HAFIZ İMAM HATİP ORTAOKULLARINDAKİ HAFIZLIK EĞİTİMİNE İLİŞKİN ÖĞRETİCİ VE ÖĞRENCİ GÖRÜŞLERİ
Öz
Bu çalışmanın amacı; proje hafız imam hatip ortaokullarındaki hafızlık eğitimi hakkında, hafızlık öğreticileri ve öğrencilerinin görüşlerini belirlemektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, Marmara Bölgesi’nde hafızlık eğitimi veren bir imam hatip ortaokulunda görev yapan 20 hafızlık öğreticisi ile aynı okulda hafızlık eğimi alan 48 öğrenci oluşturmaktadır. Hafızlık öğreticilerinin seçiminde ölçüt örnekleme yöntemi, öğrencilerin seçiminde ise aykırı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verileri odak grup görüşmesi yöntemi ile toplanmıştır. Hafızlık eğitimi veren öğreticilerle üç, hafızlık eğitimi alan öğrencilerle sekiz ayrı odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen veriler, ayrı ayrı kodlanmış ve elde edilen kodlar ana temalar ve alt temalar altında birleştirilerek tablolaştırılmıştır. Hafızlık öğreticilerinin ve öğrencilerinin hafızlık eğitimi hakkındaki görüşleri araştırma problemlerine uygun olacak şekilde “Hafızlık Eğitimini Olumlu Etkileyen” ve “Hafızlık Eğitimini Zorlaştıran” faktörler olmak üzere iki ayrı başlık altında sunulmuştur. Elde edilen sonuçlara göre çeşitli öneriler geliştirilmiştir.<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akdemir, M. A. (2010). Kur'an ezberinde kalite ihtiyacı ve donanımlı hafızlık, Usûl, 13, 21-40. Aköz, F. (2011). Kur’an kursu öğrencilerinin gözüyle öğreticilerin iletişim davranışlarının din eğitimi açısından değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Konya. Arslantaş, Y. (1998). Sınıf yönetiminde öğretmen iletişim becerilerine ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu. Ay, M. E. (2005). Problemleri ve beklentileriyle Türkiye'de Kur'an kursları. Bursa: Düşünce Kitapevi. Balbay, E. (2011). Kur’an kursu öğreticilerinin mesleki yeterlikleri (Diyarbakır Örneği) (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi, Elazığ. Bayraktar, M. F. (2008). Hafızlık eğitiminin geleneksel yöntemleri ve Kur' an kursları. 10. Kur'an Sempozyumu, Tokat. Bıçak, B., & Nartgün, Z. (2009). Özel Alan Yeterlikleri İle Buna Dayalı Bireysel ve Kurumsal Performans Değerlendirme Ölçütlerinin Belirlenmesi. Performans Yönetimi: Bireysel Performans Yönetimi Komisyonu II. Dönem Raporu. Ankara: MEB Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü. Bozkurt, N. (1997). Hafız. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 15, 74-78. Cebeci, S., & Ünsal, B. (2006). Hafızlık eğitimi ve sorunları. Değerler Eğitimi Dergisi, 4(11), 27-52. Cohen, L., & Manion, L. (1997). Research methods in education. London: Routledge. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education (6th Ed.). New York, NY: Routledge. Corbin, J., & Straus, A. (2008). Basics of qualitative research: Technique and procedure for developing grounded theory. USA: Sage Publication. Çaylı, A. F. (2005). Kur’an kursu öğreticilerine göre hafızlık öğretimi ve problemleri. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta. Çekin, A. (2013). Dindarlık boyutları ve din öğretimi: İlk ve ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi öğretim programları (2010) çerçevesinde bir analiz. International Journal of Social Science, 6(4), 245-261. Çepni, S. ve Küçük, M. (2003). Eğitim araştırmalarının fen bilgisi öğretmenlerinin uygulamaları üzerindeki etkilerinin belirlenmesi: Bir örnek olay çalışması. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(12), 75-84. Çimen, A. E. (2007). Hafızlık müessesesi, ülkemizdeki hafızlık çalışmalarıyla ilgili bazı değerlendirmeler ve hafızlığın sağlamlaştırılmasında bir metot denemesi. Din Egitimi Araştırmaları Dergisi, 18, 91-166. Dartma, B. (2013). Günümüzdeki hafızlık ile asr-ı saadetteki hafızlığın karşılaştırılması. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 29, 179-192 Diyanet İşleri Başkanlığı, (2010). Hafızlık Eğitim Programı, 1-71, Ankara. Erden, M. (2005). Sınıf yönetimi. İstanbul: Epsilon Yayıncılık. Fırat, Y. (2007). Kur’an öğretimi ve hafızlık eğitimi üzerine bazı düşünceler. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(l ), 549-568. Finch, H., & Lewis, J. (2003). Focus group. (In Qualitative Research Practice: A Guide For Social Science Students and Researchers, Ed. Jane Ritchie & Jane Lewis), 170-198. London: Sage Girgin, G., Akamca, G. Ö., Ellez, A. M., & Oğuz, E. (2010). Preschool teacher candidates’ attitudes towards profession, self efficacy beliefs and professional self respects. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 1-11. Günaydın, M. (2009). Din kültürü ve ahlak öğretiminin ilköğretim ve liselerde zorunlu ders olmasına Prof. Dr. Hüseyin Atay’ın katkıları. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 9(1), 287-304. Güngör, E. (1990). Dünden bugünden tarih-kültür-milliyetçilik. İstanbul: Ötüken Neşriyat. Karacelil, S. (2013). Kur’an kursu öğreticilerine göre Kur’ân kurslarının eğitim problemleri: şırnak ili örneği. Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2(3), 274-295. Karaküçük S. & Yetim A. (1999). Okul yöneticilerinin ders dışı etkinliklere yaklaşımları. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 4(3). Kaymakcan, R. (2006). Türkiye’de din eğitimi politikaları üzerine düşünceler. Ekev Akademi Dergisi, 10(27), 21-36. Koç, A. (2005). Kur'an kurslarında eğitim ve verimlilik. Ankara: İlahiyat Yayınları. Korkmaz, M. (2009). Kur’an kursu öğreticilerinin eğitim-öğretim yeterlikleri açısından kendilerini değerlendirmeleri. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Erciyes Üniversitesi, Kayseri. Korkmaz, M. (2012). Kur’an kurslarında din eğitimi. Din Eğitimi El Kitabı, (Ed. Recai Doğan Remziye Ege), Ankara: Grafiker Yayınları. Kurtulan, I. (2007). Özel Eğitim Öğretmenlerinin Mesleki Etik Değerler Açısından Kendilerini Değerlendirmeleri. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul. Küçük, M., Ayvacı, H. Ş., & Altıntaş, A. (2004). Zümre öğretmenler kurulu toplantı kararlarının eğitim ve öğretim uygulamaları üzerindeki yansımaları. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, 6-9 Temmuz, İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Malatya. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. (2nd ed.). Thousand Oaks, California: Sage Publications. Milli Eğitim Bakanlığı, (2015). İmam Hatip Okulları Hafız Yetiştirme ve Ders Başarısını Destekleme Programı, Konya. Nazıroğlu, B., & Vahapoğlu, V. (2015). Halkın Kur’an kurslarına yönelik tutumları üzerine betimsel bir araştırma: Of bölgesi örneği. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 7, 103-140. Oktay, A. (1999). Yaşamın sihirli yılları: Okul öncesi dönem. İstanbul: Epsilon Yayıncılık. Okumuşlar, M., & Genç, F. (2012). Din Eğitimi’nin bilimselleşmesi/neliği. Din Eğitimi El Kitabı, (Ed. Recai Doğan-Remziye Ege), Ankara: Grafiker Yayınları. Öcal, M. (2004). Türkiye’de Kur’an eğitim ve öğretiminde görülen gelişmeler ve bir icazetname örneği. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 13(2), 81-140. Öztürk, Ö. (2007). Kur’an kursu öğrencilerinde depresyon düzeyi üzerine bir araştırma. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Konya. Özyürek, A., & Demiray, K. (2011). Yurtta ve ailesi yanında kalan ortaöğretim öğrencilerinin kaygı düzeylerinin karşılaştırılması. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 11(2), 247-256. Patton, M. Q. (1990). Qualitative evaluation and research methods. USA: Sage. Ritchie, J., Lewis, J., & Elam, G. (2003). Designing and selecting sample. (In Qualitative Research Practice: A Guide For Social Science Students and Researchers, Ed. Jane Ritchie & Jane Lewis), 77-108, London: Sage. Şahin, H. (2011). İslam kültür tarihinde Kur’an hıfzı geleneği ve günümüzdeki uygulama biçimleri. (Yayınlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara. Şakar, Z. (2014). Kur’an’ın cem’inde ve devamında hafızlığın yeri ve rolü. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi, Erzurum. Tanel, R., Şengören, S. K., & Tanel, Z. (2007). Fizik öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Pamukkale Üniv. Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(22), 1-9. Turgut, N. (2010). Devlet ilköğretim okullarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerin meslekî etik sorununa karşı meslek örgütlerinin yaklaşımı. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi, İstanbul. Ünsal, B. (2006). Günümüz Kur’an kurslarında hafızlık eğitimi ve problemleri (İstanbul örneği). (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
24 Ekim 2018
Gönderilme Tarihi
7 Aralık 2017
Kabul Tarihi
22 Eylül 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 17 Sayı: 68
Cited By
Paydaşlarına göre örgün eğitimle birlikte hafızlık uygulamasının değerlendirilmesi
Bilimname
https://doi.org/10.28949/bilimname.700283Öğrenci Görüşlerinden Hareketle Proje İmam Hatip Ortaokulları ve Diyanet İşleri Başkanlığı’na Bağlı Kur’an Kurslarındaki Hafızlık Eğitimi Süreçlerinin Karşılaştırılması (İstanbul Avrupa Yakası Örneği)
Van İlahiyat Dergisi
https://doi.org/10.54893/vanid.1185151Hafızlık Eğitimi Tutum Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Bilimname
https://doi.org/10.28949/bilimname.1254493HAFIZLIK EĞİTİMİNDE BİLİŞSEL HAZIRBULUNUŞLUK
Erciyes Akademi
https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1194478Türkiye’de Hafızlık Eğitiminin Problemleri Üzerine Bir İnceleme
Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.53112/tudear.1359005HAFIZLIK EĞİTİMİNİN BİREYİN DUYGU DURUMUNA ETKİSİ
Erciyes Akademi
https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1351183Öğreticilere Göre Örgün Eğitimle Birlikte Hafızlık Uygulamasına İlişkin Sorunlar
Diyanet İlmi Dergi
https://doi.org/10.61304/did.1438432Öğreticilere Göre Örgün Eğitimle Birlikte Hâfızlık Projesi: Bir Meta-Sentez Çalışması
Kocatepe İslami İlimler Dergisi
https://doi.org/10.52637/kiid.1507874HAFIZLIK EĞİTİMİ İLE ÖRGÜN ÖĞRETİMİN BÜTÜNLEŞMESİNDE ÖĞRETMEN PERSPEKTİFLERİ: BİR DURUM ÇALIŞMASI
Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.52115/apjir.1744171Hafızlık Konulu Lisansüstü Tezler Üzerine Bir Analiz
Amasya İlahiyat Dergisi
https://doi.org/10.18498/amailad.1840521