USE OF SOLAR ENERGY IN THE CONSTRUCTION OF THE DISASTER ZONE DATED FEBRUARY 6TH, ITS FINANCING MODEL AND ITS CONTRIBUTIONS

Öz

Global population growth, the impacts of climate change, geopolitical tensions, and the depletion of fossil fuels—along with their detrimental environmental effects—are increasingly elevating the importance of renewable energy sources. In the case of Turkey, a country heavily dependent on energy imports, factors such as the adverse effects of fossil fuel imports on the trade balance, international climate commitments, the European Union’s proposed Carbon Border Adjustment Mechanism, and rising electricity demand collectively demonstrate that transitioning to green energy is not merely a choice but a necessity. In this context, it is imperative that comprehensive and sustainable policies be developed to facilitate the shift toward green energy in Turkey. Meanwhile, the devastating earthquakes centered in Kahramanmaras on February 6, 2023, have brought issue of housing to the forefront, as they caused severe destruction in the region. The construction process must therefore be rapid, strategic, and sustainable. Against this backdrop, this study analyzes the economic, geopolitical, environmental, and social benefits of integrating rooftop solar panels into residential buildings that will be constructed to address post-disaster housing needs. In line with this objective, the study seeks to answer the question of what kind of financing model could be implemented for such investments. The proposed model in this study may also shed light on the financing model of environmentally friendly urban transformation projects.

Anahtar Kelimeler

• Renewable Energy
• Solar Energy
• Energy Financing
• Lodgment Post-Disaster

6 ŞUBAT TARİHLİ AFET BÖLGESİNİN İNŞASINDA GÜNEŞ ENERJİSİ KULLANIMI, FİNANSMAN MODELİ VE SAĞLAYACAĞI KATKILAR

Öz

Küresel nüfus artışı, iklim değişikliğinin etkileri, jeopolitik gerilimler ve fosil yakıtların hem çevresel olumsuzlukları hem de tükenebilir oluşu, yenilenebilir enerji kaynaklarının stratejik önemini her geçen gün artırmaktadır. Enerji ithalatçısı bir ülke konumunda olan Türkiye açısından değerlendirildiğinde; fosil yakıt ithalatının dış ticaret dengesi üzerindeki olumsuz etkisi, uluslararası iklim taahhütleri, Avrupa Birliği tarafından uygulamaya konulması planlanan sınırda karbon düzenlemeleri ve artan elektrik talebi gibi unsurlar, yeşil enerjiye geçişin bir tercih değil, zorunluluk olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çerçevede, Türkiye’de yeşil enerjiye geçişe yönelik kapsamlı ve sürdürülebilir politikaların geliştirilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan, 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen depremler, bölgede ciddi bir yıkıma neden olmuş ve barınma ihtiyacını öncelikli hale getirmiştir. Bu bağlamda, afet bölgesinde yeniden inşa sürecinin hızlı ve planlı bir şekilde yürütülmesi elzemdir. Bu çalışma, söz konusu yeniden inşa sürecinde konut ihtiyacının karşılanmasına yönelik olarak inşa edilecek yapıların çatılarına güneş panelleri entegre edilmesinin ekonomik, jeopolitik, çevresel ve sosyal kazanımlarını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu hedef doğrultusunda, “söz konusu yatırımların hangi finansman modeliyle gerçekleştirilebileceği” sorusuna yanıt aranmaktadır. Çalışmada önerilen modelin, çevresel duyarlılığı önceleyen kentsel dönüşüm projelerinin finansman yapısına da katkı sunabileceği öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yenilenebilir Enerji
• Güneş Enerjisi
• Enerji Finansmanı
• Afet Konutları

