TR
EN
Farklı sebze ve meyve formülasyonları ve çikolata kaplamasının yulaf bazlı barların fiziksel, tekstürel ve duyusal özelliklerine etkisi: Kemometrik yaklaşım
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı, sebze (brokoli, ıspanak ve karalahana, kereviz, karnabahar, brüksel lahanası) ve meyve (elma, portakal, hurma) bileşenleri kullanılarak yulaf bazlı fonksiyonel bar formülasyonları geliştirmek ve bu barlara uygulanan çikolata kaplamasının (bitter ve beyaz) ürünlerin tekstürel, renk ve duyusal özelliklerine etkilerini çok değişkenli istatistiksel [Temel Bileşen Analizi (PCA) ve Hiyerarşik Kümeleme Analizi (HCA)] yöntemlerle incelemektir.
Materyal ve yöntem: Yeşil ve beyaz sebzeler ile meyve bileşenleri kullanılarak altı farklı yulaf bazlı bar formülasyonu hazırlanmıştır. Barlar pişirme yöntemiyle (150˚C-25 dk.) üretilmiş, ardından benmari usulü eritilmiş bitter ve beyaz çikolata içerisinde 20 sn. süre ile bekletildikten sonra 10 sn. süzülmesi için beklenerek kaplanmıştır. Ürünlerde renk (L*, a*, b*, C* ve h°), kahverengileşme indeksi (KI) ve beyazlık indeksi (BI), tekstür profil (sertlik) analizleri gerçekleştirilmiş ve duyusal değerlendirme (görünüm, tat, aroma, genel beğeni) yapılmıştır. Elde edilen veriler PCA ve HCA analizleriyle değerlendirilmiştir.
Tartışma ve sonuç: Elde edilen bulgulara göre çikolata kaplaması, barların renk ve tekstür özellikleri üzerinde anlamlı farklılıklar oluşturmuştur (p<0,05). L* değerlerinde azalma, a* ve b* değerlerinde artış gözlenmiş; bu durum yüzey parlaklığı ve renk doygunluğunun arttığını göstermiştir. Sertlik artışı, çikolata tabakasının koruyucu etkisiyle ilişkilendirilmiştir. Duyusal analizlerde beyaz çikolata kaplaması tat ve genel beğeni puanlarını artırırken, bitter çikolata daha dengeli bir tat profili sağlamıştır. PCA ve HCA sonuçları, numunelerin kaplama tipine göre belirgin şekilde ayrıldığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, çikolata kaplamasının sebze-meyve bazlı fonksiyonel barlarda hem duyusal özellikleri geliştirme hem de kalite iyileştirme açısından etkili bir strateji olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acoğlu Çelik, B., Durgut Malçok, S., Yolcı Ömeroğlu, P., and Tamer, C. E. (2025a). Sebze ve meyve bazlı yulaflı bar üretiminin yanıt yüzey yöntemi ile optimizasyonu ve kurutma prosesinin modellenmesi. Gıda, 50(2), 284–316.
- Acoğlu-Çelik, B., Özdal, T., Özkan-Karabacak, A. Ö., and Yolci-Ömeroğlu, P. (2025b). Mikrodalga Ön İşlemli Vakumlu Kurutma Yönteminin Portakal Dilimlerinin Renk ve Fenolik Bileşen Profili Üzerine Etkileri: Çok Değişkenli Analiz Yaklaşımı. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 13(3), 719-730.
- AlJaloudi, R., Al-Dabbas, M. M., Hamad, H. J., Amara, R. A., Al-Bashabsheh, Z., Abughoush, M., ... and Iqbal, S. (2024). Development and characterization of high-energy protein bars with enhanced antioxidant, chemical, nutritional, physical, and sensory properties. Foods, 13(2), 259.
- Ares, G., Barreiro, C., Deliza, R., Giménez, A., and Gámbaro, A. (2010). Application of a check-all-that-apply question to the development of chocolate milk desserts. Journal of Sensory Studies, 25(1), 67–86.
- Ayatti, A., Joshi, N., Jamuna, K. V., and Suresha, K. B. (2021). Effect of Chocolate Coating and Essential Oil Incorporation on the Sensory Acceptability of Protein Bars. International Journal of Current Microbiology and Applied Sciences, 10(7), 229-240.
- Azeredo, H.M.C., Matos, M.C. and Niro, C.M. (2022). Something to chew on: technological aspects for novel snacks. Journal of Science and Food Agriculture, 102, 2191–2198.
- Banach, J. C., Clark, S., and Lamsal, B. P. (2016). Instrumental and sensory texture attributes of high‐protein nutrition bars formulated with extruded milk protein concentrate. Journal of Food Science, 81(5), S1254-S1262.
- Banin, M. M., Aziz, U. N., Rachmawati, M., Marwati, M., and Emmawati, A. (2022, January). Effect of baking temperature and duration towards proximate, crude fiber content and antioxidant of sweet potato snackbar coated with soursop yoghurt. In International Conference on Tropical Agrifood, Feed and Fuel (ICTAFF 2021) (pp. 159-166). Atlantis Press.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Gıda Teknolojileri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
12 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi
12 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
12 Kasım 2025
Kabul Tarihi
20 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication
APA
Acoğlu Çelik, B., Durgut Malçok, S., & Yolcı Ömeroğlu, P. (2026). Farklı sebze ve meyve formülasyonları ve çikolata kaplamasının yulaf bazlı barların fiziksel, tekstürel ve duyusal özelliklerine etkisi: Kemometrik yaklaşım. Gıda ve Yem Bilimi Teknolojisi Dergisi, Advanced Online Publication, 45-63. https://doi.org/10.56833/gidaveyem.1892928
AMA
1.Acoğlu Çelik B, Durgut Malçok S, Yolcı Ömeroğlu P. Farklı sebze ve meyve formülasyonları ve çikolata kaplamasının yulaf bazlı barların fiziksel, tekstürel ve duyusal özelliklerine etkisi: Kemometrik yaklaşım. gidaveyem. 2026;(Advanced Online Publication):45-63. doi:10.56833/gidaveyem.1892928
Chicago
Acoğlu Çelik, Büşra, Senanur Durgut Malçok, ve Perihan Yolcı Ömeroğlu. 2026. “Farklı sebze ve meyve formülasyonları ve çikolata kaplamasının yulaf bazlı barların fiziksel, tekstürel ve duyusal özelliklerine etkisi: Kemometrik yaklaşım”. Gıda ve Yem Bilimi Teknolojisi Dergisi, sy Advanced Online Publication: 45-63. https://doi.org/10.56833/gidaveyem.1892928.
EndNote
Acoğlu Çelik B, Durgut Malçok S, Yolcı Ömeroğlu P (01 Mart 2026) Farklı sebze ve meyve formülasyonları ve çikolata kaplamasının yulaf bazlı barların fiziksel, tekstürel ve duyusal özelliklerine etkisi: Kemometrik yaklaşım. Gıda ve Yem Bilimi Teknolojisi Dergisi Advanced Online Publication 45–63.
IEEE
[1]B. Acoğlu Çelik, S. Durgut Malçok, ve P. Yolcı Ömeroğlu, “Farklı sebze ve meyve formülasyonları ve çikolata kaplamasının yulaf bazlı barların fiziksel, tekstürel ve duyusal özelliklerine etkisi: Kemometrik yaklaşım”, gidaveyem, sy Advanced Online Publication, ss. 45–63, Mar. 2026, doi: 10.56833/gidaveyem.1892928.
ISNAD
Acoğlu Çelik, Büşra - Durgut Malçok, Senanur - Yolcı Ömeroğlu, Perihan. “Farklı sebze ve meyve formülasyonları ve çikolata kaplamasının yulaf bazlı barların fiziksel, tekstürel ve duyusal özelliklerine etkisi: Kemometrik yaklaşım”. Gıda ve Yem Bilimi Teknolojisi Dergisi. Advanced Online Publication (01 Mart 2026): 45-63. https://doi.org/10.56833/gidaveyem.1892928.
JAMA
1.Acoğlu Çelik B, Durgut Malçok S, Yolcı Ömeroğlu P. Farklı sebze ve meyve formülasyonları ve çikolata kaplamasının yulaf bazlı barların fiziksel, tekstürel ve duyusal özelliklerine etkisi: Kemometrik yaklaşım. gidaveyem. 2026;:45–63.
MLA
Acoğlu Çelik, Büşra, vd. “Farklı sebze ve meyve formülasyonları ve çikolata kaplamasının yulaf bazlı barların fiziksel, tekstürel ve duyusal özelliklerine etkisi: Kemometrik yaklaşım”. Gıda ve Yem Bilimi Teknolojisi Dergisi, sy Advanced Online Publication, Mart 2026, ss. 45-63, doi:10.56833/gidaveyem.1892928.
Vancouver
1.Büşra Acoğlu Çelik, Senanur Durgut Malçok, Perihan Yolcı Ömeroğlu. Farklı sebze ve meyve formülasyonları ve çikolata kaplamasının yulaf bazlı barların fiziksel, tekstürel ve duyusal özelliklerine etkisi: Kemometrik yaklaşım. gidaveyem. 01 Mart 2026;(Advanced Online Publication):45-63. doi:10.56833/gidaveyem.1892928
