracies or omissions in Theme 1, 34 in Theme 2, and 8 in the Glossary section. Within Theme 1, the highest concentration of errors was observed in “1.6. The Three-Domain System and Its General Characteristics,” whereas in Theme 2, the sections “2.2. Organic Molecules” and “2.8. The Organization of Cells, Tissues, Organs, and Systems” contained the largest number of inaccuracies. Conversely, no scientific inaccuracies were identified in sections including “1.3. The Compliance of Scientific Research with Scientific Ethics,” “2.3. Reagents Used in the Identification of Organic Molecules,” “2.4. Factors Influencing Enzyme Activity,” and “2.7. Movement of Small Molecules: Diffusion and Osmosis.” When the findings were evaluated in terms of error types, it was determined that the most frequent error in both themes was the definition of the concept. In light of the findings of the research, various suggestions were made for improving textbooks.

Anahtar Kelimeler

Biology course, textbook, scientific content, scientific error types

Etik Beyan

Bu çalışma anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen, insan ve hayvanların (materyal/veriler dâhil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılan ve kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar kapsamına dahil olmadığı için etik kurul izni gerektirmemektedir.

Kaynakça

Abimbola, I. O. (1988). The problem of terminology in the study of students’ conceptions in science. Science Education, 72, 175–184
Adıgüzel, M. (2019). Biyoloji öğretmen adaylarının kavram yanılgılarının belirlenmesi ve giderilmesi üzerine bir eylem araştırması (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Adıgüzel, M., & Yılmaz, M. (2020). Biyoloji öğretmen adaylarının kavram yanılgılarının belirlenmesi ve giderilmesi üzerine bir eylem araştırması. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 16(1), 69-82. https://doi.org/10.17244/eku.691760
Ağyürek, M., & Köse, E. Ö. (2022). 11. sınıf Biyoloji ders kitaplarındaki sinir sistemi konusunun okunabilirlik düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Beşerî Bilimler ve Eğitim Dergisi, 8(18), 354-370.
Ainsworth, S. (2006). DeFT: A conceptual framework for considering learning with multiple representations. Learning and instruction, 16(3), 183-198.
Amalia, D., Fikriyah, A., Tamam, B., Sidik, R. F., Yuniasti, A., & Wulandari, R. (2023). Analysis of junior high school students’ misconceptions using five tier diagnostic test ın the concept of living things classification. Indonesian Journal of Mathematics and Natural Sciences Education, 4(2), 121-134.
Anılan, H., Balbağ, M.Z., Anılan, B., Görgülü, A., & Çemrek, F. (2007). Fizik, kimya ve biyoloji dersi ders kitaplarının öğretmen adayları tarafından değerlendirilmesi. e-Journal of New World Sciences Academy, 2(4), 313-320.
Atıcı, T., Keskin-Samancı, N., & Özel, Ç.A. (2007). İlköğretim fen bilgisi ders kitaplarının biyoloji konuları yönünden eleştirel olarak incelenmesi ve öğretmen görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(1), 115-131.
Bayu, S. (2024). The importance of setting the classroom learning environment to optimize its function as a learning resource. Journal of Electrical Systems, 20(5s), 1088-1092.
Bodur, F. (2016). Uzaktan öğretim ders kitaplarında kullanılan görsel öğelerin öğrenmeye etkileri (Anadolu Üniversitesi örneği). Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 70-80.