Kaynakça

1. Akcan, E., Kuncan, M., & Minaz, M. R. (2020). PVsyst yazılımı ile 30 kW şebekeye bağlı fotovoltaik sistemin modellenmesi ve simülasyonu. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi(18), 248-261. doi:10.31590/ejosat.685909
2. APlus. (2024). Türkiye elektrik piyasasinda kapasite mekanizmasi ve yerli kömür santrallerinin mekanizma içindeki yeri . chrome-extension:https://www.aplusenerji.com.tr/wp-content/uploads/2024/01/APLUSEnerji_KapasiteMekanizmas%C4%B1_20240118.pdf adresinden alındı
3. Arslan, H. (2023). Yenilenebilir enerji yatirimlarinin finansman modelleri. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 10(4), 833-846. Yenilenebilir enerji yatırımlarının finansman modelleri adresinden alındı
4. Avrupa Birliği Resmi Gazete-16/5/2023-L130/52. (2023). Regulation (EU) 2023/956 of the European Parliament and of the Council of 10 May 2023 establishing a carbon border adjustment mechanism). 2 19, 2024 tarihinde EUR-Lex - Access to european Union Law: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=uriserv%3AOJ.L_.2023.130.01.0052.01.ENG&toc=OJ%3AL%3A2023%3A130%3ATOC adresinden alındı
5. Cumhurbaşkanlığı Strateji Ofisi. (2025). 201 bininci konut teslim edildi. CumhurBaşkanlığı Strateji Ofisi: https://www.csb.gov.tr/201-bininci-konut-teslim-edildi-bakanlik-faaliyetleri-40485 adresinden alındı
6. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (Mart 2023). Kahramanmaras-ve-Hatay-depremleri-raporu. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/03/2023-Kahramanmaras-ve-Hatay-Depremleri-Raporu.pdf adresinden alındı
7. CW Enerji. (2024). Bir eve yetecek güneş paneli fiyatı. CW Enerji: https://cw-enerji.com/tr/cw-enerji-kutuphanesi/bir-eve-yetecek-gunes-paneli-fiyati-24 adresinden alındı
8. DEİK-Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu. (2022). Yeşil dönüşüm. https://www.deik.org.tr/contents-fileaction-28960 adresinden alındı

