Taxonomies in Teaching Turkish as a Foreign Language

Abstract

Taxonomies, which assist teachers in lesson planning and enable the monitoring of student success, are developed to understand and guide learning processes. When examining studies on taxonomies in the field of teaching Turkish as a foreign language, it is seen that Bloom's Taxonomy is used as a foundational model in the hierarchical classification of the cognitive domain, and numerous articles and theses have been written on it. The problem of this study stems from the findings of these studies based on the Revised Bloom's Taxonomy, which emphasize that the objectives in materials for teaching Turkish as a foreign language (located in the cognitive process dimensions) are predominantly in the 'understanding' dimension, and that objectives suitable for higher-level cognitive dimensions ('evaluating', 'creating') are insufficiently or not at all included. A second notable point in the studies is the examination of the four basic language skills as separate skills according to Bloom, and the consequent finding that higher-level cognitive dimensions cannot be reached, particularly in reading and listening skills. This has made it necessary to critically examine whether the studies have correctly addressed the taxonomy in the context of skills and whether Bloom's Taxonomy is a suitable taxonomy for foreign language teaching. On the other hand, the ECRIF Taxonomy, developed more recently for foreign language teaching, focuses on how learning occurs and which stages the student goes through, structuring the process from the student's perspective. Its effectiveness in students' acquisition and use of new language skills highlights the need to also consider different taxonomies in the field of teaching Turkish as a foreign language. Based on this, this study, prepared using document analysis, one of the qualitative research methods, examines studies on Bloom's Taxonomy and ECRIF in the teaching of Turkish as a foreign language, and discusses which of the two widely used learning models, Bloom's Taxonomy and the ECRIF Taxonomy, can be adopted as a guide.

Keywords

• Bloom
• ECRIF
• language skills
• taxonomoy
• teaching Turkish as a foreign language

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Taksonomiler

Öz

Öğretmenlerin ders planına yardımcı olan ve öğrenci başarısını izlemeyi mümkün kılan taksonomiler, öğrenme süreçlerini anlamak ve bu süreçlere rehberlik etmek amacıyla geliştirilmektedir. Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında taksonomiler üzerine yapılan çalışmalara bakıldığında Bloom Taksonomisi’nin bilişsel alanın hiyerarşik sınıflandırmasında temel alınan bir model olarak kullanıldığı ve üzerine birçok makale ve tez yazıldığı görülmektedir. Yenilenmiş Bloom Taksonomisi’ne göre yapılan bu çalışmalar incelendiğinde ulaşılan sonuçlarda, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi için hazırlanan materyallerde (bilişsel süreç boyutlarında yer alan) kazanımların ağırlıklı olarak anlama boyutunda yer aldığının vurgulanması, üst düzey bilişsel boyutlara (değerlendirme, yaratma) uygun kazanımlara yeterince veya hiç yer verilmediğinin belirtilmiş olması bu çalışmanın ortaya çıkış problemi olmuştur. Yine çalışmalarda dikkati çeken ikinci husus, dört temel dil becerisinin Bloom’a göre ayrı birer beceri olarak incelenmesi ve buna bağlı olarak özellikle okuma ve dinleme becerilerinde üst düzey bilişsel boyutlara ulaşılamadığının ifade edilmesi, yapılan çalışmaların beceri bağlamında taksonomiyi doğru ele alıp almadığını ve Bloom Taksonomisi’nin yabancı dil öğretimi için kullanılması gereken bir taksonomi olup olmadığını eleştirel bir yaklaşımla incelemeyi gerekli kılmıştır. Öte yandan daha yakın dönemde yabancı dil öğretimi için geliştirilen ECRIF Taksonomisi’nin öğrenmenin nasıl gerçekleştiğine ve öğrencinin bu süreçte hangi aşamalardan geçtiğine odaklanıp öğrenme sürecini öğrenci perspektifinden yapılandırması, öğrencilerin yeni dil becerilerini edinme ve kullanma süreçlerinde etkili olması, farklı taksonomilerin de yabancı dil olarak Türkçe öğretimi çalışmalarında ele alınması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu noktadan hareketle nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesine göre hazırlanan bu çalışmada yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde Bloom taksonomisi ve ECRIF üzerine yapılan çalışmalar incelenmiş, dil öğretiminde yaygın olarak kullanılan iki farklı öğrenme modeli olan Bloom Taksonomisi ve ECRIF Taksonomisi’nden hangisinin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde rehber edinilebileceği tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Bloom
• dil becerileri
• ECRIF
• taksonomi
• yabancı dil olarak Türkçe öğretimi

Kaynakça

1. Anderson, L. W. (1999). Rethinking Bloom’s taxonomy: Implications for testing and assessment (ERIC Document No. ED435630). U.S. Department of Education. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED435630.pdf
2. Anderson, L. W. (2002). Curricular alignment: A re-examination. Theory Into Practice, 41(4), 255–260. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4104_9
3. Anderson, L. W. (2005). Objectives, evaluation, and the improvement of education. Studies in Educational Evaluation, 31(2–3), 102–113. https://doi.org/10.1016/j.stueduc.2005.05.004
4. Atasoy, G. (2021). İki dillilere Türkçe öğretiminde 21. yüzyıl becerileri ve yenilenmiş Bloom taksonomisine dayalı etkinlik tasarımı [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
5. Ateşli, A., & Yıldız, D. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde Web 2.0 araçlarıyla Bloom taksonomisine uygun etkinlik örnekleri. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 5(1), 4-25.
6. Beyer, B. (1988). Developing a scope and sequence for thinking skills instruction. Educational Leadership, 45(7), 26–30.
7. Biçer, N., Alan, Y., & Göktaş, Ö. (2024). Türkçe ve Türk kültürü dersi öğretim programı’nda yer alan kazanımların yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Y. Alan, M. Hüküm, Ö. Göktaş ve H. İlçioğlu (Ed.), İki Dillilere ve Yabancılara Türkçe Öğretiminde Güncel Tartışmalar içinde (ss. 7-21). Duvar Yayınları.
8. Brown, H. D., & Abeywickrama, P. (2010). Language assessment: Principles and classroom practices (2nd ed.). Pearson Education.