Bozdağ, H. C. (2017). Üç aşamalı kavramsal ölçme aracı İle öğrencilerin sindirim sistemi konusundaki kavram yanılgılarının tespiti. Bartin University Journal of Faculty of Education, 6(3). doi:10.14686/buefad.308999
Brooker, R. J., Widmaier, E. P., Graham, L. E. & Stiling, P. D. (2017). Biology (4th Edition) McGraw-Hill Education, USA.
Brungs, S., Petrat, G., der Wiesche, M. V., Anken, R., Kolanus, W., & Hemmersbach, R. (2016). Simulating parabolic flight like g-profiles on ground-a combination of centrifuge and clinostat. Microgravity Science and Technology, 28, 231-235.
Chen, C., Zhao, C., & Wang, B. (2016). Teaching reform in biochemistry - facing the Washington accord and engineering accreditation. Education Journal, 5(4), 75–80.
Chen, B., Chen, S., Liu, H., & Meng, X. (2024). Examining the changes in representations of nature of science in Chinese senior high school chemistry textbooks. Science & Education, 33(2), 327-346. https://doi.org/10.1007/s11191-022-00383-7
Chi, M. T. H. (2005). Commonsense conceptions of emergent processes: Why some misconceptions are robust. The Journal of the Learning Sciences, 14(2), 161–199.
Chodos, A., & Ouellette, J. (2004). Lens Crafters Circa 1590: Invention of the Microscope. American Physical Society APS News, 2.
Chowdhury, M. (2018). Emphasizing morals, values, ethics, and character education in science education and science teaching. Malaysian Online Journal of Educational Sciences, 4(2), 1-16.
Coştu, B., Karataş, F. Ö., & Ayas, A. (2003). Kavram öğretiminde çalışma yapraklarının kullanılması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(14), 33–48.
Çelik, S., & Karataş, F. Ö. (2022). Representation of nature of science in chemistry textbooks: Employing reconceptualized family resemblance approach as a framework. Hacettepe University Journal of Education, 37(3), 1200-1212. https://doi.org/10.16986/HUJE.2022.455
Çetin, S., & Çakır, M. (2013). 2007 biyoloji öğretim programındaki ölçme ve değerlendirme anlayışının ortaöğretim ders kitaplarına yansımasının değerlendirilmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 104-113.
Çıtak, G., & Aksoy, Ö. D. (2020). Aşılamada önemli bir engel: Aşı reddi. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(2), 15-20.
Devetak, I., & Vogrinc, J. (2013). The criteria for evaluating the quality of the science textbooks. In Critical analysis of science textbooks: Evaluating instructional effectiveness (pp. 3-15). Dordrecht: Springer Netherlands.
Duit, R., & Treagust, D.F. (2003) Conceptual change: A powerful framework for ımproving science teaching and learning. International Journal of Science Education, 25, 671-688.
Efe, H. A., Efe, R., & Yücel, S. (2012). Ortaöğretim biyoloji ders kitaplarında yer alan etkinliklerin bilimsel süreç becerileri açısından analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(24), 1-20.
Er, T. D., Şen, Ö. F., Sarı, U., & Çelik, H. (2013). İlköğretim öğrencilerinin fen ve teknoloji dersi bilgilerini günlük hayatla ilişkilendirme düzeyleri. Eğitim ve öğretim araştırmaları dergisi, 2(2), 209-216.
Erdem, Y. K., & Yuksel, Z. (2005). Sieving effect of heat-denatured milk proteins during ultrafiltration of skim milk. I. The preliminary approach. Journal of dairy science, 88(6), 1941-1946.
Esmer, Y., & Özdaşlı, K. (2023). Bilimsel araştırmalarda etik: Kavramlar ve ilkeler. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 13(3), 397-409.
Evert, R.F. & Eichhorn, S.E. (2016). Raven Bitki Biyolojisi (Çeviri Ed.; İsmail Türkan), Palme Yayıncılık, Ankara.
Freeman, S., Quillin, K., Allison, L. A., Black, M., Podgorski, G., Taylor, E., & Carmichael, J. (2020). Biological Science: Central Connecticut State University, Department of Biomolecular Science. Pearson Education, Incorporated.
Garvin-Doxas, K., Klymkowsky, M., & Elrod, S.(2017). Building, using, and maximizing the impact of concept inventories in the biological sciences: Report on a National Science Foundation–sponsored conference on the construction of concept inventories in the biological sciences. CBE—Life Sciences Education, 6(4), 1-7. https://doi.org/10.1187/cbe.07-05-0031
Graeber, A., & Johnson, M. (1991). Insights into secondary school students' understanding of mathematics. College Park, University of Maryland, MD.
Gul, S., & Yalinkilic, F. (2025). Teaching of the subject ‘Biomolecules in Living Organisms’ using 3D printing models. Education and Information Technologies, 1-36. https://doi.org/10.1007/s10639-025-13355-5
Gultom, D. L. S. (2019). Miskonsepsi siswa pada materi klasifikasi makhluk hidup di kelas VII MTs. Swasta al-washliyah sigambal tahun pembelajaran 2018/2019. Iomas, 1(2), 39–42.
Gül, Ş. (2019). Ortaöğretim 10. sınıf biyoloji ders kitabındaki metinlerin okunabilirliğinin incelenmesi. Asian Journal of Instruction, 7(2), 22-37.
Gül, Ş., & Özay Köse, E. (2021). Lise öğrencilerinin hücre ve organelleri konusundaki temel kavramlara yönelik bilgi düzeylerinin öğrenci çizimleri yoluyla belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 42, 367-390. Doi: 10.33418/ataunikkefd.734585
Gündüz, E., Yılmaz, M., & Çimen, O. (2016). MEB ortaöğretim 10. sınıf biyoloji ders kitabının bilimsel içerik bakımından incelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 414-430.
Gündüz, E., Yılmaz, M., Çimen, O., & Şen, U. (2017). MEB ortaöğretim 11. sınıf biyoloji ders kitabının bilimsel içerik bakımından incelenmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(3), 1115-1140.
Gündüz, E., Yılmaz, M., Çimen, O., & Karakaya, F. (2019). 11. sınıf biyoloji ders kitabındaki konuların bilimsel içerik bakımından incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 999-1015.
Güneş, G., & Güven, T. (2011). Biyoloji öğretiminde yabancı terim sorunu. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(4), 775-79.
Halim, A. S., Finkenstaedt-Quinn, S. A., Olsen, L. J., Gere, A. R., & Shultz, G. V. (2018). Identifying and remediating student misconceptions in introductory biology via writing-to-learn assignments and peer review. CBE—Life Sciences Education, 17(2), ar28. https://doi.org/10.1187/cbe.17-10-0212
Harris, C. J., Penuel, W. R., D’Angelo, C. M., Debarger, A. H., Gallagher, L. P., & Kennedy, C. A. (2015). Impact of project-based curriculum materials on student learning in science: Results of a randomized controlled trial. Journal of Research in Science Teaching, 52(10), 1362–1385
Hickman, C.P., Roberts, L.S., Keen, S.L., Eisenhour, D.J, Larson, A.& I’Anson, H.(2016). Zooloji entegre prensipler. Gündüz, E. (Ed.). Ankara: Palme.
Hutchinson, T., & Torres, E. (1994). The textbook as agent of change. ELT Journal, 48(4), 315-328.
Isaksen, M., Ødegaard, M., & Utsi, T. A. (2024). Science textbooks: Aids or obstacles to ınquiry teaching? Science teachers’ experiences in Norwegian secondary schools. Science & Education, 1-27, https://doi.org/10.1007/s11191-023-00492-x.
Karataş, İ. H. (2024). Türkiye yüzyılı maarif modeli hakkında. Alanyazın: Eğitim Bilimleri Eleştirel İnceleme Dergisi, 5(1), 6-11.
Kandemir, E., & Geçit, Y. (2024). Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Kavram Öğretim Uygulamalarına Yönelik Görüşleri Social Studies Teachers Perspectives Regarding Concept Teaching Methods. Journal of Social Science and Values Education, 5(1), 27-56. https://doi.org/10.29329/jsve.2024.1097.2
Kasmaienezhadfard, S., Pourrajab, M., & Rabbani, M. (2015). Effects of pictures in textbooks on students’ creativity. Multi Disciplinary Edu Global Quest (Quarterly), 4(2), 83-96.
Keleş, N. (2024). Fen bilimleri 5. ve 6. sınıf ders kitaplarının biyoloji ünitelerinde kullanılan görsel sunumların karşılaştırılması. Baskent University Journal of Education, 11(2), 77-89.
Klug, W. S., Cummings, M. R., Spencer, C. A., Palladino, M. A., & Killian, D. (2019). Concepts of genetics. Pearson Education.
