66. Sone veya Sonnet 66: Karşılaştırmalı Bir Çeviri Analizi

Öz

Genel Edebiyat Biliminin bir dalı olan “Karşılaştırmalı Edebiyat”, farklı dillerde yazılmış edebi eserlerin, benzerlik ve farklılıklar yönünden karşılaştırılmasıdır. Karşılaştırmaya dayalı analizlerdeki amaç, iki ya da daha fazla eserin, biçim, üslup, motif ve ya tema gibi edebi unsurlar açısından ortak ve ya farklı öğelerini belirlemektir. Edebi metinlerde kullanılan dilsel öğeleri inceleme alanı olan “Biçembilim”, okuyucunun metinleri anlamasını sağlayan en önemli araçlardan biridir. Karşılaştırmalı Edebiyat bilimi kapsamında çevirinin önemi yadsınamaz ve bir metin ile çevirisi, mukayeseli çalışma alanlarından biridir. Bu araştırmanın özünü, kaynak metin ve erek metin arasındaki benzerlik ve farklılıkları örneklendirmek adına karşılaştırmalı edebi çeviri örneği oluşturmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmada, William Shakespeare’in Sonnet 66 şiirinin Türk edebiyatçı Can Yücel tarafından 66. Sone olarak çevirisinin, Katharina Reiss’in “içerik odaklı” çeviri modeline dayanarak nasıl yorumlandığı incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Karşılaştırmalı Edebiyat
• William Shakespeare
• Can Yücel
• 66. Sone
• Katharina Reiss
• içerik odaklı çeviri modeli

Sonnet 66 or 66. Sone: A Comparative Translation Analysis

Öz

As a branch of General Literature Science, ‘Comparative Literature’ comprises of the comparisons and contrasts between two literary texts written in different languages. The aim of analysis, based on comparisons, is to determine the common or similar elements of two texts in terms of style, motif or theme. In order to understand the literary texts, stylistics and the analysis of linguistic codes in literary texts are one of the most essential tools that provide the reader understanding of a texts. Within Comparative Literature, the significance of translation is undeniable and comparing a text with its translation is within the scope of comparative studies. A comparative translation sample, which explores the similarities and differences between a poem and its translated version, constitutes the core of this study. Within this scope, in this study, William Shakespeare’s Sonnet 66 and Can Yücel’s translation and interpretation of the poem titled as 66. Sone were analysed to examine how the poem was translated in terms of Katharina Reiss’s content based (inhaltsbetont) translation model.

Anahtar Kelimeler

• Comparative Literature
• William Shakespeare
• Can Yücel
• Sonnet 66
• Katharina Reiss
• content based translation

Kaynakça

1. Aytaç, Gürsel (1999): Genel Edebiyat Bilimi. İstanbul: Papirüs Yayınları.
2. Bassnett-McGuire, Susan (1980): Translation Studies. London and New York: Methuen.
3. Bengi-Öner, Işın (1993): Çeviri Eleştirisi Bağlamında Eleştirel Bilincin Oluşması ve Eleştiri, Üst-Eleştiri, Çeviribilim İlişkileri. Dilbilim Araştırmaları. Ankara: Hitit Yayınevi.
4. Erden, Aysu (2002): Kısa Öykü ve Dilbilimsel Eleştiri, İstanbul: Gendaş Yayınları.
5. Eruz, Sakine (2000): Çeviride ve Çeviri Eğitiminde Koşut Metinler. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları, no: 4248.
6. Gile, Daniel (2005): La traduction. La comprendre, l ́apprendre. Paris: PUF.
7. Gutt, Ernst-August (1991): Translation and Relevance: Cognition and Context. Oxford: Blackwell Publishers Ltd.
8. Reiss, Katharina (1986): Möglichkeiten und Grenzen der Übersetzungskritik. Kategorien und Kriterien für eine sachgerechte Beurteilung von Übersetzungen. München: Max Hueber Verlag.

9. Short, Mick (1966): Exploring the Language of Poems, Plays and Prose. London: Longman.
10. Snell-Hornby, Mary (1988). Translation Studies. An Integrated Approach. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Co.
11. Ülsever, Şeyda (2005): Karşılaştırmalı Edebiyat ve Edebi Çeviri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Basımevi.