GRAFİK VE ANİMASYON DERSİNE YÖNELİK TUTUM ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ

Öz

Bu çalışmada, öğrencilerin meslek lisesi bilişim teknolojileri alanı 11.sınıf düzeyinde okutulan Grafik ve animasyon dersine ilişkin tutumlarını belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada ilk olarak özellikle meslek lisesi bilişim teknolojileri alanında okutulan derslerin öğretim programları, ders kitapları incelenmiş ve literatürde grafik ve animasyon konulu çalışmalar incelenmiş ve grafik ve animasyon dersine yönelik tutumu ölçen toplam 36 taslak madde yazılmıştır. Taslak ölçek maddeleri uzman kanısına (n=8) sunulmuş ve 36 maddelik taslak ölçek 24 maddeye düşürülerek deneme formu hazırlanmıştır. Elde edilen form meslek liselerinin 12. Sınıfında okuyan 298 öğrenciye uygulanmıştır. Açımlayıcı faktör analizinde madde faktör yüklerine bakılarak 5 madde elenmiştir. Ölçekte yer alan 19 maddeye ilişkin faktör yükleri 0.53 ile 0.81 arasında değişmektedir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda elde edilen karşılaştırmalı uyum indekslerinden (RMSEA) = 0.062 ve (RMR) = 0.044 olarak hesaplanmıştır. Ölçümlerin cronbach alfa güvenirlik katsayısı 0,87’dir. Elde edilen bulgular ölçeğin güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• grafik ve animasyon dersine yönelik tutum ölçeği

DEVELOPING AN ATTITUDE SCALE TOWARDS GRAPHICS AND ANIMATION LESSON

Öz

In the present study, it was aimed to develop an attitude scale measuring Vocational High School Students’ for Graphic and Animation Lesson. Initially, the researchers examined the literature related with graphics and animation and its scales and 36 draft items were written. This scale draft of which items were written under the own sub-scale (attitude towards the lesson, attitude towards practice ) was reviewed by seven experts and 24 item draft from was generated. The darft form was answered by 298 students who registered at vocational high school information technologies at twelfth class. The explanatory factor analysis was performed and the 5 items were eliminated according to the factor loading. The 19 items in the Attitude Scale for Graphics and Animation Lesson loaded between 0,53 and 0,81. Finally, the confirmatory factor analysis was done for testing the model of the four sub-dimensions. The fit indexes of the scale (RMSEA=0.062and SRMR=0.044) confirmed the model of related sub-dimensions. The reliability (Cronbach alpha) of scale was found 0,87. Findings indicated that the scale is a valid and reliable measuring tool.

Anahtar Kelimeler

• attitude scale for graphics and animation lesson

Kaynakça

1. Akaydın, B. ve Kaya,S. (2018). Sosyal Bilgiler Dersinde Animasyon İçeren ve İçermeyen 5E Modeli’nin Öğrencilerin Başarı ve Tutumuna Etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, Cilt:26 Sayı:1.
2. Akaydın, B.B. (2016). İlkokul 4. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersinde Animasyonla Desteklenmiş 5E Modeli'nin Öğrencilerin Akademik Başarı ve Tutumuna Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
3. Akçay, S., Hançer, A. H., Yıldırım, H. İ. ve Şensoy, Ö. (2005). İlköğretim 6. Sınıflarda Bilgisayar Destekli Öğretimin Öğrencilerin Fen Bilgisi Dersine ve Bilgisayara Yönelik Tutumlarına Etkisi. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, PAÜ Eğitim Fakültesi, Denizli.
4. Akkaya, G. (2016). Rol Model İçerikli Animasyonların Üstün Yetenekli 4. Sınıf Öğrencilerinin Fen Bilimleri Dersinde Zihinsel Risk Alma Davranışları ve Öğrenmelerine Etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
5. Altaş, E. (2016). Elektriğin İletimi Ünitesinin Öğretiminde Grup Araştırması ve Animasyonların Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
6. Aslan-Efe, H. (2015). Animasyon Destekli Çevre Eğitiminin Akademik Başarıya, Akılda Kalıcılığa ve Çevreye Yönelik Tutuma Etkisi. Bilgisayar ve Eğitim Araştırmaları Dergisi. Volume/Cilt 3 Issue/Sayı 5 pp/ss 130-143.
7. Barani, G.H. (2014). Bilgisayar Destekli Animasyonla Öğretim Yönteminin Fen Bilgisi Öğretmenliği Fizik 4 (Modern Fizik) Dersi İle Ortaöğretim 11.Sınıf Modern Fizik Dersindeki Akademik Başarıya Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi, Adana.
8. Başaran, B. (2005). Bilgisayar Destekli Öğretimin Fizik Eğitiminde Öğrenci Başarısı ve Tutumuna Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Diyarbakır.

9. Başarmak, U. (2013). Karikatür Animasyonuna Dayalı Çevrimiçi Öğrenme Ortamının Öğrencilerin Başarısına, Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyonuna ve Mizaha Yönelik Tutumuna Etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
10. Boyacı, M. (2016). Fen ve Teknoloji Dersinde Animasyon Uygulamalarının Öğrencilerin Akademik Başarılarına Etkisinin İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
11. Bulut, D. (2005). Çocuklara Yönelik Gıda Grubu Televizyon Reklamlarında Animasyon Tekniğinin Kullanılmasının Marka Hatırlanması Üzerine Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
12. Burke, K. A., Greenbowe T. J., & Windschitl M. A. (1998). Developing And Using Conceptual Computer Animations For Chemistry Instruction. Journal of Chemical Education, 75(12), 1658-1661.
13. Bülbül, O. (2009). Fizik Dersi Optik Ünitesinin Bilgisayar Destekli Öğretiminde Kullanılan Animasyonların ve Simülasyonların Akademik Başarıya ve Akılda Kalıcılığa Etkisinin İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
14. Büyükkara, S. (2011). İlköğretim 8. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi Ses Ünitesinin Bilgisayar Simülasyonları ve Animasyonları Kullanımının Öğrenci Başarısı ve Tutumu Üzerine Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
15. Büyüköztürk, S. (2012). Sosyal Bilgiler için Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem Yayıncılık.
16. Byrne, B. M. (2010). Multivariate Applications Series. Structural Equation Modeling With AMOS: Basic Concepts, Applications, And Programming (2nd Ed.). New York, NY, US: Routledge/Taylor & Francis Group.
17. Çakır, H. (1999). Bilgisayar Destekli Eğitimde Grafik ve Animasyon Tekniklerinin Kullanılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
18. Çamloğlu, N. (2014). Yavaş Geçişli Animasyon Tekniğinin Öğrencilerin Akademik Başarılarına, Motivasyonlarına ve Akademik Öz Yeterliliklerine Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Akdeniz Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Antalya.
19. Çelik, B. (2014). Dokuzuncu Sınıf Bilgi ve İletişim Teknolojisi Dersinde Mizah ve Kavram Karikatürü Kullanımının Öğrenci Başarısı, Tutumu, Kaygısı ve Kalıcılığa Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
20. Çelik, E. (2007). Ortaöğretim Coğrafya Derslerinde Bilgisayar Destekli Animasyon Kullanımının Öğrenci Başarısına Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
21. Çetin, Y.S. (2013). Ortaokul 2. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi Solunum Sistemi Konusunun Öğretiminde Animasyonlarla Desteklenmiş “Tahmin-Gözlem-Açıklama” Stratejisinin Öğrenci Başarısına Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
22. Daşdemir, İ. (2006). Animasyon Kullanımının İlköğretim Fen Bilgisi Dersinde Akademik Başarıya ve Kalıcılığa Olan Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
23. Daşdemir, İ. (2012). İlköğretim Fen ve Teknoloji Dersinde Animasyon Kullanımının Öğrencilerin Akademik Başarılarına, Öğrenilen Bilginin Kalıcılığına ve Bilimsel Süreç Becerilerine Etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
24. David A. ve Jerry P. (2009). Gender And Spatial Ability And The Use Of Specific Labels And Diagrammatic Arrows In A Micro-Level Chemistry Animation. Journal Educational Computing Research, 41(1), 83–102.
25. Doymuş K., Şimşek Ü. ve Bayrakçeken S. (2004). The Effect Of Cooperative Learning Method on Attitude and Academic Achievement of Science Lessons. Journal of Turkish Science Education, 1(2),103-115.
