Öğretmenlerin Program Dışı Etkinlikleri Kullanma Öz-yeterlilikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi

Gürbüz Ocak; Süleyman Turan; Akın Karakuyu

doi:10.17679/inuefd.1634314

TR EN

Öğretmenlerin Program Dışı Etkinlikleri Kullanma Öz-yeterlilikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin program dışı etkinlikleri (PDE) kullanma öz-yeterliliklerini belirlemeye yönelik bir ölçme aracı geliştirmektir. Bu kapsamda öncelikle alan yazına ve öğretmen görüşlerine dayalı olarak 46 maddelik bir madde havuzu geliştirilmiştir. Madde havuzu için uzman görüşü alınmış, gelen dönütler sonucunda 5 madde ölçekten çıkarılmıştır. Kalan 41 maddeden oluşan taslak ölçek her okul kademesinde görev yapan farklı branşlardan toplam 222 öğretmene uygulanmıştır. Çalışma kapsamında, önce nitel veriler sonra nicel veriler kullanıldığından karma yöntemlerden keşfedici ardışık desen kullanılmıştır. Verilerin analizinde, ölçeğin yapısal geçerliliği test etmek amacıyla yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve modelin doğrulamasını yapmak için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA sonucunda ölçek, 21 madde ve gelişimi sağlama, öğretimi destekleme, planlama ve paydaş desteğini alma olmak üzere 4 alt boyuttan oluşmuştur. Elde edilen bu 4 faktör toplam varyansın %63,179 kadarını açıklamaktadır. Ölçeğin tamamına ait Cronbach alfa değeri 0,950 olarak hesaplanmıştır. DFA sonucunda ise X2/df oranı 1.67, RMESEA değeri 0.75 olarak hesaplanmış ve diğer uyum değerleri kontrol edilerek model doğrulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğretim Programı , Program Dışı Etkinlikler , Ölçek Geliştirme

Öğretmenlerin Program Dışı Etkinlikleri Kullanma Öz-yeterlilikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin program dışı etkinlikleri (PDE) kullanma öz-yeterliliklerini belirlemeye yönelik bir ölçme aracı geliştirmektir. Bu kapsamda öncelikle alan yazına ve öğretmen görüşlerine dayalı olarak 46 maddelik bir madde havuzu geliştirilmiştir. Madde havuzu için uzman görüşü alınmış, gelen dönütler sonucunda 5 madde ölçekten çıkarılmıştır. Kalan 41 maddeden oluşan taslak ölçek her okul kademesinde görev yapan farklı branşlardan toplam 222 öğretmene uygulanmıştır. Çalışma kapsamında, önce nitel veriler sonra nicel veriler kullanıldığından karma yöntemlerden keşfedici ardışık desen kullanılmıştır. Verilerin analizinde, ölçeğin yapısal geçerliliği test etmek amacıyla yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve modelin doğrulamasını yapmak için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA sonucunda ölçek, 21 madde ve gelişimi sağlama, öğretimi destekleme, planlama ve paydaş desteğini alma olmak üzere 4 alt boyuttan oluşmuştur. Elde edilen bu 4 faktör toplam varyansın %63,179 kadarını açıklamaktadır. Ölçeğin tamamına ait Cronbach alfa değeri 0,950 olarak hesaplanmıştır. DFA sonucunda ise X2/df oranı 1.67, RMESEA değeri 0.75 olarak hesaplanmış ve diğer uyum değerleri kontrol edilerek model doğrulanmıştır.

Keywords

Öğretim Programı , Program Dışı Etkinlikler , Ölçek Geliştirme

References

Arık, S., & Bozdoğan, A.E. (2022). Teacher anxiety scale for organizing trips to out-of-school learning environments: Development and validity of the scale. Participatory Educational Research, 9(4), 111-130. https://doi.org/10.17275/per.22.82.9.4
Atmaca, S. (2023). Designing Extra-curricular Activities: An Intervention Research. Journal of Ahmet Keleşoğlu Education Faculty 5(1), 250-275. https://doi.org/10.38151/akef.2023.53
Aydoğan Çelik, S., & Deniz, L. (2021). Two scale development study for the use of museums in education: Teacher attitude and competency scales. The Journal of Academic Social Science, 9(118), 237-254. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.51315
Bentler, P. M. (1990). Comparative fit indexes in structural models. Psychological Bulletin, 107(2), 238-246. https://doi.org/10.1037/0033-2909.107.2.238
Bolat, Y., & Köroğlu, M. (2020). Out-of-school learning and scale of regulating out-of-school learning: Validity and reliability study, International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 5(13), 1630-1663.
Bozdoğan, A. E. (2016). Development of self-efficacy belief scale for planning and organizing educational trips to out of school settings. Journal of Theoretical Educational Science, 9(1), 111-129. http://dx.doi.org/10.5578/keg.9475
Bozpolat, E., & Yıldız, H. (2020). Turkish teaching students’ opinions about the course of extracurricular activities in education. International Journal of Turkish Literature Culture Education, 9(4), 1670-1696.
Büyüköztürk, Ş., Çakmak Kılıç, E., Erkan Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2023). Scientific research methods in education (34th Edition). Pegem Academy.
Büyüköztürk, Ş. (2002). Factor analysis: Basic concepts and using to development scale. Educational Administration in Theory & Practice, (32), 470-483.
Byrne, B. M. (2010). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming (2nd ed.). Routledge.

Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates. Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2011). Designing and conducting mixed methods research (2nd Edition). Thousand Oaks: Sage.
Creswell, J.W. (2015). A concise introduction to mixed methods research. Sage Publications.
Çetingüney, H., & Büyük, U. (2023). Teacher self-efficacy beliefs scale for out-of-school learning activities in science teaching: A study of validity and reliability. MM-International Journal of Educational Sciences, 7(1), 1-28. https://doi.org/10.46762/mamulebd.1263862.
Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2018). Multivariate statistics for Social Sciences: SPSS and LISREL applications. Pegem Academy.
Demir, Ö. (2019). Extracurricular activities in education. N. Köksal & Z. Ayvaz Tuncel (Eds.), Extracurricular Activities in Education (pp. 20–38). Pegem Academy Publishing.
Demirel, Ö. (2014). Curriculum development in education: From theory to practice. 21st Edition. Pegem Academy Publishing.
Deveci, İ., & Kavak, S. (2020). Innovativeness perceptions and innovative thinking tendencies of middle school students: An exploratory sequential design. Journal of Qualitative Research in Education, 8(1), 346-378. https://doi:10.14689/issn.2148-2624.1.8c.1s.15m
Eccles, J. S., & Barber, B. L. (1999). Student council, volunteering, basketball, or marching band: what kind of extracurricular ınvolvement matters? Journal of Adolescent Research, 14(1), 10-43.
Fredricks, J. A. (2012). Extracurricular participation and academic outcomes: Testing the over-scheduling hypothesis. Journal of Youth and Adolescence, 41(3), 295-306. https://doi.org/10.1007/s10964-011-9704-0
Gümüşeli, A. İ. (2014). Educational administration and instruction. Pegem Academy Publishing.
Göloğlu Demir, C., & Çetin, F. (2021). Development of a scale to measure teachers’ self-efficacy beliefs toward out- of-school learning (OoSL) activities. The Journal of Turkish Educational Sciences, 19(1), 613-634. https://doi.org/10.37217/tebd.901426
Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
Karademir, E. (2013). Determining the intentions of teachers and prospective teachers to conduct out-of-school learning activities in science and technology lessons through the theory of planned behavior. (Publish Number.339042). (Unpublished Doctoral Dissertation). Doctoral Dissertation, Hacettepe University. Council of Higher Education (YÖK) National Thesis Center.
Karagöz, Y. (2016) Statistical analyses with SPSS 23 and Amos 23 applications. Nobel Academic Publishing.
Kılıç, S. (2016). Cronbach's alpha reliability coefficient. Journal of Mood Disorders, 6(1), 47-48.
Kocayiğit, A., & Ekinci, N. (2020). Evalution of extracurricular activities implemented in high schools according to teachers' opinions. International Journal of Society Researches, 16(29), 1810-1838. https://doi.org/10.26466/opus.749109
Köse, E. (2013). A Proposal for the classification of extracurricular activities conducted in educational institutions. International Journal of Turkish Literature Culture Education, 2(2), 336-353. https://doi.org/10.7884/teke.151
Larson, R. (2000). Toward a psychology of positive youth development. American Psychologist, 55(1), 170-183.
Lawhorn, B. (2008). Extracurricular activities: The afterschool connection. Occupational Outlook Quarterly, 52(4), 16–21
Mahoney, J. L., Cairns, R. B., & Farmer, T. W. (2003). Promoting interpersonal competence and educational success through extracurricular activity participation. Journal of Educational Psychology, 95(2), 409-418.
Marsh, H. W., Hau, K., & Wen, Z. (2004). In search of golden rules: Comment on hypothesis-testing approaches to setting cutoff values for fit indexes and dangers in overgeneralizing Hu and Bentler’s Findings. Structural Equation Modeling, 11, 320-341. http://dx.doi.org/10.1207/s15328007sem1103_2
Massoni, E. (2011). Positive effects of extra curricular activities on students. Essai, 9(1), 84-87.
Melman, S., Little, S. G., & Akin-Little, K. A. (2007). Adolescent overscheduling: The relationship between levels of participation in scheduled activities and self-reported clinical symptomology. The High School Journal, 90(3), 18-30.
Milli Eğitim Bakanlığı Regulation on Social Activities in Educational Institutions. ( 25.09.2019). Erişim adresi: https://ogm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2019_09/25145204_SOSYAL_ETKYNLYKLER_YON.pdf
Milli Eğitim Bakanlığı (2024). Extracurricular Activities. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. https://tymm.meb.gov.tr/program-disi-etkinlikler