Klymkowsky, M. W., Stern, E., Hafen, E., & Köhler, K. (2017). Diagnostic of students' misconceptions using the Biological Concepts Instrument (BCI): A method for conducting an educational needs assessment. Plos one, 12(5), e0176906-e0176906.
König, L. M. (2023). Debunking nutrition myths: An experimental test of the ‘truth sandwich’text format. British journal of health psychology, 28(4), 1000-1010. https://doi.org/10.1111/bjhp.12665
Köse, E. Ö., & Gül, Ş. (2020). Ortaöğretim 11. sınıf biyoloji ders kitabında sorumluluk değerinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(13), 1-15.
Kose, E. O., Pekel, O., & Hasenekoglu, I. (2009). Misconceptions and alternative concepts in biology textbooks: Photosynthesis and Respiration. Online Submission, 10(2), 91-93.
Köse, M. (2021). Ortaokul fen bilimleri ders kitaplarının ölçme ve değerlendirme açısından incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 316-334.
Kurt, H. (2013). Biyoloji öğretmen adaylarının "bağışıklık" konusundaki bilişsel yapıları. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 242-264.
Kuru, M. (2020). Omurgalı hayvanlar. Palme Yayıncılık, Ankara.
Kutlu, H. H., & Altındiş, M. (2018). Aşı karşıtlığı. Flora Dergisi, 23(2), 47-58.
Kuzu, O., Toptaş, V., & Göçer, V. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli perspektifinde 2018 ve 2024 ilkokul matematik dersi öğretim programlarının karşılaştırılması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(1), 114-140. https://doi.org/0.29299/kefad.1545275
Leong, K. Y., Tham, S. K., & Poh, C. L. (2025). Revolutionizing immunization: a comprehensive review of mRNA vaccine technology and applications. Virology Journal, 22(1), 71.
Li, F. & Wang, L. (2024). A study on textbook use and its effects on students’ academic performance. Disciplinary and Interdisciplinary Science Education Research, 6(4), 1-20. https://doi.org/10.1186/s43031-023-00094-1
Lyman, C. & O'Brien, R.A. (1977). Laboratory sStudy of the Turkish hamster Mesocricetus brandti. Breviora, Mus. Comp. Zoo. Cambridge Mass.441,1-27.
Lukin, K. (2013). Exciting middle and high school students about ımmunology: An easy, ınquiry-based lesson. Immunologic Research, 55(1-3), 201-209.
Madigan, M.T., Martinko, J.M., Stahl, D.A. & Clark, D.P., (2012). Brock biology of microorganisms (13th Edition). Benjamn Cummings, London.
Marbach-Ad, G. (2015). The use of multiple representations as a tool in biology education: evaluation and implications for teaching. Science & Education, 24(7), 1027-1031.
Meylani, R. (2024). Innovations with Schema theory: Modern implications for learning, memory, and academic achievement. International Journal for Multidisciplinary Research, 6(1), 2582-2160.10.36948/ijfmr.2024.v06i01.13785
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd Edition). Sage Publications.
Miller, S.A. & Harley, J.P. (2016). Zoology (10th Edition).McGraw-Hill Education.
Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programları ortak metni. 4 Mart 2025 tarihinde https://tymm.meb.gov.tr/upload/brosur/2024programortakmetinOnayli.pdf adresinden indirilmiştir.
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024b). Ortaöğretim biyoloji 9. sınıf ders kitabı. Millî Eğitim Bakanlığı, Ankara.
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024c). Ortaöğretim biyoloji dersi öğretim programı (9, 10, 11, 12. sınıflar). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Millî Eğitim Bakanlığı, Ankara.
Moreno-Rodríguez, V. P., Sánchez-Cabrero, R., Abad-Mancheño, A., Juanes-García, A., & Martínez-López, F. (2021). Food and nutrition myths among future secondary school teachers: a problem of trust in inadequate sources of information. Social Sciences, 10(9), 325. https://doi.org/10.3390/socsci10090325
Molles, M.C. (2016). Ecology: Concepts and applications (Seventh Edition), McGraw-Hill Education.
Nelson, D.L. & Cox, M.M., (2025). Lehninger Biyokimyanın İlkeleri (Sekizinci baskıdan çeviri), Palme Yayınevi, Ankara.
