İlkokul Üçüncü Sınıf Matematik Ders Kitaplarının İçerdiği Etkinlikler ve Sorular Bağlamında İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından 2017’de hazırlanan ilkokul üçüncü sınıf matematik ders kitaplarında yer alan etkinlikler ile ölçme ve değerlendirmeye ilişkin soruların öğretmenlerin ve ölçme ve değerlendirme uzmanlarının görüşlerini alarak incelemektir. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımlarından doküman analizi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmada veri kaynağı 2017 yılında MEB tarafından basımı yapılarak 2017-2018 eğitim-öğretim yılında uygulanmakta olan ilkokul üçüncü sınıf Matematik ders kitaplarıdır. Ders kitaplarının incelenmesi sürecinde, bir devlet okulunda sınıf öğretmeni olarak görev yapan üç öğretmenin ve bir devlet üniversitesindeki beş ölçme ve değerlendirme uzmanının görüşü alınmıştır. Ders kitaplarındaki etkinlikler hazırlanan kodlama formuna göre incelenmiş ve “Çözelim-öğrenelim”, “Bölüm değerlendirme” ve “Ünite değerlendirme” soruları revize edilen Bloom’un bilişsel düzey basamaklarına göre incelenmiştir. Öğretmenlerin görüşlerine göre, etkinliklerin öğrenci gelişim düzeyine büyük ölçüde uygun ve sınıfta uygulanabilir olduğu, ancak etkinliklerin çoğunda günlük hayatla ilişkilerin zayıf olduğu ve etkinliklerin genellikle öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini ölçmeye uygun olmadığı tespit edilmiştir. Ölçme ve değerlendirme bölümündeki soruların ise revize edilen Bloom taksonomisine göre dağılımı incelendiğinde, soruların yaklaşık yarısının anlama düzeyinde olduğu, ardından en fazla uygulama düzeyinde soruların yer aldığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Matematik ders kitapları,İlkokul 3. sınıf,Bloom Taksonomisi,etkinlikler

An Examination of Primary School Third Grade Mathematics Textbooks within the Context of Activity and Questions They Include

Öz

The purpose of this study is to examine the activities in the third-grade mathematics textbooks prepared by the Ministry of National Education (MNE) in 2017 and the questions regarding measurement and evaluation by receiving the opinions of primary school teachers and measurement and evaluation experts. The study is carried out with the document analysis method, which is among qualitative research approaches. The data source in the study is the primary school third-grade mathematics textbooks, which were published by the MNE in 2017 and have been implemented in the academic year of 2017-2018. In the process of analyzing the textbooks, opinions of three teachers working as classroom teachers in a public school and five measurement and evaluation experts working at a state university were received. The activities in the textbooks were examined according to the coding form, and the questions of "Let’s Solve and Learn," "Chapter evaluation," and "Unit evaluation" were examined according to the cognitive level categories of revised Bloom. According to the teachers' views, these activities are mainly consistent with the level of student development and are applicable in the classroom. However, teachers stated that most of the activities were a weak relationship with daily life, and it was inappropriate for measuring students' higher-order thinking skills. When the distribution of the questions, according to revised Bloom's taxonomy, is examined, it is seen that approximately half of the questions are at the level of understanding, then the questions are mostly at the applying level.

Anahtar Kelimeler

• Mathematics textbooks,Primary school,third-grade,Bloom taxonomy,activities

Kaynakça

1. Anderson, L. W. & Krathwohl, D. R. (2014). Öğrenme öğretim ve değerlendirme ile ilgili bir sınıflama (Çev. Durmuş Ali Özçelik). Ankara: Pegem Akademi.
2. Arıkan, E. E. & Ünal, H. (2013). İlköğretim 2. sınıf öğrencilerinin matematiksel problem kurma becerilerinin incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2). 305-325.
3. Arslan, S. & Özpınar, İ. (2009). İlköğretim 6. sınıf matematik ders kitaplarının öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 12, 97–113.
4. Aydın, İ. (2010). Sekizinci sınıf matematik ders kitabı hakkında öğretmen ve öğrenci görüşleri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Zonguldak.
5. Baker, D. P. & LeTendre, G. K. (2005). National differences, global similarities – world culture and the future of schooling. Stanford, CA: Stanford University Press.
6. Bayrakçı, M. (2005). Ders kitapları konusu ve ilköğretimde ücretsiz ders kitabı dağıtımı projesi. Milli Eğitim Dergisi. 165.
7. Belbase, S. (2013). Images, anxieties, and attitudes toward mathematics. International Journal of Education in Mathematics, Science and Technology, 1(4), 230-237.
8. Coşkuntürk, N., Göğün, Y., & Baykal Yelli, B. (2017). İlköğretim matematik 3 ders kitabı ve öğrenci çalışma kitabı. Ankara: MEB.

