Eskişehir Lületaşı Müzesi Ziyaretçilerinin Deneyimlerinin İncelenmesi

Öz

Turizm ürünlerinin soyut olmasından kaynaklı olarak onları önceden deneyimleyip değerlendirme imkânı yoktur. Buna karşın son yıllarda hızlı bir şekilde ilerleyen teknoloji sonucunda tüketici kullandığı bir ürünü çevrimiçi siteler aracılığı ile değerlendirebilir hale gelmiştir. Yani tüketicilerin satın aldıkları ürün hakkında deneyim ve düşüncelerini online ortamda paylaşabilmeleri kolaylaşmıştır. Bu kapsamda, çalışmanın amacı; ziyaretçilerin Lületaşı Müzesi hakkında TripAdvisor platformuna yaptıkları yorumların değerlendirilmesidir. Bu amaçla Lületaşı Müzesi ziyaretçilerinin müze deneyimi konusunda olumlu ve olumsuz etkileyen öğeleri tespit edilmiş olacaktır. Bu araştırmada doküman incelemesi nitel veri toplama tekniklerinden birisi olarak tercih edilmiştir. Araştırmanın örneklemini, TripAdvisor sitesinde yorumda bulunan tüketicilerin Eskişehir’de faaliyet gösteren Lületaşı Müzesine yapmış oldukları Türkçe yorumlar oluşturmuştur. Ziyaretçilerin 27.06.2016 – 29.05.2023 tarihleri aralığında yapmış olduğu toplam 190 yorum incelenmiştir. İncelenen bu yorumlara içerik analizi, betimsel analiz ve Kappa analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, Lületaşı Müzesi’nin “mekânın temizliği, ilgili personel, çevredeki mekanlar, eserlerin niteliği, girişlerin ücretsiz oluşu, otantik atmosferin olması, alışveriş yerlerinin yeterliği ve ulaşım kolaylığı” olmak üzere toplamda sekiz alt kategori olumlu deneyim olarak tespit edilmiştir. Bunun yanında “bilgilendirme hizmeti yetersizliği, alanın küçük olması, kalabalık oluşu ve imalathane havasında olması” totalde dört alt kategori olumsuz deneyim olarak saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Lületaşı Müzesi
• Ziyaretçi Deneyimi
• TripAdvisor
• İçerik Analizi
• Eskişehir

Examination of the Experiences of Eskişehir Lületaşı Museum Visitors

Öz

Due to the fact that tourism products are intangible, it is not possible to experience and evaluate them beforehand. However, as a result of rapidly advancing technology in recent years, the consumer has become able to evaluate a product he uses through online sites. In other words, it has become easier for consumers to share their experiences and thoughts about the product they buy online. In this context, the purpose of the study is to evaluate the comments made by visitors to the TripAdvisor platform about the Lületaşı Museum. For this purpose, the elements that positively and negatively affect the museum experience of the visitors of the Lületaşı Museum will be determined. Document analysis has been preferred as one of the qualitative data collection techniques in this research. The sample of the research was formed by the Turkish comments made by consumers commenting on the TripAdvisor site to the Lületaşı Museum operating in Eskişehir. A total of 190 comments made by visitors between the dates December 27.06.2016 – 29.05.2023 were examined. Content analysis, descriptive analysis and Kappa analysis were performed on these comments. As a result of the research, a total of eight sub-categories were identified as positive experiences of the Lületaşı Museum, including “cleanliness of the space, relevant personnel, surrounding spaces, the nature of the artifacts, free admission, authentic atmosphere, adequacy of shopping places and ease of transportation”. In addition, “lack of information service, small space, overcrowding and being in the mood of the factory” were identified as four sub-categories of negative experience in total.

Anahtar Kelimeler

• Lületaşı Museum
• Visitor Experience
• TripAdvisor
• Content Analysis
• Eskisehir

Kaynakça

1. Algan, E. (2014). Eskişehir'de lületaşı. Sanat ve Tasarım Dergisi, 5(8), 1-31.
2. Altunel, M. C. (2013) Turistlerin beklenti ve deneyimleme kalitesinin tavsiye etme kararına etkisi: müze ziyaretçileri üzerine bir araştırma [Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi].
3. Aslan, A. ve Gangal, M. (2023). Okul öncesi öğretmen adaylarının taşkın müzesi deneyimleri. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 8(1), 21-41.
4. Aydın, B. (2016). Sosyal medya’da restoran imajı: tripadvisor örneği. Disiplinlerarası Akademik Turizm Dergisi, 1(1), 13-30.
5. Ayeh, J. K., Au, N., & Law, R., (2013). Do we believe in tripadvisor?: examining credibility perceptions and online travelers’ attitude toward using user-generated content. Journal of Travel Research. 52(4), 437–452.
6. Beneke, J., Mill, J., Naidoo, K., & Wickham, B. (2015). The impact of willingness to engage in negative electronic word-of-mouth on brand attitude: a study of airline passengers in south africa. Journal of Business And Retail Management Research, 9 (2), 68-84.
7. Bilim, C., (1997), Deniz köpüğü, lületaşı. Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, 8(8), 89-130.
8. Brida, J. G., Disegna, M., & Vachkova, T. (2013). Visitor satisfaction at the museum: Italian versus foreign visitors. BEMPS – Bozen Economics & Management Paper Series, 2, 1-25.

9. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. (Çev: M. B. Demir) Ankara: Siyasal Kitapevi.
10. Çelik Yetim, A. & Umur, M. (2016). Turist rehberleri bakış açısıyla müze deneyimi: göreme açık hava müzesi örneği. Bartın Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 7(14), 599-618.
11. Çevik, S. (2018). Coğrafi işaretli ürünlerin turizmdeki rolü: eskişehir turlarına ilişkin bir içerik analizi. Journal of Recreation and Tourism Research, 5(4), 21–44
12. Çuhadar, M., Özkan, A. & Çaylıkoca, A. (2017). Yiyecek içecek işletmelerine yönelik çevrimiçi müşteri değerlendirmelerinin incelenmesi: Isparta ili örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,4(29): 33-48.
13. Çuhadar, Y. (2021). İznik’i ziyaret eden turistlerin kültürel deneyimleri üzerine bir araştırma. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi. 3(5), 38-53.
14. Çuhadar, Y., & Coşkun, İ. O. (2022). Kırsal turizm faaliyetlerinin yöre halkının ekonomik refahına etkisi. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 5(2), 799-818
15. Dirsehan, T. (2011). Romantic movement in marketing: The effects of customer experiences on post experience dimensions from the museum perspective, [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi].
16. Erhat, A. (1993). Mitoloji sözlüğü, Remzi Kitabevi, İstanbul.
17. Eser, S. (2021). Ziyaretçi deneyimleri üzerine nitel bir araştırma: Göbekli Tepe örneği. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 18(2), 478-495.
18. Gerçek, F., (1999). Türk müzeciliği. Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1.Baskı, Ankara. Göktaş, L. S. & Dinçer, M. Z. (2017). İstanbul'da bulunan özel müzelere yönelik e-yorumların içerik analiziyle birlikte değerlendirilmesi. Journal of Recreation and Tourism Research, 4(1), 328-342.
19. Gümüşsoy, E. (2013). 1830-1914 arası Eskişehir lületaşı madeni ile ilgili bazı tespitler. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(Özel Sayı), 169-193.
20. Güzel, S. Ö. (2017). Birinci sınıf restoran işletmelerindeki fiziksel çevre unsurlarının müşteri yorumları açısından değerlendirilmesi: Tripadvisor örneği. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(62), 534-542.
21. Güzel F. Ö., Şahin İ. & Yetimoğlu, S. (2015). Düşünsel deneyim boyutu kapsamında kültür bilinci oluşturma aracı olarak müze ziyaretleri ve ziyaret sonrası davranışlara etkisi. Akademik Bakış Dergisi, 49, 562-580.
22. Harman S. & Akgündüz Y, (2014). Efes ören yeri ziyaretçilerinin müze deneyimi beklentilerini belirlemeye dönük bir araştırma. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(2), 113-133.
23. Işık, İ., (1995). Lületaşı (Meerschaum) atıklarının pipo filtresi olarak kullanılabilirliği ve aktif karbon filtre ile karşılaştırılması. Endüstriyel Hammaddeler Sempozyumu, 21-22 Nisan, İzmir, 247-255.
24. İşçi, C. & Güzel, B. & Maktal Canko, D. Y. & İşçi, T. & Moroğlu, F. (2020). Müze deneyimi: yönetim ve ziyaretçi perspektiflerinin karşılaştırılması. Turizm Akademik Dergisi, 7(1), 29-45.
25. Jeong, J. H., & Lee, K. H. (2006). The physical environment in museums and its effects on visitors’ satisfaction. Building and Environment, 41(7), 963-969.
26. Kaplan, S., Bardwell, L. V., & Slakter, D. B. (1993). The museum as a restorative environment. Environment and Behavior, 25(6), 725-742.
27. Keates, N. (2007). Deconstructing tripadvisor. Wall Street Journal https://www.wsj.com/articles/SB118065569116920710
28. Keleş, V. (2003). Modern müzecilik ve Türk müzeciliği. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(1-2), 1-16
29. Kladou, S. & Marabanı, E. (2015). Assessing destinizin image: An online marketing approach and the case of tripadvisor. Journal of Destination Marketing & Management, 4(3), 187–193.
30. Korkmaz, H., Savaşçı, U. & Aydın, B. (2019). Müze tanıtım faaliyetleri ve ziyaretçi deneyiminin değerlendirilmesi: Troya müzesi örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(4), 3156-3173.
31. Kozak, M., & Güncan, Ö. (2021). Oyuncak müzeleri ve ziyaretçi deneyimleri. Social Science Development Journal, 6(24), 74-96.
32. Köroğlu, Ö., Dumanlı, Ş., Şalk, S., İnanir, İ., Gürsoy, H., Karataş Bahar, A. & Özgöller, G. (2017). Müzelere yönelik olumsuz kullanıcı güdümlü içerik çözümlemesi: Tripadvisor.com örneği. Journal of Recreation And Tourism Research, 4(3), 29-48.
33. Köşker, H. & Karacaoğlu, S. (2019). Turizm bağlamında geleneksel türk el sanatı lületaşı işlemeciliğinin değerlendirilmesi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 991-1014
34. Kültür ve Turizm Bakanlığı (1990). Müzeler İç Hizmetler Yönetmeliği, https://teftis.ktb.gov.tr/TR-263865/muzeler-ic-hizmetler-yonetmeligi.html#:~:text=Madde%204%2D%20M%C3%BCze%20%3A%20K%C3%BClt%C3%BCr%20varl%C4%B1klar%C4%B1n%C4%B1,geli%C5%9Ftirmede%20tesirli%20olan%20daimi%20kurulu%C5%9Ftur
35. Landis, J. R. & Koch, G. G. (1977). The measurement of observer agreement for categorical data. Biometrics, 33, 159-174.
36. Lee, J., Park, D. H., & Han, I. (2008). The effect of negative online consumer reviews on product attitude: An information processing view. Electronic Commerce Research And Applications, 7(3), 340- 353
37. Nicoli, N., & Papadopoulou, E. (2017). Tripadvisor and reputation: A case study of the hotel industry in Cyprus. Euromed Journal of Business, 12(3), 316-334.
38. Özdemir, M. & Dudaş, N. (2011). Eskişehir ili'nde lületaşı işletmeciliği ve üretilen ürünler. Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi, 4(7), 1-25.
39. Özsöz, F. M. (2018). Şehir pazarlamasında bir marka şehir olarak Eskişehir'in incelenmesi. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 2(1), 12-34
40. Pantelidis, I. S. (2010). Electronic meal experience: A content analysis of online restaurant comments. Cornell Hospitality Q, 51(4), 483–491
41. Radder, L. & Han, X. (2015). An examination of the museum experience based on pine and gilmore’s experience economy realms. Journal of Applied Business Research, 31(2), 455-470.
42. Sarı Gök, H. & Şalvarcı, S. (2020). Türkiye’deki gastronomi temalı müzelere yönelik çevrimiçi ziyaretçi deneyimlerinin incelenmesi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 18(1), 120-140.
43. Schmitt, B. (1999). Experiential marketing. Journal of Marketing Management, 15, 53-67.
44. Sheng C. W. & Chen M. C, 2012. A study of experience expectations of museum visitors. Tourism Management 33, 53-60.
45. Sop, S. A., Ongun, U. & Abalı, R. (2020). Müze deneyimini etkileyen unsurlar: çevrimiçi yorumlar üzerine nitel bir araştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 1123-1138
46. Stoleriu, O. M., Brochado, A., Rusu, A. & Lupu, C. (2019). Analyses of visitors’ experiences in a natural world heritage site based on tripadvisor reviews. Visitor Studies, 22(2), 192-212
47. Şahin, S., & Şad, B. (2018). Müzelere yönelik e-yorumların içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmesi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 14(1), 199-232
48. Taşlıgil, N., & Şahin, G. (Kış 2011). Doğal ve kültürel özellikleriyle lületaşı. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(16), 45-46.
49. Temme, J. E. V. (1992). Amount and kind of information in museums: ıts effects on visitors satisfaction and appreciation of art. Visual Arts Research, 18(2), 28-36.
50. Tunçdilek, N. (1955). Lületaşı. Türk Coğrafya Dergisi, 12(13-14), 91-106.
51. Türk Dil Kurumu Sözlükleri (2023). Deneyim, https://sozluk.gov.tr/
52. Türk Patent ve Marka Kurumu (2019). Eskişehir lületaşı, https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/26.pdf
53. Vespestad, M. K., & Lindberg, F. (2011). Understanding nature-based tourist experiences: anontological analysis. Current Issues in Tourism, 14(6), 563-580
54. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.