Sınıf Öğretmeni Adaylarının Hayat Bilgisi Öğretimi Dersinde Ortaya Koydukları Örnek Olay, Drama ve Empati Temelli Etkinliklerin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada sınıf öğretmeni adaylarının hayat bilgisi öğretimi dersinde tasarladıkları örnek olay, drama ve empati temelli etkinliklerin genel özelliklerinin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 2021-2022 eğitim öğretim döneminde “İstanbul’da bir devlet üniversitesinde Sınıf Eğitimi Anabilim Dalı’nda 3. Sınıfta öğrenim görmekte olan toplam 40 sınıf öğretmeni adayı” oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Veriler “doküman incelemesi” yoluyla toplanmış ve veriler içerik analizi” yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre sınıf öğretmeni adayları en çok ilkokul 3. sınıf düzeyinde ve “Sağlıklı Hayat” ünitesine yönelik etkinlikler tasarlamışlardır. Sınıf öğretmeni adaylarının hazırladıkları örnek olay etkinliklerinde “düşünsel” sorulara ağırlık verdikleri, “ahlaki ve empatik” içerikli soruların görece daha az olduğu görülmüştür. Tasarlanan drama etkinliklerinin ise drama aşamalarına uygun şekilde hazırlandığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, değerlendirme aşaması etkinliklerinde “düşünsel ve duyuşsal” etkinliklere daha az yer verildiği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar ışığında, sınıf öğretmeni adaylarının lisans eğitimi boyunca örnek olay, empati ve drama etkinliklerinin niteliklerinin artırılmasına ilişkin eğitimlerle desteklenmeleri önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Hayat bilgisi
• örnek olay yöntemi
• empati
• drama
• sınıf öğretmeni adayları

Investigation of Case Studies, Drama, and Empathy-Based Activities Presented by Primary Pre-Service Teachers in the Life Studies Teaching Lesson

Öz

In this research, it was aimed to analyze the general characteristics of case studies, drama and empathybased activities designed by classroom teacher candidates in the life sciences teaching course. The sample of the research consists of "a total of 40 pre-service teachers studying in the 3rd grade in the Department of Primary Education at a state university in Istanbul" in the 2021-2022 academic year. A case study, one of the qualitative research designs, was used in the research. The data was collected through "document review" and analyzed using the "content analysis" method. According to the results of the research, classroom teacher candidates mostly designed activities at the 3rd grade level of primary school and for the "Healthy Life" unit. It was observed that classroom teacher candidates focused on "intellectual" questions in the case study activities they prepared, and there were relatively fewer questions with "moral and empathetic" content. It was determined that the designed drama activities were prepared in accordance with the drama stages. However, it was determined that "intellectual and affective" activities were given less place in the evaluation phase activities. In light of these results, it is recommended that pre-service teachers be supported with training on increasing the qualities of case studies, empathy and drama activities throughout their undergraduate education.

Anahtar Kelimeler

• Hayat bilgisi
• örnek olay yöntemi
• empati
• drama
• sınıf öğretmeni adayları

Kaynakça

1. Adıgüzel, H. Ö., & Timuçin, E. (2010). Bazı gelişim ve öğrenme kuramlarının öğretiminde yaratıcı dramanın öğrenci başarısına etkisi. Procedia-Sosyal ve Davranış Bilimleri, 9, 1741-1746. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.12.393
2. Adıgüzel, Ö. (2006). Yaratıcı drama kavramı, bileşenleri ve aşamaları. Yaratıcı Drama Dergisi, 1(1), 17-30.
3. Alacapınar, F. (2015). Örnek olay yöntemi ve eğitimde örnek olaylar. Anı Yayıncılık.
4. Bal, Ö., & Anılan, H. (2019). Hayat bilgisi dersi değer eğitiminde örnek olay yönteminin kullanılması: Bir eylem araştırması. Milli Eğitim, 48(1), 177-202.
5. Batdi, V., & Batdi, H. (2015). Effect of creative drama on academic achievement: A meta-analytic and thematic analysis. Educational Sciences: Theory and Practice, 15(6), 1459-1470.
6. Creswell, J. W. (2007). Five qualitative approaches to inquiry. Qualitative inquiry and research design: Choosing Among Five Approaches, 2, 53-80
7. Dilmaç, S., & Dilmaç, O. (2020). Görsel sanatlar dersinde yaratıcı drama yönteminin öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine etkisi. Yaratıcı Drama Dergisi, 15(1), 85-100. DOI: 10.21612/yader.2020.005
8. Doğanay, T. (2019). Hayat bilgisi derslerinde görsel öyküler araciliğiyla empatiyi geliştirmek: bir eylem araştirmasi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Universitesi.

9. Doğanay, T., Kabapınar, Y., & Esmer, E. (2022). Şanliurfa’nin köy ilkokulunda görsel öyküyle empati becerisini geliştirmek: Bir eylem araştırması. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 55(55), 62-86. https://doi.org/10.15285/maruaebd.927582
10. Göktürk, Ö., Çaliskan, M., & Öztürk, M. S. (2020). The effects of creative drama activities on developing English speaking skills. Journal of Inquiry-Based Activities, 10(1), 1-17.
11. Golich, V. L. (2000). The ABCs of case teaching. International Studies Perspectives, 1(1), 11-29.
12. Güler, M., & Kandemir, Ş. (2015). Öğretmenlerin drama yöntemine yönelik görüşleri ve öz yeterlik düzeyleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 111-130.
13. Heathcote, D. (1983). Learning, knowing, and languaging in drama: An interview with Dorothy Heathcote. Language Arts, 60(6), 695-701.
14. Herreid, C. F. (Ed.). (2007). Start with a story: The case study method of teaching college science. NSTA press.
15. Herreid, C. F. (2011). Case study teaching. New Directions for Teaching and Learning, 2011(128), 31-40. https://doi.org/10.1002/tl.466
16. İbrahimoğlu, Z. (2010). 6. sınıf sosyal bilgiler dersinde örnek olay kullanımının öğrencilerin akademik başarı derse karşı tutum ve eleştirel düşünme becerileri üzerine etkileri [Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
17. İbrahimoğlu, Z., & Öztürk, C. (2013). Sosyal bilgiler dersinden örnek olay yöntemi kullanımının öğrencilerin akademik başarı derse karşı tutum ve eleştirel düşünme becerileri üzerine etkileri. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(2), 523-548.
18. Kabapınar, Y. (2014). Kuramdan uygulamaya sosyal bilgiler öğretimi. Pegem Akademi.
19. Kabapinar, Y., & Özkan, Ö. (2012). Hayatın bilgisine ilişkin deneyimler, yaşamdaki boyutlardaki yaşamdakiderslerin kitaplarındaki durumlar ve özel bilgiler. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 35 (35), 137-156.
20. Kabapınar, Y., Tabak, E., & Yavuz, B. (2019). Öğrencilerde empati becerisini geliştirme temelli bir teknik olarak görsel öykü: örnek uygulamalar. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 58-80.
21. Kaf, Ö., & Yilmaz, O. U. (2017). Effects of creative drama method on students’ attitude towards social studies, academic achievement and retention in Turkey. European Journal of Educational Research, 6(3), 289- 298. https://doi.org/10.12973/eu-jer.6.3.289
22. Kahyaoğlu, H., Yavuzer, Y., & Aydede, M. N. (2010). Fen bilgisi dersinin öğretiminde yaratıcı drama yönteminin akademik başarıya etkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(3), 741-758.
23. Kalliopuska, M. (1992). Attitudes towards health, health behaviour, and personality factors among school students very high on empathy. Psychological reports, 70(3_suppl), 1119-1122. https://doi.org/10.2466%2Fpr0.1992.70.3c.1119
24. Kaplan, A., Özturk, M., & Ertör, E. (2013). The efficiency of computer-aided ınstruction and creative drama on academic achievement in teaching of integers to seventh grade students. Online Submission, 5(2), 49-56. https://doi.org/ 10.7813/2075-4124.2013/5-2/B.7
25. Karabulut, Ö., & Güven, E. G. (2022). Sosyal bilgiler dersinde yaratıcı drama yönteminin öğrencilerin eleştirel düşünme ve çevresel duyarlıklarına etkisi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(Özel Sayı), 295-322. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1068110
26. Karaosmanoğlu, G. (2020). Effects of creative drama method on students academic achievements in Ict lessons of sixth grades. Elementary Education Online, 16(2), 693-693. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.304727
27. Kılıçaslan, H., & Vural, S. (2018). The effects of creative drama teaching methods on academic success in architectural education. EURASIA Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 14(6), 2157-2167. https://doi.org/10.29333/ejmste/86613
28. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
29. Nakaş, R. (2020). Okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin drama alanındaki yeterliliklerinin belirlenmesi (Altındağ ilçesi örneği) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
30. Özek, M. B. (2016). The Effect of creative drama on student achievement in the course of information technologies. Journal of Education and Training Studies, 4(6), 51-57. https://doi.org/10.11114/jets.v4i6.1370
31. Özkan, Ö. (2010). Örnek olay yönteminin hayat bilgisi dersi öğrenme ortamlarında kullanımının etkililiği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
32. Öztürk, T., & Sarı, D. (2018). Sosyal bilgilerde yaratıcı drama kullanımının öğrencilerin başarılarına, tutumlarına ve öğretimin kalıcılığına etkisi. Journal of Theoretical Educational Science/Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 11(3), 586-605.
33. Pehlivanlar, E. (2005). İlköğretim 6. sınıf “canlının iç yapısına yolculuk” ünitesi’nde örnek olay yönteminin başarıya, hatırlamaya ve bilişüstü Becerilerinin gelişimine etkisi ([Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
34. Sönmez, V. (2005). Hayat ve sosyal eğitim öğretimi kılavuzu. Ankara: Anı Yayıncılık.
35. Taşkın-Can, B. (2013). Fen öğretiminde yaratıcı drama kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına ve bilimsel süreç becerilerine etkisi. İlköğretim Online, 12(1), 120-131.
36. Timothy, J., & Apata, F. S. (2014). Effects of creative drama-based ınstruction on basic science achievement andscientific attitudes in Lagos state. ATBU Journal of Science, Technology and Education, 2(2), 59-65. Ulubey, Ö. (2018). The effect of creative drama as a method on skills: A meta-analysis study. Journal of Education and Training Studies, 6(4), 63-78.
37. Üstündağ, T. (2009). Yaratıcı drama öğretmenimin günlüğü. Pegem Akademi.
38. Ütkür, N. (2018). Öğretmen adaylarının hayat bilgisi derslerinde empatiye yönelik görüşleri ve etkinlik önerileri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (46), 386-408. https://doi.org/10.21764/maeuefd.303910
39. Ütkür, N., & Açıkalın, M. (2018). Yaratıcı drama yönteminin hayat bilgisi dersinde kullanılmasının öğrencilerin başarılarına etkisinin ve öğrenci görüşlerinin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 253-269. https://doi.org/10.17860/mersinefd.341967
40. Ütkür, N., Kabapınar, Y., & Önder, A. (2016). Örnek olay yönteminin hayat bilgisi derslerinde kullanımına yönelik bir eylem araştırması. HAYEF Eğitim Dergisi, 13 (2), 41-58.
41. Ütkür, N., Kabapınar, Y., & Önder, A. (2018). Sınıf öğretmenleri hayat bilgisi derslerinde örnek olay yaziyor: Bir öğretmen eğitimi süreci. Kalem Uluslararası Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi 8(2), 459-492. http://dx.doi.org/10.23863/kalem.2018.98
42. Uzunkol, E., & Yel, S. (2016). Hayat bilgisi dersinde uygulanan değer eğitimi programının özsaygı, sosyal problem çözme becerisi ve empati üzerine etkisi. Eğitim ve Bilim, 41(183), 267-292. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2016.5550
43. Ward, W. (1960). Drama with and for Children (No. 30). US Department of Health, Education, and Welfare, Office of Education. Retrieved from, https://eric.ed.gov/?id=ED543972
44. Yılmaz, K. (2019). Hayat Bilgisi öğrenme ortamlarına sosyal empati yaklaşımını eklemlemek: bir eylem araştırması [Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
45. Yılmaz, S., & Ceylan, T. (2020). Sosyal bilgiler derslerinde drama yöntemiyle öğretimin sosyal beceri, empatik beceri ve akademik başarıya etkisi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(30), 385-412.
46. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık,
47. Yüksel, A. (2004). Empati eğitim programının ilköğretim öğrencilerinin empatik becerilerine etkisi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(2), 341-554.