Moriana, J. A., Alos, F., Alcala, R., Pino, M., J., Hreeuzo, J., & Ruiz, R. (2006). Extra-curricular activities and academic performance in secondary students. Electronic Journal of Research in Educational Psychology 4(1), 35- 46.
Ocak, G., & Park, F (2019). Developing analytical thinking scale for high school students. Afyon Kocatepe University Journal of Social Sciences, 22(1), 49-68. https://doi.org/10.32709/akusosbil.565699
Oğuz, A. (2022). Curriculum. In G. Ocak et al. (Eds.), Extracurricular activities and sample applications in education (pp. 25–53). Anı Publishing.
Özkan, U. B. (2020). The Effect of Students' Participation in Extracurricular Activities on Academic Achievement According to PISA-2015. . Inonu University Journal of the Faculty of Education, 21(1), 254-269. https://doi/10.17679/inuefd.504780
Petracovschi, S., Runcan, P., Neniu, R. & Clitan, G. (2012). The social integration of children with weight issues using the curricular and extracurricular physical education activities. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 46, 2872-2876. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.05.580.
Pros, R.C., Muntada, M.C., Busquets, C.G., Martin, M.B., & Saez, T.D. (2015). Night-rest patterns, extracurricular sports activities and academic achievement in primary education students. Revista De Psicologia Del Deporte, 24(1), 53-59.
Saraçlı, S. (2011). An application on comparison the extracting methods in factor analysis. Düzce University Journal of Health Sciences. 1(3), 22-26.
Saydam, M., & Çangal, Ö. (2018). The effect of extra-curricular activities with active participation on the student motivation in teaching turkish to the foreigners. Journal of Theoretical Educational Science, 11(2), 342-358. http://dx.doi.org/10.30831/akukeg.384971
Sezen, G. (2007). Providing Extracurricular Activities for Students from Low Socioeconomic Backgrounds (Intel Student Program – The Case of Istanbul). (Publication No. 227949). [Master’s Thesis, Beykent University]. Council of Higher Education (YÖK) National Thesis Center.
Soylu, Ü. İ., Karamustafaoğlu, S., & Karamustafaoğlu, O. (2024). O Self-efficacy perception scale for developing and using materials in out-of-school learning environments. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 25(2), 922-944. https://doi.org/10.17679/inuefd.1456156
Stearns, E., & Glennie, E. J. (2010). Opportunities to participate: Extracurricular activities’ distribution across and academic correlates in high schools. Social Science Research, 39(2), 296-309. https://doi.org/10.1016/j.ssresearch.2009.08.001
Şeker, H. (2020). Elementary and middle school students’ school attitudes and extracurricular activities. Journal of Elementary Education, 13(3), 347-364. https://doi.org/10.18690/rei.13.3.347- 364.2020
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics. Pearson.
Uysal, F. (2022). Extracurricular activities from the perspective of prospective teachers. The Mehmet Akif Ersoy University Journal of The Institute of Educational Sciences, 10(13), 88-109.
Uysal, F., & Kısa, N. (2021). Examination of primary school web pages in the context of extra curriculum activities during the Covid -19 pandemic: Case of Burdur. Kocaeli University Journal of Education, 4(2), 398-415. https://doi.org/10.33400/kuje.913535
Uysal, F., & Özkan Elgün, İ. (2020). Which extracurricular activity am I involved In? 3rd International New York Conference on Evolving Trends in Interdisciplinary Research & Practices, 13-15 Kasım 2020, Manhattan, New York City.
Uzun, F., & Bolat, Y. (2023). The impact of extracurricular activities on student development. Harran Educational Journal, 8 (1), 14-35. https://doi.org/10.22596/hej.1244118
Tashakkori, A., & Teddlie, C. (Eds.). (2010). Sage handbook of mixed methods in social & behavioral research. USA: Sage Publication.
Tavşancıl, E., & Aslan, A. E. (2001). Content analysis for verbal, written, and other materials with application examples. Epsilon.
Yıldız, E. (2022). Evaluation of Preschool Teachers' Use of Out-of-School Learning Environments. Journal of Bayburt Education Faculty, 17(33), 94-127. https://doi.org/10.35675/befdergi.826566
Yılmaz A., & Güven Ö. (2015). Parents attitude scales toward extracurricular sport activities. Niğde University Journal of Physical Education And Sport Sciences, 9(2), 244-258.
Yılmaz A., & Güven Ö. (2018). Examination of the psychometric properties of the student attitude scale towards extracurricular sport activities (SASESA). International Journal of Human Sciences, 15(4), 1979-1992.
Yong, A.G., & Pearce, S. (2013). A beginner’s guide to factor analysis: Focusing on exploratory factor analysis. Tutorials in Quantitative Methods for Psychology, 9(2), 79-94. https://doi.org/10.20982/tqmp.09.2.p079

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Out-of-School Learning

Journal Section

Research Article

Authors

Gürbüz Ocak
0000-0001-8568-0364
Türkiye

Süleyman Turan
0009-0008-8107-1578
Türkiye

Akın Karakuyu ^*
0000-0001-7370-5464
Türkiye

Publication Date

December 30, 2025

Submission Date

February 6, 2025

Acceptance Date

October 30, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 26 Number: 3

DOI

https://doi.org/10.17679/inuefd.1634314

IZ

https://izlik.org/JA23CF66MS

APA

Ocak, G., Turan, S., & Karakuyu, A. (2025). Öğretmenlerin Program Dışı Etkinlikleri Kullanma Öz-yeterlilikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 26(3), 1550-1585. https://doi.org/10.17679/inuefd.1634314

AMA

1.Ocak G, Turan S, Karakuyu A. Öğretmenlerin Program Dışı Etkinlikleri Kullanma Öz-yeterlilikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi. INUJFE. 2025;26(3):1550-1585. doi:10.17679/inuefd.1634314

Chicago

Ocak, Gürbüz, Süleyman Turan, and Akın Karakuyu. 2025. “Öğretmenlerin Program Dışı Etkinlikleri Kullanma Öz-Yeterlilikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 26 (3): 1550-85. https://doi.org/10.17679/inuefd.1634314.

EndNote

Ocak G, Turan S, Karakuyu A (December 1, 2025) Öğretmenlerin Program Dışı Etkinlikleri Kullanma Öz-yeterlilikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi. İnönü University Journal of the Faculty of Education 26 3 1550–1585.

IEEE

[1]G. Ocak, S. Turan, and A. Karakuyu, “Öğretmenlerin Program Dışı Etkinlikleri Kullanma Öz-yeterlilikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi”, INUJFE, vol. 26, no. 3, pp. 1550–1585, Dec. 2025, doi: 10.17679/inuefd.1634314.

ISNAD

Ocak, Gürbüz - Turan, Süleyman - Karakuyu, Akın. “Öğretmenlerin Program Dışı Etkinlikleri Kullanma Öz-Yeterlilikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi”. İnönü University Journal of the Faculty of Education 26/3 (December 1, 2025): 1550-1585. https://doi.org/10.17679/inuefd.1634314.

JAMA

1.Ocak G, Turan S, Karakuyu A. Öğretmenlerin Program Dışı Etkinlikleri Kullanma Öz-yeterlilikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi. INUJFE. 2025;26:1550–1585.

MLA

Ocak, Gürbüz, et al. “Öğretmenlerin Program Dışı Etkinlikleri Kullanma Öz-Yeterlilikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi”. İnönü University Journal of the Faculty of Education, vol. 26, no. 3, Dec. 2025, pp. 1550-85, doi:10.17679/inuefd.1634314.

Vancouver

1.Gürbüz Ocak, Süleyman Turan, Akın Karakuyu. Öğretmenlerin Program Dışı Etkinlikleri Kullanma Öz-yeterlilikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi. INUJFE. 2025 Dec. 1;26(3):1550-85. doi:10.17679/inuefd.1634314

Öğretmenlerin Program Dışı Etkinlikleri Kullanma Öz-yeterlilikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlerin Program Dışı Etkinlikleri Kullanma Öz-yeterlilikleri Ölçeğinin Geliştirilmesi

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite