Geometri Öğretiminde Yeni Yaklaşımlar: Bir TÜBİTAK 4004 Projesi Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Öz

Geometri, matematik öğretim programında yer alan önemli bir alanlardan biridir. Akıl yürütme konularında kullanılmasının yanında, geometri günlük yaşama ilişkin problemleri çözmede ve matematik dışındaki bilim, sanat, teknoloji gibi diğer disiplinlerde de kullanılmaktadır. Günümüzde öğrencilerin yaparak ve keşfederek öğrenebilecekleri öğrenme ortamlarının oluşturulmasında öğretmenin rolü yadsınamaz. Bu projenin amacı, öğretim programındaki geometri kazanımlarının öğretilmesine destek ve katkı sağlayacak yöntem, teknik ve uygulamaların projenin hedef kitlesi olan sınıf öğretmenleriyle uygulamalı olarak paylaşılması, sınıf öğretmenlerinin geometri öğretiminde yeni yaklaşımlarla tanıştırılması ve mesleki yeterliklerinin artırılmasıdır. Farklı öğrenme stillerine uygun, günlük hayatla ve farklı disiplinlerle bağdaştırılan çalışmaların hedef kitleyle uygulamalı olarak paylaşılması projenin amaçları arasındadır. Öğretmenlerin yeni yaklaşımlarla ders tasarımları oluşturmaları sayesinde öğrencilerin geometriye karşı olumlu tutum geliştirmesi amaçlanmaktadır. Projenin hedef kitlesi Mersin ilinde dezavantajlı bölge okulları başta olmak üzere ilkokul kademesinde görev yapan 30 sınıf öğretmenidir. Projenin eğitim sürecinde geometri konuları çeşitli dinamik geometri yazılımları, hikayeleştirme, akıl ve zeka oyunları, robotik ve kodlama, origami, matematiksel modelleme, sanal ve somut manipülatifler kullanılarak paylaşılmıştır. Öğretmenlerin etkili ders tasarımları yapabilme yetkinliklerinin artırılması amacıyla 5E öğretim modeli, dijital ortamda geometri ders senaryoları hazırlama eğitimleri verilmiştir. Projenin etkililiğini ölçmek için kontrol grupsuz ön test son test yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda Utley (2007) tarafından geliştirilmiş, Avcu ve Avcu (2015) tarafından Türkçe’ye çevrilmiş “Utley Geometri Tutum Ölçeği” ve Cantürk-Günhan ve Başer (2007) tarafından geliştirilen “Geometriye Yönelik Öz Yeterlik Ölçeği” kullanılmıştır. Ayrıca katılımcıların proje ile ilgili görüşleri alınarak içerik analizi yapılmış frekans ve yüzdeler hesaplanmıştır. Geometri Tutum Ölçeği ve Geometriye Yönelik Öz Yeterlik Ölçeği ön test son test puanları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılan bağımlı gruplar t testi sonucunda son test lehine istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Yapılan içerik analizi sonuçları incelendiğinde ise katılımcıların geometri ile ilgili yeni yöntemler öğrenme ve sınıflarında uygulama konusunda istekli oldukları ve mesleki olarak kendilerini geliştirmekden memnuniyet duydukları sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Geometri
• geometri yazılımları
• yeni yaklaşımlar
• ders planı oluşturma

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK 4004 Doğa Eğitimi ve Bilim Okulları Destek Programı

Proje Numarası

222B185

New Approaches in Geometry Teaching: Evaluation of the Results of the TUBITAK 4004 Project

Öz

The aim of this project is to share methods, techniques, and applications that will support and contribute to the teaching of geometry concepts in the curriculum with the primary school teachers, who are the target audience of the project. The target audience of the project is 30 teachers working in primary schools in Mersin. During the project's educational process, geometry topics were shared using various dynamic geometry software, storytelling, mind games and intelligence games, robotics and coding, origami, mathematical modeling, virtual and concrete manipulatives. To enhance teachers' abilities in creating effective lesson designs, training on the 5E instructional model and preparing digital geometry lesson scenarios was provided. To measure the project's effectiveness, the pre-test post-test method without a control group was used. In this context, the "Utley Geometry Attitude Scale," developed by Utley (2007) and translated into Turkish by Avcu and Avcu (2015), the "Self-Efficacy Scale for Geometry," developed by Cantürk-Günhan and Başer (2007), were used. Additionally, the opinions of the participants about the project were taken using the 3-2-1 technique and the general evaluation form, the content analysis was conducted, calculating frequencies and percentages. Statistically significant results were obtained in favor of the post-test as a result of the paired sample t-test, which was conducted to determine whether there was a significant difference between the Geometry Attitude Scale and the Geometry Self-Efficacy Scale pre-test and post-test scores. The descriptive analysis results revealed that participants were enthusiastic about learning new methods related to geometry and applying them in their classrooms, indicating satisfaction in their professional development.

