RADEC Temelli Çevre Eğitimi: Hazır Bulunuşluk ve Farkındalık Üzerine Bir İnceleme

Gülsün Karslı; Aytekin Karbeyaz; Muhammet Yılmaz; Taha Oruç; Murat Kurt

doi:10.53444/deubefd.1779118

EN TR

RADEC-Based Environmental Education: A Review of Readiness and Awareness

Abstract

This research examines the effects of environmental education activities based on the RADEC (Read, Answer, Discuss, Explain, Create) model on the readiness levels and environmental awareness of pre-service preschool and elementary school teachers. The research aimed to develop pre-service teachers’ knowledge, attitudes, and pedagogical competencies by focusing on the importance of addressing environmental issues at an early age. In the study, an explanatory sequential design based on a mixed methods approach was employed, and the sample consisted of 70 pre-service preschool and elementary school teachers enrolled in an environmental education course. Quantitative data were collected using the RADEC Readiness and Environmental Awareness Scales in a pre-test–post-test format, while qualitative data were collected through semi-structured interviews. Quantitative data were analyzed using descriptive statistics and paired samples t-test, while qualitative data were analyzed through content analysis. Quantitative findings revealed significant improvements in pre-service teachers’ readiness for the model and their environmental awareness following the implementation. Qualitative findings revealed that pre-service teachers described the RADEC model as a structured, student-centered, and interactive learning process. It was emphasized that the creative activities, particularly those in the 'Create' stage, contributed to the development of cognitive flexibility and original ideas. The results showed that the RADEC model has the potential to support pre-service teachers’ environmental responsibility and pedagogical skills in interdisciplinary contexts such as environmental education. In this context, it is recommended that the model be integrated into teacher education programs, that environmental education content be structured to promote changes in attitudes and behaviors, and that further research be supported by long-term implementations across different disciplines.

Keywords

RADEC model , environmental education , teacher candidates , ınterdisciplinary learning.

RADEC Temelli Çevre Eğitimi: Hazır Bulunuşluk ve Farkındalık Üzerine Bir İnceleme

Öz

Bu araştırma, RADEC (Read, Answer, Discuss, Explain, Create – Okuma, Cevaplama, Tartışma, Açıklama, Oluşturma) modeline dayalı çevre eğitimi etkinliklerinin, okul öncesi ve sınıf öğretmen adaylarının modele yönelik hazır bulunuşluk düzeyleri ile çevre farkındalıkları üzerindeki etkisini incelemektedir. Araştırma, çevresel sorunların erken yaşta ele alınmasının önemine odaklanarak öğretmen adaylarının bilgi, tutum ve pedagojik yeterliklerini geliştirmeyi amaçlamıştır. Araştırmada karma yöntem kökenli açıklayıcı sıralı desen kullanılmış olup, örneklemi çevre eğitimi dersi alan 70 sınıf ve okul öncesi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Nicel veriler RADEC Hazır Bulunuşluk ve Çevre Farkındalık Ölçekleri ile ön test–son test şeklinde; nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Nicel veriler betimsel istatistikler ve bağımlı örneklemler t-testiyle, nitel veriler ise içerik analiziyle çözümlenmiştir. Nicel bulgular, uygulama sonrasında adayların modele ilişkin hazır bulunuşluklarının hem de çevre farkındalıklarında anlamlı artışlar yaşandığını göstermektedir. Nitel bulgular ise adayların RADEC modelini yapılandırılmış, öğrenci merkezli ve etkileşimli bir öğrenme süreci olarak tanımladıklarını ortaya koymuştur. Özellikle “Oluştur” (Create) aşamasındaki yaratıcı etkinliklerin düşünsel esneklik ve özgün fikir geliştirme açısından geliştirici olduğu vurgulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, RADEC modelinin çevre eğitimi gibi disiplinlerarası içeriklerde öğretmen adaylarının çevresel sorumluluk ve pedagojik becerilerini destekleyici bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. Bu kapsamda, modelin öğretmen yetiştirme programlarına entegrasyonu, çevre eğitimi içeriklerinin tutum ve davranış değişimini hedefleyecek şekilde yapılandırılması ve farklı disiplinlerde uzun süreli uygulamalarla desteklenen yeni araştırmalar önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

RADEC modeli , çevre eğitimi , öğretmen adayları , disiplinlerarası öğrenme.