9. Çırak, F. (2023). Yabancılar için Türkçe Öğretim Seti'ndeki metin altı soruların Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'ne göre incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
10. Dalkıran, B., & Semerci, Ç. (2020). The effect of ECRIF taxonomy in foreign languageteaching on academic achievement. Advances in Language and LiteraryStudies, 11(4), 7–12. https://eric.ed.gov/?id=EJ1280887.
11. Demir, T. T. (2019). İleri düzey yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarındaki okuma etkinliklerinin revize edilmiş bloom taksonomisi'ne göre incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Uşak Üniversitesi.
12. Eker, C. (2020). A new taxonomy in foreign language teaching: ECRIF. International Online Journal of Educational Sciences, 12(5), 1-9.
13. Emre, K. (2020). Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi programının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
14. Forehand, M. (2005). Bloom's taxonomy: Original and revised. In M. Orey (Ed.), Emerging perspectives on learning, teaching, and technology. http://projects.coe.uga.edu/epltt/ adresinden 12.01.2025 tarihinde alınmıştır.
15. Güney, E. Z. (2019). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarında bulunan metin altı soruların yenilenmiş Bloom taksonomisine göre analizi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
16. İltar, L., & Karataş, A. G. (2022). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan C1 sınavlarının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (31), 108-121.
17. Krathwohl, R. D. (2002). A revision of Bloom’s taxonomy: An overview. Theory Into Practice, 41(4), 212–218. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4104_2.
18. Kurzweil, J., & Scholl, M. (2007). School for international training frameworks for language teaching: Understanding teaching through learning. McGraw-Hill. https://www.ecrif.com/learning-centered-thinking.html adresinden 12 Mart 2025 tarihinde alınmıştır.
19. Kurzweil, J., & Scholl, M. (2018). ECRIF: Seeing Learning. Web: https://www.ecrif.com/the-ecrif-stages.html adresinden 12 Mart 2025 tarihinde alınmıştır.
20. Küçük, E. (2024). Yenilenmiş Bloom taksonomisine göre Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi programı: Ankara Üniversitesi TÖMER örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
21. Metzger, W. (1987). A spectre haunts American scholars: The spectre of professionalism. Educational Researcher, 16(6), 10–18.
22. Mezied, S. K. M. (2017). The effectiveness of using ECRIF and PPP strategies in fifth graders’ vocabulary learning and its retention (Unpublished master's thesis). The Islamic University, Faculty of Education, Gaza.
23. Nickerson, R. (1985). Understanding understanding. American Journal of Education, 93, 201–239.
24. Oktay, M. R. (2015). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarındaki metin altı sorularının Bloom Taksonomisi'ndeki bilişsel düzeyler açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Başkent Üniversitesi.
25. Oran, E. (2024). Yabancı dil olarak Türkçe öğretim kitaplarının tema sonu değerlendirme sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisi’ne göre karşılaştırılması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
26. Özyalçın, K. E., & Kana, F. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretenlerin metin altı soru yazma becerileri üzerine bir değerlendirme. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 5(2), 488-506. https://doi.org/10.32321/cutad.797711
27. Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227–256. https://doi.org/10.33400/kuje.843306
28. Sertdemir, E. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan Türkçe yeterlik sınavlarının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
29. Sönmez, V. (2010). Program geliştirmede öğretmen elkitabı. Anı Yayıncılık.
30. Tamayo, M. R., Almeida, E., & Pillajo, M. (2024). ECRIF as a strategy to boost EFL students’ speaking skills: An exploratory action research approach. In G. F. Olmedo Cifuentes, D. G. Arcos Avilés, & H. V. Lara Padilla (Eds.), Emerging Research in Intelligent Systems: Lecture Notes in Networks and Systems, Vol. 903 (pp. 217–235). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-52258-1_16
31. Torun, C., & Biçer, N. (2023). Yabancılara Türkçe öğretimi programına yönelik taksonomik bir inceleme. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(4), 2362-2376. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1302423
32. Tosuncuoğlu, İ. (2017). ECRIF framework system. Journal of Education and Training Studies, 5(3), 130–134. https://doi.org/10.11114/jets.v5i3.2213
33. Tuğrul, B. (2002). Bloom’un taksonomik süreçlerine etkileşimci taksonomi açısından bir bakış. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 201–209.
34. Ulutaş, M., & Kara, M. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarındaki metin altı sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 8(4), 2198-2214.
35. Whimbey, A. (1984). The key to higher order thinking is precise processing. Educational Leadership, 42(1), 66–70.
36. Yükseköğretim Kurulu (2025). Ulusal Tez Merkezi. Web: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi adresinden 20 Aralık 2025 tarihinde alınmıştır.