Araştırma Makalesi

Yetişkin Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği (Y-BDSEÖ): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Cilt: 27 Sayı: 2 28 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Yetişkin Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği (Y-BDSEÖ): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Empati, sosyal ilişkilerde başkalarını anlama, kişilerarası ilişkileri düzenleme ve toplumsal uyum için önemli bir beceridir. Ancak yetişkinlerde empatiyi çok boyutlu ölçen Türkçe araçların sayısı oldukça sınırlıdır. Bu araştırmanın amacı, Yetişkin Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği’ni Türkçeye uyarlamak ve çeşitli psikometrik özelliklerini test etmektir. Bu doğrultuda, araştırmada ağırlıklı olarak genç yetişkinlerden oluşan 562 (Yaş Ort. = 28.01, SS = 7.16) katılımcıdan veri toplanmış ve doğrulayıcı faktör analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırmada beş farklı model analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, üç faktörlü ve altı faktörlü modellerin daha güçlü sonuçlar verdiğini ve ölçeğin geçerlik vegüvenirlik değerlerinin kabul edilebilir düzeylerde olduğunu ortaya koymuştur. Ölçeğin iç tutarlılığına ilişkin Cronbach alfa katsayısı, toplam puan için .84 olarak bulunmuş; alt boyutlar için ise .64 ile .77 arasında değiştiği belirlenmiştir. Sonuçlar, Y-BDSEÖ'nün Türkiye örnekleminde empatiyi değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Andreychik, M. R., & Migliaccio, N. (2015). Empathizing with others’ pain versus empathizing with others’ joy: Examining the separability of positive and negative empathy and their relation to different types of social behaviors and social emotions. Basic and Applied Social Psychology, 37(5), 274–291. https://doi.org/10.1080/01973533.2015.1071256
  2. Asadi, E., Khodagholi, F., Asadi, S., Mohammadi Kamsorkh, H., Kaveh, N., & Maleki, A. (2021). Quality of early-life maternal care predicts empathy-like behavior in adult male rats: Linking empathy to BDNF gene expression in associated brain regions. Brain Research, 1767, 147568. https://doi.org/10.1016/j.brainres.2021.147568
  3. Bae, M. (2023). The effects of message order on emotions and donation intention in charity advertising: The mediating roles of negative and positive empathy. Journal of Marketing Communications, 29(3), 270–287. https://doi.org/10.1080/13527266.2021.2015616
  4. Beaton, D. E., Bombardier, C., Guillemin, F., & Ferraz, M. B. (2000). Guidelines for the process of cross-cultural adaptation of self-report measures. Spine, 25(24), 3186–3191. https://doi.org/10.1097/00007632-200012150-00014
  5. Bernardi, R. A. (1994). Validating research results when Cronbach’s alpha is below .70: A methodological procedure. Educational and Psychological Measurement, 54(3), 766–775. https://doi.org/10.1177/0013164494054003023
  6. Blair, R. J. R. (2005). Responding to the emotions of others: Dissociating forms of empathy through the study of typical and psychiatric populations. Consciousness and Cognition, 14(4), 698–718. https://doi.org/10.1016/j.concog.2005.06.004
  7. Boateng, G. O., Neilands, T. B., Frongillo, E. A., Melgar-Quiñonez, H. R., & Young, S. L. (2018). Best practices for developing and validating scales for health, social, and behavioral research: A primer. Frontiers in Public Health, 6, Article 149. https://doi.org/10.3389/fpubh.2018.00149
  8. Cheung, G. W., Cooper-Thomas, H. D., Lau, R. S., & Wang, L. C. (2024). Reporting reliability, convergent and discriminant validity with structural equation modeling: A review and best-practice recommendations. Asia Pacific Journal of Management, 41(2), 745–783. https://doi.org/10.1007/s10490-023-09871-y

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kültürlerarası Ölçek Uyarlama

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

3 Aralık 2025

Kabul Tarihi

27 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Koşan, Y., Alparslan, K., & Mutlu, Ş. (2026). Yetişkin Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği (Y-BDSEÖ): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 27(2). https://doi.org/10.12984/egeefd.1835613
AMA
1.Koşan Y, Alparslan K, Mutlu Ş. Yetişkin Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği (Y-BDSEÖ): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Ege Eğitim Dergisi. 2026;27(2). doi:10.12984/egeefd.1835613
Chicago
Koşan, Yavuz, Kenan Alparslan, ve Şahabettin Mutlu. 2026. “Yetişkin Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği (Y-BDSEÖ): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Ege Eğitim Dergisi 27 (2). https://doi.org/10.12984/egeefd.1835613.
EndNote
Koşan Y, Alparslan K, Mutlu Ş (01 Ağustos 2026) Yetişkin Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği (Y-BDSEÖ): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Ege Eğitim Dergisi 27 2
IEEE
[1]Y. Koşan, K. Alparslan, ve Ş. Mutlu, “Yetişkin Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği (Y-BDSEÖ): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, Ege Eğitim Dergisi, c. 27, sy 2, Ağu. 2026, doi: 10.12984/egeefd.1835613.
ISNAD
Koşan, Yavuz - Alparslan, Kenan - Mutlu, Şahabettin. “Yetişkin Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği (Y-BDSEÖ): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Ege Eğitim Dergisi 27/2 (01 Ağustos 2026). https://doi.org/10.12984/egeefd.1835613.
JAMA
1.Koşan Y, Alparslan K, Mutlu Ş. Yetişkin Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği (Y-BDSEÖ): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Ege Eğitim Dergisi. 2026;27. doi:10.12984/egeefd.1835613.
MLA
Koşan, Yavuz, vd. “Yetişkin Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği (Y-BDSEÖ): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Ege Eğitim Dergisi, c. 27, sy 2, Ağustos 2026, doi:10.12984/egeefd.1835613.
Vancouver
1.Yavuz Koşan, Kenan Alparslan, Şahabettin Mutlu. Yetişkin Bilişsel, Duyuşsal ve Somatik Empati Ölçeği (Y-BDSEÖ): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Ege Eğitim Dergisi. 01 Ağustos 2026;27(2). doi:10.12984/egeefd.1835613