9. Çakır, A. (2006). İlköğretim matematik ders kitaplarıyla ilgili öğretmen görüşleri. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi, Eskişehir.
10. Demirtaşlı, N. (2010). Üst düzey düşünme becerilerinin ölçülmesinde gündelik yaşam unsuru. CİTO Eğitim: Kuram ve Uygulama, 7, 9-26.
11. Erbaş, A., Alacacı, C. & Bulut, M. (2012). Türk, Singapur ve Amerikan matematik ders kitaplarının bir karşılaştırması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(3), 2324- 2330.
12. Gainsburg, J. (2008). Real world connections in secondary mathematics teaching. Journal of Mathematics Teacher Education, 11(3), 199-219.Hanushek, E. A. (2011). The economic value of higher teacher quality. Economics of Education Review, 30(3), 466-479.
13. Hanushek, E. A. & Woessmann, L. (2008). The role of cognitive skills in economic development. Journal of Economic Literature, 46(3), 607-668.
14. Hattie, J. (2009). Visible learning: A synthesis of over 800 meta-analyses relating to achievement. New York: Routledge.
15. Khine, M. S., Al-Mutawah, M. & Afari, E. (2015). Determinants of affective factors in mathematicsachievement: structural equation modeling approach. Journal of Studies in Education, 5(2), 199-211.
16. Kılıç, Z, B., Atasoy, N., Tertemiz, M., Seren, L., & Ercan, L. (2001). Konu alanı ders kitabı inceleme kılavuzu, fen bilgisi 4–8. Ankara: Nobel Yayınevi.
17. Kumandaş, H. & Kutlu, Ç. (2014). Yükseköğretime öğrenci seçmede ve yerleştirmede kullanılan sınavların oluşturduğu risk faktörlerinin okul başarısı üzerindeki etkileri. Türk Psikoloji Dergisi, 29(74), 15-31.
18. Li, Y., Zhang, J., & Ma, T. (2009). Approaches and practices in developing mathematics textbooks in China. The International Journal on Mathematics Education, 41, 733-748. DOI: 10.1007/s11858-009-0216-2
19. Milli Eğitim Bakanlığı. (2017). Müfredatta yenileme ve değişiklik çalışmalarımız üzerine. (Basın Açıklaması, Ankara).
20. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi-ÖSYM. (2018). 2018 YKS değerlendirme raporu. Değerlendirme Raporları Serisi, No: 9.
21. Rezat, S. (2006). A model of textbook use. In Novotná, J., Moraová, H., Krátká, M. & Stehlíková, N. (Eds.), Proceedings 30th Conference of the International Group for the Psychology of Mathematics Education (Vol. 4, pp. 409–416). Prague: PME.
22. Taş, U. E., Arıcı, Ö., Ozarkan, H. B. ve Özgürlük, B. (2016). PISA 2015 ulusal raporu. Ankara: MEB, Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
23. Tavşancıl, E. & Yalçın, S. (2015). A determination of Turkish student’s achievement using hierarchical linear models in trends in international mathematics-science study (TIMSS) 2011. Anthropologist, 22(2), 390-396.
24. Thanh, T., Dekker, R., & Goedhart, J. M. (2008). Preparing Vietnamese student teachers for teaching with a student centered approach, Journal of Math Teacher Education, 11, 61–81.
25. Törnroos, J. (2005). Mathematics textbooks, opportunity to learn and student achievement. Studies in Educational Evaluation, 31, 315–327.
26. Tutak, T. & Güder, Y. (2012). İlköğretim 5. sınıf öğretmenlerinin matematik ders kitabı hakkındaki görüş ve düşünceleri. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 19, 16-28.
27. Üzel, D. (2007). Gerçekçi matematik eğitimi (RME) destekli eğitimin ilköğretim 7. sınıf matematik öğretiminde öğrenci başarısına etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir.
28. Yavuz, H. Ç., İlgün Dibek, M., & Yalçın, S. (2017). Türk ve Vietnamlı öğrencilerin PISA 2012 matematik okuryazarlığı ile dürtü ve güdülenme özellikleri arasındaki ilişkiler. İlköğretim Online, 16(1), 178-196.
29. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
30. Yıldırım, A., Özgürlük, B., Parlak, B., Gönen, E., & Polat, M. (2016). TIMSS 2015 ulusal matematik ve fen bilimleri ön raporu 4. ve 8. sınıflar. MEB: Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü.