Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Yıl 2026, Sayı: 42, - , 23.03.2026

Ömer Dulkadir , Nilüfer Akyol , Ayşegül Öztürk

https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1697028
https://izlik.org/JA44LP23ZD

Öz

Kaynakça

  • Akduman, G. & Karahan, G. (2022). Dijital çağda etik değerlere yatkınlık ve mutluluk arasındaki ilişkinin kişilik çerçevesinde incelenmesi: sivil havacılık kabin hizmetleri öğrencileriyle bir araştırma. FSM Mesleki Bilimler Dergisi, 1(1), 1-20.
  • Aleksić, D. (2017, August). The development and validation of a scale to measure ethical blindness at work. Academy of Management Annual Meeting Proceedings, https://doi.org/10.5465/AMBPP.2017.173
  • Başak, T., Uzun, Ş. & Arslan, F. (2010). Yoğun bakım hemşirelerinin etik duyarlılıklarının incelenmesi. Gülhane Tıp Dergisi, 52(2), 76-81.
  • Baumane-Vitolina, I., Cals, I. & Sumilo, E. (2016) Is ethics rational? Teleological, deontological and virtue ethics theories reconciled in the context of traditional economic decision making. Procedia Economics and Finance, 39, 108-114.
  • Bayramoğlu, G., Palabıyık, N. & Uysal, E. (2023). İş yerinde etik körlük kavramına ilişkin ölçek uyarlama çalışması: Geçerlik ve güvenirlik analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 14(40), 1156-1175.
  • Beşpınar, E. & Balcı, S. (2024). Üniversite öğrencilerinin etik değerlere yatkınlık düzeyinin psikolojik iyi oluşlarıyla ilişkisi. International Social Sciences Studies Journal, 10(8), 1359- 1368.
  • Bijani M, Ghodsbin F, Fard SJ, Shirazi F, Sharif F, Tehranineshat B. An evaluation of adherence to ethical codes among nurses and nursing students. Journal of Medical Ethics and History of Medicine 2017, 10(6), 1-8.
  • Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Yayıncılık.
  • Chugh, D. & Kern, M. C. (2016). A dynamic and cyclical model of bounded ethicality. Research in Organizational Behavior, 36, 85-100. http://dx.doi.org/10.1016/j.riob.201 6.07.002
  • Coşkun, Y. & Yıldırım, A. (2009). Üniversite öğrencilerinin değer düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 6(1), 311-328.
  • Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
  • Drumwright, M. E. & Murphy, P. E. (2004). How advertising practitioners view ethics: Moral muteness, moral myopia, and moral imagination. Journal of Advertising, 33(2), 7-24. https://doi.org/10.1080/00913367.2004.10639158
  • Elbir, B. & Bağcı, C. (2013). Değerler eğitimi üzerine yapılmış lisansüstü düzeyindeki çalışmaların değerlendirilmesi. Turkish Studies. 8(1), 1321-1333.
  • Emmerich, N. (2016). Ethos, eidos, habitus: A social theoretical contribution to morality and ethics, In Brand, C. (Eds.). Dual-process theories in moral psychology: Interdisciplinary approaches to theoretical, empirical and practical considerations (ss. 271-295), Wiesbaden, Germany: Springer.
  • Fransson, G. (2017). Understanding morality and ethics: Maneuvering ethical dilemmas in digital educational context. In Dreon, O., Polly, D. (Eds.). Teacher education for ethical professional practice in the 21st century (ss. 72-97). Hershey, PA: IGI Global.
  • Frost, C. (2013). Journalism ethics and regulation. 3rd Edition. New York: Routledge.
  • Görügen, Ü., Şenyuva, E. & Yalnız, N. (2024). Mesleki Etik dersi alan sağlık ön lisans programı öğrencilerinin etik değerlere yatkınlık düzeyleri ve etkileyen faktörler: Bir vakıf üniversitesi örneği: Kesitsel tanımlayıcı çalışma. Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku-Tarihi Dergisi, 32(2), 108-115.
  • Gürbüz, S. & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe-yöntem-analiz. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Haidt, J. (2019). Mutluluk varsayımı: Modern gerçekliği kadim bilgelikte bulmak (Çev. Ö. Özgür). Hill. Hall, K. (2009). Why good intentions are often not enough: The potential for ethical blindness in legal decision-making. ANU College of Law, 9(32), 1-19.
  • Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
  • Kan, A. & Akbaş, A. (2005). Lise öğrencilerinin kimya dersine yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 227-237.
  • Kaya, İ. (2015). Etik değerlere yatkınlık ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(41), 968-974.
  • Kim, J. & Kim, C. (2017), Three perspectives about ethical value in advertising business. International Journal of Journalism & Mass Communication, 4(124), 1-6.
  • Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling. 4. Baskı. New York: The Guilford Press. Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30, 607-610.
  • Kump, B. & Scholz, M. (2022). Organizational routines as a source of ethical blindness. Organization Theory, 3, 1-24. https://doi.org/10.1177/26317877221075640
  • Mahmutoğlu, A. (2009). Etik ve ahlak: Benzerlikler, farklılıklar ve ilişkiler. Türk İdare Dergisi, 81(463-464), 225-249. Özdamar, B. (2018). The influence of ethical blindness on organizational citizenship behavior in organizations. (Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
  • Özkalp, E. & Kırel, Ç. (2013). Örgütsel davranış. Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım.
  • Öztürk Başpınar, N. & Mısırdalı Yangil, F. (2021). Yanlış yaptığımı bilmiyordum: Akademisyenlerde etik körlük üzerine bir araştırma. Akademik Hassasiyetler, 8(16), 41-66.
  • Palazzo, G., Krings, F. & Hoffrage, U. (2012). Ethical blindness. Journal of Business Ethics, 109, 323-338. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2212617
  • Pieper, A. (2012). Etiğe Giriş. (Çev. V. Atayman ve G. Sezer). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Reynolds, S. J. (2006), Moral awareness and ethical predispositions: Investigating the role of individual differences in the recognition of moral issues. Journal of Applied Psychology, 91(1), 233-243.
  • Sarıgül, F. & Kana, F. (2018). Türkçe öğretmenlerinin etik değerlere yatkınlığının belirlenmesi. Social Sciences Studies Journal, 4(15), 961- 970.
  • Scherer, R. F., Wiebe, F. A., Luther, D. C. & Adams, J. S. (1988). Dimensionality of coping: Factor stability using the ways of coping questionnaire. Psychological Reports, 62(3), 763-770.
  • Tabachnick, B. G. & Fidel, L. S. (2013). Using multivariate statistics. USA: Pearson Education Limited. Taş, F. (2018). Üniversite öğrencilerinin etik değerlere yatkınlık durumları ve ilişkili faktörler. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 627-642.
  • Toft, K. H. (2020). Ethical blindness and business legitimacy. In J. D. Rendtorff (Ed.). Handbook of business legitimacy: nesponsibility, ethics and society, (ss. 311- 322). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-14622-1_33
  • Ulaş, S. (2023). Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının iş doyumunu etkileyen faktörler. Hastane Öncesi Dergisi, 7(3), 411-423. https://doi.org/10.54409/hod.1207643
  • Uysal, İ., Sevinç Postacı, E., Çelik, N., Yavuz, F., Gür, M. & Parlak, F. (2022). 112 acil yardım istasyonlarının memnuniyet, verimlilik, güvenlik ve performans açısından değerlendirme ölçeğinin geliştirilmesi ve uygulama örneği. Hastane Öncesi Dergisi, 7(2), 159-174.
  • Yılmaz, D., Düzgün, F., Uzelli Yılmaz, D., Akın Korhan, E. & Dikmen, Y. (2018). Dahili kliniklerde görev yapan hemşirelerin etik duyarlılıklarının ve etkileyen faktörlerin incelenmesi: Üniversite hastanesi örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 11(2), 157-163.
  • Yükçü, S. & Alkan, G.İ. (2020). Senaryolarla denetimde etik. Ankara: Detay Yayıncılık. Zengin, O. & Hasgül, E. (2019). Evde hasta bakım programı öğrencilerinin etik duyarlılıkları ve hasta hakları bilgi düzeyleri üzerine bir araştırma. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 19(1), 43-53.
  • Zhang, T., Fletcher, P. O., Gino, F. & Bazerman, M. H. (2015). Reducing bounded ethicality: How to help individuals notice and avoid unethical behavior. Organizational Dynamics: Special Issue on Bad Behavior, 44(4), 310-317. https://doi.org/10.1016/j.or gdyn.2015.09.009

