Türkiye Üniversitelerinin Jeomorfoloji Alanındaki Lisansüstü Tezlerinin Bibliyometrik Analizi

Bu çalışmada, Türkiye üniversitelerinin jeomorfoloji alanındaki lisansüstü tezlerinin bibliyometrik analizinin yapılması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında ilk tez kaydından 2025 yılına kadar olan lisansüstü tezler farklı değişkenler açısından incelenmiş ve analiz edilmiştir. Ayrıca, jeomorfoloji alanındaki lisansüstü tezlerinin çalışma alanları, Web tabanlı Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) olarak tanımlanan Web CBS ortamında internet üzerinden paylaşılmıştır. Böylece araştırmacıların Türkiye’de çalışılmış veya çalışılmamış tez alanlarını düzgün bir şekilde görmeleri sağlanarak, daha fazla istifade etmeleri hedeflenmiştir. Çalışma verileri, tez veri tabanı (YÖKTEZ), kütüphane katalogları, tez arşivleri, disiplin kökenine göre ilgili akademisyenlerin bibliyografik kayıtları, kurum tarihi çalışmaları ve fiziki coğrafya doktoralı ilgili öğretim üyelerinin AVESİS özgeçmiş dosyaları gibi çoklu kaynaklardan derlenmiştir. Araştırma kapsamında Türkiye’deki jeomorfoloji birikimini tüm alt disiplinleriyle yansıtmak amacıyla arama terimleri geniş tutulmuştur. Ancak disipliner odak noktasını korumak ve ilgili terimlerin diğer bilim dallarındaki kullanımlarını ayıklamak için “Konu” filtresi “Coğrafya” olarak seçilmiştir. Çalışma periyodu, 1944-2025 yılları arasında hazırlanmış tüm lisansüstü tezleri kapsayacak şekilde sınırlandırılmıştır. Elde edilen bütün tezler manuel kontrolden geçirilip, düzeltildikten sonra elektronik veri tabanına aktarılıp, değerlendirmeye alınmıştır. Çalışma verileri, tarama modeli ve içerik analizi yaklaşımı kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu çalışma, Türkiye üniversitelerinde jeomorfoloji alanında hazırlanmış toplam 624 lisansüstü tezin bibliyometrik analizini sunarak, disiplinin 81 yıllık gelişimi kapsamlı bir şekilde ortaya konulmuştur. Araştırma sonuçları, jeomorfoloji literatürünün zamansal süreçte istikrarlı bir artış eğilimi sergilediğini ve gelişimsel özelliklerine göre dört temel karakteristik döneme ayrıldığını göstermiştir. Alanın mevcut akademik birikimini ve gelecek potansiyelini çözümleyen bu çalışma; lisansüstü eğitim politikalarının planlanması, akademik üretimin değerlendirilmesi ve disiplinin bilimsel projeksiyonunun belirlenmesi açısından kritik bir referans kaynağı niteliğindedir.

This study aims to conduct a bibliometric analysis of postgraduate theses in the field of geomorphology at Türkiye Universities. Within the scope of the study, postgraduate theses from the first thesis registration until 2025 were examined and analyzed in terms of different variables. Additionally, the research areas of postgraduate theses in the field of geomorphology have been shared online in a Web GIS environment, defined as Web-based geographic information systems (GIS). Thus, this study aims to enable researchers to see the areas of thesis that have been studied or not studied in Türkiye in a collective manner and to benefit more. The study data was compiled from multiple sources, including thesis databases (YOKTEZ), library catalogs, thesis archives, bibliographic records of relevant academics by discipline, institutional history studies, and AVESIS CV files of faculty members with doctorates in physical geography. Within the scope of the research, search terms were broadened to reflect the entire geomorphology accumulation in Türkiye with all its sub-disciplines. However, to maintain the disciplinary focus and filter out the use of relevant terms in other scientific fields, the “Subject” filter was selected as “Geography.” The study period was limited to include all postgraduate theses from the first record found to the end of 2025. All theses obtained were manually checked, corrected, transferred to an electronic database, and evaluated. The study data were evaluated using a scanning model and content analysis approach. This study presents a bibliometric analysis of a total of 624 postgraduate theses in the field of geomorphology in Türkiye universities, providing a comprehensive overview of the 81-year development of the discipline. The results show that the geomorphology literature exhibits a steady upward trend in the temporal process and is divided into four main characteristic periods according to its developmental features. This study, which analyzes the current academic accumulation and future potential of the field, is a critical reference source for planning postgraduate education policies, evaluating academic production and determining the scientific projection of the discipline.