Aşırı Niteliklilik ve İşgören Performansı Arasındaki İlişkide Psikolojik Sağlamlığın Aracı Rolü

Hasan Hüseyin Uzunbacak; Şerife Karagöz

doi:10.54558/jiss.1329548

Aşırı Niteliklilik ve İşgören Performansı Arasındaki İlişkide Psikolojik Sağlamlığın Aracı Rolü

Öz

Amaç: Çalışmanın temel amacı, aşırı nitelikli çalışanların performanslarının artırılmasının nasıl sağlanacağını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda psikolojik sağlamlığın aşırı niteliklilik algısı olan çalışanların performanslarının artması yönünde aracılık rolünü test eden bir model geliştirilmiştir. Yöntem: Araştırma örneklemini 331 kamu ve özel sektör çalışanı oluşturmaktadır. Nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veriler anket tekniği kullanılarak elektronik ortamda (Google form aracılığıyla) evrene ulaştırılmıştır. Kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Mevcut araştırmanın tanımlayıcı (betimleyici) istatistiklerinin, normallik ve güvenirlik değerlerinin, değişkenler arasındaki ilişkilerinin (Pearson korelasyon) tespit edilmesinde SPSS 22.0 programından yararlanılmıştır. Araştırma modeli ve ölçüm araçlarının geçerliliklerini hesaplamak amacıyla AMOS 24.0 programı aracılığıyla yapısal eşitlik modeli (YEM) ve aracılık rolü (dolaylı etki) analizi gerçekleştirilmiştir. Aracılık etkisinin anlamlılığına yönelik ise Bootstrap (yeniden örnekleme) güven aralığı değerlerine bakılmıştır. Bulgular: Aşırı nitelikli çalışanların performanslarının artırılmasının nasıl sağlanacağını ortaya koymak amacıyla yapılan mevcut araştırmada aşırı nitelikliliğin psikolojik sağlamlığı ve işgören performansını pozitif ve anlamlı yönde etkisi olduğu, ardından psikolojik sağlamlığın işgören performansı üzerinde bir etkiye sahip olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Sonuç: Yapılan istatistik analizleri neticesinde, çalışanların aşırı niteliklilik algılarının işgören performansı üzerindeki etkisinde psikolojik sağlamlığın aracı rol üstlendiği saptanmıştır. Bu sonuç doğrultusunda örgütler için genellikle olumsuz bir durum olarak kabul edilen aşırı niteliklilik ve olumlu kabul edilen psikolojik sağlamlığın işgören performansı üzerindeki aşırı niteliklilikten kaynaklanabileceği düşünülen olumsuz etkiyi azaltabileceği düşünülmektedir. Ayrıca bu sonuç aşırı nitelikliliğin olumsuz sonuçlarının önlenebilir olduğunu göstermektedir. Özgünlük: Aşırı nitelikliliğin işgören performansını etkileceği ve bu etkinin psikolojik sağlamlık aracılığıyla daha farklı bir yol üzerinden işleyeceği düşünülmektedir. Mevcut araştırma, değişkenler arası bu etkileşimleri ortaya koyma amacından beslenmektedir. Bu nedenle araştırmanın özgün olduğu düşünülmektedir. Bu bağlamda Türkçe yazında aşırı niteliklilik ve işgören performansı arasındaki durumsal etkilerin araştırılmasının önem arz edeceği kanaatine varılmıştır. Ayrıca Türkçe yazında daha önce üç değişkeni (aşırı niteliklilik, psikolojik sağlamlık ve işgören performansı) birlikte inceleyen çalışmaya rastlanılmadığı için, bu çalışmanın yazın açısından özgünlük gösterebileceği ve yazına katkı sunabileceği öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Acaray, A. (2019). Algılanan aşırı nitelikliliğin iş tatmini ve işten ayrılma niyeti üzerine etkisi: Örgüt temelli özsaygının düzenleyici rolü, Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(2), 447-468. doi: https://doi.org/10.17218/hititsosbil.589092
Akar, A. (2018). Psikolojik sağlamlık programının ergenlerin psikolojik sağlamlık düzeyine etkisi (Doktora tezi). Maltepe Üniversitesi, İstanbul.
Akın, A. ve Ulukök, E. (2016). Fazla nitelikliliğin bireysel ve örgütsel sonuçlarının incelenmesine yönelik kavramsal bir değerlendirme. İşletme Araştırmaları Dergisi, 8(4), 71-86. doi: https://10.0.80.11/isarder.2016.207
Alfes, K. (2013). Perceived overqualification and performance: The role of the peer group. zeitschrift für personal forschung. rainer hampp verlag. Mering, 27(4), 314-330. doi: https://doi.org/10.1688/1862-0000_ZfP_2013_04_Alfes
Aslam, S., Shahid, M. N. ve Sattar, A. (2022). Perceived overqualification as a determinant of proactive behavior and career success: The need for achievement as a moderator. Journal of Entrepreneurship, Management, and Innovation, 4(1), 167-187. doi: https://doi.org/10.52633/jemi.v4i1.152
Athota, V. S., Budhwar, P. ve Malik, A. (2020). Influence of personality traits and moral values on employee well‐being, resilience and performance: A cross‐national study. Applied Psychology, 69(3), 653-685. doi: https://doi.org/10.1111/apps.12198
Belhadi, A., Mani, V., Kamble, S. S., Khan, S. A. R. ve Verma, S. (2021). Artificial intelligence-driven innovation for enhancing supply chain resilience and performance under the effect of supply chain dynamism: An empirical investigation. Annals of Operations Research, 1-26. doi: https://doi.org/10.1007/s10479-021-03956-x
Brkich, M., Jeffs, D. ve Carless, S. A. (2002). A global self-report measure of person-job fit. European Journal of Psychological Assessment, 18(1), 43-51. doi: https://10.0.4.3//1015-5759.18.1.43

Bickes, D. M., Yılmaz, C., Samur, A. ve Demirtaş, Ö. (2020). The relationship between perceived overqualification and counterproductive work behaviors: Moderating role of perceived distributive justice. International Journal of Social Science Studies, 8(1), 46-59.
Bilgin, N. (1995). Sosyal psikolojide yöntem ve pratik çalışmalar. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
Bingöl, D. (2013). İnsan kaynakları yönetimi. İstanbul: Beta Yayınları.
Brayfield, A. H. ve Rothe, H. F. (1951). An index of job satisfaction. Journal of Applied Psychology, 35(5), 307-311. doi: https://doi.org/10.1037/h0055617
Büchel, F. (2002). The effects of overeducation on productivity in Germany the firms viewpoint. Economics of Education Review, 21, 263-275. doi: https://doi.org/10.1016/S0272-7757(01)00020-6
Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Ankara: Pegem Yayınları.
Campbell, J. P. (1990). Modeling the performance prediction problem in industrial and organizational psychology. In M. D. Dunnette & L. M. Hough (Eds.). Handbook of industrial and organizational psychology (pp. 687-732). Consulting Psychologists Press.
Chen, C., Liu, X. (2022). Stop high-flyers from flying away: Interaction effect of perceived overqualification and leader humility on turnover intention. Current Psycholog. https://doi.org/10.1007/s12144-022-03673-z
Chong, S., Van Dyne, L., Kim, Y. J. ve Oh, J. K. (2021). Drive and direction: Empathy with intended targets moderates the proactive personality-job performance relationship via work engagement. Applied Psychology, 70(2), 575-605. doi: https://doi.org/10.1111/apps.12240
Cooke, F. L., Cooper, B., Bartram, T., Wang, J. ve Mei, H. (2019). Mapping the relationships between high-performance work systems, employee resilience and engagement: A study of the banking ındustry in china. The International Journal of Human Resource Management, 30(8), 1239-1260. doi: https://doi.org/10.1080/09585192.2015.1137618
Çetin, F. ve Basım, H. N. (2011). Psikolojik dayanıklılığın iş tatmini ve örgütsel bağlılık tutumlarındaki rolü. İş, Güç: The Journal of Industrial Relations Human Resources, 13(3). Erişim adresi: https://10.0.15.186/1303-2860.2011.0184.x
Çetin, F. ve Basım, H. N. (2012). Örgütsel psikolojik sermaye: Bir ölçek uyarlama çalışması. Amme İdaresi Dergisi, 45(1), 121-137. Erişim adresi: http://www.baskent.edu.tr/~nbasim/files/orgutsel_psikolojik_sermaye_bir_olcek_uyarlama_calismasi.pdf
Çöl, G. (2008). Algılanan güçlendirmenin işgören performansı üzerine etkileri. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 9(1), 35-46. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/doujournal/issue/66658/1042932
Çubuk, D., İşbilen, E., Eryiğit, N. (2014). Psikolojik güçlenmenin psikolojik sermaye aracılığıyla çalışanların rol ve rol ötesi. performansına etkisinde kişi-iş ve kişi-örgüt uyumunun şartlı değişken rolü. 2. Örgütsel Davranış Kongresi, Bildiriler Kitabı, Melikşah Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 169-179.
Davidescu, A. A., Apostu, S. A., Paul, A. ve Casuneanu, I. (2020). Work flexibility, job satisfaction, and job performance among romanian employees implications for sustainable human resource management. Sustainability, 12(15), 6086. doi:10.3390/su12156086
De Terte, I., Stephens, C. ve Huddleston, L. (2014). The development of a three part model of psychological resilience. Stress and Health, 30(5), 416-424. doi: 10.1002/smi.2625
Di Trani, M., Mariani, R., Ferri, R. ve De Berardinis, M. G. (2021). From resilience to burnout in healthcare workers during the Covıd-19 emergency: The role of the ability to tolerate uncertainty. Frontiers in Psychology, 12, 987. doi: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.646435
Doğan, T. (2015). Kısa psikolojik sağlamlık ölçeği’nin türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happines & Well-Being, 3(1), 93-102. Erişim adresi: https://tr-scales.arabpsychology.com/kisa-psikolojik-saglamlik-olcegi/
