Sosyal Bilgiler Dersinde Değer Aktarımı Açısından Sadî Şirazî’nin “Bostan” ve “Gülistan” İsimli Eserlerinin İncelenmesi

Öz

Değerlerin uygun bir eğitim anlayışı ile bireylere aktarımı konusunda farklı modeller üzerinde durulmaktadır. Bunlardan birisi de edebi eserlerin kullanımıdır. Bu araştırmada, sosyal bilgiler dersi kapsamında değer aktarımı açısından Sadi Şirazi’nin Bostan ve Gülistan isimli eserlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu eserlerde yer alan hikâyeler araştırmacılar tarafından ayrı ayrı okunarak her hikâyede aktarılan değerler tespit edilmeye çalışılmıştır. Değerlerin tespitinde sosyal bilgiler öğretim programının içeriği esas alınmış ve eserlerdeki hikâyelerin hangi değerlere yönelik olarak sosyal bilgiler dersinde kullanılabileceği belirlenmeye çalışılmıştır. “Bostan” isimli eserde saygı, duyarlılık, hoşgörü, dürüstlük, yardımseverlik, sevgi ve adil olma değerleri ön plana çıkarken, “Gülistan” isimli eserde ise, sorumluluk, çalışkanlık, yardımseverlik ve dayanışma, duyarlılık, sevgi, saygı ve dürüstlük değerlerinin ön plana çıktığı ifade edilebilir.

Anahtar Kelimeler

• değer,değer eğitimi,sosyal bilgiler,Sadî Şirazî,Bostan,Gülistan.

Kaynakça

1. Akbaş, O. (2009). İlköğretim Okullarında Görevli Branş Öğretmenlerinin
2. Değer Öğretimi Yaparken Kullandıkları Etkinlikler: 2004 ve 2007 Yıllarına İlişkin Bir Karşılaştırma, Kastamonu Eğitim Dergisi, 17(2), 403-414.
3. Akyüz, Y. (1969). Sadî’nin Eğitimsel Görüşleri, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(2), 73-82.
4. Akyüz, Y. (2011). Türk Eğitim Tarihi (M.Ö. 1000-M.S. 2011). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
5. Balcı, F. A. ve Yelken, T. Y. (2010). İlköğretim Öğretmenlerinin “Değer” Kavramına Yükledikleri Anlamlar, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39, 81-90.
6. Balcı, F. A. ve Yelken, T. Y. (2013). İlköğretim Sosyal Bilgiler Programında Yer Alan Değerler ve Değer Eğitimi Uygulamaları Konusunda Öğretmen Görüşleri, Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 14(1), 195-213.
7. Cihan, N. (2014). Okullarda Değerler Eğitimi ve Türkiye’deki Uygulamaya Bir Bakış, Turkish Studies, 9(2), 429-436.
8. Çelikpazu, E. ve Esra, A. (2011). MEB 6, 7 ve 8 Sınıf Türkçe Ders Kitaplarında Yer Alan Metinlerin Değer İletimi Açısından İncelenmesi, Turkish Studies, 6(2), 413-424.

9. Doğan, İ. (1999). “Küresel Değerler ve Eğitim: Türkiye Örneği”, 21. Yüzyılın Eşiğinde Türk Eğitim Sistemi Ulusal Sempozyumu, Ankara.
10. Doğan, İ. (2007). Türk Eğitim Sisteminde Değer Sorunu. Değerler ve Eğitimi. Kaymakcan, R., England: Falmer Pres.
11. Fidan (2009). Öğretmen Adaylarının Değer Öğretimine İlişkin Görüşleri. Kuramsal Eğitimbilim, 2(2), 1-18.
12. Gülüm, K. ve Ulusoy, K. (2008). Sosyal Bilgiler Dersinde Göç Konusunun İşlenişinde Halk Türkülerinin Kullanılması (Örnek bir çalışma), Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7(26), 112-127.
13. Güven, A. Z. (2014). Gülistan ve Bostan Adlı Eserlerin Değerler Eğitimi Bakımından İncelenmesi, Turkish Studies, 6 (9), 505-517.
14. Halstead, J.M. & Taylor, M. J. (1996). Values in Education and Education in Values. Bristol., Hökelekli, H., Arslan, Ş., Zengin, M. (Eds). İstanbul: Dem Yayınları.
15. Kalfa, M. (2013). Klasik Eserler ve Klasik Eserlerin Eğitsel İşlevi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 171, 105-112.
16. Kılıç, A. ve O, Aktan. (2015). İlköğretim Okulları İçin Tavsiye Edilen 100 Temel Eserde Vurgulanan Değerler. İlköğretim Online, 14 (1), 243‐275.
17. McEwan, H. & Egan, K. (1995). Narrative in teaching, learning, and research. New York: Teachers Collage Press.
18. Merriam, S.B. (2013). Nitel Araştırma Desen ve Uygulama İçin Bir Rehber. (Çev. Ed. S. Turan), Ankara: Nobel Yayınları.
19. Öztürk, C. ve Otluoğlu, R. (2002). Sosyal Bilgiler Öğretiminde Yazılı Edebiyat Ürünlerini Ders Aracı Olarak Kullanmanın Duyuşsal Davranış Özelliklerini Kazanmaya Etkisi, M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi,15, 173-182.
20. Randall, W.L. (1999). Narrative İntelligence and The Novelty of Our Lives. Journal Of Agıng Studıes, 1(13), 11-28.
21. Rossiter, M. (1999). Understanding adult development as narrative. New Directions for Adult and Continuing Education, 84 (1999). 77-85.
22. Rossiter, M. (2002). Narrative and Stories in Adult Teaching and Learning. Clearing house on Adult, Career, and Vocational Education, Eric Digest. 241.
23. Şirazî, Sadî (2012). Bostan. (Haz. Azmi Bilgin). İstanbul: Kesit Yayınları.
24. Şirazî Sadî (2013). Gülistan. (Çev. Hicabi Kırlangıç). İstanbul: Kapı
25. Yayınları.
26. Şener, H. (2013). Hayriyye-i Nâbî’de Aktarılan Değerler, Turkish Studies, 8(1), 2501-2524.
27. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2000). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (2. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
28. Yiğittir, S. ve Öcal, A. (2010). İlköğretim 6. Sınıf Öğrencilerinin Değer Yönelimleri, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24, 407-416.