Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi bünyesinde yayımlanan, gastronomi, seyahat ve ilişkili disiplinlerde bilgi üretimine katkı sağlayan, uluslararası, çift kör hakemli ve tamamen açık erişimli bir akademik dergidir. Dergi, yayıncılık faaliyetlerinin her aşamasında bilimsel dürüstlük, editoryal bağımsızlık, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerini temel alır. Bu politika metni, Yayın Etiği Komitesi (COPE) ilkeleri, Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE) önerileri ve ulusal mevzuatın (YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği ilkeleri ile kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemeler) gerektirdiği standartlara göre hazırlanmış olup, dergiyle etkileşime giren tüm tarafların yazarlar, hakemler, editörler, yayıncı ve okuyucular bu kuralları peşinen kabul ettikleri varsayılır.

Kapsam, Amaç ve Bilimsel Ölçütler
Gastroia; gastronomi çalışmaları, seyahat davranışı, yiyecek-içecek ve konukseverlik yönetimi, gıda kültürü ve deneyim tasarımı, sürdürülebilirlik ve gıda sistemleri, destinasyon pazarlaması ve tüketici davranışı gibi temaları kapsar. Gönderilen her çalışma, alana özgün katkı, kuramsal ve/veya yöntemsel sağlamlık, veri şeffaflığı, etik uygunluk ve ifade açıklığı açısından değerlendirilir. Dergi, yenilenebilir bilimsel kayıt ilkesini benimseyerek yayımlanan içeriklerin doğrulanabilir, yeniden kullanılabilir ve gerektiğinde düzeltilebilir olmasına özen gösterir.

Başvuru, Ön İnceleme ve Editoryal Bağımsızlık
Başvuru sisteme yüklendiğinde, editörlük kapsam uyumu, bilimsel önem, özgünlük, etik gereklilikler, dil ve yazım yeterliği ile biçimsel koşullar açısından ön inceleme yapar. Bu aşamada eşzamanlı gönderim şüphesi, önceki yayınlarla olağan dışı örtüşme, yetersiz etik onay veya bariz yöntemsel kusurlar gibi nedenlerle masaüstü ret kararı verilebilir. Editoryal kararlar yalnızca bilimsel içerik temelinde şekillenir; yazarın kimliği, kurumu, etnik kökeni, cinsiyeti, inancı, vatandaşlığı veya siyasi görüşü kararları etkilemez. Editörler ve editoryal ekip, gönderilere ilişkin bilgilerin gizliliğini korur; yayınlanmamış veriler yazarın açık yazılı izni olmaksızın kullanılmaz. Çıkar çatışması bulunan editör ve kurul üyeleri dosyadan derhal çekilir ve süreç bağımsız bir editör tarafından yürütülür.

Çift Kör Hakemlik ve Değerlendirme Akışı
Ön incelemeyi geçen dosyalar, konu ve yöntem alanında uzman en az iki bağımsız hakeme çift kör ilke ile gönderilir; gerekli görüldüğünde ek hakem, istatistik danışmanı veya yöntem uzmanı görüşü talep edilir. Hakem raporlarının kanıta dayalı, ölçülü ve yapıcı olması beklenir; önerilerin doğrulanabilir gerekçelerle desteklenmesi esastır. Düzeltme istenmesi halinde yazarlar, hakem yorumlarına nokta-nokta yanıt verdikleri ayrıntılı bir revizyon raporu sunar ve metindeki değişiklikleri işaretler. Gerekirse ikinci ve ek tur değerlendirmeler yapılır; nihai karar hakem görüşleri, editoryal değerlendirme ve dergi kapsamı bütüncül dikkate alınarak verilir. Süreç makul zaman dilimlerinde tamamlanır; gecikme riski ortaya çıktığında yazar şeffaf şekilde bilgilendirilir.