26. Elmstrom Klenk, K. (2011). Computer Animation in Teaching Science: Effectiveness in Teaching Retrograde Motion To 9th Graders (Doctoral Dissertation). Available From Proquest Dissertations And Theses Database (UMI No. 3487740).
27. Erkorkmaz,Ü., Etikan,İ., Demir,O,Özdamar,K. ve Sanisoğlu, S.Y. (2013). Doğrulayıcı Faktör Analizi ve Uyum İndeksleri. Türkiye Klinikleri J Med Sci; 33(1):210- 23.
28. Genç, M.(2013). Animasyonla Eğitimin Öğretmen Adaylarının Biyoloji Tutumuna Etkisi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi. Cilt: 04, Sayı: 07, 47-61.
29. Göçmenler, G. (2001). Uzaktan Eğitim Teknolojileri ve Çağdaş Yönelimler. Uluslararası Eğitim Teknolojileri Sempozyum ve Fuar Bildirileri, Sakarya.
30. Göktürk, M. (2015). Fen ve Teknoloji Dersinde Tga Stratejisi İle Zenginleştirilmiş Animasyon Destekli Öğretimin Akademik Başarıya, Tutuma ve Kalıcılığa Etkisinin İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ağrı.
31. Gündüz-Bahadır, E.B. (2012). Animasyon Tekniği ve 5e Öğrenme Modelinin 8. Sınıf “Yaşamımızdaki Elektrik” Ünitesinin İşlenmesinde Akademik Başarı, Tutum ve Eleştirel Düşünebilme Yeteneklerine Etkisinin Araştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
32. Hager, C. (2013). Modeling DNA Structure And Processes Through Animation And Kinesthetic Visualizations. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Michigan State University, United States.
33. Handal, G. A., Leiner, M. A., Gonzalez, C., & Rogel, E. (1999, March). Linear Multimedia Benefits To Enhance Students’ Ability To Comprehend Complex Subjects. Paper Presented at The Society For Information Technology And Teacher Education International Conference, San Antonio, TX.
34. Hoban, G. (2007). Using Slowmation To Engage Preservice Elementary Teachers in Understanding Science Content Knowledge. Contemporary Issues in Technology And Teacher Education, 7(2), 1-9.
35. Hoban, G. ve Nielsen W. (2013). Learning Science Through Creating A ‘Slowmation’: A Case Study of Preservice Primary Teachers. International Journal of Science Education, 35(1), 119-146.
36. Hooper D, Coughlan J, Mullen MR. Structural Equation Modelling: Guidelines for Determining Model Fit. Electronic Journal of Business Research Methods, 6(1): 53-60.
37. Hu, L.T., & Bentler, P. M. (1995). Evaluating Model Fit. In R. H. Hoyle (Ed.), Structural Equation Modeling: Concepts, Issues and Applications,76–99. Thousand Oaks, CA: Sage.
38. Işık, N. (2014). Animasyon Destekli Fizik Laboratuvarı Eğitiminde Öğrencilerin Tutumunun İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Burdur.
39. İnaç, A., E. (2010). Animasyon Kullanımının İlköğretim Öğrencilerinin Fen Ve Teknoloji Dersindeki Akademik Başarılarına ve Akılda Tutma Düzeylerine Etkisi: 6, 7 ve 8.Sınıflar Örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.
40. İskender, B.M. (2007). Özel Dershanelerde Animasyon Kullanımıyla Bilgisayar Destekli Fen Öğretiminin Öğrenci Başarısına, Hatırda Tutma Düzeyine ve Duyuşsal Özellikleri Üzerine Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Muğla Üniversitesi, Muğla.
41. Kahraman A.D. (2013). Canlandırmanın (Animasyonun) Öğrenci Başarılarına ve Derse İlişkin Tutumlarına Etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
42. Karaşahinoğlu, Ş.(2013). E-Öğrenme Uygulamalarında Animasyon Kullanımı ve Temel Hentbol Oyun Kurallarını Anlatan Bir Animasyon Uygulaması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
43. Kelle R. M., & Jones L. L. (2007). Exploring How Different Features of Animations of Sodium Chloride Dissolution Affect Students’ Explanations, J. Sci. Educ. Technol., 16, 413–429.
