Okul Öncesi Öğretmenlerinin Matematik Eğitimi İhtiyaçlarının ve Etkinlikleri Planlama-Uygulama-Değerlendirme Durumlarının Belirlenmesi

Öz

Araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin matematik eğitimi ihtiyaçlarının ve etkinlikleri planlama-uygulama-değerlendirme durumlarının belirlenmesidir. Araştırmanın modeli nitel araştırma yöntemleri içerisinde yer alan durum çalışması olarak belirlenmiştir. Araştırma 2023-2024 eğitim öğretim yılında 61 okul öncesi öğretmeni ile gerçekleşmiştir. Araştırma sonucunda okul öncesi öğretmenleri matematiğe yönelik hizmet içi eğitime ihtiyaç duyduklarını belirtmişlerdir. Okul öncesi öğretmenlerinin matematik etkinliklerini diğer disiplinler ile bütünleştirme, etkinlik türleri ve matematik etkinliğini uygulama konularında desteğe ihtiyaçları olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin matematik etkinliklerini uygulamaya yönelik materyal yetersizliği, fiziki koşulların elverişsizliği ve sınıf mevcudunun kalabalık olması gibi engellerinin olduğu bulunmuştur. Öte yandan öğretmenler matematik etkinliklerine ilişkin bilgi, planlama, uygulama ve değerlendirme düzeylerinin iyi olduğunu belirtmişlerdir. Öğretmenler planlamada çocuğun gelişimini, öğretim materyalleri ve içeriği, öğretim materyali ve sürecini, çevresel ve bağlamsal durumu; uygulamada çocuğun gelişimi, etkinliğin dikkat ve çekici olmasını, öğretim yöntemi ve uygulama sürecini, materyal kullanımı ve içeriğini, çevresel ve bağlamsal durumu; değerlendirmede çocuğu, öğretim materyali ve içeriği, değerlendirme ve geri bildirimi, öğretim süreci ve uygulamayı dikkate aldıklarını ifade etmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• Okul öncesi öğretmeni
• matematik etkinliği
• ihtiyaç
• planlama
• uygulama
• değerlendirme

The Identification of Preschool Teachers' Needs in Mathematics Education and Their Practices in Planning, Implementing, and Evaluating Activities

Öz

The aim of the study is to determine the mathematics education needs of preschool teachers and their planning-implementation-evaluation of activities. The research was designed as a case study, which is one of the qualitative research methods. It was conducted with 61 preschool teachers in the 2023-2024 academic year. As a result of the research, preschool teachers stated that they needed in-service training in mathematics. They had needs in integrating mathematics activities with other disciplines, types of activities, and implementing mathematics activities. Preschool teachers had obstacles such as insufficient materials, unfavorable physical conditions, and overcrowded class sizes. It was revealed that their knowledge, planning, implementation and evaluation levels of mathematics activities were good. In the planning stage, preschool teachers take into account the child's development, instructional materials and content, the teaching process, and the environmental and contextual factors. During implementation, they consider the child's development, attention and attractiveness of the activity, teaching method and implementation process, material use and content, environmental and contextual situation. In the evaluation stage, they take into consideration the child, instructional materials and content, assessment and feedback, and the teaching process and its implementation.

Anahtar Kelimeler

• Preschool teacher
• mathematics activity
• need
• planning
• implementation
• evaluation

Kaynakça

1. Akıncı-Coşkun, A. (2019). Matematik etkinliklerini planlama, uygulama ve değerlendirme. Durmaz, B. (Ed). Erken Çocuklukta Matematik Eğitim içinde (1. Baskı, s. 279-292). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
2. Akman, B. (2002). Okul öncesi dönemde matematik. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 244-248.
3. Aktaş- Arnas, Y. (2019). Okul öncesi dönemde matematik eğitimi. (5.baskı). Ankara: Vize Yayıncılık.
4. Bağcı, B. ve İvrendi, A. (2016). Türkiye’de okul öncesi dönem matematik becerileri ve eğitimi araştırmaları: Sentez çalışması. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi (EFMED), 10(2), 391-425. https://doi. org/10.17522/balikesirnef.278430
5. Baki, A. ve Hacısalihoğlu-Karadeniz, M. (2013). Okul öncesi eğitim programının matematik uygulama sürecinden yansımalar. Kastamonu Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(2), 619-636.
6. Bilginer, G. ve Özel, Ö. (2019). Matematiğin tanımı, önemi ve matematik eğitiminde ilke ve standartlar. Durmaz, B. (Ed). Erken çocuklukta matematik eğitimi içinde (1. Baskı, s. 1-19) Ankara: Pegem Akademi.
7. Boz, M. (2020). Erken çocukluk döneminde matematiği öğrenme. Uludağ, G. (Ed). Erken çocukluk döneminde matematik eğitimi içinde (2. Baskı, s. 153-170) Ankara: Nobel Yayıncılık.
8. Buldu, M. (2021). Eken çocuklukta matematik eğitiminde değerlendirme. Akman, B. (Ed). Erken çocuklukta matematik eğitimi içinde (10. Baskı, s. 201-221). Ankara: Pegem Akademi.

9. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri (23.Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
10. Can, S. ve Akduman, G. G. (2022). Okul öncesi öğretmenlerinin matematik etkinliklerine yönelik görüşlerinin incelenmesi. Turkish Studies Educational Sciences, 17(2), 233-252.
11. Clarke, B., Doabler, C. T., Kosty, D., Kurtz Nelson, E., Smolkowski, K., Fien, H., & Turtura, J. (2017). Testing the Efficacy of a Kindergarten Mathematics Intervention by Small Group Size. AERA Open, 3(2). https://doi.org/10.1177/2332858417706899 (Original work published 2017)
12. Clements, D.H., & Sarama, J. (2021). The learning and teaching early math. 3th edition. New York: Routledge.
13. Creswell J.W. (2008). Educational research: Planning, conducting and evaluating qualitative and quantitative approaches. Prentice Merrill Hall.
14. Dağlıoğlu, E. (2020). Matematik ve matematiksel düşünme. Dağlıoğlu, E. (Ed). Erken çocukluk döneminde matematik eğitimi içinde (1. Baskı s. 1-16) içinde. Ankara: Anı Yayıncılık.
15. Doğan, M., Albayrak M. ve Tutkun M. (2025). Okul öncesi matematik eğitimi: Öğretmen görüşleri ve ihtiyaçları üzerine bir analiz. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 597-618.
16. Erdoğan, S. ve Baran, G. (2003). Erken çocukluk döneminde matematik. Eğitim ve Bilimi, 28 (130), 32-40.
17. Güven, Y., & Çolak, F. G. (2019). Difficulties of early childhood education teachers' in mathematics activities. Acta Didactica Napocensia, 12(1), 89-106. https://doi.org/10.24193/adn.12.1.6
18. Gök, M.Y. (2023). Okul öncesi öğretmenlerini manipülatiflere ilişkin deneyim ve görüşlerinin incelenmesi. International Journal of Education Studies in Mathematic, 10(1), 1-25.
19. Haylock, D. ve Cockburn, A. (2014). Küçük çocuklar için matematiği anlama. Zuhal Yılmaz (Çev. Ed.) Ankara: Nobel Akademi.
20. Henniger, M. L. (1987). Learning mathematics and science through play. Childhood Education, 63(3), 167-171.
21. Kaçan, M. O., & Halmatov, M. (2017). Türkiye’de uygulanan okul öncesi eğitim programında matematik: planlama ve uygulama. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(42), 149-161.
22. Koç, D. (2017). Okul öncesi dönemde matematik eğitimi: Öğretmenlerin görüşleri ve uygulamaları üzerine bir durum çalışması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
23. Kurtulmuş, Z. & Şamlı, H.Ö. (2023). Assessment of mathematics activity plans of preschool teachers. e-Kafkas Journal of Educational Research, 10, 37-51. doi:10.30900/kafkasegt.1214458
24. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). An expanded sourcebook qualitative data analysis. SAGE Publications.
25. National Council of Teachers of Mathematics. (2000). Principles and standards for school mathematics. Reston, VA: Author.
26. Nures, T., & Brgant, P. (2008). Çocuklar ve matematik: Matematik öğretiminde yeni adımlar, (S. Koçak, Çev.). İstanbul: Doruk.
27. Orçan-Kaçan, M. ve Karayol, S. (2017). Okul öncesi öğretmenlerinin matematik eğitimi için ayırdıkları süre ve matematik eğitimine ilişkin görüşleri. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(12),172- 186.
28. Özaltun-Çelik, A. (2019). Matematik kavramlarını ve bilimsel düşünme becerilerini öğretme teknik ve yöntemleri. Durmaz, B. (Ed). Erken çocuklukta matematik eğitimi içinde (1. Baskı s.21-38). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
29. Özbilen, Y. (2023). Okul öncesi dönem çocuklarının erken matematik becerileri kazanımında harekete dayalı etkinliklerin etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin, Türkiye.
30. Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (3. Baskı). (Çev. Ed. M. Bütün ve S. B. Demir). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
31. Pekince, P., ve Avcı, N. (2016). Okul öncesi öğretmenlerinin erken çocukluk matematiği ile ilgili uygulamaları: Etkinlik planlarına nitel bir bakış. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(5), 2391-2408.
32. Sarama, J., & Clements, D. H. (2009). Early childhood mathematics education research: Learning trajectories for young children. Routledge.
33. Senemoğlu, N. (2020). Gelişim. Senemoğlu, N. (Ed), Gelişim, öğrenme ve öğretim kuramdan uygulamaya içinde (27. Baskı, s. 2-15). Ankara: Anı Yayıncılık.
34. Tarım, K. ve Bulut, M. (2006). Okul öncesi öğretmenlerinin matematik ve matematik öğretimine ilişkin algı ve tutumları. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(32), 152-164.
35. Uşun, S., ve Cömert, D. (2003). Okul öncesi öğretmenlerinin hizmet içi eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23 (2), 125-138.
36. Uyanık, Ö. ve Kandır, A. (2010). Okul öncesi dönemde erken akademik beceriler. Kuramsal Eğitim Bilim Dergisi, 3(2), 118-134.
37. Yazlık, D. Ö. ve Öngören, S. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin matematik etkinliklerine ilişkin görüşlerinin ve sınıf içi uygulamalarının incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 1264-1283.
38. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11.Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.