Derleme

Mikroplastikler: Gıdalarda Bulunuşu ve Sağlık Üzerine Etkileri

Sayı: 20 31 Aralık 2020
PDF İndir
EN TR

Mikroplastikler: Gıdalarda Bulunuşu ve Sağlık Üzerine Etkileri

Öz

Plastik malzemeler günlük hayatımızın hemen hemen her alanında yer almaktadır. Yaygın kulanımı nedeniyle hayatın vazgeçilmez unsurlarından biri halini alan plastikler, çevre açısından da günümüzün en büyük kirleticilerinden birisi olarak görülmektedir. Her geçen gün daha da artan plastik kullanımının özellikle okyanuslar ve denizlerde çok ciddi bir kirlilik oluşturduğu bilinmektedir. Plastik kirliliğini oluşturan en önemli iki unsur, endüstriyel faaliyetler ve antropojenik etkilerdir. Çevreye bırakılan tonlarca plastik atık, çevresel koşulların etkisiyle fiziksel olarak küçük parçalara ayrılsa da yüzyıllarca doğada bozunmadan kalmaktadır. Plastiklerin parçalanmaları ile oluşan mikron ve mikron altı boyuttaki bu parçacıklara, mikroplastik adı verilmektedir. Mikroplastikler güncel bir konu olmasının yanı sıra çevre kirliliği oluşturması ve doğal yaşama etkileri nedeniyle son yıllarda giderek daha da büyük bir önem kazanmaktadır. Mikroplastikler artık hem suda yaşayan canlılar ve hem de insan sağlığı için büyük bir tehdit unsuru olmuştur. Mikroplastiklerin insan vücuduna geçişi, cilt teması, solunum ve oral yolla gerçekleşmektedir. Farklı yollarla insan vücuduna giren mikroplastiklerin sağlık üzerine oluşturduğu riskler, hala tam olarak bir netlik kazanamamıştır. Özellikle insanların mikroplastiklerle kontamine olmuş su kaynakları ve gıdaları tüketmeleri sonucu vücuda çoklu mikroplastik alımının gerçekleşmesi muhtemeldir. Su kaynakları ve suda yaşayan canlılarda mikroplastik varlığının belirlenmesi ile ilgili çok sayıda çalışma yapılmıştır. Gıda maddelerinde yapılan sınırlı sayıdaki çalışma ise gıdaların da mikroplastikler içerebileceğini göstermiştir. Gıda maddelerinde mikroplastiklerin bulunuşu; hammadde, gıda üretim aşamaları, ambalajlamada kullanılan plastikler veya havadan kaynaklanabilmektedir. Bu derlemede, mikroplastiklerin oluşumu, yiyecek ve içecekler yoluyla insanlara geçişi ve çevre ve insan sağlığı üzerine etkileri üzerine yapılmış çalışmaların irdelenmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akbay, İ. K., & Özdemir, T. (2016). Monomer migration and degradation of polycarbonate via UV-C irradiation within aquatic and atmospheric environments. Journal of Macromolecular Science, Part A, 53(6), 340-345.
  2. Alimba, C. G., & Faggio, C. (2019). Microplastics in the marine environment: Current trends in environmental pollution and mechanisms of toxicological profile. Environmental toxicology and pharmacology, 68, 61-74.
  3. Andrady, A. L. (2017). The plastic in microplastics: A review. Marine Pollution Bulletin, 119(1), 12-22.
  4. Aslan, R. (2018). MİKROPLASTİKLER: HAYATI KUŞATAN YENİ TEHLİKE. Ayrıntı Dergisi, 6(66).
  5. Aydın, S., Muhammed, Ulvi, M., Aydın, M. E., Ulvi, A. (2019). Mikroplastikler ve Çevresel Etkileri. 4. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Kongresi, 14-17 Şubat 2019, Yalova, 17-26.
  6. Baalkhuyur, F. M., Dohaish, E. J. A. B., Elhalwagy, M. E., Alikunhi, N. M., AlSuwailem, A. M., Rostad, A., Coker, D. J., Berumen, M. L., & Duarte, C. M. (2018). Microplastic in the gastrointestinal tract of fishes along the Saudi Arabian Red Sea coast. Marine Pollution Bulletin, 131, 407-415.
  7. Barnes, D. K., Galgani, F., Thompson, R. C., & Barlaz, M. (2009). Accumulation and fragmentation of plastic debris in global environments. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences, 364(1526), 1985-1998.
  8. Bellas, J., Martínez-Armental, J., Martínez-Cámara, A., Besada, V., & Martínez-Gómez, C. (2016). Ingestion of microplastics by demersal fish from the Spanish Atlantic and Mediterranean coasts. Marine Pollution Bulletin, 109(1), 55-60.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

22 Nisan 2020

Kabul Tarihi

1 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 20

Kaynak Göster

APA
Akçay, S., Törnük, F., & Yetim, H. (2020). Mikroplastikler: Gıdalarda Bulunuşu ve Sağlık Üzerine Etkileri. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 20, 530-538. https://doi.org/10.31590/ejosat.725259
AMA
1.Akçay S, Törnük F, Yetim H. Mikroplastikler: Gıdalarda Bulunuşu ve Sağlık Üzerine Etkileri. EJOSAT. 2020;(20):530-538. doi:10.31590/ejosat.725259
Chicago
Akçay, Selen, Fatih Törnük, ve Hasan Yetim. 2020. “Mikroplastikler: Gıdalarda Bulunuşu ve Sağlık Üzerine Etkileri”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, sy 20: 530-38. https://doi.org/10.31590/ejosat.725259.
EndNote
Akçay S, Törnük F, Yetim H (01 Aralık 2020) Mikroplastikler: Gıdalarda Bulunuşu ve Sağlık Üzerine Etkileri. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi 20 530–538.
IEEE
[1]S. Akçay, F. Törnük, ve H. Yetim, “Mikroplastikler: Gıdalarda Bulunuşu ve Sağlık Üzerine Etkileri”, EJOSAT, sy 20, ss. 530–538, Ara. 2020, doi: 10.31590/ejosat.725259.
ISNAD
Akçay, Selen - Törnük, Fatih - Yetim, Hasan. “Mikroplastikler: Gıdalarda Bulunuşu ve Sağlık Üzerine Etkileri”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 20 (01 Aralık 2020): 530-538. https://doi.org/10.31590/ejosat.725259.
JAMA
1.Akçay S, Törnük F, Yetim H. Mikroplastikler: Gıdalarda Bulunuşu ve Sağlık Üzerine Etkileri. EJOSAT. 2020;:530–538.
MLA
Akçay, Selen, vd. “Mikroplastikler: Gıdalarda Bulunuşu ve Sağlık Üzerine Etkileri”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, sy 20, Aralık 2020, ss. 530-8, doi:10.31590/ejosat.725259.
Vancouver
1.Selen Akçay, Fatih Törnük, Hasan Yetim. Mikroplastikler: Gıdalarda Bulunuşu ve Sağlık Üzerine Etkileri. EJOSAT. 01 Aralık 2020;(20):530-8. doi:10.31590/ejosat.725259

Cited By