Yıl 2026, Sayı: 42, - , 23.03.2026

Ömer Dulkadir , Nilüfer Akyol , Ayşegül Öztürk

https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1697028
https://izlik.org/JA44LP23ZD

Öz

Kaynakça

  • Akduman, G. & Karahan, G. (2022). Dijital çağda etik değerlere yatkınlık ve mutluluk arasındaki ilişkinin kişilik çerçevesinde incelenmesi: sivil havacılık kabin hizmetleri öğrencileriyle bir araştırma. FSM Mesleki Bilimler Dergisi, 1(1), 1-20.
  • Aleksić, D. (2017, August). The development and validation of a scale to measure ethical blindness at work. Academy of Management Annual Meeting Proceedings, https://doi.org/10.5465/AMBPP.2017.173
  • Başak, T., Uzun, Ş. & Arslan, F. (2010). Yoğun bakım hemşirelerinin etik duyarlılıklarının incelenmesi. Gülhane Tıp Dergisi, 52(2), 76-81.
  • Baumane-Vitolina, I., Cals, I. & Sumilo, E. (2016) Is ethics rational? Teleological, deontological and virtue ethics theories reconciled in the context of traditional economic decision making. Procedia Economics and Finance, 39, 108-114.
  • Bayramoğlu, G., Palabıyık, N. & Uysal, E. (2023). İş yerinde etik körlük kavramına ilişkin ölçek uyarlama çalışması: Geçerlik ve güvenirlik analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 14(40), 1156-1175.
  • Beşpınar, E. & Balcı, S. (2024). Üniversite öğrencilerinin etik değerlere yatkınlık düzeyinin psikolojik iyi oluşlarıyla ilişkisi. International Social Sciences Studies Journal, 10(8), 1359- 1368.
  • Bijani M, Ghodsbin F, Fard SJ, Shirazi F, Sharif F, Tehranineshat B. An evaluation of adherence to ethical codes among nurses and nursing students. Journal of Medical Ethics and History of Medicine 2017, 10(6), 1-8.
  • Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Yayıncılık.
  • Chugh, D. & Kern, M. C. (2016). A dynamic and cyclical model of bounded ethicality. Research in Organizational Behavior, 36, 85-100. http://dx.doi.org/10.1016/j.riob.201 6.07.002
  • Coşkun, Y. & Yıldırım, A. (2009). Üniversite öğrencilerinin değer düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 6(1), 311-328.
  • Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
  • Drumwright, M. E. & Murphy, P. E. (2004). How advertising practitioners view ethics: Moral muteness, moral myopia, and moral imagination. Journal of Advertising, 33(2), 7-24. https://doi.org/10.1080/00913367.2004.10639158
  • Elbir, B. & Bağcı, C. (2013). Değerler eğitimi üzerine yapılmış lisansüstü düzeyindeki çalışmaların değerlendirilmesi. Turkish Studies. 8(1), 1321-1333.
  • Emmerich, N. (2016). Ethos, eidos, habitus: A social theoretical contribution to morality and ethics, In Brand, C. (Eds.). Dual-process theories in moral psychology: Interdisciplinary approaches to theoretical, empirical and practical considerations (ss. 271-295), Wiesbaden, Germany: Springer.
  • Fransson, G. (2017). Understanding morality and ethics: Maneuvering ethical dilemmas in digital educational context. In Dreon, O., Polly, D. (Eds.). Teacher education for ethical professional practice in the 21st century (ss. 72-97). Hershey, PA: IGI Global.
  • Frost, C. (2013). Journalism ethics and regulation. 3rd Edition. New York: Routledge.
  • Görügen, Ü., Şenyuva, E. & Yalnız, N. (2024). Mesleki Etik dersi alan sağlık ön lisans programı öğrencilerinin etik değerlere yatkınlık düzeyleri ve etkileyen faktörler: Bir vakıf üniversitesi örneği: Kesitsel tanımlayıcı çalışma. Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku-Tarihi Dergisi, 32(2), 108-115.
  • Gürbüz, S. & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe-yöntem-analiz. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Haidt, J. (2019). Mutluluk varsayımı: Modern gerçekliği kadim bilgelikte bulmak (Çev. Ö. Özgür). Hill. Hall, K. (2009). Why good intentions are often not enough: The potential for ethical blindness in legal decision-making. ANU College of Law, 9(32), 1-19.
  • Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
  • Kan, A. & Akbaş, A. (2005). Lise öğrencilerinin kimya dersine yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 227-237.
  • Kaya, İ. (2015). Etik değerlere yatkınlık ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(41), 968-974.
  • Kim, J. & Kim, C. (2017), Three perspectives about ethical value in advertising business. International Journal of Journalism & Mass Communication, 4(124), 1-6.
  • Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling. 4. Baskı. New York: The Guilford Press. Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30, 607-610.
  • Kump, B. & Scholz, M. (2022). Organizational routines as a source of ethical blindness. Organization Theory, 3, 1-24. https://doi.org/10.1177/26317877221075640
  • Mahmutoğlu, A. (2009). Etik ve ahlak: Benzerlikler, farklılıklar ve ilişkiler. Türk İdare Dergisi, 81(463-464), 225-249. Özdamar, B. (2018). The influence of ethical blindness on organizational citizenship behavior in organizations. (Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
  • Özkalp, E. & Kırel, Ç. (2013). Örgütsel davranış. Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım.
  • Öztürk Başpınar, N. & Mısırdalı Yangil, F. (2021). Yanlış yaptığımı bilmiyordum: Akademisyenlerde etik körlük üzerine bir araştırma. Akademik Hassasiyetler, 8(16), 41-66.
  • Palazzo, G., Krings, F. & Hoffrage, U. (2012). Ethical blindness. Journal of Business Ethics, 109, 323-338. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2212617
  • Pieper, A. (2012). Etiğe Giriş. (Çev. V. Atayman ve G. Sezer). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Reynolds, S. J. (2006), Moral awareness and ethical predispositions: Investigating the role of individual differences in the recognition of moral issues. Journal of Applied Psychology, 91(1), 233-243.
  • Sarıgül, F. & Kana, F. (2018). Türkçe öğretmenlerinin etik değerlere yatkınlığının belirlenmesi. Social Sciences Studies Journal, 4(15), 961- 970.
  • Scherer, R. F., Wiebe, F. A., Luther, D. C. & Adams, J. S. (1988). Dimensionality of coping: Factor stability using the ways of coping questionnaire. Psychological Reports, 62(3), 763-770.
  • Tabachnick, B. G. & Fidel, L. S. (2013). Using multivariate statistics. USA: Pearson Education Limited. Taş, F. (2018). Üniversite öğrencilerinin etik değerlere yatkınlık durumları ve ilişkili faktörler. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 627-642.
  • Toft, K. H. (2020). Ethical blindness and business legitimacy. In J. D. Rendtorff (Ed.). Handbook of business legitimacy: nesponsibility, ethics and society, (ss. 311- 322). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-14622-1_33
  • Ulaş, S. (2023). Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının iş doyumunu etkileyen faktörler. Hastane Öncesi Dergisi, 7(3), 411-423. https://doi.org/10.54409/hod.1207643
  • Uysal, İ., Sevinç Postacı, E., Çelik, N., Yavuz, F., Gür, M. & Parlak, F. (2022). 112 acil yardım istasyonlarının memnuniyet, verimlilik, güvenlik ve performans açısından değerlendirme ölçeğinin geliştirilmesi ve uygulama örneği. Hastane Öncesi Dergisi, 7(2), 159-174.
  • Yılmaz, D., Düzgün, F., Uzelli Yılmaz, D., Akın Korhan, E. & Dikmen, Y. (2018). Dahili kliniklerde görev yapan hemşirelerin etik duyarlılıklarının ve etkileyen faktörlerin incelenmesi: Üniversite hastanesi örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 11(2), 157-163.
  • Yükçü, S. & Alkan, G.İ. (2020). Senaryolarla denetimde etik. Ankara: Detay Yayıncılık. Zengin, O. & Hasgül, E. (2019). Evde hasta bakım programı öğrencilerinin etik duyarlılıkları ve hasta hakları bilgi düzeyleri üzerine bir araştırma. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 19(1), 43-53.
  • Zhang, T., Fletcher, P. O., Gino, F. & Bazerman, M. H. (2015). Reducing bounded ethicality: How to help individuals notice and avoid unethical behavior. Organizational Dynamics: Special Issue on Bad Behavior, 44(4), 310-317. https://doi.org/10.1016/j.or gdyn.2015.09.009

Sağlık Çalışanlarının Etik Değerlere Yatkınlık ve Etik Körlük Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Yıl 2026, Sayı: 42, - , 23.03.2026

Ömer Dulkadir , Nilüfer Akyol , Ayşegül Öztürk

https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1697028
https://izlik.org/JA44LP23ZD

Öz

Bu çalışmada Karabük 112 Acil Sağlık İstasyonlarında görevli personelin etik değerlere yatkınlık düzeyleri, etik körlük düzeyleri, iki kavram arasındaki ilişki ve bu kavramları etkileyen demografik değişkenler incelenmiştir. Çalışma grubu Karabük merkezde ve ilçelerinde görevli 203 sağlık çalışanından oluşmaktadır. Araştırmada ele alınan değişkenleri demografik özellikler açısından karşılaştırmak için Independent Sample T testi ve One-Way ANOVA testi yapılmıştır. Etik değerlere yatkınlık düzeyinin etik körlük düzeyine etkisi regresyon analizi ile belirlenmiştir. Genel olarak sağlık çalışanlarının etik değerlere yatkınlıklarının yüksek olduğu, etik körlük düzeylerinin düşük seviyede olduğu ve etik değerlere yatkınlık arttıkça etik körlüğün azaldığı tespit edilmiştir. Demografik açıdan ele alındığında ise erkek çalışanların kadınlara göre, 25 yaş altındakilerin diğer yaş grubundaki göre, 1-5 yıl kıdeme sahip olanların diğer kıdem yılına sahip olanlara göre, lisansüstü mezunu olanların diğer eğitim düzeylerinden mezun olanlara göre, doktorların ise diğer çalışanlara göre etik değerlere yatkınlıklarının düşük, etik körlük düzeylerinin ise yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Etik Değerlere Yatkınlık Etik Körlük Karabük 112 Acil Sağlık İstasyonları

Etik Beyan

Bu çalışma için etik kurul onayı, Karabük Üniversitesi Rektörlüğü, Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurul Başkanlığından 20.03.2025 tarihli ve 79 sayılı karar ile alınmıştır.

Kaynakça

  • Akduman, G. & Karahan, G. (2022). Dijital çağda etik değerlere yatkınlık ve mutluluk arasındaki ilişkinin kişilik çerçevesinde incelenmesi: sivil havacılık kabin hizmetleri öğrencileriyle bir araştırma. FSM Mesleki Bilimler Dergisi, 1(1), 1-20.
  • Aleksić, D. (2017, August). The development and validation of a scale to measure ethical blindness at work. Academy of Management Annual Meeting Proceedings, https://doi.org/10.5465/AMBPP.2017.173
  • Başak, T., Uzun, Ş. & Arslan, F. (2010). Yoğun bakım hemşirelerinin etik duyarlılıklarının incelenmesi. Gülhane Tıp Dergisi, 52(2), 76-81.
  • Baumane-Vitolina, I., Cals, I. & Sumilo, E. (2016) Is ethics rational? Teleological, deontological and virtue ethics theories reconciled in the context of traditional economic decision making. Procedia Economics and Finance, 39, 108-114.
  • Bayramoğlu, G., Palabıyık, N. & Uysal, E. (2023). İş yerinde etik körlük kavramına ilişkin ölçek uyarlama çalışması: Geçerlik ve güvenirlik analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 14(40), 1156-1175.
  • Beşpınar, E. & Balcı, S. (2024). Üniversite öğrencilerinin etik değerlere yatkınlık düzeyinin psikolojik iyi oluşlarıyla ilişkisi. International Social Sciences Studies Journal, 10(8), 1359- 1368.
  • Bijani M, Ghodsbin F, Fard SJ, Shirazi F, Sharif F, Tehranineshat B. An evaluation of adherence to ethical codes among nurses and nursing students. Journal of Medical Ethics and History of Medicine 2017, 10(6), 1-8.
  • Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Yayıncılık.
  • Chugh, D. & Kern, M. C. (2016). A dynamic and cyclical model of bounded ethicality. Research in Organizational Behavior, 36, 85-100. http://dx.doi.org/10.1016/j.riob.201 6.07.002
  • Coşkun, Y. & Yıldırım, A. (2009). Üniversite öğrencilerinin değer düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 6(1), 311-328.
  • Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
  • Drumwright, M. E. & Murphy, P. E. (2004). How advertising practitioners view ethics: Moral muteness, moral myopia, and moral imagination. Journal of Advertising, 33(2), 7-24. https://doi.org/10.1080/00913367.2004.10639158
  • Elbir, B. & Bağcı, C. (2013). Değerler eğitimi üzerine yapılmış lisansüstü düzeyindeki çalışmaların değerlendirilmesi. Turkish Studies. 8(1), 1321-1333.
  • Emmerich, N. (2016). Ethos, eidos, habitus: A social theoretical contribution to morality and ethics, In Brand, C. (Eds.). Dual-process theories in moral psychology: Interdisciplinary approaches to theoretical, empirical and practical considerations (ss. 271-295), Wiesbaden, Germany: Springer.
  • Fransson, G. (2017). Understanding morality and ethics: Maneuvering ethical dilemmas in digital educational context. In Dreon, O., Polly, D. (Eds.). Teacher education for ethical professional practice in the 21st century (ss. 72-97). Hershey, PA: IGI Global.
  • Frost, C. (2013). Journalism ethics and regulation. 3rd Edition. New York: Routledge.
  • Görügen, Ü., Şenyuva, E. & Yalnız, N. (2024). Mesleki Etik dersi alan sağlık ön lisans programı öğrencilerinin etik değerlere yatkınlık düzeyleri ve etkileyen faktörler: Bir vakıf üniversitesi örneği: Kesitsel tanımlayıcı çalışma. Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku-Tarihi Dergisi, 32(2), 108-115.
  • Gürbüz, S. & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe-yöntem-analiz. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Haidt, J. (2019). Mutluluk varsayımı: Modern gerçekliği kadim bilgelikte bulmak (Çev. Ö. Özgür). Hill. Hall, K. (2009). Why good intentions are often not enough: The potential for ethical blindness in legal decision-making. ANU College of Law, 9(32), 1-19.
  • Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
  • Kan, A. & Akbaş, A. (2005). Lise öğrencilerinin kimya dersine yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 227-237.
  • Kaya, İ. (2015). Etik değerlere yatkınlık ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(41), 968-974.
  • Kim, J. & Kim, C. (2017), Three perspectives about ethical value in advertising business. International Journal of Journalism & Mass Communication, 4(124), 1-6.
  • Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling. 4. Baskı. New York: The Guilford Press. Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30, 607-610.
  • Kump, B. & Scholz, M. (2022). Organizational routines as a source of ethical blindness. Organization Theory, 3, 1-24. https://doi.org/10.1177/26317877221075640
  • Mahmutoğlu, A. (2009). Etik ve ahlak: Benzerlikler, farklılıklar ve ilişkiler. Türk İdare Dergisi, 81(463-464), 225-249. Özdamar, B. (2018). The influence of ethical blindness on organizational citizenship behavior in organizations. (Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
  • Özkalp, E. & Kırel, Ç. (2013). Örgütsel davranış. Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım.
  • Öztürk Başpınar, N. & Mısırdalı Yangil, F. (2021). Yanlış yaptığımı bilmiyordum: Akademisyenlerde etik körlük üzerine bir araştırma. Akademik Hassasiyetler, 8(16), 41-66.
  • Palazzo, G., Krings, F. & Hoffrage, U. (2012). Ethical blindness. Journal of Business Ethics, 109, 323-338. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2212617
  • Pieper, A. (2012). Etiğe Giriş. (Çev. V. Atayman ve G. Sezer). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Reynolds, S. J. (2006), Moral awareness and ethical predispositions: Investigating the role of individual differences in the recognition of moral issues. Journal of Applied Psychology, 91(1), 233-243.
  • Sarıgül, F. & Kana, F. (2018). Türkçe öğretmenlerinin etik değerlere yatkınlığının belirlenmesi. Social Sciences Studies Journal, 4(15), 961- 970.
  • Scherer, R. F., Wiebe, F. A., Luther, D. C. & Adams, J. S. (1988). Dimensionality of coping: Factor stability using the ways of coping questionnaire. Psychological Reports, 62(3), 763-770.
  • Tabachnick, B. G. & Fidel, L. S. (2013). Using multivariate statistics. USA: Pearson Education Limited. Taş, F. (2018). Üniversite öğrencilerinin etik değerlere yatkınlık durumları ve ilişkili faktörler. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 627-642.
  • Toft, K. H. (2020). Ethical blindness and business legitimacy. In J. D. Rendtorff (Ed.). Handbook of business legitimacy: nesponsibility, ethics and society, (ss. 311- 322). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-14622-1_33
  • Ulaş, S. (2023). Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının iş doyumunu etkileyen faktörler. Hastane Öncesi Dergisi, 7(3), 411-423. https://doi.org/10.54409/hod.1207643
  • Uysal, İ., Sevinç Postacı, E., Çelik, N., Yavuz, F., Gür, M. & Parlak, F. (2022). 112 acil yardım istasyonlarının memnuniyet, verimlilik, güvenlik ve performans açısından değerlendirme ölçeğinin geliştirilmesi ve uygulama örneği. Hastane Öncesi Dergisi, 7(2), 159-174.
  • Yılmaz, D., Düzgün, F., Uzelli Yılmaz, D., Akın Korhan, E. & Dikmen, Y. (2018). Dahili kliniklerde görev yapan hemşirelerin etik duyarlılıklarının ve etkileyen faktörlerin incelenmesi: Üniversite hastanesi örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 11(2), 157-163.
  • Yükçü, S. & Alkan, G.İ. (2020). Senaryolarla denetimde etik. Ankara: Detay Yayıncılık. Zengin, O. & Hasgül, E. (2019). Evde hasta bakım programı öğrencilerinin etik duyarlılıkları ve hasta hakları bilgi düzeyleri üzerine bir araştırma. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 19(1), 43-53.
  • Zhang, T., Fletcher, P. O., Gino, F. & Bazerman, M. H. (2015). Reducing bounded ethicality: How to help individuals notice and avoid unethical behavior. Organizational Dynamics: Special Issue on Bad Behavior, 44(4), 310-317. https://doi.org/10.1016/j.or gdyn.2015.09.009

Examination Of Relation Between Predisposition To Ethical Values And Ethical Blindness Level Of Health Care Personnel

Yıl 2026, Sayı: 42, - , 23.03.2026

Ömer Dulkadir , Nilüfer Akyol , Ayşegül Öztürk

https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1697028
https://izlik.org/JA44LP23ZD

Öz

In this study, the levels of ethical values predisposition, ethical blindness levels, the relationship between the two concepts and the demographic variables affecting these concepts of the personnel working at Karabük 112 Emergency Medical Stations were examined. The study group consists of 203 healthcare professionals working in Karabük city center and its districts. Independent Sample T-test and One-Way ANOVA test were conducted to compare the variables examined in the study in terms of demographic characteristics. The effect of ethical values predisposition level on the ethical blindness level was determined by regression analysis. Overall, it has been found that healthcare professionals have a high inclination towards ethical values, low levels of ethical blindness, and that ethical blindness decreases as inclination towards ethical values increases. When considered from a demographic perspective it was determined that male employees compared to female employees, those under 25 compared to other age groups, those with 1-5 years of seniority compared to those with other years of seniority, postgraduate graduates compared to graduates of other education levels, and doctors compared to other employees have lower predisposition to ethical values and higher levels of ethical blindness.

Anahtar Kelimeler

Ethics Predisposition to Ethical Values Ethical Blindness Karabük 112 Emergency Medical Stations

Etik Beyan

Ethical approval for this study was obtained from the Karabük University Rectorate, Social and Human Sciences Research Ethics Committee Presidency, with decision number 79 dated 20.03.2025.

