Derleme

GASTRONOMİ ALANINDA TEMEL BAZI BESİNLERDE MİKROPLASTİK TEHLİKESİ VE GIDA GÜVENLİĞİ

Cilt: 50 Sayı: 4 10 Ağustos 2025
PDF İndir
TR EN

GASTRONOMİ ALANINDA TEMEL BAZI BESİNLERDE MİKROPLASTİK TEHLİKESİ VE GIDA GÜVENLİĞİ

Öz

Son yıllarda tüm dünyada meydana gelen ekonomik sıkıntıların artması, özellikle besin ürünlerinin hazırlanması, dağıtımı ve tüketimi aşamalarında plastik kullanımının da hızla yaygınlaşmasına sebep olmuştur. Diğer taraftan pandemi döneminde yoğun şekilde maske kullanımı, denizlerdeki ve doğal çevredeki plastik atıkların sayısındaki kontrolsüz artışı tetiklemiştir. Özellikle boyutları gözle fark edilemeyecek kadar küçük (<5 mm çap) olan plastik parçacıklar mikroplastik (MP) olarak isimlendirilir. MP’ler ise nispeten daha büyük yapıdaki plastiklere göre ekosistem ve canlılar için daha ciddi sağlık sorunları yaratmaktadır. Özellikle solunum sistemi yoluyla ve yemeklerin hazırlanmasında kullanılan temel besinlerle taşınan plastikler, canlı organizmalarda farklı sağlık sorunlarının oluşmasında etkilidir. Gastronomi alanında yemek üretiminde kullanılan su, şeker, bal, tuz ve deniz ürünleri gibi birçok besin maddesinde MP’lere rastlanılmaktadır. Yemek üretim sektöründe sadece ürün üretim aşamasında değil, üretim sonrası paketleme, dağıtım ve tüketim aşamalarında da ciddi bir plastik kullanımı söz konusudur. Plastiğin, kullanım kolaylığı ve ekonomik sebeplerle tercih edilmesi anlaşılır bir gerekçe olsa da meydana gelen çevre ve halk sağlığı sorunları beraberinde gıda güvenliği tartışmalarını zorunlu hale getirmektedir. Gastronomi ekosistemi açısından bakıldığında, özellikle plastik damacana içindeki sularda, deniz ürünlerinde, ballarda, plastik ambalaj içindeki şeker ve tuzlarda farklı oranlarda MP varlığı tespit edilmiştir. Bu çalışmada gastronomi alanında tüketilen bazı besinlerdeki MP varlığı ele alınarak, Türkiye’deki durum paylaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Proje Numarası

proje yapılmadı

Kaynakça

  1. Anonim, (2024). https://plastixmold.com/ gidaya-uygun-plastik-hammadde-cesitleri/(Erişim Tarihi: 20.12.2024).
  2. Anonim, (2025a). https://geridonusumekonomisi.com.tr/avrupa-atik-ihracatinda-yeni-yol-haritasi.html (Erişim Tarihi: 10.01.2025).
  3. Anonim, (2025b). https://www.greenpeace.org/ turkey/blog/dunyanin-bunalimi-plastik-atik-ithalati (Erişim Tarihi: 15.01.2025).
  4. Anonim, (2025c). https://storage.googleapis.com/planet4-turkey-stateless/2019/09/c19ddece-c19ddece-plastik-atik-ithalat-raporu-gpea-plastic-waste-trade-research-briefing.pdf (Erişim Tarihi: 18.01.2025).
  5. Anonim, (2025d). https://tr.euronews.com/ 2023/08/01/geri-donusum-orani-atik-aritmada-turkiyede-ve-avrupada-durum-ne (Erişim Tarihi: 20.01.2025).
  6. Akçay S, Törnük F, Yetim H. Mikroplastikler: Gıdalarda bulunuşu ve sağlık üzerine etkileri. EJOSAT 2020; (20),530-538.
  7. Andrady AL. (2011). Microplastics in the Marine Environment. Mar Pollut Bull. 62: 1596-1605.
  8. Aslan R. (2018). Mikroplastikler: Hayatı Kuşatan Yeni Tehlike. Göller Bölgesi Aylık Hakemli Ekonomi ve Kültür Dergisi. 6(66): 61-67.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Özellikleri, Gıda Ambalajlama, Saklama ve İşleme, Veteriner Gıda Hijyeni ve Teknolojisi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

10 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

11 Şubat 2025

Kabul Tarihi

25 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 50 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Yiğit, Y. (2025). GASTRONOMİ ALANINDA TEMEL BAZI BESİNLERDE MİKROPLASTİK TEHLİKESİ VE GIDA GÜVENLİĞİ. Gıda, 50(4), 556-576. https://doi.org/10.15237/gida.GD25028
AMA
1.Yiğit Y. GASTRONOMİ ALANINDA TEMEL BAZI BESİNLERDE MİKROPLASTİK TEHLİKESİ VE GIDA GÜVENLİĞİ. GIDA. 2025;50(4):556-576. doi:10.15237/gida.GD25028
Chicago
Yiğit, Yusuf. 2025. “GASTRONOMİ ALANINDA TEMEL BAZI BESİNLERDE MİKROPLASTİK TEHLİKESİ VE GIDA GÜVENLİĞİ”. Gıda 50 (4): 556-76. https://doi.org/10.15237/gida.GD25028.
EndNote
Yiğit Y (01 Ağustos 2025) GASTRONOMİ ALANINDA TEMEL BAZI BESİNLERDE MİKROPLASTİK TEHLİKESİ VE GIDA GÜVENLİĞİ. Gıda 50 4 556–576.
IEEE
[1]Y. Yiğit, “GASTRONOMİ ALANINDA TEMEL BAZI BESİNLERDE MİKROPLASTİK TEHLİKESİ VE GIDA GÜVENLİĞİ”, GIDA, c. 50, sy 4, ss. 556–576, Ağu. 2025, doi: 10.15237/gida.GD25028.
ISNAD
Yiğit, Yusuf. “GASTRONOMİ ALANINDA TEMEL BAZI BESİNLERDE MİKROPLASTİK TEHLİKESİ VE GIDA GÜVENLİĞİ”. Gıda 50/4 (01 Ağustos 2025): 556-576. https://doi.org/10.15237/gida.GD25028.
JAMA
1.Yiğit Y. GASTRONOMİ ALANINDA TEMEL BAZI BESİNLERDE MİKROPLASTİK TEHLİKESİ VE GIDA GÜVENLİĞİ. GIDA. 2025;50:556–576.
MLA
Yiğit, Yusuf. “GASTRONOMİ ALANINDA TEMEL BAZI BESİNLERDE MİKROPLASTİK TEHLİKESİ VE GIDA GÜVENLİĞİ”. Gıda, c. 50, sy 4, Ağustos 2025, ss. 556-7, doi:10.15237/gida.GD25028.
Vancouver
1.Yusuf Yiğit. GASTRONOMİ ALANINDA TEMEL BAZI BESİNLERDE MİKROPLASTİK TEHLİKESİ VE GIDA GÜVENLİĞİ. GIDA. 01 Ağustos 2025;50(4):556-7. doi:10.15237/gida.GD25028

by-nc.png       GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.