DİJİTAL ÇAĞDA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUĞA YENİ BİR YAKLAŞIM: KURUMSAL DİJİTAL SORUMLULUK KAVRAMININ BANKACILIK SEKTÖRÜ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz

Kurumsal sosyal sorumluluk kavramı son yıllarda işletmeler açısından artan bir öneme sahiptir. Kurumlar sosyal sorumluluk faaliyetleri ile kurum itibarlarını güçlendirmekte, paydaşların kuruma olan güven duygularını güçlendirmektedirler. Dijital dönüşüm ile değişen faaliyet alanları ve ortaya çıkan yeni sorumluluk biçimleri kurumsal sosyal sorumluluk kavramına da yeni bir boyut getirmiş, kurumsal dijital sorumluluk kavramı ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı kurumsal dijital sorumluluk kavramının Türkiye’de bankacılık sektörü açısından gelişimini irdelemektir. Bu bağlamda çalışmada bankacılık sektöründe ilgili alanlarda çalışan kişilerle (kurumsal iletişim yöneticileri, sosyal sorumluluk ve sürdürülebilirlik departman sorumluları, bilgi işlem departmanı yöneticileri, yazılımcılar) niteliksel bir araştırma yöntemi olan derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Araştırma sonuçları göstermiştir ki kurumsal dijital sorumluluk kavramı bankacılık sektöründe oldukça yeni bir kavram niteliği taşımaktadır. Gelişimi ve kavrama dair stratejilerin sağlam temellerle oluşturulması için rehberlere, düzenlemelere ve teşvik edici uygulamalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

• Kurumsal Dijital Sorumluluk
• Kurumsal Sosyal Sorumluluk
• Dijital Dönüşüm

A NEW APPROACH TO CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY IN THE DIGITAL AGE: EXAMINING THE CONCEPT OF CORPORATE DIGITAL RESPONSIBILITY IN THE BANKING SECTOR

Öz

The concept of corporate social responsibility has an increasing importance for businesses in recent years. Institutions strengthen their corporate reputation with their social responsibility activities and strengthen the trust of the stakeholders towards the institution. With digital transformation, the changing fields of social responsibility activities and new forms of responsibility have brought a new dimension to the concept of corporate social responsibility, and the concept of corporate digital responsibility has emerged. The aim of this study is to examine the development of the concept of corporate digital responsibility in terms of the banking sector in Turkey. In this context, in-depth interviews, which is a qualitative research method, were conducted with people working in related fields in the banking sector (corporate communication managers, social responsibility and sustainability department heads, IT department managers, software developers). The results of the research have shown that the concept of corporate digital responsibility is a new concept in the banking sector. There is a need for guides, regulations and encouraging practices for the development and establishment of conceptual strategies with solid foundations.

Anahtar Kelimeler

• Corporate Digital Responsibility
• Corporate Social Responsibility
• Digital Transformation

Kaynakça

1. Akmeşe, K. A., (2019) Kurumsal Sosyal Sorumluluk Raporlaması (Bankacılık Sektöründe Bir Araştırma) İksad Yayıncılık, ISBN: 978-605-7875-08-2
2. Ali, L. (2019), “Cyber Crimes-A Constant Threat For The Business Sectors And İts Growth (A study of the online banking sectors in GCC)”, The Journal of Developing Areas, Vol. 53 No. 1, pp. 267-279.
3. Alptekin, Z. M. (2020). Dijitalleşme ve Dijital Sosyal Sorumluluk İletişimi. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi, 3 (2), 136-155 . DOI: 10.33464/mediaj.829079
4. Bowen, H. R. (2013). Social Responsibilities of the Businessman. University of Iowa Press. https://doi.org/10.2307/j.ctt20q1w8f
5. Brennen, J. S., & Kreiss, D. (2016). Digitalization. The İnternational Encyclopedia Of Communication Theory And Philosophy, 1-11.
6. Carroll, A.B., 1979. A Three Dimensional Conceptual Model Of Social Responsibility Performance. Academy of Management Review, 4(4): 497- 505.
7. Carroll, A.B., 1999. Corporate social Responsibility: Evolution f A Definitional Construct. Business and Society, 38(3): 268-295.
8. Corporate Digital Responsibility (2021). ‘‘The International CDR Manifesto’’ https://corporatedigitalresponsibility.net/cdr-manifesto-english Erişim Tarihi: 10.12.2022.

9. Creswell, J. W. (2009). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (3rd ed.). Sage Publications, Inc.
10. Çalışkan Akbıyık, K. (11.11.2022-13.11.2022), Kurumsal Dijital Sorumluluk Üzerine Bir İnceleme, Yayın Yeri:16th International Conference on Knowledge, Economy & Management, 2022
11. Denzin, N., & Lincoln. Y. (1994). Handbook of Qualitative Research. Thousand Oaks, CA, US: Sage Publications Inc.
12. Elektrikinfo. (2109). ‘‘Dijitalleşmenin Önemi ve Faydaları: Tüm Detayları ile’’ https://elektrikinfo.com/dijitallesmenin-onemi-ve-faydalari/ Erişim Tarihi:14.01.2023 Eissfeller, C. (2020). ‘‘Corporate Digital Responsibility’’ https://dmexco.com/de/stories/corporate-digital-responsibility-deshalb-ist-eine-digitale-ethik-unerlaesslich/ Erişim Tarihi: 11.01.2023
13. Elliott, K., Price, R., Shaw, P., Spiliotopoulos, T., Ng, M., Coopamootoo, K., & van Moorsel, A. (2021). Towards An Equitable Digital Society: Artificial İntelligence (AI) And Corporate Digital Responsibility (CDR). Society, 58(3), 179-188.
14. Floridi, L. (2010). Ethics after the information revolution. In L. Floridi (Ed.). Cambridge Handbook of Information and Computer Ethics (pp. 3–19). Cambridge: Cambridge University Press.
15. Galletta, A. (2013). Mastering the semi-structured interview and beyond: From research design to analysis and publication. New York University Press. https://doi.org/10.18574/nyu/9780814732939.001.0001
16. Gerekan, B. & Bulut, E. (2018). Sürdürülebilir Sosyal Sorumlulukta Üç Boyutlu Raporlama: Türkiye’de Sürdürülebilirlik Raporu Yayınlayan Bankalar Üzerine Bir Araştırma. Sosyal Bilimler Metinleri. (1).
17. Gillham, B. (2000). Case Study Research Methods, Continuum, London
18. Gordon, K. (2001), “The OECD Guidelines and Other Corporate Responsibility Instruments: A Comparison”, OECD Working Papers on International Investment, 2001/05, OECD Publishing. http://dx.doi.org/10.1787/302255465771
19. Herden, C. J., Alliu, E., Cakici, A., Cormier, T., Deguelle, C., Gambhir, S., ... & Edinger-Schons, L. M. (2021, March). Corporate digital responsibility. In Sustainability Management Forum| NachhaltigkeitsManagementForum, 29(1), 13-29. Springer Berlin Heidelberg.
20. International Organization for Standardization.(t.y.). ISO 26000:2010, Guidance on social responsibility. Erişim adresi: https://www.iso.org/files/live/sites/isoorg/files/store/en/PUB100258.pdf
21. Joynson, C. (2018). ‘‘Corporate Digital Responsibility: Principles To Guide Progress.’’ https://www.linkedin.com/pulse/corporate-digital-responsibility-principles-guide-progress-joynson/ Erişim Tarihi: 11.01.2023. Koc, T. C., & Teker, S. (2019). Industrial Revolutions and its effects on quality of life. PressAcademia Procedia, 9(1), 304-311.
22. Koçyiğit, M. (2017). Dijital Halkla İlişkiler ve Online Kurumsal İtibar Yönetimi. Eğitim Yayınevi, ISBN:9789752475342
23. Kotan Türkden, D. & Kuşay, Y. (2022). Sürdürülebilirlik Uygulamalarının Sosyal Medya İletişiminde Kullanımı: Bankacılık Sektörü Özelinde Bir Değerlendirme. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, Halkla İlişkiler ve Sürdürülebilirlik Özel Sayısı, 216-239 . DOI: 10.17829/turcom.1021679
24. Lee M.X., Lee Y.C., Chou C.J., 2017, Essential İmplications Of The Digital Transformation İn İndustry 4.0, Journal of Scienti- fic & Industrial Research, vol. 76, pp. 465-467.
25. Liyanaarachchi, G., Deshpande, S. and Weaven, S. (2021), "Market-Oriented Corporate Digital Responsibility To Manage Data Vulnerability İn Online Banking", International Journal of Bank Marketing, Vol. 39 No. 4, pp. 571-591. https://doi.org/10.1108/IJBM-06-2020-0313
26. Liyanaarachchi, G., Deshpande, S., & Weaven, S. (2020). Market-Oriented Corporate Digital Responsibility To Manage Data Vulnerability İn Online Banking. International Journal Of Bank Marketing.
27. Low, M. P. (2016). Corporate Social Responsibility And The Evolution Of İnternal Corporate Social Responsibility İn 21st Century. Asian Journal of Social Sciences and Management Studies, 3(1), 56-74.
28. Luca.F, Iaia. L, Mehmood,A. and Vrontis D (2022). “Can Social Media İmprove Stakeholder Engagement And Communication Of Sustainable Development Goals? A cross-country analysis”. Technological Forecasting and Social Change Volume 177 :1-15. 121525, ISSN 0040-1625, https://doi.org/10.1016/j. techfore.2022.121525.
29. Mesutoğlu. B, (2018). Türk Bankacılık Sektöründe Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik Araştırma Raporu (Rapor). Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu web sayfasından erişildi: https://www.bddk.org.tr/KurumHakkinda/EkGetir/18?ekId=109
30. Mihale-Wilson, C., Hinz, O., van der Aalst, W., & Weinhardt, C. (2022). Corporate Digital Responsibility. Business & Information Systems Engineering, 1-6.
31. Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2018). Qualitative data analysis: A methods sourcebook. Sage publications.
32. Morse, J. M. (Ed.). (1994). Critical issues in qualitative research methods. sage. Nofer, M., Hinz, O., Muntermann, J., & Roßnagel, H. (2014). The economic impact of privacy violations and security breaches: A laboratory experiment. Business & Information Systems Engineering, 6, 339-348.
33. Orbik, Z., & Zozulakova, V. (2019). Corporate Social and Digital Responsibility. Management Systems in Production Engineering, 27(2), 79-83.
34. Pagani, M., & Pardo, C. (2017). The impact of digital technology on relationships in a business network. Industrial Marketing Management, 67, 185-192.
35. Schallmo, D. R., & Williams, C. A. (2018). History of digital transformation. In Digital Transformation Now! (pp. 3-8). Springer, Cham.
36. Shahrabi, A., Ghiasi, M. & Limooni, S. T. (2015). The Dimensions of Technostress Among Academic Librarians of Univesities Medical Sciences in Mazandaran Province. International Journal of Biology, Pharmacy and Allied Sciences, 4(11), 516-531.
37. Sosyal Sürdürülebilirlik ve ISO 26000. (2022). https://www.escarus.com/sosyal-surdurulebilirlik-ve-iso-26000-1
38. Suchacka, M. (2020). Corporate Digital Responsibility-A New Dimension of the Human-Technology Relations. CzOTO, 2(1), 1-8.
39. Swiss Digital Initiative (2022). ‘‘Corporate Digital Responsibility Report’’ https://digitaltrust-label.swiss/wp-content/uploads/2022/11/SDI_IMD-CDR-Report_2022.pdf Erişim tarihi: 15.01.2023.
40. Şahin, Z. ve Çankaya, F. (2018). Türkiye’de GRI Rehberine Göre Hazırlanan Sürdürülebilirlik Raporlarının İçerik Analizi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 20(4), 860-879. http://dx.doi.org/10.31460/mbdd.423716.
41. T.C. Cumhurbaşkanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2019). ‘‘Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Değerlendirme Raporu’’. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2020/03/Surdurulebilir-Kalkinma-Amaclari-Degerlendirme-Raporu_13_12_2019-WEB.pdf Erişim Tarihi: 09.01.2023.
42. The Organisation for Economic Co-operation and Development. Secretary-General of the OECD. (2001). ‘‘Corporate Social Responsibility Partners for Progress’’. https://www.oecd-ilibrary.org/governance/corporate-social-responsibility_9789264194854-en Erişim Tarihi: 10.12.2022.
43. Tratkowska, K. (2019). Digital Transformation: Theoretical Backgrounds Of Digital Change. Nauki O Zarzadzaniu, 24(4), 32-37.
44. Trittin‐Ulbrich, H., & Böckel, A. (2022). Institutional Entrepreneurship For Responsible Digital İnnovation: The Case Of Corporate Digital Responsibility. Creativity and Innovation Management, 31(3), 447-459.
45. Türkden, D. K., & Kuşay, Y. (2022). Sürdürülebilirlik Uygulamalarının Sosyal Medya İletişiminde Kullanımı: Bankacılık Sektörü Özelinde Bir Değerlendirme. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (39), 216-239.
46. Türkel, S., & Yeşilkuş, F. (2020). Dijital Dönüşüm Paradigması: Endüstri 4.0. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 332-346.
47. Türkiye Bankalar Birliği. (t.y.). ‘‘Bankacılık Sektörü İçin Sürdürülebilirlik Kılavuzu’’ https://www.tbb.org.tr/surdurulebilirlik/tbb-surdurulebilirlik-kilavuzu.html Erişim tarihi:12.12.2022.
48. Umanailo, M.C.B., Fachruddin, I., Mayasari, D., Kurniawan, R., Agustin, D.N., Ganefwati, R., Daulay, P., Meifilina, A., Alamin, T. and Fitriana, R. (2019), “Cybercrime Case As İmpact Development Of Communication Technology That Troubling Society”, International Journal of Scientific and Technology Research, Vol. 8 No. 9, pp. 1224-1228.
49. United Nations Department of Economic and Social Affairs Sustainable Development. (t.y.). ‘‘The 17 Goals.’’ https://sdgs.un.org/goals Erişim Tarihi: 10.12.2022.
50. United Nations Global Compact. (t.y.). Social Sustainability. https://www.unglobalcompact.org/what-is-gc/our-work/social Erişim Tarihi: 04.01.2023.
51. Utting, P. (2005) Corporate Responsibility And The Movement Of Business, Development in Practice, 15:3-4, 375-388, DOI: 10.1080/09614520500075797
52. Verhoef, P. C., Broekhuizen, T., Bart, Y., Bhattacharya, A., Dong, J. Q., Fabian, N., & Haenlein, M. (2021). Digital Transformation: A Multidisciplinary Reflection And Research Agenda. Journal of Business Research, 122, 889-901.
53. Vial, G. (2021). Understanding Digital Transformation: A Review And A Research Agenda. Managing Digital Transformation, 13-66.
54. Vrana, J., & Singh, R. (2021). Digitization, Digitalization, And Digital Transformation. Handbook of Nondestructive Evaluation 4.0, 1-17.
55. Wang, L., (2011). Factors Affecting Perceptions of Corporate Social Responsibility Implementation: An Emphasis on Values, University of Helsinki, Dissertationes Forestales 130, http://www.metla.fi/dissertationes/df130.htm, 1-107.
56. Yankın, F. B. (2019). Dijital Dönüşüm Sürecinde Çalışma Yaşamı. Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(2), 1-38.
57. Yin., R.K. (2014). Case Study Research Design and Methods (5th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
58. Zinder E., Yunatova I., 2016, Synergy For Digital Transformation: A Person’s Multiple Roles And Subject Domains İntegration, [in:] Digital Transformation and Global Society: First Inter- national Conference, June 22-24, Springer, pp. 155-168.