Doğan. A. ve Varoğlu, A. (2019). Eşitlik Kuramı. S. Yürür (Ed.), Örgütsel Davranış Kuramları içinde (23-45), İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
Erdogan, B. ve Bauer, T. N. (2021). Overqualification at work: A review and synthesis of the literature. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 8(1), 259-283. doi: https://10.1146/annurev-orgpsych-012420-055831
Erdogan, B., Bauer, T. N., Peiró, J. M. ve Truxillo, D. M. (2011). Overqualified employees: Making the best of a potentially bad situation for individuals and organizations. Industrial and Organizational Psychology, 4(2), 215-232. doi: https://doi.org/10.1111/j.1754-9434.2011.01330.x
Erhan, T. (2021). Covıd-19 pandemi döneminde öz disiplin ve psikolojik sağlamlığın iş performansına etkisi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30(3), 126-141. doi: https://doi.org/10.35379/cusosbil.1015395
Fabel, O. ve Pascalau, R. (2013). Recruitment of seemingly overeducated personnel: Insider-outsider effects on fair employee selection. Practices International Journal of the Economics of Business, 20(1), 57-82. doi: https://doi.org/10.1080/13571516.2012.715271
Feldman, D. C. (1996). The nature, antecedents and consequences of underemployment. Journal of Management, 22, 385–407. doi: https://doi.org/brr6kq
Fergus, S. ve Zimmerman, M. A. (2005). Adolescent resilience: A framework for understanding healthy development in the face of risk. Annual Review Public Health, 26, 399-419. doi: https://10.0.4.122/annurev.publhealth.26.021304.144357
Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. Sage Publications.
Fornell, C. ve Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error, Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50.
Freeman R. (1976). The overeducated American. New York: Academic Press.
Fredrickson, B. L. (2001). The role of positive emotions in positive psychology: The broaden-and-build theory of positive emotions. American Psychologist, 56(3), 218- 226. doi: https://doi.org/10.1037/0003-066X.56.3.218
Fredrickson, B. L. (1998). The Broaden and Build Theory of Positive Emotion. In The Science of Well-Being, edited by F. A. Huppert, N. Baylis, and B. Keverne, 217-38. Oxford: Oxford University Press.
Fredrickson, B. L. (2013). Positive Emotions Broaden and Build. In Advances in Experimental Social Psychology. Vol. 47, edited by P. Devine and A. Plant, 1-54. Chapel Hill, NC: Elsevier Inc.
Fürstenberg, N., Alfes, K. ve Shantz, A. (2021). Meaningfulness of work and supervisory‐rated job performance: A moderated‐mediation model. Human Resource Management, 60(6), 903-919. doi: https://doi.org/10.1002/hrm.22041
Gönen, T. (2020). Özel okullarda çalışan öğretmenlerin psikolojik sağlamlıkları ve iş doyumlarının mesleki tükenmişlik düzeylerine etkisi: Mardin İli Örneği (Yüksek lisans tezi). Çağ Üniversitesi, Mersin.
Gu, M., Yang, L. ve Huo, B. (2021). The impact of information technology usage on supply chain resilience and performance: An ambidexterous view. International Journal of Production Economics, 232, 107956. doi: https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2020.107956
Guo, Y. F., Wang, Y., Plummer, V., Cross, W., Lam, L. ve Wang, K. F. (2022). Associations between perceived overqualification, organizational commitment and work passion of nurses: A multicentre cross‐sectional study. Journal of Nursing Management. doi: https://doi.org/10.1111/jonm.13610
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th edn). Cengage Learning.
Hair, J. F., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2011). PLS-SEM: Indeed a silver bullet. Journal of Marketing Theory and Practice, 19(2), 139-152.
Harari, M. B., Manapragada, A. ve Viswesvaran, C. (2017). Who thinks they're a big fish in a small pond and why does it matter? A meta-analysis of perceived overqualification. Journal of Vocational Behavior, 102, 28-47. doi: https://doi.org/10.1016/j.jvb.2017.06.002
Harrington, D. (2009). Confirmatory factor analysis. Oxford University Press.
Jahantab, F. (2020). A social network perspective of employee overqualification to outcomes relationships in workgroups (Doctoral dissertation). The University of Texas, El Paso.
Jöreskog, K. ve Sörbom, D. (1993). Lisrel 8: Structural Equation Modeling with the SIMPLIS Command Language. Lincolnwood, USA: Scientific Software International.
Judge, T. A., Locke, E. A., Durham, C. C. ve Kluger, A. N. (1998). Dispositional effects on job and life satisfaction: The role of core evaluations. Journal of Applied Psychology, 83(1), 17-34. doi: https://doi.org/10.1037/0021-9010.83.1.17
Kaplan, M. ve Fırat, E. (2022). Çalışmaya tutkunluk ve algılanan aşırı nitelikliliğin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkileri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(1), 549-564. doi: https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1073444
Karacaoğlu, K. ve Arslan, A. (2019). Algılanan aşırı niteliklilik ve iş tatmini ilişkisinde iyimserliğin aracı rolü: istifa eden veya erken emekli olan subaylar üzerine bir araştırma. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33(1), 107-135. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/641973
Ali Katebi1, A., HajiZadeh, Hossain., Bordbar, A. ve Salehi, Amir Masoud (2022). The relationship between job satisfaction and job performance: a meta-analysis. Global Journal of Flexible Systems Management, 23(1), 21-42. doi: https://doi.org/10.1007/s40171-021-00280-y
Kaymakçı, R. (2020). Algılanan aşırı nitelikliliğin yenilikçi iş davranışı üzerindeki etkisinde dönüşümcü liderliğin ve işten ayrılma niyetinin rolü (Doktora tezi). İstanbul Ticaret Üniversitesi, İstanbul.
Kaymakcı, R. ve Görener, A. (2020). Algılanan aşırı niteliklilik ve yenilikçi iş davranışı ilişkisi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 3(6), 100-114. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/tje/issue/56620/740175
Kır, A. ve Akçakanat, T. (2021). Algılanan aşırı niteliklilik: Kavramsal bir değerlendirme. Vizyoner Dergisi, 12(31). doi: https://doi.org/10.21076/vizyoner.833581
Kim, Y. (2020). Organizational resilience and employee work-role performance after a crisis situation: Exploring the effects of organizational resilience on internal crisis communication. Journal of Public Relations Research, 32(1-2), 47-75. doi: https://doi.org/10.1080/1062726X.2020.1765368
Kirkman, B. L. ve Rosen, B. (1999). Beyond self-management: antecedents and consequences of team empowerment. The Academy of Management Journal, 42(1), 58-74. doi: https://doi.org/10.2307/256874
Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. New York: Guilford Publications.
Kline, P. (1994). An easy guide to factor analysis. New York: Routledge.
Kumari, P. ve Sangwan, V. (2015). A Study on impact of resilience capacity on job performance of executives in the pharmaceutical industry. International Journal of Management and Social Sciences Research, 4(4), 27-34. Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/322223828_A_Study_on_Impact_of_Resilience_Capacity_on_Job_Performance_of_Executives_in_the_Pharmaceutical_Industry
Lee, A., Erdoğan, B., Tian, A., Willis, S. ve Cao, J. (2021). Perceived overqualification and task performance: Reconciling two opposing pathways. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 94(1), 80-106. doi: https://doi.org/10.1111/joop.12323
Li, Y., Wu, M., Li, N., ve Zhang, M. (2019). Dual relational model of perceived overqualification: Employee’s self‐concept and task performance. International Journal of Selection and Assessment, 27(4), 381-391. doi: 10.1111/ijsa.12261
Li, W., Xu, A., Lu, M., Lin, G., Wo, T., & Xi, X. (2020). Influence of primary health care physicians’ perceived overqualification on turnover intention in China. Quality Management in Health Care, 29(3), 158–163. https://doi.org/10.1097/QMH.0000000000000259
Lin, X. J. ve Chung, S. J. (2020). A study on the ınfluence of perceived over qualification on boundary spanning behavior and job performance. Journal of the Korea Society of Computer and Information, 25(10), 135-142. doi: https://doi.org/10.9708/jksci.2020.25.10.135
Liu, C. L., Shang, K. C., Lirn, T. C., Lai, K. H. ve Lun, Y. V. (2018). Supply Chain resilience, firm performance, and management policies in the liner shipping industry. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 110, 202-219. doi: https://doi.org/10.1016/j.tra.2017.02.004
Luksyte, A. ve Spitzmueller, C. (2016). When are overqualified employees creative? It depends on contextual factors. Journal of Organizational Behavior, 37, 635-653. doi: https://doi.org/10.1002/job.2054
Luthans, F., Avolio, B. J., Avey, J. B. ve Norman, S. M. (2007). Positive psychological capital: Measurement and relationship with performance and satisfaction. Personnel Psychology, 60, 541-572. doi: https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.2007.00083.x
Luthans, F., Avolio, B. J., Walumbwa, F. O. ve Li, W. (2005). The psychological capital of Chinese workers: Exploring the relationship with performance. Management and organization review, 1(2), 249-271. doi: https://doi.org/10.1111/j.1740-8784.2005.00011.x
Ma, C., Lin, X., Chen, (George) Zhen Xiong. ve Wei, W. (2020). Linking perceived overqualification with task performance and proactivity? An examination from self- concept-based perspective. Journal of Business Research, 118, 199-209. doi: https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2020.06.041
Ma, C., Ganegoda, D. B., Chen, Z. X., Jiang, X., & Dong, C. (2020). Effects of perceived overqualification on career distress and career planning: Mediating role of career identity and moderating role of leader humility. Human Resource Management, 59(6), 521-536.
Maltarich, M. A., Reilly, G. ve Nyberg, A. J. (2011). Objective and subjective overqualification: Distinctions, relationships, and a place for each in the literature. Industrial and Organizational Psychology, 4(2), 236-239. doi: https://doi.org/10.1111/j.1754-9434.2011.01332.x
Maynard, D. C., Joseph, T. A. ve Maynard, A. M. (2006). Underemployment, job attitude and turnover intentions. Journal of Organizational Behavior, 27, 509-536. doi: 10.1002/job.389
Meydan, C. H. ve Şeşen, H. (2011). Yapısal eşitlik modellemesi AMOS uygulamaları. Ankara: Detay Yayıncılık. Morgan, G. A., Leech, N. L., Gloeckner, G. W. ve Barrett, K. C. (2004). SPSS for introductory statistics: Use and interpretation. London: Psychology Press. Lawrance Erlbaum Associates.
Özdevecioğlu, M., Harmancı, Y. K. ve Dedeoğlu, T. (2015). The effect of perceived overqualification on employee performance: The mediating role of neuroticism. In Symposium Paper Presented at The IAMB Conference in Istanbul, Turkey 1-11.
Prasetya, A. (2018). Analysis of factors that influence employee performance (Study on Permanent Employees in Operational Section of PT WIMCycle Indonesia-Surabaya). PROFIT: Jurnal Administrasi Bisnis, 12(1), 1-12.
Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Lee, J. Y. ve Podsakoff, N. P. (2003). Common method biases in behavioral research: a critical review of the literature and recommended remedies. Journal of Applied Psychology, 88(5), 879-903.
Robbins, S. P., Decenzo, D. A., & Coulter, M. (2016). Fundamental of management. Essential concepts and Applications. New Jersey: Pearson Education.
Ruel, S. & J. El Baz. (2023). Disaster Readiness’ Influence on the Impact of Supply Chain Resilience and Robustness on Firms’ Financial Performance: A COVID-19 Empirical Investigation. International Journal of Production Research. 61(8), 2594-2612. doi:10.1080/00207543.2021.1962559.