9. Döner, F., & Kaya, E. (2021). Enerji nakil hattı projelerinin uygulanmasında arazi mülkiyetinin kazanılması sürecinin değerlendirilmesi. Geomatik Dergisi, 6(3), 189-197. doi:10.29128/geomatik.733149
10. ENERDATA. (2023). World energy&climate statistics, yearbook 2023, share of renewables in electricity production. https://yearbook.enerdata.net/renewables/renewable-in-electricity-production-share.html adresinden alındı
11. Energy Baba. (2018). Endüstriyel çatı üstü GES’ler nasıl yayılır? . Energy Baba - Haberleri- Köşe yazıları: https://enerjibaba.com/2018/03/18/endustriyel-cati-ustu-gesler-nasil-yayilir-hasan-yigit/ adresinden alındı
12. Enerjievi. (tarih yok). Polikristal Solar Panel ve Monokristal Solar Panel Arasındaki Farlılıklar Nelerdir? Enerjievi: https://www.enerjievi.com/blog/icerik/polikristal-solar-panel-ve-monokristal-solar-panel-arasindaki-farliliklar-nelerdir adresinden alındı
13. EPDK. (2024). Elektrik piyasası sektör raporu. Enerji Piyasası Denetleme Kurumu. https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-23/elektrikaylik-sektor-raporlar adresinden alındı
14. EPDK. (Aralık 2023). 2023 Aralık ayıı elektrik piyasası sektör raporu,. https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-23/aylik-sektor-raporu adresinden alındı
15. Farag, A. (2019). The Story of NEOM City: Opportunities and Challenges. New cities and community extensions in Egypt and the Middle East: Visions and challenges, 35-49. https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/65090853/Chapter_3_The_Story_of_NEOM_City-libre.pdf?1606948395=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DThe_Story_of_NEOM_City_Opportunities_and.pdf&Expire adresinden alındı
16. GEFF / EBRD. (2022). EBRD, Türkiye’de yeşil dönüşümü desteklemek için 500 milyon Avro’luk finansman programı başlattı. GEFF- Green Economy Financing Facility / European Bank for Reconstruction and Development: https://ebrdgeff.com/tr/tr/ebrd-and-green-climate-fund-to-continue-partnership/ adresinden alındı
17. International Energy Agency. (2023). Enerji güvenliği. Uluslararası enerj ajansı: https://www.iea.org/topics/energy-security adresinden alındı
18. KPMG. (2024). Enerji Sektör Raporu 2024. KPMG / Aplus Enerji. chrome-extension:/https://assets.kpmg.com/content/dam/kpmg/tr/pdf/2024/10/KPMG%20APlus%20Enerji%20Sekt%C3%B6r%20Raporu.pdf adresinden alındı
19. Lam, P. T. (2016). Crowdfunding for renewable and sustainable energy projects: An exploratory case study approach. . Renewable and sustainable energy reviews, 60, 11-20. https://ira.lib.polyu.edu.hk/bitstream/10397/44202/1/Lam_Crowdfunding_Renewable_Sustainable.pdf adresinden alındı
20. Ottinger, R. L. (2015). Innovative financing for renewable energy. Pace Envtl. L. Rev., 32, 701. https://digitalcommons.pace.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1778&context=pelr adresinden alındı
21. Öymen, G., & Ömeroğlu, M. (2020, 3). Yenilenebilir enerjinin sürdürülebilirlik üzerindeki rolü. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(39), 1069-1087. 2025 tarihinde https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1200875 adresinden alındı
22. Piagrid. (2024). Ev için güneş paneli. https://www.piagrid.com/gunes-enerjisi/ev-icin-gunes-enerjisi adresinden alındı
23. Ritche, H., Rosado, P., & Roser, M. (2024). Energy production and consumption. 2024 tarihinde Our world in data: https://ourworldindata.org/energy-production-consumption adresinden alındı
24. Solarexen. (2024). 1 Megawatt (GES) Güneş Enerji Santrali Kurulum Maliyeti 2024. https://solarexen.com/tr/blog/1-megawatt-ges-gunes-enerji-santrali-kurulum-maliyeti-2023#:~:text=Sonu%C3%A7%20olarak%2C%201%20MW%20g%C3%BCne%C5%9F,750.000%2D850.000%20%24'd%C4%B1r. adresinden alındı
25. Solarexen. (2024). Ev tipi 10 KW güneş enerjisi kurulum maliyeti. Solarexen: https://solarexen.com/tr/blog/ev-tipi-10-kw-gunes-enerjisi-kurulum-maliyeti adresinden alındı
26. Şenlik. (2017). Güneş enerjisi santrallerinin yer seçimi. Elektrik Mühendisliği 2017 Ekim • Sayı-462, https://www.emo.org.tr/ekler/38bccc4b92d0ddf_ek.pdf?dergi=1114.
27. T.C. Dışişleri Bakanlığı. (2023). Paris anlaşması. https://www.mfa.gov.tr/paris-anlasmasi.tr.mfa adresinden alındı
28. T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. (2024). Güneş enerji atlası. https://gepa.enerji.gov.tr/MyCalculator/ adresinden alındı
29. T.C. Resmi Gazete no. 32177. (01 Mayıs 2023). Yenilenebilir enerji destekleme mekanizması. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/05/20230501-7.pdf.
30. T.C. Ticaret Bakanlığı. (2023). AB SKDM bilgi notu. https://ticaret.gov.tr/dis-iliskiler/yesil-mutabakat/ab-sinirda-karbon-duzenleme-mekanizmasi/ab-skdm-bilgi-notu adresinden alındı
31. TC Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2023). T.C. Birinci ulusal katkı beyanı. Ankara: https://iklim.gov.tr/db/turkce/dokumanlar/turkiye-cumhuriyeti--8230-102-20230512125223.pdf.
32. TC Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. (2022). Türkiye ulusal enerji planı. https://enerji.gov.tr//Media/Dizin/EIGM/tr/Raporlar/TUEP/T%C3%BCrkiye_Ulusal_Enerji_Plan%C4%B1.pdf adresinden alındı
33. TC Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2024). 2053 uzun dönemli iklim stratejisi. Ekonomik Görünüm- 2022 Yılı Sera Gaz Emisyonlarının Sektörel Dağılımı . chrome-ehttps://iklim.gov.tr/db/turkce/icerikler/files/T%C3%BCrkiye%27nin%20Uzun%20D%C3%B6nemli%20%C4%B0klim%20Stratejisi.pdf adresinden alındı
34. TEİAŞ. (2019). Yatırım programlari türkiye elektrik iletim AŞ. TEİAŞ: https://www.teias.gov.tr/yatirim-programlari adresinden alındı
35. Tosun, E. K. (2017). Sürdürülebilirlik bağlamında ekolojik kent söylemi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(4),, 169-189. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/533908 adresinden alındı
36. Tunç, Ş. (2010). Güneş enerjisinden elektrik üretimi. Mühendis ve Makina, 52(617), 70-73. https://www.mmo.org.tr/sites/default/files/a5b8a67081cb4bf_ek.pdf adresinden alındı
37. TÜİK. (2024, 12). İstatistik veri portalı. 02 2024 tarihinde Fasıllara göre dış ticaret: https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=dis-ticaret-104 adresinden alındı
38. Uluslararası Enerji Ajansı. (2022). Yenilenebilir enerji 2022. UEA. https://iea.blob.core.windows.net/assets/ada7af90-e280-46c4-a577-df2e4fb44254/Renewables2022.pdf adresinden alındı
39. Ulusoy, C. K. (2019). Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımındaki gelişmeler; güneş enerji sistemleri ve finansman modelleri. 65-84. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/705399 adresinden alındı
40. World Bank Group. (2023, Kasım 9). Türkiye’deki şirketlerin yeşil dönüşümü için sermaye finansmanini arttirmaya yönelik 155 Milyon ABD$ Dünya Bankası kredisi. World Bank Group - Basın Bülteni: https://www.worldbank.org/tr/news/press-release/2023/11/09/-155-million-world-bank-loan-to-expand-equity-finance-for-the-greening-of-turkish-firms adresinden alındı
41. Worldometer. (2024). World population. 2024 tarihinde Worldometer: https://www.worldometers.info/world-population/#pastfuture adresinden alındı
42. Yalılı. (2021). Lisanslı fotovoltaik güneş enerji santrali yatiriminin finansal analizi: Van ili örneği. BEU Journal of Science 10 (3), 1055-1074, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1654895.
43. Yeşil Ekonomi. (2024). Lisanssız güneş yatırımlarının kapasite sorunu Sıfır Geri Besleme ile çözülebilir. Yeşil Ekonomi: https://yesilekonomi.com/lisanssiz-gunes-yatirimlarinin-kapasite-sorunu-sifir-geri-besleme-ile-cozulebilir/ adresinden alındı
44. Yeşil Haber. (2024). Türkiye’de güneş paneli üretici sayısı 37’nin üzerinde. https://yesilhaber.net/turkiyede-37-gunes-paneli-ureticisi-var/ adresinden alındı
45. Yılmaz, M. (2012). Türkiye’nin enerji potansiyeli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi açısından önemi. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 4(2), 33-34. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/564995 adresinden alındı
46. Yüksel, S., Dinçer, H., & Çelebi, B. (2022). Priority analysis of problems encountered in renewable energy investments. Maruf İktisat İslam İktisadı Araştırmaları Dergisi, 2(2), 21-34. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2795360 adresinden alındı