44. Kombartzky, U., Ploetzner, R., Schlag, S., and Metz, B. (2010). Developing And Evaluating A Strategy For Learning From Animations. Learning and Instruction, 20, 424-433.
45. Muslu, D. (2015). Okul Öncesi ve İlkokul Çağı Çocuklarının Animasyon Tekniklerine Yönelik Algıların Değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
46. Nowlis, S. M., Kahn, B. E., & Dhar, R. (2002). Coping With Ambivalence: The Effect Ofremoving A Neutral Option On Consumer Attitude And Preference Judgments. Journal of Consumer Research, 29, ss.319–334.
47. Nuhoğlu, H. (2008). İlköğretim Fen ve Teknoloji Dersine Yönelik Bir Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi. İlköğretim Online, 7(3), 627-639.
48. Odabaşı, H.F. (2010). Bilgi ve İletişim Teknolojileri Işığında Dönüşümler, H.F.Odabaşı (Ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, 2010.
49. Özcan, F. (2008). Dokuzuncu Sınıf Coğrafya Öğretiminde Animasyonların Yeri ve Önemi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
50. Özcan, M.F. (2015). 7. Sınıf Türkçe Dersi "Bildirme ve Dilek Kipleri" Konusunun Öğretiminde Animasyon Destekli 5E Modelinin Başarı, Kalıcılık ve Tutuma Etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
51. Öztürk- Taşkale, T. (2011). Matematik Öğretiminde Bilgisayar Destekli Öğretim Yöntemiyle Hazırlanan Animasyon Tekniğinin Kullanımı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
52. Öztürk, E. (2014). Hücre Zarından Madde Geçişi Konusunun Uzaktan Eğitimle Öğretilmesinde Video ve Animasyon Kullanımının Öğrenci Başarısı ile Motivasyona Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
53. Rieber, L. P., & Kini, A.S. (1991). Theoretical Foundations of Instructional Applications of Computer-Generated Animated Visuals. Journal of Computer-Based Instructions, 18(3), 83-88.
54. Sanger, M. J., & Greenbowe, T.J. (1997). Common Student Misconceptions in Electrochemistry: Galvanic, Electrolytic And Concentration Cells. Journal Of Research in Science Teaching, 34(4), 377-398.
55. Stone, M. H. (2004). Substantive scale construction. In E. V. Smith Jr. & R. M. Smith (Eds.). Introduction to Rasch measurement (201–225). Maple Grove, MN: JAM.
56. Şengül-Bircan, T. (2013). Animasyon Destekli Haritalarla Tarih Öğretiminin Öğrencilerin Akademik Başarılarına ve Mekân Algılarına Etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri, Ankara.
57. Tasker, R., & Dalton, R. (2006). Research into Practice: Visualisation of the Molecular World Using Animations. Chemistry Education Research and Practice, 7(2), 141 – 159.
58. Tourangeau, R., & Rasinski, K. A. (1988). Cognitive Processes Underlying Contexteffects in Attitude Measurement. Psychological Bulletin, 103, ss. 299–314.
59. Turan, İ., Şimşek, Ü. ve Aslan, H. (2015). Eğitim Araştırmalarında Likert Ölçeği ve Likert-Tipi Soruların Kullanımı ve Analizi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi; 2015; (30): 186-203.
60. Türer, M. (2003). Web Sitelerinde Animasyon Kullanımı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
61. Türkan, S. (2010). 7. Sınıf Öğrencilerinin Yaşamımızdaki Elektrik Ünitesindeki Akademik Başarılarına, Fen ve Teknoloji Dersine Karşı Tutumlarına Animasyonun Etkisinin Araştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
62. Türkmenoğlu, H. (2013). Televizyon Reklamlarında Animasyon Kullanımı ve Animasyon Ögelerinin Hedef Kitle Üzerinde Hatırlanma Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
63. Yavuz, C. (2015). Uzaktan ve yüz yüze hizmet içi eğitimin öğrenenlerin başarısı ve öğrenmenin kalıcılığı açısından karşılaştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.