Sağar, M. E. (2022). The effect of solution-focused group counseling on the resilience of university students. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(1), 103-117. doi: https://10.19160/eİjer. 1034931
Saygı, A. A. (2022). Research on the regulatory role of the workplace on the impact of motivation and organizational commitment on work performance. (Master’s thesis). Bahçeşehir University, İstanbul.
Schermerhorn Jr, J. R., Osborn, R. N., Uhl-Bien, M., & Hunt, J. G. (2011). Organizational behavior, New York: Wiley.
Sesen, H. ve Ertan, S.S. (2019). Perceived overqualification and job crafting: The moderating role of positive psychological capital. Personnel Review, 49(3), 808-824. doi: https://doi.org/10.1108/PR-10-2018-0423
Shin, J., Taylor, M. S. ve Seo, M. G. (2012). Resources for change: The relationships of organizational ınducements and psychological resilience to employees’ attitudes and behaviors toward organizational change. Academy of Management Journal, 55, 727-748. doi: https://doi.org/10.5465/amj.2010.0325
Sigler, T. H. ve Pearson, C. M. (2000). Creating an empowering culture: Examining the relationship between organizational culture and perceptions of empowerment. Journal of Quality Management, 5(1), 27-52. doi: https://doi.org/10.1016/S1084-8568(00)00011-0
Simon, L. S., Bauer, T. N., Erdogan, B. ve Shepherd, W. (2019). Built to last: Interactive effects of perceived overqualification and proactive personality on new employee adjustment. Personnel psychology, 72(2), 213-240. doi: https://doi.org/10.1111/peps.12297
Sobaih, A. E. E., Elshaer, I., Hasanein, A. M. ve Abdelaziz, A. S. (2021). Responses to COVID-19: The role of performance in the relationship between small hospitality enterprises’ resilience and sustainable tourism development. International Journal of Hospitality Management, 94, 102824. doi: https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2020.102824
Sonnentag, S. ve Frese, M. (2002). Performance concepts and performance theory. Psychological Management of Individual Performance, 23(1), 3-25. doi: https://10.0.3.234/0470013419.ch1
Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Boston: Pearson Education.
Tabachnick B. G. ve Linda S. F. (2001). Using Multivariate Statistic. Fourth Needham Heights, MA: Allyn & Bacon.
Tugade, M. M., Fredrickson, B. L. ve Feldman Barrett, L. (2004). Psychological resilience and positive emotional granularity: Examining the benefits of positive emotions on coping and health. Journal of Personality, 72, 1161-1190. doi: https://10.0.4.87/j.1467-6494.2004.00294.x
Turunç, Ö. (2010). Organizasyonlarda kontrol algılamalarının örgütsel özdeşleşme ve iş performansına etkisi. C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 11(1), 251-269. Erişim adresi: https://www.ajindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423875105.pdf
Turunç, Ö. ve Turgut, H. (2020). İş performansı içinde örgütsel davranış 46 yaygın değişken incelemesi teori ve uygulama. Ankara: Siyasal Kitabevi.
Ulukök, E. (2020). Algılanan fazla niteliklilik ve etkileri: Lider-üye etkileşiminin düzenleyici rolü (Doktora tezi). Kırıkkale Üniversitesi, Kırıkkale.
Ünsal Akbıyık, B. S. (2016). Algılanan aşırı nitelikliliğin iş performansına etkisi: Örgütsel desteğin biçimlendirici değişken rolü. Journal of International Social Research, 9(42), 1712-1720. doi: https://10.0.69.55/jisr.20164216280
Van Breda, A. D. (2001). Resilience theory: A literature review. Pretoria, South Africa: South African Military Health Service.
Van Dijk, H., Shantz, A. ve Alfes, K. (2020). Welcome to the Bright Side: Why, how, and when overqualification enhances performance. Human Resource Management Review, 30(2), 100688. doi: https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2019.04.004
Varma, P. N. ve Sandhya, K. (2019). Perceived overqualification at workplace. EPRA International Journal of Research and Development (IJRD), 4(3), 107-110.
Virgiawan, A. R., Riyanto, S., & Endri, E. (2021). Organizational Culture as a Mediator Motivation and Transformational Leadership on Employee Performance. Academic Journal of Interdisciplinary Studies, 10(3), 67-79. https://doi.org/10.36941/ajis-2021-0065
Wang, Y. Y. (2020). The influence of market orientation on department store floor managers job performance-the mediating roles of organizational innovation and perceived organizational support. International Journal of Organizational Innovation, 13(2), 35-52. doi: https://doi.org/10.11242/1-2331-3666
Wang, Z., Lu, H. ve Wang, X. (2019). Psychological resilience and work alienation affect perceived overqualification and job crafting. Social Behavior and Personality: An international journal, 47(2), 1-10. doi: https://10.0.8.176/sbp.7552 Wang, J. L., Zhang, D. J. ve Zimmerman, M. A. (2015). Resilience Theory and its implications for Chinese adolescents. Psychological Reports, 117(2), 354-375. doi: https://doi.org/10.2466/16.17.PR0.117c21z8
Yang, F., Huang, X., Tang, D., Yang, J. ve Wu, L. (2021). How Guanxi HRM practice relates to emotional exhaustion and job performance: The moderating role of ındividual pay for performance. The International Journal of Human Resource Management, 32(11), 2493-2518. doi: https://doi.org/10.1080/09585192.2019.1588347
Yıldırım, M. ve Solmaz, F. (2022). Covıd-19 Burnout, Covıd-19 stress and resilience: Initial psychometric properties of Covıd-19 burnout scale. Death Studies, 46(3), 524-532. doi: https://doi.org/10.1080/07481187.2020.1818885
Yıldız, B., Özdemir, F., Habib, E. ve Çakı, N. (2017). Aşırı nitelikliliğin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde kolektif şükranın moderator etkisi. Örgütsel Davranış Araştırmaları Dergisi, 2(2), 40-61. Erişim tarihi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/odad/issue/31268/342399
Zhang, W., Yan, Z., Wang, B., Qu, Y., ve Qian, J. (2022). Perceived overqualification and job crafting: The mediating role of workplace anxiety and moderating role of reappraisal. SAGE Open, 12(2). doi: https://doi.org/10.1177/215824402211035
Zhang, F., Wang, B., Qian, J., ve Parker, S. K. (2021). Job crafting towards strengths and job crafting towards interests in overqualified employees: Different outcomes and boundary effects. Journal of Organizational Behavior, 42(5), 587-603. doi: https://doi.org/10.1002/job.2517
Zhang, M. J., Law, K. S., ve Lin, B. (2016). You think you are big fish in a small pond? Perceived overqualification, goal orientations, and proactivity at work. Journal of Organizational Behavior, 37(1), 61-84. doi: https://doi.org/10.1002/job.2024
Zhao, N., Hong, J., & Lau, K. H. (2023). Impact of supply chain digitalization on supply chain resilience and performance: A multi-mediation model. International Journal of Production Economics, 259, 108817. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2023.108817
Zheng, B. ve Wang, Z. (2017). Perceived overqualification and its outcomes: The moderating role of organizational learning. Social Behavior and Personality: An International Journal, 45(10), 1675-1690. doi: https://doi.org/10.2224/sbp.6349
Zhou, J., Li, W., Chen, Y., Lin, Y. H., Yi, M., Li, J. ve Huang, W. (2021). A Monochloro copper phthalocyanine memristor with high‐temperature resilience for electronic synapse applications. Advanced Materials, 33(5), 2006201. doi: https://doi.org/10.1002/adma.202006201
Zhu, Y. ve Li, W. (2021). Proactive personality triggers employee resilience: A dual- pathway model. Social Behavior and Personality: An International Journal, 49(2), 1- 11. doi: https://10.0.8.176/sbp.9632
Zhu, J., Lin, F., Zhang, Y., Wang, S., Tao, W. ve Zhang, Z. (2022). Exploring the effect of perceived overqualification on knowledge hiding: The role of psychological capital and person-organization fit. Frontiers in Psychology, 13. doi: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.955661

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hasan Hüseyin Uzunbacak
0000-0002-3297-1659
Türkiye

Şerife Karagöz ^*
0000-0002-2542-1026
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2024

Gönderilme Tarihi

18 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

19 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 15 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.54558/jiss.1329548

IZ

https://izlik.org/JA49BT62TL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Uzunbacak, H. H., & Karagöz, Ş. (2024). Aşırı Niteliklilik ve İşgören Performansı Arasındaki İlişkide Psikolojik Sağlamlığın Aracı Rolü. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(1), 145-176. https://doi.org/10.54558/jiss.1329548

AMA

1.Uzunbacak HH, Karagöz Ş. Aşırı Niteliklilik ve İşgören Performansı Arasındaki İlişkide Psikolojik Sağlamlığın Aracı Rolü. ÇAKÜ SBED. 2024;15(1):145-176. doi:10.54558/jiss.1329548

Chicago

Uzunbacak, Hasan Hüseyin, ve Şerife Karagöz. 2024. “Aşırı Niteliklilik ve İşgören Performansı Arasındaki İlişkide Psikolojik Sağlamlığın Aracı Rolü”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 15 (1): 145-76. https://doi.org/10.54558/jiss.1329548.

EndNote

Uzunbacak HH, Karagöz Ş (01 Nisan 2024) Aşırı Niteliklilik ve İşgören Performansı Arasındaki İlişkide Psikolojik Sağlamlığın Aracı Rolü. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 15 1 145–176.

IEEE

[1]H. H. Uzunbacak ve Ş. Karagöz, “Aşırı Niteliklilik ve İşgören Performansı Arasındaki İlişkide Psikolojik Sağlamlığın Aracı Rolü”, ÇAKÜ SBED, c. 15, sy 1, ss. 145–176, Nis. 2024, doi: 10.54558/jiss.1329548.

ISNAD

Uzunbacak, Hasan Hüseyin - Karagöz, Şerife. “Aşırı Niteliklilik ve İşgören Performansı Arasındaki İlişkide Psikolojik Sağlamlığın Aracı Rolü”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 15/1 (01 Nisan 2024): 145-176. https://doi.org/10.54558/jiss.1329548.

JAMA

1.Uzunbacak HH, Karagöz Ş. Aşırı Niteliklilik ve İşgören Performansı Arasındaki İlişkide Psikolojik Sağlamlığın Aracı Rolü. ÇAKÜ SBED. 2024;15:145–176.

MLA

Uzunbacak, Hasan Hüseyin, ve Şerife Karagöz. “Aşırı Niteliklilik ve İşgören Performansı Arasındaki İlişkide Psikolojik Sağlamlığın Aracı Rolü”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 15, sy 1, Nisan 2024, ss. 145-76, doi:10.54558/jiss.1329548.

Vancouver

1.Hasan Hüseyin Uzunbacak, Şerife Karagöz. Aşırı Niteliklilik ve İşgören Performansı Arasındaki İlişkide Psikolojik Sağlamlığın Aracı Rolü. ÇAKÜ SBED. 01 Nisan 2024;15(1):145-76. doi:10.54558/jiss.1329548

Cited By

Speaking up through resilience: How communication climate shapes teachers’ voice behaviour

Journal of Workplace Behavioral Health

https://doi.org/10.1080/15555240.2026.2647035