Kaynakça

  • Akduman, G. & Karahan, G. (2022). Dijital çağda etik değerlere yatkınlık ve mutluluk arasındaki ilişkinin kişilik çerçevesinde incelenmesi: sivil havacılık kabin hizmetleri öğrencileriyle bir araştırma. FSM Mesleki Bilimler Dergisi, 1(1), 1-20.
  • Aleksić, D. (2017, August). The development and validation of a scale to measure ethical blindness at work. Academy of Management Annual Meeting Proceedings, https://doi.org/10.5465/AMBPP.2017.173
  • Başak, T., Uzun, Ş. & Arslan, F. (2010). Yoğun bakım hemşirelerinin etik duyarlılıklarının incelenmesi. Gülhane Tıp Dergisi, 52(2), 76-81.
  • Baumane-Vitolina, I., Cals, I. & Sumilo, E. (2016) Is ethics rational? Teleological, deontological and virtue ethics theories reconciled in the context of traditional economic decision making. Procedia Economics and Finance, 39, 108-114.
  • Bayramoğlu, G., Palabıyık, N. & Uysal, E. (2023). İş yerinde etik körlük kavramına ilişkin ölçek uyarlama çalışması: Geçerlik ve güvenirlik analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 14(40), 1156-1175.
  • Beşpınar, E. & Balcı, S. (2024). Üniversite öğrencilerinin etik değerlere yatkınlık düzeyinin psikolojik iyi oluşlarıyla ilişkisi. International Social Sciences Studies Journal, 10(8), 1359- 1368.
  • Bijani M, Ghodsbin F, Fard SJ, Shirazi F, Sharif F, Tehranineshat B. An evaluation of adherence to ethical codes among nurses and nursing students. Journal of Medical Ethics and History of Medicine 2017, 10(6), 1-8.
  • Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Yayıncılık.
  • Chugh, D. & Kern, M. C. (2016). A dynamic and cyclical model of bounded ethicality. Research in Organizational Behavior, 36, 85-100. http://dx.doi.org/10.1016/j.riob.201 6.07.002
  • Coşkun, Y. & Yıldırım, A. (2009). Üniversite öğrencilerinin değer düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 6(1), 311-328.
  • Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
  • Drumwright, M. E. & Murphy, P. E. (2004). How advertising practitioners view ethics: Moral muteness, moral myopia, and moral imagination. Journal of Advertising, 33(2), 7-24. https://doi.org/10.1080/00913367.2004.10639158
  • Elbir, B. & Bağcı, C. (2013). Değerler eğitimi üzerine yapılmış lisansüstü düzeyindeki çalışmaların değerlendirilmesi. Turkish Studies. 8(1), 1321-1333.
  • Emmerich, N. (2016). Ethos, eidos, habitus: A social theoretical contribution to morality and ethics, In Brand, C. (Eds.). Dual-process theories in moral psychology: Interdisciplinary approaches to theoretical, empirical and practical considerations (ss. 271-295), Wiesbaden, Germany: Springer.
  • Fransson, G. (2017). Understanding morality and ethics: Maneuvering ethical dilemmas in digital educational context. In Dreon, O., Polly, D. (Eds.). Teacher education for ethical professional practice in the 21st century (ss. 72-97). Hershey, PA: IGI Global.
  • Frost, C. (2013). Journalism ethics and regulation. 3rd Edition. New York: Routledge.
  • Görügen, Ü., Şenyuva, E. & Yalnız, N. (2024). Mesleki Etik dersi alan sağlık ön lisans programı öğrencilerinin etik değerlere yatkınlık düzeyleri ve etkileyen faktörler: Bir vakıf üniversitesi örneği: Kesitsel tanımlayıcı çalışma. Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku-Tarihi Dergisi, 32(2), 108-115.
  • Gürbüz, S. & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe-yöntem-analiz. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Haidt, J. (2019). Mutluluk varsayımı: Modern gerçekliği kadim bilgelikte bulmak (Çev. Ö. Özgür). Hill. Hall, K. (2009). Why good intentions are often not enough: The potential for ethical blindness in legal decision-making. ANU College of Law, 9(32), 1-19.
  • Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
  • Kan, A. & Akbaş, A. (2005). Lise öğrencilerinin kimya dersine yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 227-237.
  • Kaya, İ. (2015). Etik değerlere yatkınlık ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(41), 968-974.
  • Kim, J. & Kim, C. (2017), Three perspectives about ethical value in advertising business. International Journal of Journalism & Mass Communication, 4(124), 1-6.
  • Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling. 4. Baskı. New York: The Guilford Press. Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30, 607-610.
  • Kump, B. & Scholz, M. (2022). Organizational routines as a source of ethical blindness. Organization Theory, 3, 1-24. https://doi.org/10.1177/26317877221075640
  • Mahmutoğlu, A. (2009). Etik ve ahlak: Benzerlikler, farklılıklar ve ilişkiler. Türk İdare Dergisi, 81(463-464), 225-249. Özdamar, B. (2018). The influence of ethical blindness on organizational citizenship behavior in organizations. (Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
  • Özkalp, E. & Kırel, Ç. (2013). Örgütsel davranış. Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım.
  • Öztürk Başpınar, N. & Mısırdalı Yangil, F. (2021). Yanlış yaptığımı bilmiyordum: Akademisyenlerde etik körlük üzerine bir araştırma. Akademik Hassasiyetler, 8(16), 41-66.
  • Palazzo, G., Krings, F. & Hoffrage, U. (2012). Ethical blindness. Journal of Business Ethics, 109, 323-338. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2212617
  • Pieper, A. (2012). Etiğe Giriş. (Çev. V. Atayman ve G. Sezer). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Reynolds, S. J. (2006), Moral awareness and ethical predispositions: Investigating the role of individual differences in the recognition of moral issues. Journal of Applied Psychology, 91(1), 233-243.
  • Sarıgül, F. & Kana, F. (2018). Türkçe öğretmenlerinin etik değerlere yatkınlığının belirlenmesi. Social Sciences Studies Journal, 4(15), 961- 970.
  • Scherer, R. F., Wiebe, F. A., Luther, D. C. & Adams, J. S. (1988). Dimensionality of coping: Factor stability using the ways of coping questionnaire. Psychological Reports, 62(3), 763-770.
  • Tabachnick, B. G. & Fidel, L. S. (2013). Using multivariate statistics. USA: Pearson Education Limited. Taş, F. (2018). Üniversite öğrencilerinin etik değerlere yatkınlık durumları ve ilişkili faktörler. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 627-642.
  • Toft, K. H. (2020). Ethical blindness and business legitimacy. In J. D. Rendtorff (Ed.). Handbook of business legitimacy: nesponsibility, ethics and society, (ss. 311- 322). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-14622-1_33
  • Ulaş, S. (2023). Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının iş doyumunu etkileyen faktörler. Hastane Öncesi Dergisi, 7(3), 411-423. https://doi.org/10.54409/hod.1207643
  • Uysal, İ., Sevinç Postacı, E., Çelik, N., Yavuz, F., Gür, M. & Parlak, F. (2022). 112 acil yardım istasyonlarının memnuniyet, verimlilik, güvenlik ve performans açısından değerlendirme ölçeğinin geliştirilmesi ve uygulama örneği. Hastane Öncesi Dergisi, 7(2), 159-174.
  • Yılmaz, D., Düzgün, F., Uzelli Yılmaz, D., Akın Korhan, E. & Dikmen, Y. (2018). Dahili kliniklerde görev yapan hemşirelerin etik duyarlılıklarının ve etkileyen faktörlerin incelenmesi: Üniversite hastanesi örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 11(2), 157-163.
  • Yükçü, S. & Alkan, G.İ. (2020). Senaryolarla denetimde etik. Ankara: Detay Yayıncılık. Zengin, O. & Hasgül, E. (2019). Evde hasta bakım programı öğrencilerinin etik duyarlılıkları ve hasta hakları bilgi düzeyleri üzerine bir araştırma. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 19(1), 43-53.
  • Zhang, T., Fletcher, P. O., Gino, F. & Bazerman, M. H. (2015). Reducing bounded ethicality: How to help individuals notice and avoid unethical behavior. Organizational Dynamics: Special Issue on Bad Behavior, 44(4), 310-317. https://doi.org/10.1016/j.or gdyn.2015.09.009
Toplam 40 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Sosyal Politika (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Ömer Dulkadir 0000-0003-2069-2860

Nilüfer Akyol 0009-0000-0271-4574

Ayşegül Öztürk 0009-0006-6284-0816

Gönderilme Tarihi 11 Mayıs 2025
Kabul Tarihi 23 Şubat 2026
Yayımlanma Tarihi 23 Mart 2026
DOI https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1697028
IZ https://izlik.org/JA44LP23ZD
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Sayı: 42

Kaynak Göster

APA Dulkadir, Ö., Akyol, N., & Öztürk, A. (2026). Sağlık Çalışanlarının Etik Değerlere Yatkınlık ve Etik Körlük Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 42. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1697028

Amaç ve Kapsam

2009 yılında yayın hayatına başlayan ve TR Dizinde taranan uluslararası hakemli dergimizin amacı sosyal bilimler alanında nitelikli bilimsel çalışmalara yer vermektir. Analitik değerlendirmelerin yapıldığı, alanına katkı sağlayan çalışmalar öncelikli olarak değerlendirmeye alınır. 

Dergimizde, “Edebiyat, Tarih, Felsefe, Sosyoloji, Psikoloji, Arkeoloji,  Sanat Tarihi, İlahiyat, İktisat, İşletme, İletişim, Gazetecilik, Uluslararası İlişkiler, Hukuk, Siyaset Bilimi ve Halkla İlişkiler ” gibi sosyal bilimlere ait alanlarda hazırlanmış araştırma makaleleri ile alana katkı sunabilecek güncel kitap tanıtımlarına yer verilir. Çalışmaların ilk gönderimi sırasında intihal raporu da sisteme yüklenir, benzerlik oranı kaynakça hariç %15 i geçmemelidir.


YAZIM KURALLARI

Yazım kurallarımıza göre hazırlanmayan makaleler ön kontrol aşamasında iade edilir.


 

Dergiye gönderilecek çalışmaların, dergi yazım kurallarına göre oluşturulan aşağıdaki örnek şablon kullanılarak yazılması zorunludur.
Sisteme yüklenmesi gereken dosyalar:


             Tam Metin dosyası
                Kapak Sayfası (Ön yazı)
                Telif Hakkı Devir Formu
                Etik Kurul izin belgesi
                Araştırmacı Katkı Oranı ve Çatışma Beyan Formu
                Benzerlik (intihal) raporu (Total Skor %15'i Tek Kaynakla benzerlik ise %3'i geçmemelidir)


Tam Metin dosyasında, ilk gönderimde yazar bilgilerine yer verilmemelidir. Kapak Sayfasında sadece başlık, öz, abstract, yazar bilgileri ve sorumlu yazar iletişim bilgileri yer almalıdır.


Makalenizde etik kurul belgesi gerekli ise söz konusu belgenin yüklenmesi, etik kurul belgesinin gerekmediği durumlarda ise Etik Kurul İznine Gerek Olmadığı'na dair belgenin hazırlanması gerekir. Etik Kurul Belgesinin gerekli olduğu durumlar Etik İlkeler ve Yayın Politikası sayfasında açıklanmıştır.

ÖRNEK MAKALE KAPAK SAYFASI
ÖRNEK MAKALE ŞABLONU
TELİF HAKKI DEVİR FORMU
ETİK KURUL İZNİNE GEREK OLMADIĞINA DAİR BEYAN FORMU
ARAŞTIRMACILARIN KATKI ORANI BEYANI VE ÇATIŞMA BEYANI

 

Sayfa Yapısı ve Yazı Stili


Tüm çalışmalarda şu kısımlar bulunmalıdır: Başlık, hemen altında İngilizce başlık, Öz, Anahtar Kelimeler, Abstract, Keywords, Giriş, Bölüm Başlıkları, Sonuç ve Kaynakça.

 

Yazılar, A4 boyutunda (29.7x21 cm), tüm kenar boşlukları 2.5 cm olan sayfada, MS Word programında, Times New Roman yazı karakteri ile, 12 punto, 1.5 satır aralığıyla yazılmalıdır.

