Yetişkin Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği (Y-BDSEÖ): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Öz
Empati, sosyal ilişkilerde başkalarını anlama, kişilerarası ilişkileri düzenleme ve toplumsal uyum için önemli bir beceridir. Ancak yetişkinlerde empatiyi çok boyutlu ölçen Türkçe araçların sayısı oldukça sınırlıdır. Bu araştırmanın amacı, Yetişkin Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği’ni Türkçeye uyarlamak ve çeşitli psikometrik özelliklerini test etmektir. Bu doğrultuda, araştırmada ağırlıklı olarak genç yetişkinlerden oluşan 562 (Yaş Ort. = 28.01, SS = 7.16) katılımcıdan veri toplanmış ve doğrulayıcı faktör analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırmada beş farklı model analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, üç faktörlü ve altı faktörlü modellerin daha güçlü sonuçlar verdiğini ve ölçeğin geçerlik vegüvenirlik değerlerinin kabul edilebilir düzeylerde olduğunu ortaya koymuştur. Ölçeğin iç tutarlılığına ilişkin Cronbach alfa katsayısı, toplam puan için .84 olarak bulunmuş; alt boyutlar için ise .64 ile .77 arasında değiştiği belirlenmiştir. Sonuçlar, Y-BDSEÖ'nün Türkiye örnekleminde empatiyi değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Andreychik, M. R., & Migliaccio, N. (2015). Empathizing with others’ pain versus empathizing with others’ joy: Examining the separability of positive and negative empathy and their relation to different types of social behaviors and social emotions. Basic and Applied Social Psychology, 37(5), 274–291. https://doi.org/10.1080/01973533.2015.1071256
- Asadi, E., Khodagholi, F., Asadi, S., Mohammadi Kamsorkh, H., Kaveh, N., & Maleki, A. (2021). Quality of early-life maternal care predicts empathy-like behavior in adult male rats: Linking empathy to BDNF gene expression in associated brain regions. Brain Research, 1767, 147568. https://doi.org/10.1016/j.brainres.2021.147568
- Bae, M. (2023). The effects of message order on emotions and donation intention in charity advertising: The mediating roles of negative and positive empathy. Journal of Marketing Communications, 29(3), 270–287. https://doi.org/10.1080/13527266.2021.2015616
- Beaton, D. E., Bombardier, C., Guillemin, F., & Ferraz, M. B. (2000). Guidelines for the process of cross-cultural adaptation of self-report measures. Spine, 25(24), 3186–3191. https://doi.org/10.1097/00007632-200012150-00014
- Bernardi, R. A. (1994). Validating research results when Cronbach’s alpha is below .70: A methodological procedure. Educational and Psychological Measurement, 54(3), 766–775. https://doi.org/10.1177/0013164494054003023
- Blair, R. J. R. (2005). Responding to the emotions of others: Dissociating forms of empathy through the study of typical and psychiatric populations. Consciousness and Cognition, 14(4), 698–718. https://doi.org/10.1016/j.concog.2005.06.004
- Boateng, G. O., Neilands, T. B., Frongillo, E. A., Melgar-Quiñonez, H. R., & Young, S. L. (2018). Best practices for developing and validating scales for health, social, and behavioral research: A primer. Frontiers in Public Health, 6, Article 149. https://doi.org/10.3389/fpubh.2018.00149
- Cheung, G. W., Cooper-Thomas, H. D., Lau, R. S., & Wang, L. C. (2024). Reporting reliability, convergent and discriminant validity with structural equation modeling: A review and best-practice recommendations. Asia Pacific Journal of Management, 41(2), 745–783. https://doi.org/10.1007/s10490-023-09871-y
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kültürlerarası Ölçek Uyarlama
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yavuz Koşan
*
0000-0003-4118-4777
Türkiye
Kenan Alparslan
0000-0001-6701-355X
Türkiye
Şahabettin Mutlu
0000-0002-5521-2022
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
28 Ağustos 2026
Gönderilme Tarihi
3 Aralık 2025
Kabul Tarihi
27 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 2