Anahtar Kelimeler

• Geometry
• geometry software
• new approaches
• designing lesson plan

Proje Numarası

222B185

Kaynakça

1. Aksu, H.H. (2005). İlköğretimde aktif öğrenme modeli ile geometri öğretiminin başarıya, kalıcılığa, tutuma ve geometrik düşünme düzeyine etkisi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
2. Altun, M. (2017). Fiziksel etkinlik kartları ile zeka oyunlarının ilkokul öğrencilerinin dikkat ve görsel algı düzeylerine etkisi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
3. Arıcı, S. (2012). The effect of origami-based instruction on spatial visualization, geometry achievement and reasoning of tenth-grade students. [Yayımlanmamış yükseklisans tezi]. Boğaziçi Üniversitesi.
4. Aslam, U., Rehman, M., Imran, M. K. & Muqadas, F. (2016). The impact of teacher qualifications and experience on student satisfaction: a mediating and moderating research model. Pakistan Journal of Commerce and Social Sciences, 10(3), 505-524.
5. Aşık Ünal, Ü. Ö. & Vezne, R. (2020) Sınıf öğretmenlerinin geometrik düşünme düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 11(1), 133-150. doi :10.24315/tred.688883
6. Avcu, R. & Avcu, S. (2015). Turkish adaptation of utley geometry attitude scale: A validity and reliability study. Eurasian Journal of Educational Research, 58, 1-24. doi:10.14689/ejer.2015.58.1
7. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş & Demirel, F. (2021). Bilimsel araştırma yöntemleri. (32. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
8. Büyüköztürk, Ş., Çokluk, Ö. & Köklü, N. (2018). Sosyal bilimler için istatistik. Ankara: Pegem Akademi.

