Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Eurasian Journal of Critical Care (Eurasian J Crit Care) tarafından uygulanan yayın süreçleri, bilimsel bilginin nesnel, şeffaf ve saygın bir şekilde üretilmesi ve yaygınlaştırılması için temel oluşturur. Bu süreçler, yazarların ortaya koyduğu akademik çalışmaların kalitesini ve bu çalışmaları destekleyen kurumların standartlarını yansıtır. Hakemli yayınlar bilimsel yöntemi temsil eder ve güçlendirir. Bu nedenle, yayın sürecine dâhil olan tüm paydaşların (yazarlar, okuyucular, araştırmacılar, yayıncılar, hakemler ve editörler) en yüksek etik standartlara uyması esastır.

Eurasian Journal of Critical Care, araştırma ve yayın etiği konusunda hem ulusal hem de uluslararası standartlara uymaktadır. Derginin editoryal ve yayın süreçleri; World Association of Medical Editors (WAME), International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) ve Council of Science Editors (CSE) gibi uluslararası kuruluşların rehberleri doğrultusunda yürütülmektedir. Ayrıca dergi, Committee on Publication Ethics (COPE) ve European Association of Science Editors (EASE) tarafından yayımlanan etik yayıncılık ilkelerini benimsemekte ve DOAJ tarafından tanımlanan Akademik Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulamalar İlkelerini (https://doaj.org/bestpractice
) takip etmektedir.

Bu politika kapsamında tüm paydaşların etik sorumluluklara uyması beklenir. Özgünlük, yenilikçilik, yüksek bilimsel kalite, mevcut literatüre anlamlı katkı ve atıf potansiyeli, bir makalenin kabul edilmesinde temel kriterlerdir. Değerlendirmeye sunulan çalışmaların, tamamı ya da bir kısmı daha önce herhangi bir basılı ya da elektronik ortamda yayımlanmamış veya sunulmamış olması gerekir.

Hakemli bir dergide yayın yapmak, tutarlı ve saygın bir bilimsel bilgi birikimi oluşturmanın temel unsurlarından biridir. Hakemlik süreci, araştırmaların kalitesinin doğrulanmasında ve bilimsel yöntemlerin geliştirilmesinde kritik rol oynar. Bu nedenle, yayın sürecinde yer alan tüm taraflar (yazarlar, editörler, hakemler ve yayıncı) arasında etik davranışlara ilişkin ortak bir anlayışın oluşturulması ve sürdürülmesi büyük önem taşır.

Eurasian Journal of Critical Care’a gönderilen tüm makaleler çift kör hakemlik sürecinden geçirilir. Her gönderi, alanında uzman en az iki bağımsız dış hakem tarafından değerlendirilerek tarafsız ve objektif bir inceleme sağlanır. Editoryal kurul üyeleri tarafından gönderilen makalelerin değerlendirme süreci ise bağımsız bir dış editör tarafından yürütülür. Tüm editoryal kararların nihai sorumluluğu Baş Editöre aittir.

Aşağıda belirtilen etik görev ve sorumluluklar, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan rehber ve iyi uygulama önerileri doğrultusunda hazırlanmıştır.

Etik İlkeler

Yazarlık, bildirilen çalışmanın tasarımı, yürütülmesi veya yorumlanmasına anlamlı katkı sağlayan kişilerle sınırlıdır. Bu kriterleri karşılayan tüm bireyler yazar olarak listelenmeli; belirli aşamalarda katkı sunan ancak yazarlık ölçütlerini tam karşılamayan kişiler ise teşekkür bölümünde belirtilmelidir. Sorumlu yazar, uygun tüm yazarların listelendiğinden, uygunsuz kişilerin yazar olarak eklenmediğinden ve tüm yazarların makalenin son hâlini görerek yayına gönderilmesini onayladığından sorumludur.

Tüm yazarlar, çalışmanın sonuçlarını veya yorumunu etkileyebilecek mali ya da diğer çıkar çatışmalarını açıklamakla yükümlüdür. Çalışmaya sağlanan tüm finansal destekler açıkça beyan edilmelidir. Hakemler, olası çıkar çatışmalarını editöre bildirmeli ve gerekli durumlarda değerlendirmeden çekilmelidir; yazarlarla aynı kurumdan olan hakemler görevlendirilmez. Editörler de kişisel ya da mali çıkar çatışması bulunan çalışmaları değerlendirmemelidir.

Yazarlar, editoryal inceleme amacıyla ham verileri sunmaları istenebileceğini kabul eder ve bu verileri yayından sonra makul bir süre boyunca saklamayı taahhüt eder. Uygun olduğu durumlarda, etik ve yasal sınırlar içinde verilerin kamuya açık hâle getirilmesi teşvik edilir. Veri uydurma, tahrifat veya manipülasyon (görseller dâhil) kesinlikle yasaktır.

Gönderilen makaleler daha önce yayımlanmamış veya başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmamalıdır. Çifte gönderim kabul edilmez. Önceki çalışmalar temel alınmışsa, uygun şekilde atıf yapılmalı ve yeni çalışmanın özgün katkıları açıkça belirtilmelidir.

Yazarlar, çalışmanın ve ek materyallerin kendi özgün fikrî mülkiyetleri olduğunu; intihal, veri uydurma veya tahrifat içermediğini beyan eder. Son yayımlanan sürüm hariç olmak üzere tüm taslaklar ve değerlendirme süreci gizli tutulur. Yazarlar, hakemler ve editörler tüm yazışmaları gizli tutmakla yükümlüdür.

Sonuçları etkilemeyen küçük hatalar editörler tarafından düzeltilebilir. Bulguları geçersiz kılan ciddi hatalar veya etik ihlaller durumunda makale geri çekilebilir. Şüpheli durumlarda “endişe bildirimi” yayımlanabilir. Tüm işlemler COPE ve ICMJE rehberlerine göre yürütülür.

İnsan veya hayvanlar üzerinde yapılan deneysel ya da klinik çalışmalar, anket ve görüşme temelli araştırmalar için etik kurul onayı zorunludur ve makalede açıkça belirtilmelidir. Etik kurul adı, onay tarihi ve numarası Yöntemler bölümünde yer almalıdır. Olgu sunumlarında bilgilendirilmiş onam alınmalı; Helsinki Bildirgesi’ne uyum sağlanmalıdır. Hasta mahremiyeti korunmalı, kimliği ortaya çıkarabilecek görseller için yazılı izin alınmalıdır. Hayvan çalışmalarında ağrı ve acının en aza indirilmesine yönelik önlemler açıklanmalıdır.

Editoryal Kurulun takdirine bağlı olarak yılda bir özel veya ek sayı yayımlanabilir. Bu sayılara gönderilen makaleler, normal sayılarla aynı editoryal ve hakemlik süreçlerinden geçer.

Dergi, veri paylaşımını ve tekrarlanabilirliği teşvik eder. Ek materyaller ve veri setleri önerilir; kısıtlamalar varsa başvuru sırasında belirtilmelidir. Uygun durumlarda veri erişim beyanı eklenmesi tavsiye edilir.

YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’nde tanımlanan etik ihlaller (intihal, uydurma, tahrifat, dilimleme, haksız yazarlık vb.) kabul edilemez. Şüpheli durumlarda Editoryal Kurul COPE rehberlerini uygular.

Hakemler, değerlendirmelerini nesnel, gizli ve yapıcı şekilde yürütmekle; editörler ise yalnızca bilimsel ve etik açıdan değerli çalışmaları kabul etmekle sorumludur.

2. Yayın Politikası

Eurasian Journal of Critical Care’a sunulan tüm makaleler özgün olmalı, araştırma ve yayın etiğine uygunluk göstermeli ve kritik bakım camiasına açık ve net bir bilimsel mesaj sunmalıdır. Çalışmalar, güncel sağlık bilimleri konularına katkı sağlamalı, bilimsel kanıta dayalı ve uygun yöntemlerle yürütülmüş olmalıdır.

Makale başvuruları yalnızca derginin çevrim içi Makale Yönetim Sistemi üzerinden yapılır. E-posta yoluyla gönderilen makaleler değerlendirmeye alınmaz. Tüm gönderiler, iThenticate (CrossCheck) kullanılarak benzerlik taramasından geçirilir ve %30’un altında benzerlik oranı aranır.

Dergi tam açık erişimlidir. Yayımlanan tüm makaleler, herhangi bir abonelik veya ücret olmaksızın yayımlandığı anda çevrim içi olarak erişime açıktır. Yazarlar telif haklarını muhafaza eder. Yazarlar, makalenin yayımlanması için Emergency Medicine Physicians’ Association of Turkey (EPAT)’e münhasır olmayan bir yayın lisansı verir. Tüm makaleler Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY 4.0) altında yayımlanır.

Yayımlanan içerikten doğan tüm sorumluluk yazarlara aittir; dergi ve editoryal kadro içerikten sorumlu tutulamaz.