ETİK İLKELER
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıda açıklanan etik sorumlulukları taşımasını beklenmektedir.
Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır (Bk. COPE Yönerge Türkçe).
Hakemli dergide bir makalenin yayımlanması uyumlu ve saygı duyulan bilgi ağının gelişmesinde gerekli bir temel yapı taşıdır. Bu, yazarların ve onları destekleyen enstitülerinin çalışmalarının kalitesinin doğrudan yansımasıdır. Hakemli makaleler bilimsel metotları destekler ve şekillendirir. Bu yüzden beklenen etik davranışların standartlarında anlaşmaya varmak yayımlama ile ilgili tüm taraflar, yazar, dergi editörü, hakem ve yayımcı kuruluşlar için önemlidir:
1. Yazarlık
Kaynakça listesi eksiksiz olmalıdır.
İntihal ve sahte veriye yer verilmemelidir.
Aynı araştırmanın birden fazla dergide yayımlanmasına teşebbüs edilmemeli, bilim araştırma ve yayın etiğine uymalıdır.
Bilim araştırma ve yayın etiğine aykırı eylemler şunlardır:
a) İntihal: Başkalarının fikirlerini, metotlarını, verilerini, uygulamalarını, yazılarını, şekillerini veya eserlerini sahiplerine bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseriymiş gibi sunmak,
b) Sahtecilik: Araştırmaya dayanmayan veriler üretmek, sunulan veya yayınlanan eseri gerçek olmayan verilere dayandırarak düzenlemek veya değiştirmek, bunları rapor etmek veya yayımlamak, yapılmamış bir araştırmayı yapılmış gibi göstermek,
c) Çarpıtma: Araştırma kayıtları ve elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan yöntem, cihaz ve materyalleri kullanılmış gibi göstermek, araştırma hipotezine uygun olmayan verileri değerlendirmeye almamak, ilgili teori veya varsayımlara uydurmak için veriler ve/veya sonuçlarla oynamak, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
ç) Tekrar yayım: Bir araştırmanın aynı sonuçlarını içeren birden fazla eseri doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
d) Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde, uygun olmayan biçimde parçalara ayırarak ve birbirine atıf yapmadan çok sayıda yayın yaparak doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
e) Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek, aktif katkısı olan kişileri yazarlar arasına dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini yayım sırasında veya sonraki baskılarda eserden çıkarmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,
f) Diğer etik ihlali türleri: Destek alınarak yürütülen araştırmaların yayınlarında destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile onların araştırmadaki katkılarını açık bir biçimde belirtmemek, insan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek, hakem olarak incelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri yayınlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak, bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak, tamamen dayanaksız, yersiz ve kasıtlı etik ihlali suçlamasında bulunmak (YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi, Madde 8).
2. Yazarın Sorumlulukları
Tüm yazarlar önemli oranda araştırmaya katkıda bulunmalıdır.
Makaledeki tüm verilerin gerçek ve özgün olduğu beyanı gerekir.
Tüm yazarlar geri çekmeyi ve hataların düzeltilmesini sağlamak zorundadır.
3. Hakemlerin Sorumlulukları
Değerlendirmeler tarafsız olmalıdır.
Hakemler araştırmayla, yazarlarla ve/veya araştırma fon sağlayıcılar ile çıkar çatışması içerisinde olmamalıdır.
Hakemler ilgili yayımlanmış ancak atıfta bulunulmamış eserleri belirtmelidirler.
Kontrol edilmiş makaleler gizli tutulmalıdır.
4. Editöryal Sorumluluklar
Editörler bir makaleyi kabul etmek ya da reddetmek için tüm sorumluluğa ve yetkiye sahiptir.
Editörler kabul ettiği ya da reddettiği makaleler ile ilgili çıkar çatışması içerisinde olmamalıdır.
Sadece alana katkı sağlayacak makaleler kabul edilmelidir.
Hatalar bulunduğu zaman düzeltmenin yayımlanmasını ya da geri çekilmesini desteklemelidir.
Hakemlerin ismini saklı tutmalıdır ve intihal/sahte veriye engel olmalıdır.
Hakemlik süreci bilimsel yayımlamanın başarısının merkezinde bulunmaktadır. Hakemlik sürecinin korunması ve iyileştirilmesi taahhüdümüzün bir parçasıdır ve Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi'nin bilim camiasına yayıncılık etiği ile ilgili her durumda özellikle şüpheli, yinelenen yayınlar olması durumunda ya da intihal durumlarında yardım etme zorunluluğu vardır.
Okuyucu Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi’nde yayınlanan bir makalede önemli bir hata ya da yanlışlık fark ettiğinde ya da editoryal içerik ile ilgili herhangi bir şikâyeti (intihal, yinelenen makaleler vb.) olduğu zaman ifd@mehmetakif.edu.tr adresine mail göndererek şikâyette bulunabilir. Şikâyetler gelişmemiz için fırsat sağlayacağından şikâyetleri memnuniyetle karşılarız, hızlı ve yapıcı bir şekilde geri dönüş yapmayı amaçlarız.
YAYIN POLİTİKALARI
Makale ve çeviri türündeki metinler iki tür incelemeye tabi tutulur:
Şekil Açısından Değerlendirme
Yazım Kontrolü: Metinler şekil, yazım kuralları, İSNAD Atıf Sistemi'ne uygunluk açısından incelenir. Düzeltme istenen metinlerin yazarları düzeltmelerini 11 gün içinde yapmalıdır.
İntihal/Benzerlik Kontrolü: İntihal/Benzerlik Kontrolü: Metinler intihal/benzerlik oranı açısından incelenir. Yayın Kurulunca belirlenmiş intihal/benzerlik oranı %25’dir. Bu oranı aşan yazılar hakem sürecine dâhil edilmeden reddedilir. İntihal/Benzerlik kontrolü Yayın Kurulu değerlendirmesinden sonra ve Dil Kontrolü sürecinden önce olmak üzere iki defa yapılmaktadır. Düzeltme istenen metinlerin yazarları düzeltmelerini; ilk kontrol için 11 gün içinde; ikinci kontrol için 4 gün içinde göndermelidir.
Dil Kontrolü: Türkçe metinler için Abstract ve Summary, diğer dillerde yazılan metinler içinse Abstract, Öz, Türkçe Özet ve Summary bölümlerinin gramatik kontrolü yapılır. Düzeltme istenen metinlerin yazarları düzeltilmiş metinlerini 5 gün içinde göndermelidir.
Tashih ve Redaksiyon: Metnin muhtevasına müdahale etmeden, yazarın bilgisi dâhilinde, dilsel ifade ve imlâ birliğini sağlamak açısından metnin diline ve üslubuna dair düzeltmeler yapılır. Bu aşamadan sonra yazardan düzeltme istenmez fakat son okuma için metin yazara gönderilir.
Akademik Değerlendirme
Yayın Kurulu Değerlendirmesi:
Yayın Kurulu değerlendirmesi 2 aşamalıdır. Her makale editör tarafından alanı göz önünde bulundurularak iki yayın kurulu üyesine gönderilir.
Yayın Kurulu değerlendirme sürecinde çift taraflı kör değerlendirme sistemi uygulanmaktadır
Yayın Kurulu üyeleri ilk aşamada metinleri değerlendirme sürecine alınabilecekler ve reddedilecekler olarak ikiye ayırır.
Yayın kurulu üyeleri Yayım Kurulu Değerlendirme Kriterlerinde belirtildiği şekilde makaleleri puanlar.
Editör yayın kurulundan gelen puanlama çerçevesinde en yüksek puanlı ilk 25 makaleyi değerlendirme sürecine alır.
Kitap ve Sempozyum Değerlendirmeleri için değerlendirmesi editörün görevlendirdiği alan editörü tarafından yapılır.
Editörün görevlendirme hususunda temel kriteri alan editörünün değerlendirmelerin alanında çalışma yapıyor olmasıdır.
Hakem Değerlendirmesi:
Metinler, yayın kurulu tarafından belirlenen hakemler tarafından akademik değerlendirmeye tabi tutulur. Hakem değerlendirme sürecinde, hakemin talebi olursa, metin düzeltmeler için iki defa yazara gönderilir. Yazarların düzeltilmiş metinleri her düzeltme talebi için 8 gün içinde göndermesi gerekir. Yazarın düzeltilmiş metinle beraber Yazar Düzeltme Formunu da doldurması gerekmektedir.
Aynı makale için olumlu ve olumsuz hakem raporları mevcut olduğunda yazı hakkında karar, raporların içeriği dikkate alınarak Yayın Kurulu tarafından verilir.
Yazarların, dergi yayım sürecinin sorunsuz işlemesi açısından, düzeltmeler için verilen tarihleri aşmaması önem arz etmektedir.
Belirlenen tarihler içinde düzeltmelerini yapmayan yazarların metinleri değerlendirme sürecinden çıkarılır.
Hakemleme Politikası
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi’nde çift taraflı kör hakemleme sistemi uygulanmaktadır.
Hakem raporlarında gizlilik esastır; bu sebeple derginin künyesinde hakem isimlerine yer verilmez.
Bir sayıda bir hakeme birden çok makale gönderilebilir.