Hakemliğin İlkeleri, Gizlilik ve Çıkar İlişkileri
Hakemler yalnızca yetkin oldukları dosyaları kabul eder ve ilan edilen sürelerde raporlarını sunar. Değerlendirme süreci tamamen gizlidir; metin, veri ve görseller üçüncü kişilerle paylaşılmaz ve kişisel çıkar için kullanılmaz. Hakem, olası çıkar çatışması, önemli benzerlik veya etik ihlal şüphesi tespit ettiğinde editörü gecikmeksizin bilgilendirir ve gerekiyorsa dosyadan çekilir. Değerlendirme dili saygılı ve yapıcıdır; yazarın kimliğine veya kişisel özelliklerine yönelik ifadelerden kaçınılır.

Yazarlık, Katkı ve Sıralama
Yazarlık, çalışmanın kavramsallaştırılması, tasarımı, yürütülmesi, veri analizi veya yorumlanmasına anlamlı ve doğrulanabilir katkı sunan kişilerle sınırlıdır. Fon sağlama, veri toplama organizasyonu veya genel idari gözetim tek başına yazarlık hakkı doğurmaz; bu tür katkılar “Teşekkür” bölümünde belirtilir. Sorumlu yazar, tüm ortak yazarların nihai metni gördüğünü, onayladığını ve gönderimi kabul ettiğini yazılı olarak teyit eder. Süreç boyunca yazar ekleme, çıkarma veya yazar sırası değişikliği, tüm yazarların yazılı onayı ve geçerli gerekçelerle yapılır. Yazar katkı rolleri mümkün olduğunda açıkça beyan edilir ve kalıcı yazar tanımlayıcılarının kullanımı teşvik edilir.

Çıkar Çatışmaları, Finansman ve Rol Şeffaflığı
Yazarlar, çalışmanın tasarımı, yürütümü, sonuçları veya yorumunu etkileyebilecek finansal ve finansal olmayan çıkar ilişkilerini başvuru sırasında beyan eder. İstihdam, danışmanlık, hisse sahipliği, ücretli bilirkişilik, patent başvuruları veya proje hibeleri gibi ilişkiler açıkça yazılır. Fon sağlayıcıların çalışmadaki rolü tasarım, veri toplama, analiz, yayıma karar ve metin hazırlığına etkileri varsa ayrıntılı şekilde açıklanır. Editör ve hakemler de kendi çıkar çatışmalarını beyan eder; çıkar ilişkisi bulunan dosyalardan uzak durur.

İnsan ve Hayvan Araştırmaları, Onam ve Veri Gizliliği
İnsan katılımcılarla yürütülen tüm çalışmalarda yetkili bir etik kuruldan onay alınır ve katılımcılardan bilgilendirilmiş onam temin edilir. Çocuklar, mahkûmlar, engelliler ve dezavantajlı gruplar gibi savunmasız bireylerle yapılan araştırmalarda ek koruma tedbirleri uygulanır ve ebeveyn veya yasal vasi onamı sağlanır. Kişisel veriler, amaçla sınırlı işleme, veri minimizasyonu ve uygun güvenlik önlemleri ilkelerine uygun biçimde yönetilir; kimliği belirlenebilir bilgiler anonimleştirilir veya takma ad kullanılır ve görsel-işitsel materyaller için açık onam alınır. Hayvan deneyleri ulusal mevzuat ve iyi uygulama ilkelerine uygun yürütülür; ikame, azaltma ve iyileştirme prensiplerine riayet edilir ve yetkili kurullardan izin belgeleri hazır bulundurulur. Sağlıkla ilişkili müdahale içeren çalışmalarda uygun görüldüğünde çalışma kaydı ve protokol erişilebilirliği sağlanır; sistematik derleme ve meta-analizlerde tanınmış raporlama kılavuzlarına uyum teşvik edilir.

Veri, Yöntem ve Materyal Paylaşımı
Bilimsel doğrulanabilirlik için, bulguları destekleyen veri, kod, analiz betikleri, protokoller ve anket formlarının erişilebilirliği mümkün olan her durumda temin edilir. Editörlük, hakemlik sırasında ham veri veya analiz dosyalarını talep edebilir; mahremiyet, ticari sır ya da sözleşmesel kısıtlar söz konusu olduğunda gerekçeli istisnalar uygulanır ve anonimleştirilmiş, özetlenmiş ya da erişim kontrollü paylaşım tercih edilir. Yazarlar, “Veri Erişilebilirlik Beyanı” ile verilerin nerede, hangi sürümde ve hangi koşullarla bulunabileceğini açıkça belirtir ve en az on yıl süreyle yetkin profesyonellerce erişilebilirliğini sağlar.

Görsel Bütünlük, Şekil ve Tablo Kullanımı
Görsel materyaller üzerinde, anlamı değiştirecek veya yanıltacak ölçüde manipülasyona izin verilmez; yalnızca bütün görseli etkileyen ve bilimsel yorumu bozmayan düzenlemeler yapılabilir. Görsellerdeki kişisel tanımlayıcılar etik ve hukuki gereklilikler doğrultusunda kaldırılır veya uygun biçimde maskelenir. Üçüncü taraflara ait şekil, tablo, ölçek ve uzun alıntı kullanımlarında yazar, hak sahiplerinden yazılı izinleri sağlar ve kaynakları açıkça gösterir.

Özgünlük, Benzerlik ve Yayın Etiği İhlalleri
Gastroia, intihal, aşırı öz atıf, veri uydurma veya tahrifi, dilimleme ve yinelenen yayıncılık, yanıltıcı atıflar, yetkisiz veri kullanımı ve eşzamanlı gönderim gibi ihlallere karşı sıfır tolerans uygular. Tüm dosyalar, bibliyografya hariç tutularak benzerlik yazılımlarıyla taranır; toplam benzerlik oranının yüzde yirmiyi ve tek bir kaynağa benzerlik oranının yüzde beşi geçmemesi beklenir. Sınır değerlerin altında kalan metinlerde dahi içerik örtüşmesi, yöntem şablonları ve atıf kalıpları editoryal olarak manuel incelenir; makul şüphe hâlinde yazarlardan açıklama istenir ve tatmin edici yanıt alınamadığında dosya reddedilir veya gerekli hallerde ilgili kurumlara bildirimde bulunulur. Ön baskılar, şeffaf beyanla değerlendirmeye engel değildir; ancak daha önce yayımlanmış veya başka bir dergide değerlendirmede olan içeriklerin kısmen ya da bütünüyle tekrar gönderimi kabul edilmez.

Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı
Yapay zekâ araçları, literatür taraması, dil denetimi, biçimsel kontrol ve görselleştirme gibi aşamalarda yalnızca insan gözetimi altında yardımcı araç olarak kullanılabilir; bilimsel ve hukuki sorumluluk yazarlara aittir ve yapay zekâ sistemleri yazar olarak listelenemez. Üretken yapay zekâ çıktılarının olduğu gibi metne aktarılması, halüsinasyon, taraflılık ve hatalı atıf riski nedeniyle kabul edilmez. Yazarlar, yapay zekâyı hangi amaçla, hangi aşamada ve hangi araçlarla kullandıklarını başvuru sırasında beyan eder; gerektiğinde istem örnekleri, çıktı denetimi ve insan doğrulama adımlarına ilişkin kanıt sunar. Uygunsuz veya beyan edilmeyen yapay zekâ kullanımı tespit edildiğinde editörlük, düzeltme talebinde bulunabilir, dosyayı reddedebilir veya ihlalin ağırlığına göre kurumsal bildirim süreçlerini başlatabilir.

Telif Hakkı, Lisans ve Hak Sahipliği
Gastroia’da yayımlanan tüm içeriklerin telif hakkı yazarlara aittir ve eserler Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) lisansı kapsamında yayımlanır. Bu lisans, uygun atıf verilmesi ve yapılan değişikliklerin belirtilmesi koşuluyla, eserlerin paylaşılmasına, uyarlanmasına ve ticari kullanım dâhil yeniden kullanımına izin verir. Yazarlar, gönderilen içeriğin orijinal olduğunu, üçüncü taraf haklarını ihlal etmediğini ve tüm gerekli izinlerin alındığını taahhüt eder; üçüncü taraf materyallerin izinlerinin alınması ve doğru kaynak gösterimi yazar sorumluluğundadır. Dergi, yayımlanan nihai sürümün versiyon kaydını tutar ve eserin bibliyografik bütünlüğünü koruyarak kalıcı erişimi sağlar.

Açık Erişim Modeli, Ücret Politikası ve Kurumsal Destek
Gastroia, tam açık erişim politikasını benimser; okuyucular tüm içeriklere gecikmeksizin ve ücretsiz erişir. Dergi, makale gönderim ücreti, makale işleme ücreti veya yazarlardan herhangi bir bedel talep etmez. Bu model, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nin kurumsal desteğiyle sürdürülür ve içeriklerin yeniden kullanımında CC BY 4.0 lisans koşullarına uyum ile doğru atıf zorunludur.

Öz-Arşivleme, Sürüm Politikası ve Kalıcı Tanımlayıcılar
Yazarlar, ön baskı, kabul edilmiş yazar sürümü ve yayımlanmış sürümü kişisel web sayfalarında, kurumsal arşivlerde ve konu temelli, kamusal ve ticari olmayan depolarda arşivleyebilir. Kabulden sonra, ön baskı ve kabul edilmiş sürümlere nihai DOI ve bibliyografik künyeye yönlendirici not eklenerek atıf bütünlüğü sağlanır. Dergi, her makaleye kalıcı dijital nesne tanımlayıcı atar, açık atıf ilkeleriyle uyumlu meta veriler üretir ve barındırma altyapısının sunduğu çoklu yedekleme ile uzun dönem koruma mekanizmalarını kullanır.

Dil, Biçim ve İstatistiksel Raporlama
Metinler açık, doğru ve tarafsız bir akademik dille kaleme alınır; ölçme araçları, örneklem ve veri toplama süreçleri tekrarlanabilirlik için yeterli ayrıntıyla sunulur. İstatistiksel analizlerde varsayım kontrolleri açıklanır; etki büyüklükleri, güven aralıkları ve çoklu karşılaştırma düzeltmeleri uygun hâllerde raporlanır. Sistematik derleme ve meta-analizler ile klinik niteliği bulunan çalışmalar için tanınmış raporlama kılavuzlarına uyum teşvik edilir ve kontrol listeleri gerektiğinde editörlüğe sunulur. Dil düzenleme hizmetleri yazar sorumluluğundadır; dil desteği alınmışsa beyan edilir.

Üretim Süreci, Mizanpaj ve Yazar Provası
Kabul edilen dosyalar teknik redaksiyon ve mizanpaj süreçlerinden geçer; kaynakça biçimi, şekil ve tablo düzeni ile erişilebilirlik standartları bu aşamada tamamlanır. Yazar provaları, yazarlara kontrol için iletilir; yalnızca yazım, noktalama ve dizgi hataları ile açık teknik hatalara yönelik düzeltmeler kısa bir süre zarfında kabul edilir. İçeriksel değişiklikler ancak istisnai durumlarda ve editoryal onayla işleme alınır.

Yayın Takvimi, Erken Görünüm ve Sürüm Kaydı
Gastroia, yılda iki sayı yayımlar ve sayıları genel olarak Haziran ve Aralık aylarında çevrimiçi erişime açar. Her sayı için kabul ve üretim süreçleri önceden duyurulan takvime uygun yürütülür; kabul edilen makalelerin son okuma ve dizgi işlemleri, ilgili sayının yayın tarihinden en geç iki hafta önce tamamlanır. Yayına hazır dosyalar, sayı tamamlanmadan “Erken Görünüm” olarak DOI atamasıyla erişime sunulabilir; nihai cilt ve sayı ataması yapıldığında versiyon kaydı korunur ve künyeler uyumlu biçimde güncellenir. Olağanüstü durumlarda takvim güncellemeleri en az bir ay önce duyurulur.