9. Cantürk Günhan, B. & Başer, N. (2007). Geometriye yönelik öz-yeterlik ölçeğinin geliştirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(33), 68-76. doi: 10.1501/EFD_070106
10. Dağdelen, İ. (2012). İlköğretim geometri öğretiminde simetri kavramının origami ile modellenmesi. [Yayımlanmamış yükseklisans tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
11. Değirmenci, F.B. (2009). Fraktal geometri ve üretken sistemlerle mimari tasarım. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Teknik Üniversitesi.
12. Demirezen, S. (2001). Sınıf öğretmenlerinin öğretim stratejileri ile öğretim yöntem ve tekniklerine ilişkin görüşleri. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
13. Duatepe, A. (2000). An investigation on the relationship between van hiele geometric level of thinking and demographic variables for preservice elementary school teachers. [Yayımlanmamış yükseklisans tezi], Middle East Technical University.
14. Duatepe, A. (2004). Drama temelli öğretimin yedinci sınıf öğrencilerinin geometri başarısına, van hiele geometrik düşünme düzeylerine, matematiğe ve geometriye karşı tutumlarına etkisi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
15. Duatepe Paksu, A. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının geometri hazırbulunuşlukları, düşünme düzeyleri, geometriye karşı özyeterlikleri ve tutumları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(33), 203-218. doi: 10.9779/PUJE 585
16. Duman, E. Z. (2008). Ortaöğretimde öğretimde öğretim ilke, yöntem ve teknikler açısından mantık öğretimi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
17. Durmuş, S. & Karakırık, E. (2006). Virtual manipulatives in mathematics education: A theoretical framework.
18. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 5(1), 12. doi: 10.2932/tojet.2006.v5i1a12
19. Güven, B. & Karataş, İ. (2003). Dinamik geometri yazılımı Cabri ile geometri öğrenme: Öğrenci görüşleri. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 2(2), 67-78. doi: 10.2932/tojet.2003.v2i2.2210
20. Hattie, J. (2009). Visible learning a synthesis of over 800 meta-analyses relating to achievement. London: Routledge.
21. İlğan, A. (2013). Öğretmenler için etkili mesleki gelişim faaliyetleri. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6, 41-56. doi:10.21660/usaksosbil.2013.62.104
22. Karadağ Yılmaz, R. & Öner, M. (2019). Sınıf öğretmenliği eğitiminin niteliğinin artırılmasına yönelik öğretmen adayları ve öğretim elemanı görüşleri. Trakya Eğitim Dergisi, Aralık 2019 Ek Sayısı, 847-868. doi: 10.24315/tred.533604
23. Ke, F., & Grabowski, B. (2007). Gameplaying for maths learning: cooperative or not? British Journal of Educational Technology, 38(2), 249–259. doi:10.1111/j.1467-8535.2006.00593.x
24. Mert Cüce, A. P. (2012). Etkinlik temelli matematik öğretimi yapılan sınıf ortamından yansımalar: Aksiyon araştırması. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi.
25. Milli Eğitim Bakanlığı (2018). Matematik dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: MEB.
26. Milli Eğitim Bakanlığı (2017) Öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri. Ankara: MEB.
27. Mullis, I. V. & Martin, M. O. (2017). TIMSS 2019 assessment frameworks. International association for the evaluation of educational achievement. Chestnut Hill, MA: TIMMS & PIRLS International Study Center.
28. Mullis, I. V. S., Martin, M. O., Foy, P., & Arora, A. (2012). TIMSS 2012 international results in mathematics. Chestnut Hill, MA: IEA TIMSS ve PIRLS International Study Center.
29. National Council of Teachers of Mathematics (2000). Principles and standards for school mathematics. Reston, VA: National Council of Teachers of Mathematics.
30. Özkan, U. (2019). Teachers’ education level as a predictor for mathematics and science achievement. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(6), 29-43. doi:10.18506/anemon.521669
31. Özmen, G. (2019). Somut materyal ve dinamik geometri yazılımı kullanımının 5. sınıf öğrencilerinin geometri başarısı, tutumu ve uzamsal yeteneklerine etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Uşak Üniversitesi.
32. Özpınar, İ. (2017). Matematik öğretmeni adaylarının dijital öyküleme süreci ve dijital öykülerin öğretim ortamlarında kullanımına yönelik görüşleri. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 6(3), 1189-1210. doi: 10.14686/buefad.340057
33. Polat, S. (2013). Origami ile matematik öğretimi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(21), 15-27. doi: 10.15361/sbe.2013.21.15
34. Sarı, S. (2010). Somut materyallerle öğretimin dördüncü sınıf öğrencilerinin geometri başarısına etkisi. [Yayımlanmamış yükseklisans tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
35. Su Özenir, Ö. , Avcı, E. & Çoşkuntuncel, O. (2018). Sınıf öğretmenlerinin matematik dersi etkinlik hazırlama yeterliliklerini belirlemeye yönelik ölçek geliştirme çalışması. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(2) , 155-165. doi: 10.21530/ihlara.2018.32.155
36. Suna, E., Şensoy, S., Parlak, B. & Özdemir, E. (2020). TIMMS 2019 Türkiye ön raporu. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, Ankara:MEB
37. Şahin, T. (2013). Somut ve sanal manipülatif destekli geometri öğretiminin 5. Sınıf öğrencilerinin geometrik yapıları inşa etme ve çizmedeki başarılarına etkisi. [Yayımlanmamış yükseklisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
38. Şişman, M., Acat, M.B., Aypay, A., & Karadağ, E. (2011). TIMSS 2007 ulusal matematik ve fen raporu. 8. sınıflar. Ankara: MEB EARGED.
39. Taşpınar, S. İ. (2019). Sınıf öğretmenlerinin geometrik cisimler hakkındaki konu alan bilgilerinin incelenmesi. [Yayımlanmamış yükseklisans tezi]. Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
40. Toprak, Ç., Uğurel, I. & Tuncer, G. (2014). Öğretmen adaylarının geliştirdikleri matematik öğrenme etkinliklerinin seçilen konu, amaç, uygulama ġekli bileşenleri açısından analizi. Türk Bilgisayar ve Matematik Eğitimi Dergisi, 5(1). 39-59.
41. Uluç, E. & Gündoğdu, K. (2021). Zenginleştirilmiş eğitim programının geometri ders ve görsel algı başarısı ile matematik tutumuna etkisi. Uluslararası Bilim Ve Eğitim Dergisi, 4(1), 1-15. doi: 10.47477/ubed.769597 Umay, A. (1996). Matematik eğitimi ve ölçülmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12, 145-149. doi:10.21660/efdergi.1996.12.145
42. Umay, A., Akkuş, O. & Duatepe Paksu, A. (2006). Matematik dersi 1.-5. sınıf öğretim programının NCTM prensip ve standartlarına göre incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 198-211. doi: 10.21660/efdergi.2006.31.198
43. Umay, A., Duatepe, A. & Akkuş-Çıkla, O. (2005, Eylül, 28–30). Sınıf öğretmeni adaylarının yeni öğretim programındaki matematiksel içeriğe yönelik hazır bulunuşluk düzeyleri. XIV. Ulusal eğitim bilimleri kongresi, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 456-458.
44. World Economic Forum (2015). New vision for education. Retrieved from http://www3.weforum.org/docs/WEFUSA_NewVisionforEducation_Report2015.pdf
45. Yavuz, İ. & Can, R. (2010). Cabri geometri’yle tanıştırılan öğretmen adaylarının teknoloji ile matematik öğretimine yaklaşımlarının incelenmesi . Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 32(32) , 181-198. doi: 10.17895/turkedu.
46. Yazlık, D. Ö. (2011). İlköğretim 7.sınıflarda Cabri Geometri Plus II ile dönüşüm geometrisi öğretimi. [Yayımlanmamış yükseklisans tezi]. Selçuk Üniversitesi.
47. Yenilmez, K. & Yaşa, E. (2008). İlköğretim öğrencilerinin geometrideki kavram yanılgıları. Uludağ Eğitim Fakültesi Dergisi 21(2), 461-483. doi: 10.15361/sbe.2008.21.461
48. Yenilmez, K. & Uygan, C. (2010). Yaratıcı drama yönteminin ilköğretim 7. Sınıf öğrencilerinin geometriye yönelik öz-yeterlik inançlarına etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 18(3), 931-942. doi: 10.21530/kefdergi.2010.18.3.931