CHALLENGES AND PROFESSİONAL COMMİTMENT OF CERTİFİED PUBLİC ACCOUNTANT (CPA) CANDİDATES

Öz

This study examines the challenges faced by accounting profession candidates during their internship process and investigates how these challenges affect their level of professional commitment. The accounting profession plays a critical role in managing financial processes and providing accurate information for businesses. However, various challenges encountered by accounting candidates during their internships may negatively affect their commitment to the profession. This study categorizes the problems encountered by interns into two main areas: problems arising from the work environment and those stemming from external factors. Drawing on Blau’s model of occupational commitment, the research analyzes the effects of these challenges on emotional commitment, normative commitment, accumulated costs, and perceived limited alternatives. A correlation survey model was employed, and data were collected via a questionnaire administered to 110 Certified Public Account (CPA) candidates across Türkiye. The findings reveal that as the challenges faced by CPA candidates increase, their level of professional commitment decreases. These results indicate that addressing the problems encountered by candidates plays an important role in strengthening their professional long-term retention in the accounting field.

Anahtar Kelimeler

• Professional Commitment
• Accounting Internship
• CPA Candidates

SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİR MESLEK MENSUBU ADAYLARININ KARŞILAŞTIĞI PROBLEMLER VE MESLEKİ AİDİYET

Öz

Bu çalışma, muhasebe meslek mensubu adaylarının staj sürecinde karşılaştıkları zorlukları inceleyerek bu sorunların mesleki aidiyet üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Muhasebe mesleği, işletmelerin finansal süreçlerini yönetme ve doğru bilgi sağlama açısından kritik bir role sahiptir. Ancak, muhasebe meslek mensubu adaylarının staj süreçlerinde karşılaştıkları çeşitli sorunlar, mesleğe olan bağlılıklarını olumsuz yönde etkileyebilir. Bu çalışma, stajyerlerin karşılaştıkları problemleri iki ana başlık altında incelemektedir: çalışma ortamından kaynaklanan problemler ve dışsal etkenlerden kaynaklanan problemler. Blau’nun mesleki aidiyet modeli temel alınarak, bu sorunların adayların duygusal, normatif aidiyetleri ile birikmiş maliyetler ve sınırlı alternatifler üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, muhasebe meslek mensubu adaylarının karşılaştıkları problemler arttıkça mesleki aidiyetlerinin azaldığını göstermektedir. Bu bulgular, meslek mensubu adaylarının karşılaştıkları sorunların çözülmesinin, mesleki bağlılıklarının artırılmasında önemli bir rol oynayabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Mesleki Aidiyet
• Staj Sorunları
• SMMM Adayları

Kaynakça

1. Ahmad, Z., Anantharaman, R. N. ve Hishamuddin I. (2012). Students’ Motivation, Perceived Environment and Professional Commitment: An Application of Astin’s College Impact Model. Accounting Education 21(2):187-208. doi: 10.1080/09639284.2011.603472.
2. Allen, N. J., ve Meyer, J. P. (1990). The Measurement and Antecedents of Affective, Continuance and Normative Commitment to the Organization. Journal of Occupational Psychology 63(1):1-18. doi: 10.1111/j.2044-8325.1990.tb00506.x.
3. Apalı, A. (2018). Muhasebe Meslek Mensupları Açısından Stajyer Meslek Mensuplarının Yeterliliklerinin Araştırılması: Burdur İli Örneği. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları 11(3):283-306.
4. Aranya, N., Pollock, J. ve Amernic, J. (1981). An examination of professional commitment in public accounting. Accounting, Organizations and Society 6(4):271-80. doi: 10.1016/0361-3682(81)90007-6.
5. Başkaya, Y. (2018). Türkiye’deki Ebelerin Mesleki Aidiyeti ve Tükenmişlik Düzeyleriyle İlişkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.
6. Blau, G. (2003). Testing for a Four-Dimensional Structure of Occupational Commitment. Journal of Occupational and Organizational Psychology 76(4):469-88. doi: 10.1348/096317903322591596.
7. Blau, G., Chapman, S., Pred, R. S. ve Lopez, A. (2009). А Can a Four-dimensional Model of Occupational Commitment Help to Explain Intent to Leave the Emergency Medical Service Occupation? Sağlık Mesleklerini Geliştiren Okullar Birliği 38(3):177-86.
8. Blau, G. (1985). The Measurement and Prediction of Career Commitment. Journal of Occupational Psychology 58(4):277-88. doi: 10.1111/j.2044-8325.1985.tb00201.x.

9. Bline, D. M., Duchon, D. ve Meixner, W. F. (1991). The Measurement of Organizational and Professional Commitment: An Examination of the Psychometric Properties of Two Commonly Used Instruments. Behavioral Research in Accounting 3(1).
10. Büyükyilmaz, O., Vargün, H. ve Uygurtürk, H. (2019). Muhasebe Meslek Mensuplarinin Mesleki̇ Bağlilik Ve İş Tatmi̇ni̇ Sevi̇yeleri̇ni̇n Demografi̇k Faktörler Açisindan Anali̇zi̇. Muhasebe ve Vergi Uygulamalari Dergisi (MUVU) / Journal of Accounting & Taxation Studies (JATS) 12(1):27-42. doi: 10.29067/muvu.340500.
11. Carson, K. D., Carson, P. P. ve Bedeian, A. G. (1995). Development and Construct Validation of a Career Entrenchment Measure. Journal of Occupational and Organizational Psychology 68(4): 301-20. doi: 10.1111/j.2044-8325.1995.tb00589.x.
12. Ciftcioglu, A. (2011). Investigating occupational commitment and turnover intention relationship with burnout syndrome. Business and Economics Research Journal 2(3):109-19.
13. Ede, Y. (2020). Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Meslek Mensuplarının Mesleki Faaliyetlerinde Karşılaştıkları Sorunlar ve Beklentileri: Gaziantep Uygulaması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep.
14. Ergül, H. F. (2006). Kurumlarda Ücret, Ücret Sistemleri ve Ücret- Başarı İlişkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 5(18):92-105.
15. Eroğlu, H. (2016). Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Hukuki ve Cezai Sorumlulukları. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Beykent Üniversitesi, Ankara.
16. Güler, G., Çıkrıkçı, R. N. ve Akçay P. (2020). Öğretmenlerin Etkili Okul Algıları ve Mesleki Aidiyet Düzeyleri Arasındaki İlişki. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20(3):1499-1511. doi: 10.17240/aibuefd.2020.20.56791-585931.
17. Günlük, M. (2010). Muhasebecilerin mesleki ve örgütsel bağlılık, iş memnuniyeti ve işten ayrılma eğilimleri üzerine bir araştırma. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Kocaeli.
18. Gürdal, K. ve Doğan M. (2013). Muhasebe Stajyerlerinin Profili Üzerine Bir Araştırma. Muhasebe ve Denetime Bakış 2013(41):1-16.
19. Hatunoğlu, Z. ve Koca N. (2020). Bağımsız Denetçinin Eğitim Seviyesi ve Mesleki Tecrübesine Göre Mesleki Bağlılık ve Denetimde Kalite Algı Düzeyi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 17(2):1118-34. doi: 10.33437/ksusbd.735605.
20. Henne, D. ve Locke E. A. (1985). Job Dissatisfaction: What Are the Consequences? International Journal of Psychology 20(2):221-40. doi: 10.1080/00207598508247734.
21. Kanter, R.M. (1993). Men and Women of the Corporation: New Edition. New edition. New York, NY: Basic Books.
22. Kaplanoğlu, E. (2014). Muhasebe Stajyerlerinin Meslek Mensuplarından ve Meslek Örgütlerinden Beklentileri: Manisa İli Araştırması. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 28(4):0. doi: 10.16951/iibd.41194.
23. Keski̇n, S. ve Seferoğlu, S. S. (2017). Öğretmen Adaylarının Aidiyet Duyguları ve Araştırma Topluluğu Algılarıyla İlgili Bir İnceleme. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (44):90-114. doi: 10.21764/maeuefd.309133.
24. Kutlu, H. A. (2008). Muhasebe Meslek Mensupları ve Çalışanlarının Etik İkilemleri: Kars ve Erzurum İllerinde Bir Araştırma. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 63(02):143-70. doi: 10.1501/SBFder_0000002067.
25. Lord, A. T., ve DeZoort, F. T. (2001). The impact of commitment and moral reasoning on auditors’ responses to social influence pressure. Accounting, Organizations and Society 26(3):215-35. doi: 10.1016/S0361-3682(00)00022-2.
26. Meyer, J. P., ve Allen, N. J. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review 1(1):61-89. doi: 10.1016/1053-4822(91)90011-Z.
27. Mowday, R. T., Steers, R. M., ve Porter, L. W. (1979). The measurement of organizational commitment. Journal of Vocational Behavior 14(2):224-47. doi: 10.1016/0001-8791(79)90072-1.
28. Özer, G. ve Uyar M. (2010). Muhasebecilerin etik oryantasyonlarının mesleki bağlılığa etkisi üzerine bir inceleme. Muhasebe ve Finansman Dergisi (48):89-100.
29. Saygılı, S. (2017). Türkiye’de serbest muhasebecilik mali müşavirlik mesleğinin gelişme süreci ve muhasebe sistemine etkileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Nevşehir.
30. Selimoğlu, S. K. ve Yeşilçelebi, G. (2014). Mesleki Aidiyetin Bağımsız Denetim Kalitesi Üzerine Etkisi: Bağımsız Denetçiler Üzerine Bir Araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi (64):27-52. doi: 10.25095/mufad.396489.
31. Sweeney, John T., Quirin, J. J. ve Fisher, D. G. (2003). A Structural Equation Model of Auditors’ Professional Commitment: The Influence of Firm Size and Political Ideology. ss. 3-25 içinde Advances in Accounting Behavioral Research. C. 6. Emerald Group Publishing Limited.
32. Şen, A. (2021). Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Stajyerlerinin Stajyerlik Sürecinde Karşılaştıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa
33. Tella, Ad., Ayeni, C. O. ve Popoola, S. O. (2007). Work motivation, job satisfaction, and organisational commitment of library personnel in academic and research libraries in Oyo State, Nigeria. Library philosophy and practice 9(2).
34. Uzay, Ş. (2005). Muhasebe Meslek Stajyerlerinin Sorunları ve Beklentileri: Bir Araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi (25):70-78.
35. Yazarkan, H., ve Yılmaz, Z. (2016). Muhasebe Stajyerlerinin Staj Eğitiminde Karşılaştıkları Sorunlar ve Beklentileri: Tr90 Bölgesinde Bir Uygulama. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 30(2):0-0.
36. Yıldız, G. (2015). Muhasebe Mesleğinde Meslek Etiği ve Kayseri İl Merkezinde Bir Uygulama. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (36):155-78.