 

Sayfalara numara verilmez. Yazılar öz ve kaynakça dâhil minimum üç bin beş yüz (3500) maksimum on bin (10.000) kelime olmalıdır. Metin içinde vurgulanmak istenen kısımlar, tırnak içinde gösterilir. Kaynakça hariç, tam metnin hiçbir yerinde italik gösterim kullanılmaz.


 

Başlık 

Başlık, yazıyla uyumlu, içerikle doğrudan ilgili ve onu en iyi biçimde ifade eder nitelikte ve maksimum 12 kelime olmalıdır.


 

Başlık, metnin en üstünde, ortalanmış, tüm harfleri büyük, 12 punto, koyulaştırılmış olarak ve tek satır aralığı ile yazılmalıdır.

 

İngilizce başlık, Türkçe Türkçe başlığın hemen altında, 10 punto, normal ve tek satır aralığı ile yazılmalıdır.

 

Yazar Bilgisi
 

Yazar(lar)ın, unvan içermeyen ad(lar)ı, başlığın hemen altında ve başlıktan 6 nk aşağıda, sayfanın sağına yaslanmış biçimde, normal, soyad(lar) büyük olarak verilmelidir.

Yazar(lar)ın meslekî bilgileri, unvan, kurum, e-mail ve ORCID numarası sıralamasıyla, aralarda virgülle ayrılmış ve sonda noktalı biçimde, yazar(lar)ın adlarının sağında yıldız işareti (*) ile gösterilmiş olarak, sayfa altında, 10 punto, tek aralıklı normal yazılmış sayfa alt bilgisi olarak (dipnot değil) gösterilmelidir.


 

Örnek:    
Mehmet Emin KURT*
* Dr. Öğr. Üyesi, Dicle Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Sağlık Yönetimi Bölümü, memin.kurt@dicle.edu.tr, ORCID: 0000-0002-7181-8681.

 

Öz


Öz, başlığın altında, iki yana yaslı, koyu, (Öz) başlığı altında, içeriği en uygun biçimde ifade eden, en az 100, en fazla 200 kelimeden oluşan, 10 punto ile, tek satır aralıklı ve Türkçe yazılmış özettir. Öz, alıntı, şekil, ve çizelge numaraları içermemelidir.


Abstract, Anahtar Kelimelerin  bir satır altında, (Abstract) başlığı altında, 10 punto ile tek satır aralıklı normal şekilde yazılır. Öz ve Abstract ilk sayfada yer almalıdır.


Ana Metin
Ana metin, 12 punto ve 1.5 satır aralığı ile, iki yana yaslanmış şekilde yazılmalıdır. Paragrafların başında, sağdan boşluk bırakılmamalıdır. Paragraflar arası boşluk, 6 nk olarak belirlenmelidir.

 

Bölüm Başlıkları

Bölüm başlıkları koyu yazılır ve 1., 2., 3., şeklinde numaralandırılır. 

1. Bölüm Başlığı veya Ana Başlık (İlk Harfler Büyük)
1.1. Alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
1.1.1. İkinci düzey alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
1.1.1.1. Üçüncü düzey alt başlık (Cümle düzeni, ilk harf büyük, geri kalanlar küçük harf)
GİRİŞ, SONUÇ ve KAYNAKÇA başlıkları numaralandırılmaz.

 

Tablo, Şekil ve Göreseller
 

Tablolar, metinde sola yaslı ve içeriği 10 punto ile yazılmış şekilde verilmelidir.


Tablolar, başlıklarından önce (Tablo 1.) şeklinde, koyu, 12 punto ile numaralandırılır. Tabloların numaraları ve başlıkları, 12 punto ile, normal ve düz, İlk kelimenin ilk harfi büyük geri kalanı cümle düzeninde yazılmalıdır. Tablolar, alıntı ise, tablonun hemen altında, 10 punto ile ve (Kaynak: ) başlığının sağında, kaynakları gösterilmelidir.

Tabloların sol kenarı, yazı kenarı ile bütünleşik olmalıdır.


Tablo başlığı örneği:
Tablo 1. İhracatın ülkelere göre dağılımı (Eylül-Aralık, milyon $)


Tablonun takip eden sayfaya kayması halinde o sayfanın başında şu nolu tablonun devamıdır şeklinde bir başlık eklenmelidir. Aynı şey grafik ve şekiller için de geçerlidir.


Şekiller, tablolar gibi (Şekil 1.) grafik ise (Grafik 1. ) şeklinde, koyu, 12 punto ile yazılmış biçimde numaralandırılır ve 12 punto, koyu, düz, her kelimenin ilk harfi büyük olarak başlıklandırılır.

Resim, fotoğraf ve diğer türlü görseller, renkli, yüksek çözünürlüklü veya taranmış olarak, yazıda verildiği bölümün veya paragrafın hemen altında verilir.

Görseller, Tablo ve Şekiller gibi (Resim/ Görsel/ Fotoğraf 1.) biçiminde numaralandırılarak başlıklandırılır.

Resimlerin alındığı kaynaklar, tablo ve şekiller gibi, resimlerin altında gösterilir.

 

Alıntı ve Atıflar 
Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, metin içi atıf ve metin sonu kaynakça gösterimi için APA7'yi tercih etmektedir.

 

Metin içi atıf gösterimi
 


Metin içinde 1 yazarlı atıf (Solow, 1956, s.15).


Metin içinde 2 yazarlı atıf (Snowdon & Vane, 2005, s.170) & işareti, and veya ve kelimeleri yerine kullanılmalıdır.


Metin içinde 3 ve daha fazla yazarlı çalışmalara atıf (Akçay vd., 2017, s.4).


Yazar olarak bir grup/tüzel kişi (dernekler, şirketler, devlet kurumları ve diğer çalışma grupları gibi) ifade ediliyorsa bu gruba ilişkin ad bilgisi metin içindeki göndermede açık ve anlaşılır biçimde verilmelidir. Grup adı bazı durumlarda kısaltılabilir. Eğer grup adı uzunsa, kısaltma herkesçe anlaşılır oluyorsa veya o ada yönelik zaten bilinen bir kısaltma var ise ilk kullanımda hem açık hali hem kısaltma hali kullanılıp, sonraki kullanımlarda ise sadece kısaltma kullanılabilir. Eğer grup adı kısa ise veya kısaltması herkesçe anlaşılır olmuyorsa tüm göndermelerde adın açık hali yazılır.


Aynı parantez içerisinde birden fazla gönderme yapılması durumunda sıralama ilk yazarın soyadına göre alfabetik olmalı  ve noktalı virgül ile ayrılmalıdır.


Aynı yazara ait farklı çalışmalar aynı parantezde verilecekse, geçmişten güncele yıl sırası takip edilir ve yazarın soyadı atıfın başına bir kez yazılır.


Elektronik kaynaklarda yazar belli ise (Fisk, 2005), yazar belli değilse başlıktan birkaç kelime (“Türkiye-european union relations”, 2022). 


Süreli yayınlarda yazar belli ise (Nadi, 1942), yazar belli değilse başlıktan birkaç kelime (“İktisadî programın”, 2022).


Arşiv belgelerinde, belge tür ne olursa olsun (mektup, mikrofilm, arşiv belgeleri, mülakat vs), düzenli bir kayıt varsa normal atıf verilir, yani yazar ve sene belli ise (Yazar, sene). Eğer belgenin düzenli bir kaydı yoksa; yazar, tarih gibi bilgiler kesin değilse, metin içinde atıf şöyle gösterilir: ([Tayin ve atamalarla ilgili genelge], t.t. 1912-1925). Örnekte köşeli parantez içinde verilen bilgi, makalenin yazarına aittir, belgeye ilişkin yazar veya başlık bilgisi olmadığı için, yazar okuru bilgilendirir ve bu bilginin kendisine ait olduğunu köşeli parantez ile belirtir. Belgenin tarihi yoksa fakat sizin güçlü bir tahmininiz veya bilginiz var ise onu tahmini tarihler t.t. kısaltmasıyla gösterebilirsiniz. Düzenli kayıt tutulan arşiv belgeleri için de bu durum geçerlidir.

 

Metin içi doğrudan alıntı (Örnek gösterimler için makale şablonumuza bakınız)


Kırk kelimeye kadar olan doğrudan alıntılar:

Tırnak işareti ile, normal metin içinde ve sonunda sayfa numarası dahil kaynak gösterilir, nokta işareti tırnaktan sonra değil, cümlenin sonuna, parantezden sonra konur. Doğrudan alıntılarda sayfa numarası vermek zorunludur. Örnek, “Apa 7’ye göre kırk kelimeden az olan doğrudan alıntılar, tırnak içinde ve normal metinde gösterilir” (Apa 7th, s.285).

Kırk ve daha fazla kelimeden oluşan doğrudan alıntılar:

Kırk ve daha fazla kelimeden oluşan doğrudan blok alıntılar, ayrı bir paragraf başı yapılarak, tüm alıntı soldan 1 cm içeriden başlayacak şekilde, sağdan da 0.5 cm içerde olacak şekilde ve normal metin büyüklüğünden 1 punto küçük, tek satır aralıkla gösterilirler. (Apa 7th, s.286). Hem alıntının sonuna, hem de kaynak gösterildikten sonra en sona nokta konur. Blok alıntılar tırnak içine alınmaz ve italik de yapılmaz.

 

Kaynakça Gösterimi
Makalede yararlanılan kaynaklar yeni bir sayfada ve KAYNAKÇA başlığı altında verilir. Kaynakça 12 punto ve 1.15 satır aralığı ile, iki yana yaslanmış şekilde yazılmalıdır. Aşağıdaki örneklerde gösterildiği gibi ikinci ve sonraki satırları 1.25 cm içerden olmalıdır. Paragraflar / kaynakçalar arası boşluk, Önce (0 nk) Sonra (6 nk) olarak belirlenmelidir. Metin içerisinde atıf yapılan her kaynak kaynakçada yer almalı, kaynakçada yer alan her kaynağa da metin içerisinde mutlaka atıf yapılmış olmalıdır. Atıflardaki yazar adı ve tarih bilgisi kaynakçadaki yazar adı ve tarih bilgisi ile birebir aynı olmalıdır. Kaynakçada numaralandırma veya madde işaretleri kullanılmaz. Yazar sayısının yirmi ve daha az olduğu durumlarda tüm yazar adlarına künyede yer verilir.

 

Kitap
Kitap ismi italik ve küçük harflerle verilmelidir. Kitap isminin başında ve sonunda nokta olmalı ardından yayınevi düz ve büyük harfle başlayacak şekilde verilmelidir. Yayıncının bulunduğu şehir veya ülke bilgisi verilmemelidir.
Mankiw, N. G. (2014). Principles of economics. Cengage Learning.
Snowdon, B., & Vane, H. R. (2005). Modern macroeconomics: its origins, development and current state. Edward Elgar Publishing.

 

Makale
Makalelerde makale ismi cümle düzeninde küçük harflerle düz, dergi ismi her kelimesi büyük harfle başlar ve italik olarak yazılır. Dergi cilt sayısı italik ancak sayı no parantez içinde düz olmalıdır. Sonuna varsa doi bağlantısı eklenmelidir.
Baltagi, B. H., Egger, P., & Pfaffermayr, M. (2003). A generalized design for bilateral trade flow models. Economics Letters, 80(3), 391-397. https://doi.org/10.1016/S0165-1765(03)00115-0
Bahmani-Oskooee, M. M., & Goswami, G. G. (2003). A disaggregated approach to test the j-curve phenomenon: japan versus her major trading partners. Journal of Economics and Finance, 27(1), 102-113.

 

Çeviri Kitap
Yabancı bir dilden Türkçe'ye çevrilen eserlerin kaynakça bilgisi verilirken yazar kısmında eserin orijinal dildeki yazarı yer alır, çeviren bilgisi parantez içerisinde Çev. kısaltması ve sonrasında çevirenin adının ilk harfi ve soyadı ile birlikte verilir.
Gujarati, D. N., & Porter, D. C. (2018). Temel ekonometri (Çev. Ü. Şenesen ve G. G. Şenesen). Literatür Yayıncılık.

 

 

Kitap Bölümü
Kitap bölüme atıf yapılırken yazar kısmında editörlerin adları değil, ilgili bölümün yazar(lar)ının adları yer alır. Bölüm başlığından sonra "İçinde" kelimesinin devamına editör isim/isimlerinin ilk harfi ve soyadının tamamı verilir.
Meng, M., K. Im, J. Lee, & M. Tieslau. (2014). More powerful lm unit root tests with non-normal errors. In R. Sickles and W. Horrace (Eds.). The festschrift in honor of peter schmidt, (ss. 343–357). Springer Publishing Co.


Elektronik Kaynaklar
Yazar varsa:
Fisk, R. (2005, May 26). Protesters beaten as Egypt votes on electoral reform. https://www.independent.co.uk/voices/commentators/fisk/protesters-beaten-as-egypt-votes-on-electoral-reform-5384694.html (Erişim Tarihi)
Yazar yoksa:

 

 

 

 

 

 

 

Türkiye-European Union Relations (2022, Nov 15). https://www.ab.gov.tr/turkey-eu-relations_4_en.html (Erişim Tarihi)
 


Arşiv Belgeleri
Kaynakçada arşiv belgesi gösterilirken belgenin üzerindeki tüm tanıtıcı bilgilere yer verilir. Öncelikle arşiv kısaltması ve ilk gösterimde arşivin resmi tam ismi, ardından varsa yazar veya başlık ve tam tarih bilgisi, varsa belge numarası, cilt, gömlek no gibi bilgiler belgenin üzerinde yer aldığı şekliyle verilmelidir. Tarihler en sonda parantez içinde miladi takvime çevrilmiş olarak ayrıca verilmelidir.


 

Süreli Yayınlar 

Yazar varsa:
Nadi, Y. (1942, 12 Mart). Hindistan kapılarında. Cumhuriyet, s.1.
Yazar yoksa:
İktisadî program mühim esasları muhtevidir. (1930, 22 Mayıs). Vakit, s.1.

 

Tezler

Toğuç, N. (1988). Türkiye’de ekonomik istikrar ve reform politikaları. (YÖK Tez Merkezi, Yüksek Lisans). Brooklyn College.
Bolet, D. (2020). All politics is local: how local context explains radical right voting. (DART Europe e-theses portal, PhD). London School of Economics and Political Science.


Burada yer almayan ve/veya referans verme kuralları ile ilgili daha ayrıntılı bilgi edinmek için aşağıdaki kaynaklara başvurunuz:

American Psychological Association (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7. baskı).


https://apastyle.apa.org/

 

Yayın Politikası

1. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2009 yılında yayın hayatına başlayan ve 2021 yılından beri yılda üç kez olmak üzere Şubat, Haziran ve Ekim aylarında yayınlanan uluslararası, hakemli bir dergidir. Yayın kurulu kararına göre özel sayı veya ek sayı çıkarılabilir. Her sayıda yirmi civarında makaleye yer verilir. Yayına kabul sırası, başvuru tarihine göre belirlenir.

2. Dergimize Türkçe, İngilizce, Kürtçe ve Arapça dillerinde hazırlanmış olan çalışmalar kabul edilmektedir. Sosyal bilimlere bağlı disiplinlerin ilkelerine uygun, analitik değerlendirmelerin yapıldığı çalışmalar değerlendirmeye alınır. Dergimize gönderilen çalışmalar için hiçbir şekilde ücret talep edilmez ve açık erişim politikasını destekleyen dergimizin çalışmalarına dergimiz sitesinden ulaşılabilir.

3. Dergimize gönderilen tüm çalışmalar, dergimizin sayfasında ilan edilmiş olan yazım kurallarına uygun olarak düzenlenmeli ve dergimizin şablonu kullanılarak gönderilmelidir. Bu kurala uygun olmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz. Gönderilen çalışmaların daha önce hiçbir yerde yayınlanmamış olması ve başka bir yere yayın için gönderilmemiş olması gerekir. Bununla birlikte sempozyum ve kongre gibi bilimsel toplantılarda sunulmuş olan çalışmaların, yayınlanmamış olmak ve bu vasıfları belirtilmek suretiyle değerlendirmeye alınmaları mümkündür. Dergimize gönderilen tüm çalışmaların yayınlanması, hakem sürecinin olumlu sonuçlanmasına bağlı olmakla birlikte, bir çalışmanın dergimizde yayınlanması konusundaki son karar yayın kurulumuz tarafından verilir.