Nursyahrifa, N., Mukhaiyar, M., & Jufrizal, J. (2019). Textbooks evaluation: To what extent do the English textbooks provide learning to promote cognitive skill?. Metathesis: Journal of English Language, Literature, and Teaching, 3(1), 78-91.
Oçak, İ. S., & Uzel, N. (2024). Biyoloji ders kitaplarındaki soruların ve biyoloji öğretim programı kazanımlarının yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre incelenmesi. Journal of Individual Differences in Education, 6(2), 129-148.
Odom, A. L., & Barrow, L. H. (2007). High school biology students' knowledge and certainty about diffusion and osmosis concepts. School science and mathematics, 107(3), 94-101. https://doi.org/10.1111/j.1949-8594.2007.tb17775.x
Odum, E.P. & Barrett, G.W. (2008). Ekoloji’nin temel ilkeleri. Işık, K. (Eds.). Ankara: Palme Yayıncılık.
Özay, E., & Hasenekoğlu, İ. (2007). Lise-3 biyoloji ders kitaplarındaki görsel sunumda gözlemlenen bazı sorunlar. Journal of Turkish Science Education, 4(1), 80-91.
Özay Köse, E. &. Gül, Ş. (2016). Biyoloji öğretmen adaylarının türkçe ve yabancı biyoloji terimlerini kullanım tercihleri. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(3), 1-10, DOI: 10.19160/e-ijer.71682
Özbaş, S., & Soran, H. (2012). Biyoloji öğretmenlerinin 9. Sınıf biyoloji ders kitabı hakkındaki görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(43), 362-372.
Reinke, N. B., Kynn, M., & Parkinson, A. L. (2019). Conceptual understanding of osmosis and diffusion by Australian first-year biology students. International Journal of Innovation in Science and Mathematics Education, 27(9), 17-33.. https://doi.org/10.30722/IJISME.27.09.002
Paige, C., Ward, F., Haddad, D. D., MacNeil, J., McGaffigan, P., Ekblaw, A., & Newman, D. (2023). MIT Zero-G outreach initiative: Using experiment design and virtual reality to inspire the next generation of space scientists and engineers. Acta Astronautica, 212, 152-159.
Parthasarathy, J. (2023). Content analysis of Biology textbooks across selected educational boards of Asia for misconceptions and elements of conceptual change towards learning ‘Cell Structure.’ Cogent Education, 10(2). https://doi.org/10.1080/2331186X.2023.2283640
Parthasarathy, J., & Premalatha, T. (2021). Misconceptions and elements of conceptual change in higher secondary biology textbooks in relation to ‘Cell Structure’. International Journal of Enhanced Research in Educational Development, 9(5), 77–84.
Parthasarathy, J., & Premalatha, T. (2022). Content analysis of visual representations in biology textbooks across selected educational boards from Asia. Cogent Education, 9, 20-57.
Ploj Virtič, M. (2022). Teaching science & technology: Components of scientific literacy and insight into the steps of research. International Journal of Science Education, 44(12), 1916-1931.
Raven, P., Johnson, G., Mason, K., Losos, J., & Duncan, T. (2023). Biology (13 th Edition). McGraw Hill. Sadava, D., Hillis, M.D., Heller, H.C., & Berenbaum, M.R. (2014). Yaşam bilimi biyoloji. (E. Gündüz ve İ. Türkan, Çev.) Ankara: Palme Yayıncılık.
Saputri, D., & Widyaningrum, T. (2016). Misconceptions analysis on the virus chapter in biology textbooks for high school students grade X. International Journal of Active Learning, 1(1), 30-37.
Sari, N., Sumantri, M. S., & Bachtiar, I. G. (2018). The development of science teaching materials based on STEM to increase science literacy ability of elementary school students. International Journal of Advances in Scientific Research and Engineering, 4(7), 161-169.
Segarra, V. A., & Chi, R. J. (2020). Combining 3D-printed models and open source molecular modeling of P53 to engage students with concepts in cell biology. Journal of Microbiology & Biology Education, 21(3), 10–1128.
Sevinç, Ö. S., Zeynoğlu, E., & İmert, M. N. (2022). Ortaöğretim 11. sınıf Biyoloji ders kitaplarındaki dolaşım sistemine ait görsellerin bilimsel içerik bağlamında incelenmesi. Asian Journal of Instruction, 10(2), 21-40.
