FİLM ENDÜSTRİSİNDE ETKİYİ AZALTMAK, BAĞLILIĞI GÜÇLENDİRMEK: CANNES, BERLİNALE, VENEDİK FİLM FESTİVALLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKALARI

Öz

Bu çalışma, Berlin Uluslararası Film Festivali (Berlinale), Cannes Film Festivali ve Venedik Film Festivali’nin sürdürülebilirlik politikalarını karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Uluslararası film festivalleri son yıllarda sürdürülebilirlik politikalarını kurumsal yönetim süreçlerine dâhil etmeye başlamış olsa da bu politikaların kapsamını, önceliklerini ve sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle ilişkisini karşılaştırmalı olarak ele alan çalışmalar sınırlıdır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; festival yönetimlerinin kamuoyuyla paylaştıkları sürdürülebilirlik raporları, çevre politikaları, kurumsal açıklamaları ve resmî internet siteleri karşılaştırmalı içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Festivallerin sürdürülebilirlik uygulamaları; temel mekanizma, ölçüm sistemi, belirlenen hedefler, telafi (offset) yaklaşımı, yönetişim yapısı, ulaşım ve mobiliteye yönelik önlemler, şeffaflık ve raporlama süreçleri ile zayıf ya da eleştiriye açık uygulamalar olmak üzere sekiz analiz başlığı altında incelenmiştir. Birleşmiş Milletlerin önerdiği sürdürülebilirlik modeli evrensel bir rehberlik, el kitabı niteliğinde olduğu için, elde edilen tüm bulgular, Birleşmiş Milletler’in 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacı (SKA) çerçevesinde değerlendirilmiştir. Festivallerin hangi amaçlara yönelik somut katkılar sundukları, hangi amaçları ihmal ettikleri bu karşılaştırmalar üzerinden tespit edilebilir hale gelmiştir. Bulgular, üç festivalin sürdürülebilirlik politikalarının özellikle SKA 7 Erişilebilir ve Temiz Enerji, SKA 12 Sorumlu Üretim ve Tüketim, SKA 13 İklim Eylemi ve SKA 17 Amaçlar için Ortaklıklar etrafında yoğunlaştığını; buna karşılık sosyal sürdürülebilirlik ve yönetişim boyutlarında daha sınırlı uygulamalar bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca festivaller arasında raporlama, sertifikasyon ve doğrulama mekanizmaları bakımından önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Çalışma, uluslararası film festivallerinin sürdürülebilirlik politikalarını kurumsal söylem, uygulama ve raporlama süreçleri üzerinden karşılaştırmalı olarak değerlendirerek sürdürülebilirlik yönetişimine ilişkin eleştirel bir bakış açısı sunmaktadır. Festivallerin “sürdürülebilirlik anlatıları” ile “sürdürülebilirlik uygulama pratikleri” arasındaki mesafeyi somutlaştırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Film festivalleri
• Berlinale
• Cannes Film Festivali
• Venedik Film Festivali
• sürdürülebilirlik
• sürdürülebilir kalkınma amaçları

Reducing Impact, Strengthening Commitment in the Film Industry: The Sustainability Policies of the Cannes, Berlin, and Venice Film Festivals

Öz

This study aims to comparatively examine the sustainability policies of the Berlin International Film Festival (Berlinale), the Cannes Film Festival, and the Venice International Film Festival. Although international film festivals have increasingly integrated sustainability into their institutional governance in recent years, comparative studies examining the scope of these policies, their priorities, and their relationship with sustainable development goals remain limited. This research adopts a qualitative approach and employs comparative content analysis to examine sustainability reports, environmental policies, institutional statements, and official websites published by the festival organizations. The sustainability practices of the festivals were analyzed under eight analytical dimensions: institutional framework, measurement system, sustainability targets, carbon offsetting approach, governance structure, transportation and mobility measures, transparency and reporting processes, and weak or controversial practices. Since the United Nations Sustainable Development Goals (SDGs) provide the most comprehensive and universally recognized framework for sustainability, the findings were evaluated within the framework of the 17 Sustainable Development Goals (SDGs). This approach made it possible to identify the areas in which the festivals make tangible contributions as well as the goals they largely neglect. The findings indicate that the sustainability policies of the three festivals primarily concentrate on SDG 7 Affordable and Clean Energy, SDG 12 Responsible Consumption and Production, SDG 13 Climate Action, and SDG 17 Partnerships for the Goals, while comparatively limited attention is paid to the social and governance dimensions of sustainability. The study also reveals significant differences among the festivals in terms of reporting, certification, and verification mechanisms. By comparatively evaluating the festivals' sustainability policies through their institutional discourse, practical implementations, and reporting processes, this study offers a critical perspective on sustainability governance in international film festivals. Furthermore, it demonstrates the gap between the festivals' sustainability narratives and their actual sustainability practices.

Anahtar Kelimeler

• Film festivals
• Berlinale
• Cannes Film Festival
• Venice International Film Festival
• sustainability
• Sustainable Development Goals (SDGs).

Kaynakça

1. Berlin International Film Festival (2026a). Acting sustainably. Berlinale sustainability page. https://www.efm-berlinale.de/en/about-efm/sustainability/sustainability.html
2. Berlin International Film Festival. (2026b). Archive overview: Welcome. https://www.berlinale.de/en/archive/archive-overview/welcome.html
3. Cerrahoğlu, Z. (2024). Yerel ve uluslararası kesişiminde küçük ölçekli festivaller: Uluslararası 2 yaka kısa film festivali. H. Erkılıç (Ed.), Film festivalleri kitabı III içinde (ss. 107-133). İstanbul: Doruk Yayımcılık.
4. Dams, T. (2026). 17 film festivals receive official 'A'-list classification as part of major FIAPF revamp. Screen Daily. https://www.screendaily.com/news/17-film-festivals-receive-official-a-list-classification-as-part-of-major-fiapf-revamp/5214719.article
5. de Valck and Loist (2009). “Film Festival Studies: An Overview of a Burgeoning Field,” in Film Festival Yearbook 1: The Festival Circuit, ed. Dina Iordanova and Ragan Rhyne (St. Andrews: College Gate Press,), 179–215.
6. de Valck, M. (2007). Film festivals: From European geopolitics to global cinephilia. Amsterdam: Amsterdam University Press.
7. de Valck, M. (2016). “Introduction. What is a Film Festival? How to Study Festivals and Why You Should.” In Film Festivals. History, Theory, Method, Practice, edited by Marijke de Valck, Brendan Kredell, and Skadi Loist, 1–12. New York: Routledge.
8. Dinvar Pekşen, G. (2025). Yeşil aklama-Yeşil boyama / Greenwashing. İletişim Ansiklopedisi. https://doi.org/10.5281/zenodo.17640344

9. Elsaesser, T. (2005). European Cinema. Amsterdam: Amsterdam University Press.
10. Erkılıç, H. (2023). Sunuş: Sürdürülebilirlik ve film festivalleri. H. Erkılıç (Ed.), Film festivalleri kitabı II içinde (ss. 9-16). İstanbul: Doruk Yayımcılık.
11. European Film Market. (2026). EFM Sustainability. EFM sustainability page https://www.berlinale.de/en/festival/sustainability.html
12. Festival de Cannes. (2026a). Sustainability policy. Festival de Cannes Sustainability Policy.https://cdn.festival-cannes.com/media/uploads/2026/01/iso-politique-dd-14janvier2026-en.pdf
13. Festival de Cannes. (2026b). For the planet. Festival de Cannes - For the planet https://www.festival-cannes.com/en/the-festival/a-festival-with-a-conscience/for-the-planet/
14. FIAPF (2026). International Federation of Film Producers Associations. https://www.fiapf.org
15. Fischer, A. (2013). Sustainable Projections: Concepts in Film Festival Management, St Andrews: St Andrews Film Studies.
16. Harbord, J. (2009). Film festivals–time–event. Iordanova, D., Rhyne, R. (Ed.), Film Festival Yearbook 1: The Festival Circuit içinde (40-49). St. Andrews: St. Andrews Film Studies.
17. Iordanova, D. (2009). “The Film Festival Circuit,” in D. Iordanova and R. Rhyne (eds.) Film Festival Yearbook 1: The Festival Circuit, St Andrews: St Andrews Film Studies, pp. 23–39.
18. Iordanova, D. (2015). “The Film Festival as an Industry Node,” Media Industries, 1(3), pp. 7–11.
19. Iordanova, D. and R. Cheung (eds.) (2011). Film Festivals and East Asia, St Andrews St Andrews Film Studies.
20. La Biennale di Venezia. (2026a). Environmental sustainability. La Biennale di Venezia –Environmental sustainability. https://www.labiennale.org/en/environmental-sustainability
21. La Biennale di Venezia. (2006b). History of the Venice Film Festival. La Biennale di Venezia – History of the Venice Film Festival. https://www.labiennale.org/en/history-venice-film-festival
22. Loist, S. (2016). Film festival circuit: Networks, hierarchies, and circulation. de Valck, M., Kredell, B., Loist, S. (Ed.), Film Festivals: History, Theory, Method, Practice içinde (49-64). London: Routledge.
23. Museum of Modern Art. (1992). Cannes 45 years: Festival international du film. New York: Museum of Modern Art.
24. Ostrowska, D. (2016). “Making Film History at the Cannes Film Festival.” In Film Festivals. History, Theory, Method, Practice, edited by Marijke de Valck, Brendan Kredell, and Skadi Loist. New York: Routledge.
25. Öcal, L. (2023). Uluslararası film festivallerinin umut mekânı olasılığı: Gezegeni korumayı hedefleyen küçük tematik festivaller ile ortak bir değerlendirme. H. Erkılıç (Ed.), Film festivalleri kitabı II içinde (ss. 117-148). İstanbul: Doruk Yayımcılık.
26. Peranson, M. (2008). First you get the power, then you get the money: Two models of film festivals. Cineaste, 33(3): 37-43. St Andrews Film Studies.
27. United Nations. (2015a). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development. https://sdgs.un.org/2030agenda
28. United Nations. (2015b). Sustainable Development Goals. https://sdgs.un.org/goals
29. Victory, J. (2015). Green shoots: Environmental sustainability and contemporary film production. Studies in Arts and Humanities, 1(1): 54-68.
30. Wong, C. H.-Y. (2011). Film Festivals: Culture, People, and Power on the Global Screen, New Brunswick, Nj: Rutgers University Press.