4. İlk gönderim sırasında tam metin dosyasında yazarlara ait ad, soyad, kurum vs bilgilerin hiçbiri yer almamalıdır. Değerlendirme süreci olumlu tamamlanan çalışmaların yazarları bu bilgileri ondan sonra ekleyeceklerdir.

5. Dergimizde makalesi yayınlanan kişiler, takip eden bir sene boyunca dergimize başka çalışmalarını gönderemezler. Dergimizde bir sayıda bir yazara ait sadece bir çalışmaya yer verilir. Ortak yazarlı olsa bile ikinci bir çalışma kabul edilmez.

6. İlk başvuru sırasında şu belgelerin sisteme yüklenmesi gerekir:

Tam Metin Dosyası: Tam metnin, yazım kurallarımıza göre düzenlenmiş ve örnek makale şablonumuza uygulanmış olması gerekir. İlk gönderimde tam metin dosyasında yazar bilgileri yer almayacaktır.

Kapak Sayfası: Tüm yazarlara ait bilgileri içermeli ve sorumlu yazar tarafından imzalanmalıdır.

Telif Hakkı Devir Formu: Tüm yazarlar tarafından imzalanmış olmalıdır. Dergimizde yayınlanan bütün çalışmaların tüm yayın hakları Dicle Üniversitesi’ne ait olup yazar(lar)a herhangi bir telif ücreti ödenmez. Dergimizde yayınlanan çalışmalar, kaynak göstermek suretiyle kullanılabilir, fakat hiçbir surette ticari amaç için kullanılamaz, izinsiz başka bir yerde yayınlanamaz. Telif haklarının ihlali, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu gereğince suç sayılmaktadır.

Etik Kurul İzin Belgesi: Etik kurul izni gerektiren çalışmalar için yüklenmelidir. Etik kurul izni gerekmeyen çalışmalar için, Etik Kurul İznine Gerek Olmadığına Dair Beyan Formu doldurularak sisteme yüklenmelidir.

Araştırmacıların Katkı Oranı ve Çatışma Beyan Formu: Tüm yazarlar tarafından imzalanmış olmalıdır.

Benzerlik (intihal) raporu (%15): iThenticate, Turnitin vb intihal programlarından alınan intihal raporu sisteme yüklenmelidir. Kaynakça hariç benzerlik oranı üst sınırı %15’tir, tek kaynaktan benzerlik oranı %3'ten fazla olamaz. Süreci sona eren çalışmalar için editör kurulu tarafından yeniden intihal raporu alınır. Oran %15’in üzerinde olamaz.

Hakem Değerlendirme Süreci

1. Dergimize gönderilen bir çalışmanın değerlendirmeye alınması şu şartlara bağlıdır: yazım kurallarına uygunluk, örnek makale şablonu kullanılması, etik ilkelere uygun olması, dergimizin amaç ve kapsamına uygun olması, sisteme yüklenmesi gereken belgelerin tam olarak yüklenmiş olması. Bunların yanı sıra, gönderilen çalışmalar, editör kurulu tarafından içerik, yöntem, konu ve anlatım bakımından değerlendirilir. Uygun bulunan çalışmalar değerlendirmeye alınır. Düzeltme istenen çalışmalar, en geç on beş gün içinde istenen düzeltmelerin yapılması şartıyla yeniden kabul edilir. Ayrıca intihal raporları incelenir, %15’in üzerinde olanlar reddedilir.

2. Değerlendirmeye alınması uygun bulunan çalışmalar editör kurulu tarafından öncelikle en az iki hakeme gönderilir. Hakemlik süreci başından sonuna dek çift taraflı kör hakemlik sistemi şeklinde uygulanır. Yani çalışmalar editör tarafından hakemlere gönderilir, böylece hakemler yazarları tanımadığı gibi yazarlar da hakemler hakkında bilgi sahibi olmazlar. İki hakemin değerlendirmesini tamamlamasından sonra gerek görüldüğü durumlarda çalışma üçüncü bir hakeme daha gönderilir. İki red kararı durumunda çalışma reddedilir. Bir kabul bir red durumunda üçüncü hakemin kararı belirleyici olur. Düzeltme istenen çalışmalar için on beş gün içinde istenen düzeltmelerin yapılması gerekir. Hakemlerden biri veya tümü, düzeltmelerden sonra çalışmayı yeniden değerlendirmek isterse, düzeltmelerden sonra çalışma yeniden hakem(ler)e sunulur. Hakemlerin son kararına göre kesin karar belirlenir. İstenen düzeltmeler, kırmızı renkte tam metin dosyası üzerinde belirtilir, ayrıca yazarlar tarafından hakem süreç dosyası üzerinde her bir hakeme ayrı ayrı olmak üzere hakem cevap dosyası hazırlanarak sisteme yüklenir.

3. Dergimizde çift taraflı kör hakem sistemi kapsamında değerlendirmeye alınan çalışmalar için yazar ile hakemlerin farklı kurumlardan olmalarına özen gösterilir. Ayrıca, hakemlerin, çalışmanın yazarıyla eşit veya daha yüksek bir akademik unvana sahip olmasına dikkat edilir. Hakemlerden esas olarak beklenen şey, şekilden ziyade, çalışmaların içerik, akademik özgünlük ve alana sağladığı katkı bakımından değerlendirilmesidir. Tüm hakemlerin tam metin dosyası üzerinde gerekli işaretlemeleri yaparak hazırladıkları süreç dosyasını yazara sunulmak üzere, hakeme ait hiçbir bilgi olmaksızın, sisteme yüklemeleri beklenir.


Etik İlkeler
Dergimiz her aşamada ulusal (Ulakbim 2020 bilimsel yayın etiği ilkeleri) ve ulusalarası bilimsel yayın etiği ilkelerini benimser.  Yazar, hakem ve editörlerin bu ilkelere göre hareket etmesini bekler, gözetir. 


Dergimizde, “Edebiyat, Tarih, Felsefe, Sosyoloji, Psikoloji, Antropoloji, Arkeoloji, Prehistorya, Sanat Tarihi, İlahiyat, İktisat, İşletme, İletişim, Gazetecilik, Uluslar Arası İlişkiler, Hukuk, Siyaset Bilimi, Halkla İlişkiler ve Reklamcılık ” gibi sosyal bilimlere ait alanlarda hazırlanmış araştırma makaleleri ile alana katkı sunabilecek güncel kitap tanıtımlarına yer verilir.

Dergimiz yazarlardan hiçbir aşamada ücret talep etmemektedir.

Atıf Dizinleri

TR Dizin

Diğer Dizinler

Sobiad
Erih Plus
Eurasian Scientific Journal Index (ESJI)
Google Scholar

Başeditör

İbrahim Tavukçu
İbrahim TAVUKÇU
Türkiye Cumhuriyeti Tarihi

Editör Kurulu

Default avatar
Mekki ULUDAĞ

BA - ODTÜ

PhD - İstanbul
Türk Dış Politikası, Çağdaş Dünya Tarihi, Çağdaş Orta Doğu Tarihi, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, Türkiye İktisat Tarihi, Avrupa Siyasi Tarihi
Muhammed Felat Aktan
Muhammed Felat AKTAN
Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi), Alevilik Bektaşilik Araştırmaları

Yardımcı Editörler

Ahmet Fethi Gün
Ahmet Fethi GÜN
Siyaset Bilimi, Türk Dış Politikası
Meryem Çakır Kantarcıoğlu
Meryem ÇAKIR KANTARCIOĞLU
Kamu Yönetimi
Pinar Dursun Yamaç
Pinar DURSUN YAMAÇ
Davranışsal İktisat

Alan Editörleri

Muhammed Felat Aktan
Muhammed Felat AKTAN
Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi), Alevilik Bektaşilik Araştırmaları
Özlem Tolan
Özlem TOLAN
Travma Psikolojisi
Davud Işıkdoğan
Davud IŞIKDOĞAN
Din Eğitimi, Din, Toplum ve Kültür Araştırmaları