Öz

Kaynakça

Aflalo, E. (2020). Question Generation as a Strategy for Advancing Intermediate- and Low-Achieving Students in Higher Education. International Research in Higher Education, 5(4), 14–28. https://doi.org/10.5430/irhe.v5n4p14
Agustin, N. S. P., Firdaus, A. R., & Kelana, J. B. (2023). Creative thinking skills in science learning using the RADEC learning model. Current Issues on Elementary Education Journal, 3(1). 89-93. https://doi.org/10.17509/ciee.v2i2.64614
Aisyah, W. N., Novianti, R., Sukmawati, W., & Fikriyah, A. N. (2023). Student response conceptual change text ( cct ) as a media for learning energy concepts in elementary school students. Jurnal Penelitian Pendidikan IPA, 9(1), 417–421. https://doi.org/10.29303/jppipa.v9i1.2187
Albayrak, N. & Kuru Turaşlı, N. (2017). Oyun temelli çevre etkinliklerinin okul öncesi çocukların çevresel farkındalıklarına etkisinin incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 1(2), 239-258. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.196720171240
Asmara, A., Muharram, & Mustafa. (2022). Validity and effectiveness of the RADEC learning model: a research and development to improve learning activity of junior high school students. Journal of Positive School Psychology, 6(8), 2374–2385. http://journalppw.com
Atabek-Yiğit, E., & Balkan Kıyıcı, F. (2022). The environmental awareness in the context of sustainable development: a scale development study. Sakarya University Journal of Education, 12(3), 646-665. doi: https://doi.org/10.19126/suje.1167444
Atasoy, V. & Arslan, H. (2022). Okul öncesi öğretmen adaylarının çevre eğitimi temalı etkinlik planlarının incelenmesi. e-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9, 962-981. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.1171370
Aydın-Çakır, A. ve Türkeş-Kılıç, S. (2021). Bilimsel çalışmalarda karma yöntem nasıl kullanılır?, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 42(1),1-15.
Belouiza, O., Er-Rechydy, A., & Koumachi, B. (2024). Prior knowledge Activation through the use of Effective Reading Strategies. International Journal of English Literature and Social Sciences, 9(3), 389–394. https://doi.org/10.22161/ijels.93.49
Burhanudin, B., Maftuh, B., Sujana, A., Sopandi, W., Sapriya, S., & Nanola, N. (2024). The RADEC learning model in primary schools: A systematic literature review. Mimbar Sekolah Dasar, 11(2), 487-511. https://doi.org/10.53400/mimbar-sd.v11i2.65596

Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram ve uygulamada eğitim yönetimi, 32(32), 470-483.
Can, A. (2018). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi (6. Baskı). Pegem Akademi.
Creswell, J. W., & Clark, V. L. P. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3th ed.). Sage Publications.
Doğan, Z., & Demir, S. (2023). Küçük grup tartışmalarındaki öğrenci rollerinin dil becerilerine katkısı. Educational Academic Research, (49), 48-62. https://doi.org/10.5152/AUJKKEF.2023.1017010
Dong, A., Jong, M. S. Y. & King, R. B. (2020). How does prior knowledge influence learning engagement? the mediating roles of cognitive load and help‑seeking. Frontiers in Psychology, 11, 591203. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.591203
Firdaus, A. R., Sopandi, W., Kelana, J. B., Fasha, L. H., Fiteriani, I., & Maulana, Y. (2023). Effectiveness of RADEC-based on improving learning planning skills at elementary school. Primary: Journal Pendidikan Guru Sekolah Dasar, 12(2), 560-567. https://primary.ejournal.unri.ac.id/index.php/JPFKIP
Fitriani, F., & Indonesia, P. (2023). Item response analysis of understanding concepts of material chemistry with RADEC models in pharmaceutical students. Journal of Engineering Science and Technology 18(4), 2132–2147. Retrieved from http://jestec.taylors.edu.my/Vol%2018%20Issue%204%20August%202023/18_4_23.pdf
Gezgin Vural, D. & Kılıç Mocan, D. (2022). Fen etkinliklerinin okul öncesi dönem çocuklarında çevre bilinci kazandırılmasına etkisi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 6(2), 402–423. https://doi.org/10.24130/eccdjecs.1967202262331
Göçer, M., Canik, S., Demirdelen, A., Yılmaz, O., & Aytek Gökçehan, A., (2025). Sürdürülebilir bir gelecek için türkiye’de çevre eğitimi. Multidisipliner Yaklaşımlarla Coğrafya Dergisi, 3(1), 33-44.
Gökçek, T. (2019). Karma araştırma yöntemi. İçinde H. Özmen & O. Karamustafaoğlu (Eds.), Eğitimde araştırma yöntemleri (ss. 391–432). Pegem Akademi.
Gunawan, I., Sopandi, W., Handayani, H., Fatonah, N., Suhendra, I. & Maulana, Y. (2023). Repackaging character literacy and numeracy oriented RADEC learning model through teacher professional development program. Studies in Learning and Teaching, 4(3), 656–665. https://doi.org/10.46627/silet
Günşen, G. (2023). Çevre eğitimi etkinliklerinin okul öncesi öğretmen adaylarının ekolojik ayak izi farkındalığına ve çevre bilincine yönelik ilgi düzeylerine olan etkisinin incelenmesi. Uluslararası Temel Eğitim Çalışmaları Dergisi, 4(1), 1-13. https://doi.org/10.59062/ijpes.1233687
Herewati, N., Navita, L. & Jaenudin, D. (2024). RADEC model: improving elementary students’ environmental care and science literacy through energy source materials. Jurnal Pendidikan dan Pengajaran Guru Sekolah Dasar, 7(3), 130–139.
Ilgar, R. (2023). Öğretmen adaylarının çevresel davranış ve düşünceleri. Turkish Journal of Educational Studies, 10 (1), 23-37.
Imran, M. E., Sopandi, W., Mustafa, B., & Riyana, C. (2021). Improving primary school teachers’ competence in teaching multi-literacy through RADEC-based training programs. Cypriot Journal of Educational Sciences, 16(6), 3033–3047. https://doi.org/10.18844/cjes.v16i6.6494
Jumanto, J., Kuncoro, W., Handayani, H., & Suryana, N. (2018). The effect of RADEC model and expositorial model on creative thinking ability in elementary school students in Surabaya. Prosding International Conference on Elementary Education, 561–567.
Kadıoğlu Ateş, H. & Işık Öner, A. (2020). Öğretmen adaylarının çevre sorunlarına yönelik farkındalık düzeyinin incelenmesi. Kesit Akademi Dergisi, 6(24), 126-144. http://dx.doi.org/10.29228/ke sit.44369.
Kalaycı, Ş. (2010). SPSS Uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Asil Yayın Dağıtım.
Komariah, M., Sa’ud, U. S., Sopandi, W. & Sujana, A. (2023). RADEC learning model: perception and implementation in prospective primary school teachers. Perspektif Ilmu Pendidikan, 37(1), 45-52. https://doi.org/10.21009/PIP.371.6
Lasari, R. N., Fadly, W., Nuranisak, P. F. & Karenina, A. (2022). The effectiveness of RADEC learning on critical thinking and creative thinking in the era of super smart society 5.0. In Proceedings of the 4th International Conference on Progressive Education 2022 (ICOPE 2022) (pp. 127–137). Atlantis Press SARL. https://doi.org/10.2991/978-2 38476-060-2_13
Lestari, H., Ali, M., Sopandi, W., Wulan, A. R. & Rahmawati, I. (2022). The impact of the RADEC learning model oriented ESD on students' sustainability consciousness in elementary school. Pegem Journal of Education and Instruction, 12(2), 113–122. https://doi.org/10.47750/pegegog.12.02.11
Maryana, S., & Sukmawati, W. (2021). Meningkatkan keterampilan menulis karangan sederhana melalui pendekatan contextual teaching and learning (CTL). Ideas: Jurnal Pendidikan, Sosial, Dan Budaya, 7(4), 205. https://doi.org/10.32884/ideas.v7i4.428
Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2nd ed). Sage Publications.
Novianti, R., Aisyah, W. N., & Sukmawati, W. (2023). Analysis of student’s answer error on understanding of energy concept in conceptual change text (CCT)-based learning. Jurnal Penelitian Pendidikan IPA, 9(2), 505–508. https://doi.org/10.29303/jppipa.v9i2.2049
Nugraha, T & Mahardika, S. N. (2023). Student response to the RADEC learning model in improving teacher pedagogic competence. Current Issues on Elementary Education Journal, 2(1), 50-58. https://doi.org/10.17509/ciee.v2i1.61888
Nurliana, N., & Sukmawati, W. (2023). Stacking analysis on the application of the RADEC model to the creativity of fifth grade elementary school students on water cycle material. Jurnal Penelitian Pendidikan IPA, 9(8), 5964–5970. https://doi.org/10.29303/jppipa.v9i8.3951
Pratama, Y. A., Sopandi, W., & Hidayah, Y. (2019). RADEC learning model (read-answer-discuss-explain and create): The importance of building critical thinking skills in Indonesian context. International Journal for Educational and Vocational Studies, 1(2), 109–115. https://doi.org/10.29103/ijevs.v1i2.1379
Pratama, Y. E., Sopandi, W., Hidayah, Y., & Trihatusti, M. (2020). Pengaruh model pembelajaran RADEC terhadap keterampilan berpikir tingkat tinggi siswa sekolah dasar. JINoP (Journal of Learning Inovasi Pembelajaran), 6(2),191-203. https://doi.org/10.22219/jinop.v6i2.12653
Putri, D. S., Sopandi, W., Sujana, A. & Pramswari, L. P. (2022). Elementary school students’ science learning motivation through RADEC model. Proceeding The 4th International Conference on Elementary Education, 4(1), 112–122. Retrieved from https://proceedings2.upi.edu/index.php/icee/article/view/1978
Rohmatillah, N., Maspiroh, I., & Pujiastuti, P. (2024). Implementation of RADEC model for improving higher order thinking skill (HOTS) in science learning at elementary schools. Journals Scientica Education Journal, 1(5), 46–53. https://doi.org/10.62872/0ss24v15
Sinoplu, G., Korkmaz, Ö. ve Karamustafaoğlu, S. (2025). RADEC öğrenme modeli hazır bulunuşluk ölçeği geliştirme çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 21-40. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1565006
Sopandi, W. (2017, September). The quality improvement of learning processes and achievements through the read-answer-discuss-explain-and create learning model implementation. In Proceeding 8th Pedagogy International Seminar, 8, 132-139.
Sopandi, W. (2021). Model pembelajaran radec (teori dan ımplementasi di sekolah). UPI Press.
Sukardi, R. R., Sopandi, W., Beeth, M. E., & Shidiq, A. S. (2022). What creative ideas came up about global warming in RADEC online class? Asia Pacific Journal of Educators and Education, 37(2), 51–83. https://doi.org/10.21315/apjee2022.37.2.4
Sukmawati, I., Imron, A., & Soesanti, S. (2024). Implementation of the RADEC (read, answer, discuss, explain, create) model integrated culturally responsive teaching to improve students's 4c skills. Jurnal Teori dan Praksis Pembelajaran IPS, 9(2), 114-130. http://dx.doi.org/10.17977/um022v9i22024p114
Sukmawati, W. & Zulherman, Z. (2023). Analysis of changes in students’ scientific literacy ability after attending lectures using the RADEC model. Jurnal Penelitian Pendidikan IPA, 9(3), 1039–1044. https://doi.org/10.29303/jppipa.v9i3.2846
Sukmawati, W. (2018). Sosialisasi zat aditif dan adiktif pada makanan melalui literasi sains untuk siswa smp swasta di jakarta timur. Jurnal SOLMA, 7(2), 240-246. https://doi.org/10.29405/solma.v7i2.1165
Sukmawati, W., & Wahjusaputri, S. (2018). Penerapan permainan ular tangga dalam meningkatkan kemampuan berhitung pada anak kelompok b tk aisyiyah bustanul athfal 85 legoso ciputat timur. Istiqra, 5(2), 231–244. https://doi.org/10.24239/ist.v5i2.260
Suryana, S. I., Sopandi, W., Sujana, A. & Pramswari, L. P. (2021). Creative thinking ability of elementary school students in science learning using the radec learning model. Jurnal Penelitian Pendidikan IPA, 7(SpecialIssue), 225–232. https://doi.org/10.29303/jppipa.v7iSpecialIssue.1066
Sutantri, N., Sopandi, W., Wahyu, W., & Latip, A. (2023). Voltaic cell learning design using the RADEC (read, answer, discuss, explain, and create) model oriented toward the pancasila student profile. Journal of Educational Chemistry (JEC), 5(1), 19–26. https://doi.org/10.21580/jec.2023.5.1.13746
Tuncer, M. (2020). Nicel araştırma desenleri. İçinde B. Oral & A. Çoban (Eds.) Kurmadan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (ss. 205-227). Pegem Akademi
Ulum, A. M., Alfani, M. F., & Zakaria, A. R. (2025). The effectiveness of the RADEC learning model in improving student learning achievement. Educare: Journal of Primary Education, 6(1), 31–48. https://doi.org/10.35719/educare.v6i1.313
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society. Harvard University Press. https://www.hup.harvard.edu/catalog.php?isbn=9780674576292
Wahjusaputri, S., Sukmawati, W., Nastiti, T. I., & Noorlatipah, V. (2022). Strengthening teacher pedagogical literacy after the Covid-19 pandemic in vocational secondary education in Banten Province. Jurnal Pendidikan Vokasi, 12(2), 181–188. https://doi.org/10.21831/jpv.v12i2.47119
Wen, Z., Lin, T.-J., Glassman, M., Kim, S., Tilak, S., Nagpal, M., & Ha, S. Y. (2023). The development of early adolescents’ social perspective taking through small-group discussion. Journal of Early Adolescence, 43(9), 1129-1163. https://doi.org/10.1177/02724316221149630
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin Yayınları
Yoon, J. & Koo, K. (2025). Enhancing early childhood teacher candidates' perception of teaching Science-Technology-Society (STS) through a project-based interdisciplinary approach. International Journal of Education in Mathematics, Science, and Technology (IJEMST), 13(1), 1-18. https://doi.org/10.46328/ijemst.4333.
Yusuf, F. A., & Fajari, L. E. W. (2025). The ınfluence of RADEC-based learning model tools on enhancing students’ innovation creativity in nature-based elementary schools. Jurnal Pendidikan Progresif, 15(1), 198-209. https://doi.org/10.23960/jpp.v15i1.pp198-209

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gülsün Karslı ^*
0000-0003-4534-2664
Türkiye

Aytekin Karbeyaz
0000-0002-1483-5581
Türkiye

Muhammet Yılmaz
0000-0002-7285-7121
Türkiye

Taha Oruç
0000-0001-9503-3240
Türkiye

Murat Kurt
0000-0003-1155-9339
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

6 Eylül 2025

Kabul Tarihi

5 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 66

DOI

https://doi.org/10.53444/deubefd.1779118

IZ

https://izlik.org/JA86MC85HU

APA

Karslı, G., Karbeyaz, A., Yılmaz, M., Oruç, T., & Kurt, M. (2025). RADEC Temelli Çevre Eğitimi: Hazır Bulunuşluk ve Farkındalık Üzerine Bir İnceleme. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 66, 4359-4393. https://doi.org/10.53444/deubefd.1779118

RADEC-Based Environmental Education: A Review of Readiness and Awareness

Abstract

Keywords

RADEC Temelli Çevre Eğitimi: Hazır Bulunuşluk ve Farkındalık Üzerine Bir İnceleme

Öz

Anahtar Kelimeler

Öz

Öz

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster