Hanefî Mezhebinde Akıl Hastalığı ve Baygınlık Dönemlerinde Edâ Edilemeyen İbadetlerdeki Kaza Sorumluluğunu Belirleyen İmtidât ve Tekrâr Nazariyesi

Ali Haydar Bölükbaşı; Ali Kumaş

doi:10.59777/ihad.1897493

EN TR

Öz

The Theory of Imtidād and Takrār in Determining the Obligation to Make Up Missed Acts of Worship Owing to Mental Illness and Unconsciousness in the Hanafī School

Öz

The article examines the previously unexplored theories of imtidād and takrār, which are treated as important criteria for determining the responsibility for missed prayers (qaza) in Hanafī usūl and furūʿ literature . The main objective of the study is to present the theory of imtidād and discuss the solutions offered by the schools of jurisprudence, particularly the Hanafi school, regarding the problem of liability for missed prayers during periods of excuse, such as mental illness and unconsciousness. The importance of this article is heightened by the fact that it offers solutions to common conditions such as mental illness and loss of consciousness, and that the topic has not been addressed independently in the available literature within the framework of the concepts of “Imtidād” and “Takrār”. The article is largely shaped around the Hanafi school of law, as it is the sect that developed the theory of imtidād (legal continuity). Continuation refers to the exemption exceeding the natural duration of worship, while repetition refers to the repetition of worship during periods of exemption. According to the findings, the Hanafis argued that in cases of excuse, if the conditions for imtidād and takrār are not met for the missed worship, the obligation to make up for it continues, but if there is a lot of missed worship and imtidād is fulfilled, the obligation to make up for it is lifted. There are two different views within the school of thought regarding the limits of imtidād and takrār. According to Abū Hanīfa and Abū Yūsuf, in cases of mental illness and unconsciousness, a person’s obligation to make up missed prayers does not cease unless more than 24 hours have passed since the missed prayers. If 24 hours have passed, the missed prayers are considered to have been repeated, and thus imtidād occurs. According to Imam Muhammad, the responsibility for missed prayers in the act of worship does not cease unless there is an excuse such as mental illness or unconsciousness that covers all six prayer times, or in other words, lasts for all six times. As a result, if six prayer times pass for a person who has fainted or lost their mental faculties, that person cannot be held responsible for the missed prayers. Ultimately, according to Imam Muhammad, repetition refers to the repetition of prayer times, while according to the other two Imams, it refers to the repetition of 24-hour periods. The Shāfiʿīs are of the opinion that for the obligation to make up missed prayers to be waived, it is sufficient for the excuse to last for one prayer time. The article concludes that concepts such as imtidād and takrār were developed by the Hanafīs. Considering that the principle of caution is decisive in worship, the Hanafī solution appears to be more in line with caution. Within the school of thought, Imam Muhammad’s view is relatively cautious, but in terms of being easily identifiable, the views of Abū Hanīfa and Abū Yūsuf can be said to be more prominent.

Anahtar Kelimeler

Islamic Law, Unconsciousness, Mental Illness, Imtidād, Takrār

Hanefî Mezhebinde Akıl Hastalığı ve Baygınlık Dönemlerinde Edâ Edilemeyen İbadetlerdeki Kaza Sorumluluğunu Belirleyen İmtidât ve Tekrâr Nazariyesi

Öz

Bu makale, Hanefî usûl-fürû literatüründe kaza sorumluluğunu belirleyen önemli bir kıstas olarak işlenen, imtidât ve tekrâr teorisini ele almaktadır. Çalışmanın temel amacı, imtidât teorisini ortaya koyup akıl hastalığı ve baygınlık gibi özür dönemlerinde edâ edilemeyen ibadetlerin kaza sorumluluğuyla alakalı problemlerde, mezheplerin sundukları çözümleri Hanefî mezhebi ekseninde ortaya koymaktır. Akıl hastalığı ve baygınlık gibi sık karşılaşılan durumlarla alakalı çözümler ortaya koyması ve ulaşılabilen literatürde konunun imtidât ve tekrâr kavramları çerçevesinde müstakil olarak ele alınmamış olması, makalenin önemini artırmaktadır. İmtidât teorisini geliştiren mezhep olması açısından makale, büyük oranda Hanefî mezhebi üzerinden şekillendirilmiştir. İmtidât, özrün ibadetin doğal süresini aşması, tekrâr ise özür dönemlerindeki ibadetlerin yinelenmesidir. Ulaşılan bulgulara göre Hanefîler, özür hâllerinde kazaya kalan ibadetlerde imtidât ve tekrâr şartının gerçekleşmemesi durumunda kaza sorumluluğunun devam edeceğini, kazaya kalan ibadetlerin çok olup imtidâdın gerçekleşmesi hâlinde ise kaza sorumluluğunun ortadan kalkacağını savunmuştur. Mezhep içerisinde imtidât ve tekrârın sınırıyla ilgili iki farklı görüş bulunmaktadır: Ebû Hanîfe ve Ebû Yûsuf’a göre akıl hastalığı ve baygınlık durumunda kazaya kalan namazların üzerinden 24 saatten fazla bir zaman geçmedikçe kişinin kaza sorumluluğu düşmemektedir. 24 saati geçtiğinde ise kazaya kalan namazlar, tekrâr etmiş olacağı için imtidât gerçekleşmiş olmaktadır. İmam Muhammed’e göre ise namaz ibadetinde kaza sorumluluğu, akıl hastalığı ve baygınlık gibi bir özür, tam altı namaz vaktini kapsamadığı, diğer bir ifadeyle altı vakit boyunca sürmediği müddetçe düşmemektedir. Bunun bir sonucu olarak bayılan ya da aklî melekelerini yitiren bir kişinin üzerinden altı namaz vakti geçerse bu kişi kazadan sorumlu tutulamaz. Neticede İmam Muhammed’e göre tekrâr, namaz vakitlerinin tekrarı, diğer iki imama göre ise 24 saatlik zaman dilimlerinin tekrarıdır. Şâfiîler, kaza sorumluluğunun düşmesi için özrün bir vakit boyunca sürmesinin yeterli olacağı görüşünü savunmaktadır. Makalede, imtidât ve tekrâr gibi kavramların Hanefîler tarafından geliştirilmiş olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İbadetlerde ihtiyat ilkesinin belirleyici olması göz önüne alındığında Hanefîler’in çözümünün ihtiyata daha uygun olduğu görülmektedir. Mezhep içerisinde ihtiyat eksenli olma noktasında İmam Muhammed’in görüşünün, kolay belirlenebilir olma açısından ise Ebû Hanîfe ve Ebû Yûsuf’un görüşünün öne çıktığı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

İslâm Hukuku, Bilinç Kaybı, Akıl Hastalığı, İmtidât, Tekrâr

Kaynakça

Abdülazîz el-Buhârî, Abdülazîz b. Ahmed. Keşfü’l-esrâr AK. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1997.
Abdülazîz el-Buhârî, Abdülazîz b. Ahmed. Keşfü’l-esrâr. b.y.: Dârü’l-Kitâbi’l-İslâmî, ts.
Abdürrezzâk, Abdürrezzâk b. Hemmâm. el-Musannef. b.y.: Dârü’t-Te’sîl, 2013.
Ahmed Muhtar, Abdülhamid. Muʿcemü’l-lüğati’l-ʿArabiyyeti el-Muʿâsira. Beyrut: ʿÂlemü’l-Kütüb, 2008.
Ali el-Kârî, Nûrüddîn Alî b. Sultân. Fethu bâbi’l-ʿİnâye. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2009.
Apaydın, H. Yunus. “İhtiyat”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 21/577-579. Ankara: TDV Yayınları, 2000.
Ayvalı, Ramazan. “İslâm’da Engellilerle İlgili Bazı Hükümlerin Değerlendirilmesi”. Din, Felsefe ve Bilim Işığında Engelli Olmak ve Sorunları Sempozyumu Bildirileri. 108-131. İstanbul: Sultanbeyli Belediyesi, 2012.
Bedrüddîn el-’Aynî, Mahmûd b. Ahmed. el-Binâye fî şerhi’l-Hidâye. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2000.
Bedruddîn el-Aynî, Mahmûd b. Ahmed. Minhatü’s-sülûk. Katar: Vizaretü’l-Evkâf, 2007.
Burhânüddîn el-Buhârî, Mahmûd b. Ahmed. el-Muhîtü’l-Burhânî. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2004.

Cessâs, Ebû Bekir er-Râzî. el-Füsûl fi’l-usûl. Kuveyt: Vizaretü’l-Evkaf, 1994.
Cezîrî, Abdurrahmân. Kitâbü’l-fıkh. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1999.
Dâmâd Efendi, Abdurrahmân b. Muhammed. Mecmaʿu’l-enhur. İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1328.
Dârekutnî, Ebū’l-Hasen ‘Ali b. ‘Ömer. es-Sünen. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2004.
Dönmez, İbrahim Kâfi. “Cünûn”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 8/125-129. İstanbul: TDV Yayınları, 1993.
Dönmez, İbrahim Kâfi. “Vâcip”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 42/410-414. Ankara: TDV Yayınları, 2012.
Ebû Dâvûd es-Sicistanî, Süleymân b. el-Eşʿas. es-Sünen. İstanbul: Çağrı Yayınları, 1992.
Emîr Pâdişâh, Muhammed Emin. Teysîrü’t-tahrîr. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1983.
Ferfûr, Veliyyüddîn Muhammed. el-Müzhep. Şam: Mektebetü Dâri’l-Ferfûr, 1999.
Haddâd, Ebû Bekir b. Ali. el-Cevheretü’n-neyyire. b.y. Matbaâtü’l-Hayriyye, 1322.
Haskefî, Muhammed b. Ali. ed-Dürrü’l-muhtâr. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2002.
Hushusî, Ahmed. el-Hamk ve’l-cünûn. Beyrut: el-Müessesetü’l-Câmʿiyye, 1993.
İbn Âbidîn, Muhammed Emîn. Reddü’l-muhtâr Ali H. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ilmiyye, 1998.
İbn Emîru Hâc, Muhammed b. Muhammed. et-Takrîr ve’t-tahbîr. Bulak: Matbaatü’l-Kübra, 1316.
İbn Kudâme, Muvaffukuddîn Abdullah b. Ahmed. el-Muğnî. Beyrut: Dârü’l-Fikr, 1984.
İbn Mâce, Muhammed b. Yezîd. es-Sünen. İstanbul: Çağrı Yayınları, 1992.
İbn Nüceym, Zeynüddîn b. İbrâhîm. el-Bahrü’r-râ’ik Ali H. Beyrut: Dârü’l-Kitâbi’l-İslâmî, ts.
İbn Nüceym, Zeynüddîn b. İbrâhîm. el-Bahrü’r-râik A.K. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1998.
İbnü’l-Hümâm, Muhammed b. Abdilvâhid. Fethu’l-kadîr. Mısır: Mustafa Bâbî, 1970.
Kâdı Abdülvehhâb, Abdülvehhâb b. Ali. Kitâbü’t-Telkîn. Fas: Dâru Ebî Rakrak, 2007.
Kâkî, Muhammed b. Muhammed. Câmi’ü’l-esrâr. Riyad: Mektebetü Nizârî, 2005.
Karâfî, Ahmed b. İdris. ez-Zahîre. Beyrut: Dârü’l-Garbi’l-İslâmî, 1994.
Kâsânî, Ebû Bekir b. Mesʿûd. Bedâiʿü’s-sanâiʿ A.K. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1998.
Kâsânî, Ebû Bekir b. Mesʿûd. Bedâiʿü’s-sanâiʿ Ali H. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, ts.
Kudûrî, Ahmed b. Muhammed. et-Tecrîd. Kâhire: Dârü’s-Selâm, 2006.
Kumaş, Ali. İslâm Engelliler Hukuku. Rize: STS Yayınları, 2016.
Kumaş, Ali. İstitaât. Ankara: Gece Kitaplığı, 2015.
Mâlik b. Enes, Ebû Abdillâh. el-Muvatta’. İstanbul: Çağrı Yayınları, 1981.
Mâverdî, Ali b. Muhammed. el-Hâvi’l-kebîr. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l’ilmiyye, 1994.
Merginânî, Ali b. Ebî Bekir. el-Hidâye. Beyrut: Dâru İhyai’t-Türâsi’l-ʿArabî, 2004.
Mevsilî, Abdullah b. Mahmûd, el-İhtiyâr li-taʿlîli’l-Muhtâr. Kahire: Matbaâtü Halebî, 1937.
Meydânî, Abdülganî b. Tâlib. el-Lübâb fî şerhi’l-Kitâb. thk. Muhammed Muhyiddîn Abdülhamit. Beyrut: el-Mektebetü’l-ʿİlmiyye, ts.
Molla Fenârî, Muhammed b. Hamza. Füsûlü’l-bedâiʿ. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2006.
Musaylihî, Abdülfettâh b. Muhammed. Camiʿü’l-mesâil ve’l-kavâ’id. Mısır: Dârü’l-Lü’lü’, 2022.
Pala, Ali İhsan. İslâm Hukukunda İhtiyat İlkesi. İstanbul: Ensar, 2019.
Safiyyüddîn el-Hindî, Muhammed b. Abdirrahim. Nihâyetü’l-vüsûl. Mekke: Mektebetü’t-Ticâriye, 1996.
Şâşî, Ahmed b. Muhammed. Usûlü’ş-Şâşî. Beyrut: Dârü’l-Kitâbi’l-ʿArabi, 1982.
Semerkandî, Alâüddîn Muhammed b. Ahmed. Mîzânü’l-usûl. Katar: Metâbiʿu’-davha, ts.
Semerkandî, Muhammed b. Ahmed Alâuddîn. Tuhfetü’l-fukaha. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1414.
Şemsüleimme es-Serahsî, Muhammed b. Ebî Sehl Ahmed. Usûlü’s-Serahsî. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2005.
Şemsüleimme es-Serahsî, Muhammed b. Ebî Sehl Ahmed. el-Mebsût. Beyrut: Dârü’l-Maʿrife, 1409.
Şeybânî, Muhammed b. Hasan. el-Câmiʿü’s-sağîr. Beyrut: ʿÂlemü’l-Kütüb, 1406.
Sığnâkî, Hüseyin b. Ali. en-Nihâye fî şerhi’l-Hidâye. Medîne: Merkezü’d-Dirâsâti’l-İslâmiyye, 1438.
Şürünbülâlî, Hasen b. Ammâr. Merâkı’l-felâh. b.y.: Mektebetü’l-ʿAsriyye, 2005.
Tahtâvî, Ahmed b. Muhammed. Hâşiyetü Merâki’l-felâh. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1997.
Üsmendî, Muhammed b. Abdülhamîd. Tarîkatü’l-hilâf beyne’l-eʾimmeti’l-eslâf. Kahire: Dârü’t-Türâs, 2007.
Zeylaî, Osman b. Ali. et-Tebyînü’l-hakâik. Bulak: Matbaatü’l-Kübra, 1314.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İslam Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ali Haydar Bölükbaşı ^*
0000-0002-4214-1165
Türkiye

Ali Kumaş
0000-0001-6504-5363
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

2 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

25 Şubat 2026

Kabul Tarihi

16 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 48

DOI

https://doi.org/10.59777/ihad.1897493

IZ

https://izlik.org/JA42LX93GH

APA

Bölükbaşı, A. H., & Kumaş, A. (2026). Hanefî Mezhebinde Akıl Hastalığı ve Baygınlık Dönemlerinde Edâ Edilemeyen İbadetlerdeki Kaza Sorumluluğunu Belirleyen İmtidât ve Tekrâr Nazariyesi. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, 48, 1-29. https://doi.org/10.59777/ihad.1897493

AMA

1.Bölükbaşı AH, Kumaş A. Hanefî Mezhebinde Akıl Hastalığı ve Baygınlık Dönemlerinde Edâ Edilemeyen İbadetlerdeki Kaza Sorumluluğunu Belirleyen İmtidât ve Tekrâr Nazariyesi. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi. 2026;(48):1-29. doi:10.59777/ihad.1897493

Chicago

Bölükbaşı, Ali Haydar, ve Ali Kumaş. 2026. “Hanefî Mezhebinde Akıl Hastalığı ve Baygınlık Dönemlerinde Edâ Edilemeyen İbadetlerdeki Kaza Sorumluluğunu Belirleyen İmtidât ve Tekrâr Nazariyesi”. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, sy 48: 1-29. https://doi.org/10.59777/ihad.1897493.

EndNote

Bölükbaşı AH, Kumaş A (01 Eylül 2026) Hanefî Mezhebinde Akıl Hastalığı ve Baygınlık Dönemlerinde Edâ Edilemeyen İbadetlerdeki Kaza Sorumluluğunu Belirleyen İmtidât ve Tekrâr Nazariyesi. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi 48 1–29.

IEEE

[1]A. H. Bölükbaşı ve A. Kumaş, “Hanefî Mezhebinde Akıl Hastalığı ve Baygınlık Dönemlerinde Edâ Edilemeyen İbadetlerdeki Kaza Sorumluluğunu Belirleyen İmtidât ve Tekrâr Nazariyesi”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, sy 48, ss. 1–29, Eyl. 2026, doi: 10.59777/ihad.1897493.

ISNAD

Bölükbaşı, Ali Haydar - Kumaş, Ali. “Hanefî Mezhebinde Akıl Hastalığı ve Baygınlık Dönemlerinde Edâ Edilemeyen İbadetlerdeki Kaza Sorumluluğunu Belirleyen İmtidât ve Tekrâr Nazariyesi”. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi. 48 (01 Eylül 2026): 1-29. https://doi.org/10.59777/ihad.1897493.

JAMA

1.Bölükbaşı AH, Kumaş A. Hanefî Mezhebinde Akıl Hastalığı ve Baygınlık Dönemlerinde Edâ Edilemeyen İbadetlerdeki Kaza Sorumluluğunu Belirleyen İmtidât ve Tekrâr Nazariyesi. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi. 2026;:1–29.

MLA

Bölükbaşı, Ali Haydar, ve Ali Kumaş. “Hanefî Mezhebinde Akıl Hastalığı ve Baygınlık Dönemlerinde Edâ Edilemeyen İbadetlerdeki Kaza Sorumluluğunu Belirleyen İmtidât ve Tekrâr Nazariyesi”. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, sy 48, Eylül 2026, ss. 1-29, doi:10.59777/ihad.1897493.

Vancouver

1.Ali Haydar Bölükbaşı, Ali Kumaş. Hanefî Mezhebinde Akıl Hastalığı ve Baygınlık Dönemlerinde Edâ Edilemeyen İbadetlerdeki Kaza Sorumluluğunu Belirleyen İmtidât ve Tekrâr Nazariyesi. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi. 01 Eylül 2026;(48):1-29. doi:10.59777/ihad.1897493

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Önemli Not: Bu yazım kuralları Ocak 2026 itibarıyla güncellenmiş olup, bu tarihten itibaren yapılan tüm başvurular için geçerlidir.

Makale yazım şablonu için tıklayınız.

Telif Hakkı ve Yazar Beyan Formu için tıklayınız.

(Not: Bu belge doldurulabilir PDF formatındadır. Formu bilgisayarınıza indirip doldurduktan sonra sağ alt köşedeki "Formu Tamamla ve Kaydet" butonuna tıklayarak işlemi onaylayınız. Bu adım belgeyi kaydedecek ve alanları kilitleyecektir. Dilerseniz formun çıktısını alıp elde doldurduktan sonra taratarak da iletebilirsiniz.)

İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi’ne gönderilecek çalışmaların hazırlık ve değerlendirme süreçlerine dair genel yazım kuralları şunlardır:

1) Dergi, İslam hukukunun teorik, pratik ve güncel tüm meselelerini kapsayan bilimsel çalışmaları kabul eder.

2) Dergiye gönderilen yazılar daha önce başka bir yerde yayımlanmış ya da yayımlanmak üzere kabul edilmiş olmamalıdır. Lisansüstü tezlerden üretilen yazılar ile sempozyum bildirileri ise makale başında etik beyana yer verilerek dergi sistemine yüklenebilir.

Örnek: Bu çalışma ... Üniversitesi’nde … tarihinde sunduğumuz/tamamladığımız "…" başlıklı yüksek lisans tezi/doktora tezi esas alınarak hazırlanmıştır.

Bu makale, … Sempozyumu’nda sözlü olarak sunulan ve basılmayan “….” adlı tebliğin içeriği geliştirilerek ve kısmen değiştirilerek üretilmiş halidir.

3) Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda etik kurul onayı alınmalı ve bu onay (kurul adı, tarih ve sayı no) çalışmanın ilk sayfası ile yöntem kısmında zikredilmelidir. Etik kurul izni makale gönderiminde ek dosya olarak sisteme yüklenmelidir. Etik kurul izni gerektiren araştırmalar için derginin Etik İlkeler ve Yayın Politikası’nı inceleyiniz.

4) Tüm çalışmalar intihal tespit yazılımı ile denetlenmektedir. Ancak yazılım çıktısı olan sayısal veri tek başına yeterlilik ölçütü sayılmaz. Her çalışma, rapordaki verilerin akademik atıf ve alıntı kurallarına uygunluğu ve metnin bilimsel özgünlüğü açısından editör kurulu tarafından titizlikle incelenir.

5) Gönderilen makalelerin yazarlarından en az birinin doktora derecesine sahip olması gerekmektedir. Lisansüstü tezlerden üretilen çalışmalarda ise öğrenci birinci yazar, danışman ikinci yazar olarak yer almalıdır.

6) Tüm başvurular için “Telif Hakkı ve Yazar Beyan Formu” eksiksiz doldurularak sisteme yüklenmelidir. Bu form telif hakkı ve lisanslama beyanı, yazar katkı oranları (CRediT), çıkar çatışması beyanı ve yapay zekâ kullanım bilgilerini içermektedir.

7) Dergide Türkçe, Arapça ve İngilizce yazılar yayımlanabilmektedir. Bir takvim yılı içerisinde aynı yazarın (birinci yazar veya ortak yazar olması fark etmeksizin) en fazla bir çalışması yayımlanabilmektedir.

8) Makalelerin hacmi en az 4.000, en fazla 10.000 kelime olmalıdır (öz, abstract, kaynakça ve ek dâhil). 10.000 kelimeyi geçen makaleler Yayın Kurulu tarafından uygun görülmesi hâlinde hakem sürecine alınır.

9) Makalenin başında 250-300 kelimelik Türkçe Öz ve İngilizce Abstract, en az 5 kelimelik Türkçe anahtar kelime ve İngilizce keywords ile Türkçe ve İngilizce başlıklara yer verilmelidir. İlk anahtar kelime mutlaka bilim alanının adı (İslam Hukuku, Fıkıh gibi) olmalıdır. Anahtar kelimeler genelden özele sıralanmalıdır.

10) Öz/Abstract tek paragraf hâlinde yazılmalıdır. Öz kısmında yer alan Türkçe olmayan özel isim (din, mezhep, şahıs, sûre vb.), kitap adı ve kavramların yazımında Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi’nin (bk. https://islamansiklopedisi.org.tr) kullanımına uyulmalıdır. İngilizce (abstract ve keywords) metninde yer alan özel isimler, kitap adları ve kavramların yazımında ise Encyclopaedia of Islam’ın 3. edisyonu dikkate alınmalıdır.

11) Metin içinde atıf yapılan eserler, Kaynakça başlığı altında aşağıdaki formatta metnin sonuna eklenmelidir. Kaynakça İsnad Atıf Sistemi 2. Edisyon'a uygun olmalıdır. İsnad Atıf Sistemi için tıklayınız. Arapça kaynaklarda yazar ve eser isimlerinde transkripsiyon alfabesi kullanılmamalıdır.

12) Arapça makalelerin dipnotlarında İsnad Atıf Sistemi 2. Edisyon (Arapça) dikkate alınmalıdır. Bu yazıların sonunda Arapça kaynakça bulunsa da İsnad Atıf Sistemi 2. Edisyon'a uygun latin harfleriyle kaynakça bulunmak zorundadır.

13) Makale yazımında uluslararası uygunluk açısından Zotero, Mendeley ya da Endnote programının kullanımını önerilmektedir.

14) Makale yükleme aşamasında imzalanan "Telif Hakkı ve Yazar Beyan Formu"ndaki bilgiler uyarınca çıkar çatışması, yazar katkısı, finansal destek, yapay zekâ kullanımı ve veri erişimine dair beyanlara makale metni içerisinde yer verilmelidir.

15) Dergimiz Elmas Açık Erişim modelini benimsemektedir. Lisanslama süreçleri ve yazar hakları hakkında detaylı bilgi için "Etik İlkeler ve Yayın Politikası" sayfamızı inceleyiniz.

16) Makale Yazım Şablonu Özellikleri:

Metin yazı tipi Türkçe ve İngilizce için ISNAD Font; Arapça için Tradational Naskh olmalıdır.
Sayfa numarası, üst bilgi ve alt bilgi gibi ayrıntılara yer verilmemelidir.
Kenar Boşlukları: Üst, Alt, Sağ ve Sol 3,0 cm.
Öz ve Abstract: Yaslanmış, özel girinti yok, önce ve sonra 0 nk aralık, tek satır aralığı, yazı boyutu 10 punto.
Metin (Gövde): Yaslanmış, özel girinti ilk satır 1 cm., önce ve sonra 6 nk aralık, tek satır aralığı, yazı boyutu 10 punto.
Dipnotlar: Yaslanmış, özel girinti asılı 0,5 cm., önce ve sonra 0 nk aralık, tek satır aralığı, yazı boyutu 8 punto.
Kaynakça: Yaslanmış, özel girinti asılı 1 cm., önce ve sonra 0 nk aralık, tek satır aralığı, yazı boyutu 10 punto.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Önemli Not: Bu ilkeler ve yayın politikası Ocak 2026 itibarıyla güncellenmiş olup, bu tarihten sonra yapılan tüm başvurular için geçerlidir.

GENEL YAYIN İLKELERİ

I. Temel Esaslar ve Kapsam

1. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, İslam hukukunun teorik, pratik ve güncel tüm meselelerini küresel bir perspektifle kapsayan bilimsel çalışmaları kabul ederek uluslararası literatüre katkı sağlamayı amaçlar.

2. Gönderilen tüm çalışmalar derginin amaç ve kapsamına uygun, akademik niteliği haiz ve etik standartlara bağlı olmalıdır. Dergimiz, coğrafi çeşitliliği artırmak amacıyla uluslararası yazarların katılımını ve farklı fıkıh havzalarından gelen çalışmaları öncelikle teşvik eder.

3. Dergiye Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde hazırlanmış çalışmalar kabul edilmektedir. Aynı yazar (birinci yazar veya ortak yazar olması fark etmeksizin) bir takvim yılı içerisinde dergiye yalnızca bir başvuruda bulunabilir. Başvurunun hangi yıla ait olduğu, çalışmanın dergiye ulaştığı tarihe göre belirlenir. Yıl içinde dergiye çalışma göndermiş olan yazarın ikinci başvurusu, ilk başvurunun durumu ve sonucu ne olursa olsun doğrudan iade edilir. Bir yazarın aynı anda değerlendirme sürecinde birden fazla çalışması bulunamaz.

4. Gönderilen makalelerin yazarlarından en az birinin doktora derecesine sahip olması gerekmektedir. Lisansüstü tezlerden üretilen çalışmalarda yazarlık ve yazar sıralaması, çalışmaya sağlanan fiili katkı esas alınarak akademik etik ilkeler doğrultusunda belirlenir.

5. Orijinal, daha önce yayımlanmamış ve başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmayan çalışmalar kabul edilir. Lisansüstü tez, bilimsel toplantı bildirisi ve benzeri nitelikteki akademik faaliyetlerden üretilen çalışmalar, makale başında bu durumun açıkça belirtilmesi (etik beyan) kaydıyla değerlendirmeye alınabilir.

6. Çalışmalar, derginin resmi web sitesi üzerinden elektronik olarak gönderilmelidir. Metinler, derginin güncel yazım kurallarına ve şablonuna uygun olarak hazırlanmalıdır. [Yazım Kuralları sayfası için tıklayınız.]

II. Yayın Modeli ve Takvim

7. Ocak 2026 itibarıyla dergimiz "Sürekli Yayın Modeli"ni benimsemiştir. Hakem süreci başarıyla tamamlanan her çalışma, sayının tamamlanmasını beklemeksizin Makale ID atanarak anında dijital ortamda yayımlanır. Bu yayın, makalenin nihai versiyonu olup DOI ataması ve üst veri aktarımı eş zamanlı olarak gerçekleştirilir.

8. Dijital ortamda yayımlanan ve atıf bilgileri kesinleşen makaleler, her yılın Haziran ve Aralık aylarında derlenerek iki sayı hâlinde basılır. Basılı nüshalar, dijital versiyonla içerik ve sayfa yapısı açısından tam uyumludur.

9. Uluslararası görünürlüğü artırmak amacıyla, her yıl ana teması “Güncel Fıkhî Meseleler ve Çözüm Önerileri” olan, tamamı İngilizce kaleme alınan ve yalnızca çevrimiçi sunulan bir Özel Sayı yayımlanır. Bu özel sayılar, derginin genel sayıları ile aynı bilimsel kalite standartlarına, etik ilkelere ve bağımsız çift taraflı kör hakemlik süreçlerine tabidir. Özel sayıların yönetim süreçleri mevcut editör kurulu tarafından yürütülür. Ancak konunun kapsamına göre ilgili alanda yetkin misafir editörler veya uzmanlar, derginin yayın politikalarına ve etik standartlarına tam uyum sağlama yükümlülüğüyle sürece dâhil edilebilir.

III. Değerlendirme Süreci ve Şeffaflık

10. Dergiye gönderilen çalışmalar; kurumsal ve uluslararası çeşitliliğe sahip editör kurulu tarafından orijinallik, metodoloji, işlenen konunun önemi ve dergi kapsamı ile uyumluluğu açısından değerlendirilir. Biçimsel esaslara ve dergi politikalarına uygun olmayan çalışmalar hakem sürecine alınmadan reddedilebilir.

11. Ön incelemeyi geçen çalışmalar, akademik özerklik ve tarafsızlık gereği, kurum dışı/bağımsız ve tercihen farklı coğrafyalardan en az iki hakemin değerlendirmesine sunulduğu çift taraflı kör hakemlik sürecine tabi tutulur. Hakemler; yazarla hiçbir kurumsal bağı olmayan, akademik tarafsızlığı zedeleyecek kişisel veya mesleki çıkar çatışması bulunmayan bağımsız uzmanlar arasından atanır.

12. Hakemlerin gerekli gördüğü düzeltmeler yazar tarafından gerçekleştirilir. Yayın Kurulu, hakem raporları ve bilimsel nitelik doğrultusunda nihai yayın kararını verir. [Değerlendirme Süreci hakkında detaylı bilgi için tıklayınız.]

13. Dergi yönetimi, editöryal süreçler ile yayıncı vakıf arasındaki tam bağımsızlığı garanti eder. Yayıncı kurum, bilimsel yayın kararlarına müdahale edemez. Yazarlar ve hakemler için bu özerk yapının korunması ve tüm süreçlerin akademik tarafsızlık ilkeleriyle yürütülmesi, derginin temel taahhüdüdür.

IV. Etik İlkeler ve İntihal Denetimi

14. Dergi; intihal, mükerrer yayın, sahte yazarlık, araştırma/veri sahteciliği, makale dilimleme, telif hakları ihlali ve çıkar çatışmasının gizlenmesini etik dışı davranışlar olarak kabul eder ve bu konuda sıfır tolerans politikası izler.

15. Tüm çalışmalar intihal tespit yazılımı ile denetlenmektedir. Ancak yazılım çıktısı olan sayısal veri tek başına yeterlilik ölçütü sayılmaz. Her çalışma, rapordaki verilerin akademik atıf ve alıntı kurallarına uygunluğu ve metnin bilimsel özgünlüğü açısından editör kurulu tarafından titizlikle incelenir. Akademik dürüstlük ve etik standartlara aykırılık tespit edilen çalışmaların yayım süreci, aşamasına bakılmaksızın sonlandırılır.

16. Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda ilgili onayın alınmış olması ve bu onayın kurul adı, tarih ve sayı numarası bilgilerinin çalışmanın ilk sayfasında ve yöntem kısmında belirtilmesi zorunludur. Etik kurul izni makale gönderiminde ek dosya olarak sisteme yüklenmelidir.

17. Dergimize gönderilen tüm çalışmalar için “Telif Hakkı ve Yazar Beyan Formu”nun tüm yazarlarca imzalanarak sisteme yüklenmesi zorunludur. Bu form çalışmanın orijinalliğini, tüm yazarların asli katkısını (CRediT – Contributor Roles Taxonomy), çıkar çatışması beyanını, yapay zekâ kullanım bilgilerini ve veri erişilebilirlik taahhüdünü içeren kapsamlı bir etik/hukuki belgedir. Dergiye makale gönderildikten sonra yazarlardan hiçbirinin ismi, yazarların tamamının yazılı izni olmadan yazar listesinden silinemez, yeni bir isim yazar olarak eklenemez ve yazar sırası değiştirilemez.

18. Dergimiz, bilimsel çalışmalarda yapay zekâ araçlarının kullanımına dair şeffaflık ilkesini benimser. Yapay zekâ araçları çalışmada "yazar" olarak tanımlanamaz ve bu araçların kullanımına dair tüm etik sorumluluk insan yazarlara aittir. Yazarlar, kullanılan araçları ve kullanım kapsamını (metin üretimi, görsel oluşturma, veri analizi vb.) "Telif Hakkı ve Yazar Beyan Formu"nda beyan etmekle yükümlüdür.

V. Yayın Geçmişi, Açık Erişim ve Telif Politikası

19. Dergi, ilk sayısından itibaren hem basılı hem de çevrimiçi olarak kesintisiz yayımlanmaktadır. 2022 yılına kadar olan süreçte çevrimiçi yayınlar www.islamhukuku.com adresi üzerinden sadece tam sayı (bütünleşik PDF) şeklinde sunulmuştur. 2022 yılı itibarıyla dergimizin kurumsal dönüşümü ve dijitalleşme vizyonu doğrultusunda tüm yayın süreçleri DergiPark sistemine taşınmış ve açık erişim standartları uygulanmaya başlanmıştır. Kurumsal süreklilik ve bilimsel erişilebilirlik gereği, 2022 yılı öncesine ait tüm sayılar da geriye dönük olarak makale bazlı şekilde dijital ortama aktarılmış ve DergiPark arşivi üzerinden yayımlanmıştır. Ocak 2026 itibarıyla ise dergi, Makale ID sistemine dayalı "Sürekli Yayın Modeli"ne geçerek yayın hızını ve uluslararası izlenebilirliğini en üst seviyeye taşımıştır.

20. Yayımlanan makalelerin uluslararası indekslerdeki izlenebilirliğini ve veri kalitesini sağlamak amacıyla, tüm kaynakçaların İsnad Atıf Sistemi 2. Edisyon'a uygun olması gerekir. Sürekli yayın modelinde, Makale ID geleneksel başlangıç sayfa numarasının yerini alır ve atıf künyesinde bu şekilde belirtilir. [İsnad Atıf Sistemi için tıklayınız.]

21. Dergi, Elmas Açık Erişim modelindedir. Derginin tüm giderleri Yayıncı tarafından karşılanmaktadır. Makale gönderimi, değerlendirme veya yayın süreçlerinin hiçbir aşamasında yazarlardan veya kurumlardan ücret talep edilmez.

22. Dergi açık erişimlidir. Tüm içeriğe DergiPark aracılığıyla ücretsiz ulaşılabilir. Ayrıca derginin basılı kopyaları da ücretsiz olarak dağıtılmaktadır. [Açık erişim politikası sayfası için tıklayınız.]

23. Tüm çalışmalar Creative Commons Alıntı-GayrıTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) ile yayımlanmaktadır. Yazarlar, yayımlanan çalışmalarının telif hakkına hiçbir kısıtlama olmaksızın sahiptirler ve Yayıncıya çalışmayı yayımlamak için münhasır olmayan bir lisans hakkı tanırlar. Yazarlar, içerikten veya telif hakkı ihlallerinden doğabilecek her türlü hukuki iddia veya davadan Yayıncıyı ve Editörleri beri ve muaf tutmayı kabul ederler. Tüm hukuki sorumluluk yazarlara aittir. [Telif Hakkı ve Lisanslama sayfası için tıklayınız.]

24. Makalelere kalıcı erişim için DOI atanır ve tüm içerik LOCKSS sistemi üzerinden dijital olarak arşivlenir. [Arşivleme Politikası sayfası için tıklayınız.]

YAYIN ETİĞİ BEYANI

I. Temel İlkeler ve Vizyon

İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi’nin yayın süreçleri, bilginin bilimsel yöntemle yansız biçimde üretilmesi, geliştirilmesi ve paylaşılmasına dayanır. Hakemli makaleler, bu sürecin uygulanmasını, yansızlığı sağlayan çalışmalardır. Bilimsel üretimin gerçekleştirilmesinde yayın sürecinin tüm bileşenlerinin; yayıncı, editörler, yazarlar, hakemler ve okuyucuların etik ilkelere uymaları gerekir. Bu kapsamda derginin yayın etiği ile açık erişim politikası, COPE (Committee on Publication Ethics) kılavuzları ve politikaları ile YÖK ve üniversite etik ilkeleri doğrultusunda tüm paydaşların etik ilkelere uymasını gerektirmektedir.

II. Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler

Dergi, bilimsel araştırmaların dürüstlük ve şeffaflık içinde yürütülmesini benimser. Bu kapsamda intihal, sahtecilik, çarpıtma ve mükerrer yayın gibi ağır etik ihlalleri "Bilimsel Suistimal" olarak kabul eder. Bu eylemlerin ve diğer tüm etik ihlallerin (dilimleme, haksız yazarlık vb.) detaylı kapsam ve tanımları için aşağıdaki güncel ulusal mevzuatlar esas alınır:

Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi

TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu Yönetmeliği

İlgili etik ihlal iddiaları, derginin Etik Editörü tarafından tarafsızlık ve şeffaflık ilkeleri gözetilerek bağımsız bir ön incelemeye tabi tutulur.

III. Yapay Zekâ ve Üretken Teknoloji Kullanım Politikası

İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, akademik üretimin merkezine insan dehasını ve sorumluluğunu yerleştirir. Yapay zekâ (Gemini, ChatGPT vb.) ve üretken teknolojilerin kullanımına dair etik sınırlarımız şöyledir:

a. Yazarlık ve Atıf: Yapay zekâ sistemleri bir çalışmanın "yazarı" olarak kabul edilemez ve atıf gösterilemez. Yazarlık, sadece fikrî katkı sunabilen, yasal sorumluluk alabilen ve çıkar çatışması beyan edebilen insanlar içindir.

b. Yazar(lar)ın Sorumluluğu ve Doğruluk: YZ araçları kaynakça uydurma, yanlış veri üretme veya bilimsel gerçekliği çarpıtma riski taşır. Yazar(lar), YZ tarafından üretilen her türlü çıktının (çeviri, özet, veri analizi vb.) doğruluğunu ve İsnad Atıf Sistemi’ne uygunluğunu kontrol etmekle ve onaylamakla yükümlüdür.

c. Fikrî Mülkiyet ve İntihal: YZ kullanımı, intihal yasağını ortadan kaldırmaz. Bu araçlar aracılığıyla üretilen metinlerin özgünlüğü ve telif hakları konusundaki tüm sorumluluk yazar(lar)a aittir.

d. Beyan Kapsamı: Yazar(lar), çalışmanın hangi aşamasında (dil düzenleme, veri analizi vb.) ve hangi YZ aracından yararlandıklarını "Telif Hakkı ve Yazar Beyan Formu" üzerinden detaylıca açıklamak zorundadırlar.

IV. Araştırma Etiği ve Etik Kurul İzni

Etik kurallar çerçevesinde, aşağıdaki araştırma türleri için Etik Kurul İzni alınması zorunludur:

a. Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem ve deney teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren her türlü nitel veya nicel araştırma.

b. İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dâhil) deneysel veya diğer bilimsel amaçlarla kullanılması.

c. İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar ve hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar.

d. Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince yürütülen retrospektif çalışmalar.

İzinle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve sayı no) makalenin yöntem bölümünde ve ilk/son sayfasında belirtilmelidir. Etik kurul izni makale gönderiminde ek dosya olarak sisteme yüklenmelidir. Olgu sunumlarında "Bilgilendirilmiş Onam Formu"nun alındığına dair bilgiye yer verilmesi şarttır.

V. Etik İhlal Eylem Planı ve Yaptırımlar

Makalelerde intihal yapılması; kullanılan verilerin manipüle edilmesi, çarpıtılması veya uydurma verilerin kullanılması gibi bilimsel suistimal şüphesi oluştuğunda COPE standartları ile YÖK ve üniversite etik ilkeleri uyarınca aşağıdaki eylem planı işletilir:

a. İnceleme ve Savunma: İhlal şüphesi durumunda süreç, derginin Etik Editörü tarafından başlatılır. Etik Editörü COPE rehber ilkeleri ile YÖK ve ilgili ulusal mevzuat hükümlerini esas alarak konuyu bağımsız olarak inceler. Yazar(lar)la iletişime geçerek 2 (iki) hafta içinde resmî bir açıklama talep eder. Hazırlanan inceleme raporu, nihai karar verilmek üzere Yayın Kurulu’na sunulur.

b. Değerlendirme: Yazar(lar)dan gelen dönütlerin yetersiz görülmesi veya etik ihlalin kesinleşmesi durumunda makale reddedilir; çalışma yayımlanmışsa geri çekilir.

c. Kurumsal Bildirim: Dergi, ihlalin mahiyetine göre yazar(lar)ın bağlı olduğu üniversite veya kurumla iletişime geçerek durumu resmî yollarla bildirme hakkını saklı tutar.

d. Dijital İşaretleme: İntihal veya sahtecilik içerdiği tespit edilen yayımlanmış çalışmalar için kayıtlı bilimsel literatürün şeffaflığı gereği ilgili PDF dosyası tamamen silinmez. Ancak üzerine silinemez bir "GERİ ÇEKİLMİŞ" filigranı eklenerek erişime açık tutulur. Başlığına "Geri Çekilmiş: [İhlal Türü]" ibaresi eklenir ve yayının en başında geri çekme gerekçesini açıklayan resmî bir "Geri Çekme Bildirimi" yayımlanır.

e. Kısıtlama: Etik ihlali kesinleşen yazar(lar)ın, dergimize yapacağı tüm yeni makale başvuruları 3 yıl süreyle reddedilir ve değerlendirme sürecine alınmaz.

VI. Yayın Sonrası Kayıt Güncelleme

Dergi, kayıtlı bilimsel literatürün doğruluğunu korumak adına şu mekanizmaları işletir:

a. Düzeltme: Makalenin nihai olarak yayımlanmasından sonra fark edilen, bilimsel sonucu etkilemeyen, ancak kaydın doğruluğu için gereken ve yazar ya da dergi kaynaklı küçük hataların giderilmesi amacıyla yayımlanır.

b. Geri Çekme: Bulguların güvenilirliğini ortadan kaldıran ağır ihlallerde veya bilimsel hatalarda makalenin arşive şeffaf bir geri çekme notuyla işaretlenmesidir.

c. Endişe İfadesi: Devam eden ciddi inceleme süreçlerinde okurları bilgilendirmek amacıyla editör kararıyla yayınlanır.

VII. Paydaşların Sorumlulukları

İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, yayın sürecinin tüm bileşenlerinden COPE standartları ile YÖK ve üniversite etik ilkelerine tam uyum bekler. Etik ihlal şüphelerini paydaşlarımız ve okurlarımız publisher@mehir.org e-posta adresine bildirebilirler.

1. Editörlerin Sorumlulukları

a. Tarafsızlık ve Yayın Kararı: Editörler; gönderilen çalışmaları orijinallik, metodolojik geçerlilik ve dergi kapsamına uygunluk açısından değerlendirir. Karar sürecinde yazarların liyakat dışı demografik özellikleri veya siyasi görüşleri dikkate alınmaz.

b. Bağımsızlık: Editörlerin yayın kararları yayıncıdan ve tüm dış kurumlardan tam bağımsızdır.

c. Gizlilik: Değerlendirme sürecindeki çalışmaların içeriği ve hakem kimlikleri kesinlikle gizli tutulur.

d. Çıkar Çatışması: Editörler, değerlendirdikleri çalışmalarla ilgili herhangi bir çıkar çatışması içinde bulunamazlar. Eğer böyle bir durum tespit edilirse süreçten çekilirler.

2. Yazarların Sorumlulukları

a. Özgünlük ve Raporlama: Yazarlar, tamamen orijinal çalışmalar sunmak ve başkalarına ait eserleri usulüne uygun atıflarla belirtmekle yükümlüdür. Ayrıca yazarlar, çalışmanın bulgularına esas teşkil eden verilere/kaynaklara erişimle ilgili bir "Veri Erişilebilirlik Beyanı"nı makale metni içerisinde sunmakla ve gizlilik, etik ve yasal sınırlar dâhilinde (gerektiği hallerde anonimleştirerek) bu verileri makul talep hâlinde paylaşmakla yükümlüdür.

b. Yazarlık Kriterleri: Çalışmaya sadece önemli fikri katkı sağlayanlar yazar olarak listelenmelidir. Yazarların katkı türleri formda belirtilen CRediT standartlarına uygun olarak beyan edilmelidir. Tüm yazarlar çalışmanın son halini onaylamış olmalıdır.

c. Beyan ve Çıkar Çatışması: Çalışmanın tarafsızlığını etkileyebilecek tüm mali destekler, hibe numaraları ve kişisel/kurumsal çıkar çatışmaları en erken aşamada beyan edilmelidir.

d. Hata Bildirimi: Yayımlanan çalışmasında önemli bir hata tespit eden yazar, düzeltme veya geri çekme süreci için derhal editörü bilgilendirmekle yükümlüdür.

e. Etik Beyan Zorunluluğu: Yazarlar; sundukları çalışmanın tüm etik sorumluluğunu üstlendiklerini, çalışmada kullanılan üçüncü şahıslara ait içerikler için gerekli tüm izinleri aldıklarını "Telif Hakkı ve Yazar Beyan Formu"nu imzalayarak beyan ve taahhüt ederler. Bu formun sunulmaması, çalışmanın ön değerlendirme sürecine alınmasına engel teşkil eder.

3. Hakemlerin Sorumlulukları

a. Objektiflik ve Üslup: Değerlendirmeler tarafsız ve yapıcı bir dille yapılmalıdır. Yazarlara yönelik kişisel eleştiriler etik dışı kabul edilir.

b. Gizlilik: Hakemlere gönderilen metinler gizli belge niteliğindedir; başkalarıyla paylaşılamaz veya hakemin kendi çıkarları için kullanılamaz.

c. Hız ve Yetkinlik: Uzmanlık alanı uyuşmazlığı veya zaman kısıtı nedeniyle inceleme yapamayacağını öngören hakem, durumu vakit kaybetmeden editörlüğe bildirmelidir.

d. Etik Uyarı: Hakemler, inceledikleri metin ile başka bir yayın arasındaki önemli benzerlikleri (intihal şüphesi) veya etik dışı durumları editöre bildirmelidir.

Ücret Politikası

Dizinler

Dergi Kurulları

Başeditör

Saffet KÖSE

İslam Hukuku, İslam Araştırmaları (Diğer)

Editör

Faruk Emrah ORUÇ

İslam Hukuku

Editör Yardımcıları

Mehmet Ali AYTEKIN

İslam Hukuku

Mustafa ATEŞ

Hukuk ve İktisat, Aile Hukuku, Osmanlı İktisat Tarihi, Hukuk Tarihi, İslam Finansı, İslam Hukuku

Khairunnisa MUSARI

İslam Ekonomisi, Bankacılık, Finans ve Menkul Kıymetler Hukuku, Finans Tarihi, Çevre ve İklim Finansmanı, İslam Finansı, İslami Mikrofinans, Kamu Maliyesi