Düzeltmeler, İfade Notları, Geri Çekmeler ve Suistimal Bildirimi
Yayımdan sonra maddi hata veya önemli eksiklik saptandığında durumun niteliğine göre düzeltme notu, ifade notu veya geri çekme kararı yayımlanır ve kayıtlı dosyada bu durum açıkça görünür kılınır. Veri bütünlüğünü zedeleyen ağır ihlallerde geri çekme tercih edilir; gerekli hâllerde kurumlar ve fon sağlayıcılar bilgilendirilir. Yayın etiği suistimali şüphesi ortaya çıktığında COPE yönergelerine uygun soruşturma akışı izlenir; açıklama talep edilir, kayıtlar incelenir ve gerekirse bağımsız uzman görüşü alınır. İhlal sabit görüldüğünde, dosyanın reddi, yayımlanmış içeriğin düzeltilmesi veya geri çekilmesi ile sınırlı kalmayan, belirli süreli gönderim kısıtlamaları ve ilgili kurumlara bildirim gibi yaptırımlar uygulanabilir.

Şikâyet, İtiraz ve Kayıt Yönetimi
Editoryal kararlar, çıkar çatışmaları, gizlilik ihlalleri, veri bütünlüğü ve prosedürel hatalara ilişkin itiraz ve şikâyetler derginin resmi iletişim kanalları üzerinden yapılır ve alınmasını takip eden iki iş günü içinde başvuru sahibine teyit iletilir. Ön inceleme on beş iş günü içinde tamamlanır; gerekli görüldüğünde taraflardan ek bilgi istenir ve bağımsız dış uzman görüşüne başvurulur. Oluşturulan gerekçeli tavsiye, yetkili kurul tarafından en geç kırk beş iş günü içinde karara bağlanır ve başvuru sahibine bildirilir. Başvuran, karara karşı tebliğden itibaren on iş günü içinde itiraz edebilir; itiraz en geç on beş iş günü içinde nihai ve bağlayıcı kararla sonuçlandırılır. Tüm yazışmalar, raporlar ve karar metinleri gizlilik esaslarına uygun biçimde kayıt altına alınır ve en az beş yıl süreyle güvenli şekilde saklanır.

Reklam, Sponsorluk ve Pazarlama İletişimi
Gastroia, editoryal bağımsızlık ve bilimsel bütünlüğü korumak amacıyla reklam kabul etmez ve ticari sponsorluk ilişkilerine girmez. Akademik nitelikli, finansal taahhüt içermeyen tematik işbirlikleri yalnızca bilimsel değer ve kapsam uyumuna göre değerlendirilebilir ve sonuçları şeffaf biçimde duyurulur. Dergi, potansiyel yazar ve okuyucularla yalnızca önceden onay verdikleri içerikler hakkında e-posta yoluyla iletişim kurar; abonelikten çıkış talepleri gecikmeksizin işleme alınır ve iletişim sıklığı ile içerik uygunluğu düzenli aralıklarla gözden geçirilir.

Yayıncı, Kurumsal Aidiyet ve Uyum
Gastroia, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi tarafından bağımsız bir akademik yayıncılık anlayışıyla yayımlanır ve yayıncı ile yayın kurulu arasındaki rol ayrımı titizlikle korunur. Yayın kararlarına ticari veya kurumsal çıkar müdahalesine izin verilmez. Yayıncının adı ve unvanı dergi sayfalarında açıkça yer alır; kurumsal adres ve iletişim kanalları üzerinden okuyucu ve yazarlarla kesintisiz iletişim sağlanır. Editoryal süreçler, kalite güvencesi ve etik uyum mekanizmaları şeffaf biçimde işletilir; dergi, COPE ilkeleri ile alan indeksleri ve iyi uygulama programlarının öngördüğü etik ve teknik gereklilikleri gözetir.
Bu politika, Gastroia’nın Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nin kurumsal desteğiyle, bilimsel dürüstlük, şeffaflık ve kamu yararı ilkeleri çerçevesinde sürdürülebilir bir yayıncılık pratiği yürütmesini güvence altına alır. CC BY 4.0 lisansına dayalı açık erişim yaklaşımı, içeriklerin doğru atıf ve şeffaflıkla yeniden kullanımını mümkün kılar ve bu çerçeve, yazarlar ve kullanıcılar açısından bağlayıcıdır.