Sezer, B. B. & Dedeoğlu, H. (2024). Maarif Modeli ilkokul öğretim programında okuryazarlık becerileri: Finansal, görsel ve eleştirel. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(3), 2007-2027.
Simon, E. J., Dickey, J. L. & Reece, J. B. (2020). Campbell essential biology with physiology, USA: Pearson Education Limited.
Solomon, E., Martin, C., Martin, D.W. & Berg, L.R. (2015). Biology. Cengage Learning.
Starr, C., Taggart, R., Evers, C., & Starr, L. (2016). Biology: the unity and diversity of life. Nelson Education.
Suresh, R., Pandiaraj, M., Sankaralingam, M., & Giribabu, K. (2019). Graphene–metal chalcogenide modified electrochemical sensors, editor(s): Alagarsamy Pandikumar, Perumal Rameshkumar, Chap. 6. Micro and Nano Technologies, Graphene-based Electrochemical sensors for Biomolecules (pp. 139–153). Elsevier. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-815394-9.00006-6
Suriani, N. W., Wola, B. R., Komansilan, R., Komansilan, A., & Susilawati, A. (2023). Do prospective science teachers experience misconceptions? Identification using a digital biological macromolecules three-tier test (BM-3T). Journal of Engineering Science and Technology, 18(6), 51–60.
Şahin, V. (2015). Ortaöğretim coğrafya ders kitaplarının sözlük kısımları üzerine bir değerlendirme. Journal of International Social Research, 8(39), 398-403.
Şen, A. Z., & Nakiboğlu, C. (2014). 9. sınıf kimya, fizik, biyoloji ders kitaplarının bilimsel süreç becerileri açısından karşılaştırılması. Journal of Turkish Science Education, 11(4), 63-80.
Tekkaya, C. (2003). Remediating high school students' misconceptions concerning diffusion and osmosis through concept mapping and conceptual change text. Research in Science & Technological Education, 21(1), 5-16. https://doi.org/10.1080/02635140308340
Urry, L.A., Cain, M.L., Wasserman, S.A., Minorsky, P.V. & Orr, R.B. (2022). Campbell Biyoloji, (Çev. Ed.: E. Gündüz ve İ. Türkan), Ankara: Palme Yayıncılık.
Wollmuth, E. M., Correa, I. I. I., Alvarado Obando, A., Smith, M., Buckley, M. K., Hefferon, D. H., K. L., & Angert, E. R. (2023). Helping students see bacteria in 3D: Cellular models increase student learning about cell size and diffusion. Journal of Microbiology and Biology Education, 24(3), e00089–e00023
Yazıcı, N., & Şimşek, M. (2022). Examining the scenarios created by pre-service teachers regarding misconceptions that may occur in the teaching process. Acta Didactica Napocensia, 15(2), 256-268.
Yıldırım, A., & Şimsek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (5. Baskı), Seçkin Yayıncılık: Ankara.
Yılmaz, M., Gündüz, E., Çimen, O., Karakaya, F. (2017). Examining of biology subjects in the science textbook for grade 7 regarding scientific content. Turkish Journal of Education, 6(3), 128-142. https://doi.org/10.19128/turje.318064
Yılmaz, M., Gündüz, E., Üçüncü, G., Karakaya, F., & Çimen, O. (2018). Sekizinci sınıf fen bilimleri ders kitabındaki biyoloji konularının bilimsel içerik bakımından incelenmesi. Anadolu Öğretmen Dergisi, 2(2), 1-16.
Yılmaz, M., Gündüz, E., Çimen, O., Karakaya, F., & Ulutaş, M. A. (2023). Ders kitaplarının bilimsel içerik bakımından incelenmesi: 5. sınıf fen bilimleri ders kitabı örneği. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(3), 1561-1585.
Yiğit vd. (1997). Türkiye'deki Mesocricetus brandti (Nehring, 1898) (Mammalia: Rodentia)'nin Üreme Biyolojisi Üzerine Araştırmalar. Tr. J. of Zoology 21, 343-348. Yona, F., & Ilhami, A. (2022). Analisis miskonsepsi siswa pada materi klasifikasi makhluk hidup kelas vıı SMP Negeri I tebing timur kabupaten kepulauan meranti. Journal of Natural Science Learning, 01(01), 19–26. Yu, J., Li, C., & Li, G. (2022). Alignment between biology curriculum standards and five textbook editions: A content analysis. International Journal of Science Education, 44(14), 1-20.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Biyoloji Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ertunç Gündüz
0000-0003-4957-1261
Türkiye

Mehmet Yılmaz
0000-0001-6700-6579
Türkiye

Şeyda Gül ^*
0000-0003-4005-2158
Türkiye

Osman Çimen
0000-0003-4723-5838
Türkiye

Ferhat Karakaya
0000-0001-5448-2226
Türkiye

Merve Adıgüzel Ulutaş
0000-0003-2462-0231
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

3 Eylül 2025

Kabul Tarihi

11 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 67

DOI

https://doi.org/10.53444/deubefd.1777724

IZ

https://izlik.org/JA75TP66BE

APA

Gündüz, E., Yılmaz, M., Gül, Ş., Çimen, O., Karakaya, F., & Adıgüzel Ulutaş, M. (2026). Biyoloji öğretiminde yeni dönem: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yayımlanan biyoloji 9. sınıf ders kitabının bilimsel değerlendirmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 67, 303-338. https://doi.org/10.53444/deubefd.1777724

AMA

1.Gündüz E, Yılmaz M, Gül Ş, Çimen O, Karakaya F, Adıgüzel Ulutaş M. Biyoloji öğretiminde yeni dönem: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yayımlanan biyoloji 9. sınıf ders kitabının bilimsel değerlendirmesi. DEU BEF Dergi. 2026;(67):303-338. doi:10.53444/deubefd.1777724

Chicago

Gündüz, Ertunç, Mehmet Yılmaz, Şeyda Gül, Osman Çimen, Ferhat Karakaya, ve Merve Adıgüzel Ulutaş. 2026. “Biyoloji öğretiminde yeni dönem: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yayımlanan biyoloji 9. sınıf ders kitabının bilimsel değerlendirmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 67: 303-38. https://doi.org/10.53444/deubefd.1777724.

EndNote

Gündüz E, Yılmaz M, Gül Ş, Çimen O, Karakaya F, Adıgüzel Ulutaş M (01 Mart 2026) Biyoloji öğretiminde yeni dönem: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yayımlanan biyoloji 9. sınıf ders kitabının bilimsel değerlendirmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 67 303–338.

IEEE

[1]E. Gündüz, M. Yılmaz, Ş. Gül, O. Çimen, F. Karakaya, ve M. Adıgüzel Ulutaş, “Biyoloji öğretiminde yeni dönem: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yayımlanan biyoloji 9. sınıf ders kitabının bilimsel değerlendirmesi”, DEU BEF Dergi, sy 67, ss. 303–338, Mar. 2026, doi: 10.53444/deubefd.1777724.

ISNAD

Gündüz, Ertunç - Yılmaz, Mehmet - Gül, Şeyda - Çimen, Osman - Karakaya, Ferhat - Adıgüzel Ulutaş, Merve. “Biyoloji öğretiminde yeni dönem: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yayımlanan biyoloji 9. sınıf ders kitabının bilimsel değerlendirmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 67 (01 Mart 2026): 303-338. https://doi.org/10.53444/deubefd.1777724.

JAMA

1.Gündüz E, Yılmaz M, Gül Ş, Çimen O, Karakaya F, Adıgüzel Ulutaş M. Biyoloji öğretiminde yeni dönem: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yayımlanan biyoloji 9. sınıf ders kitabının bilimsel değerlendirmesi. DEU BEF Dergi. 2026;:303–338.

MLA

Gündüz, Ertunç, vd. “Biyoloji öğretiminde yeni dönem: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yayımlanan biyoloji 9. sınıf ders kitabının bilimsel değerlendirmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 67, Mart 2026, ss. 303-38, doi:10.53444/deubefd.1777724.

Vancouver

1.Ertunç Gündüz, Mehmet Yılmaz, Şeyda Gül, Osman Çimen, Ferhat Karakaya, Merve Adıgüzel Ulutaş. Biyoloji öğretiminde yeni dönem: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yayımlanan biyoloji 9. sınıf ders kitabının bilimsel değerlendirmesi. DEU BEF Dergi. 01 Mart 2026;(67):303-38. doi:10.53444/deubefd.1777724

Öz

Öz

Biyoloji öğretiminde yeni dönem: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yayımlanan biyoloji 9. sınıf ders kitabının bilimsel değerlendirmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

A New Era in Biology Education: Scientific Evaluation of the Grade 9 Biology Textbook Published within the Türkiye Yüzyılı Maarif Model

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster