The Effects of Different Sowing Times on Seed Yield and Some Yield Components of Mountain Spinach Grown in Arid Conditions

Öz

This study was carried out in Iğdır ecological conditions for two years (2019-2020) in order to determine the effects of different sowing times on the seed yield of mountain spinach. In the study, the effects of different sowing times on the plant height, number of branches, stem diameters, maturation time, biological yield, stem yield, harvest index, seed yield and thousand grain weight of mountain spinach were determined. The research was carried out in dry conditions with three replications according to the randomized blocks experimental design. The effect of sowing times (except thousand grain weight) on the parameters examined in the study was found to be statistically significant. Delaying the sowing time caused significant decreases in the investigated parameters. When evaluated in terms of years, plant height, number of branches, maturation time and thousand grain weight were found to be statistically significant, and these values (except thousand grain weight) in the rainy 2020 year were higher than in 2019. According to the two-year average results, the highest stem yield (3541.5 kg/da), seed yield (1586.6 kg/da) and biological yield (5128.1 kg/da) were obtained from sowing in mid-March, which is the first sowing time

Anahtar Kelimeler

• Atriplex nitens
• sowing periods
• Arid conditions
• Harvest index stem yield
• plant height

Kıraç Şartlarda Yetiştirilen Selvi Sirken’in Tohum Verimi ve Bazı Verim Unsurları Üzerine Farklı Ekim Zamanlarının Etkileri

Öz

Bu çalışma farklı ekim zamanlarının selvi sirken’in tohum verimine etkilerini belirlemek amacı ile iki yıl (2019-2020) süreyle Iğdır ekolojik koşullarında yürütülmüştür. Araştırmada farklı ekim dönemlerinin selvi sirken’in bitki boyu, dal sayısı, sap kalınlığı, olgunlaşma süresi, sap verimi, tohum verimi, hasat indeksi, biyolojik verim ve bin tane ağırlığı üzerine etkileri belirlenmiştir. Deneme 3 tekerrürlü olmak üzere tesadüf blokları deneme desenine göre kuru koşullarda kurulmuştur. Çalışmada incelenen parametreler üzerine ekim zamanlarının (bin tane ağırlığı hariç) etkisi önemli bulunmuştur. Ekim zamanının geciktirilmesi incelenen parametrelerde önemli düşüşlere neden olmuştur. Yıllar açısından değerlendirildiğinde ise dal sayısı, bitki boyu, olgunlaşma süresi ve bin tane ağırlığı istatistiksel olarak önemli bulunmuş ve yağışlı geçen 2020 yılında bu değerler (bin tane ağırlığı hariç) 2019 yılına göre daha yüksek olmuştur. En yüksek sap verimi (3541.5 kg/da), tohum verimi (1586.6 kg/da) ve biyolojik verim (5128.1 kg/da) ilk ekim zamanı olan Mart ayı ortasında yapılan ekimlerden elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Atriplex nitens
• kuru koşullar
• sap verimi
• ekim zamanı
• hasat indeksi
• bitki boyu

Kaynakça

1. Acar, R. ve Dursun, S. (2012). Importance and Agricultural Usage of Atriplex nitens Schkuhr. International Journal of Ecosystems and Ecology Sciences, 2(3), 173-176.
2. Acar, R. ve Güncan, A, (2002). Kaba Yem Olarak Değerlendirilebilecek Bazı Yabancı Ot Karakterindeki Bitkilerin Morfolojik Özellikleri ve Ham Protein Oranlarının Belirlenmesi. S. Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, 16 (29), 79-83.
3. Acar, R., Kayak, N., Dal, Y., Kal, Ü., Seymen, M., Koç, N. ve Türkmen, Ö. (2019). Farklı Ekim Zamanlarının Dağ Ispanağının (Atriplex hortensis = Atriplex nitens) Bitkisel Özellikleri Üzerine Etkisi. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences, 9(2), 81-84.
4. Akgün, İ., Kaya, M. ve Altındal, D. (2007). Isparta ekolojik koşullarında bazı tritikale hat/çeşitlerinin verim ve verim unsurlarının belirlenmesi. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(2), 171-182.
5. Akinshina, N., Toderich, K., Azizova, A., Saito, L. & Ismail, S. (2014). Halophyte Biomass, A Promising Source of Renewable Energy. Journal of Arid Land Studies, 24(1), 231-235.
6. Albayrak, S., Güler, M. ve Töngel, Ö. (2005). Yaygın fiğ (Vicia sativa L.) hatlarının tohum verimi ve verim öğeleri arasındaki ilişkiler. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(1), 56-63.
7. Altikat, A. & Alma, M. H. (2021). Application of new hybrid models based on artificial neural networks for modeling pyrolysis yields of Atriplex nitens S. The International Journal of Energy Research, 46(4), 4445-4461.
8. Amouei, A. (2013). Effect of saline soil levels stresses on agronomic parameters and fodder value of the halophyte Atriplex leucoclada L. (Chenopodiaceae). African Journal of Agricultural Research, 8(23), 3007-3012.

9. Anonim, (2021). T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü.
10. Benzarti, M., Ben Rejeb, K., Debez, A. & Abdelly, C. (2013). Environmental and Economical Opportunities for the Valorisation of the Genus Atriplex: New Insights. In: Hakeem K, Ahmad P, Ozturk M, (eds) Crop Improvement. Springer, Boston, MA.
11. Geren, H., Kavut, Y. T., Topçu, G. D., Ekren, S. ve İştipliler, D. (2014). Akdeniz iklimi koşullarında yetiştirilen kinoa (Chenopodium quinoa Willd.)'da farklı ekim zamanlarının tane verimi ve bazı verim unsurlarına etkileri. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 51(3), 297-305.
12. Hirich, A., Choukr-Allah, R. & Jacobsen, S. E. (2014). Quinoa in Morocco – Effect of sowing dates on development and yield, Journal of Agronomy and Crop Science, 200(5), 371-377.
13. JMP, (2003). JMP 5.0.1, A Business Unit of SAS, Cary, NC.
14. Karadağ, Y., Özkurt, M., Akbay, S. ve Kır, H., (2012). Tokat-Kazova ekolojik koşullarında bazı mürdümük (Lathyrus sativus L.) hatlarının verim ve verim özelliklerinin belirlenmesi. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 5(2), 11-13.
15. Keskin, B., ve Temel, S. (2022). Kuru Şartlarda Yetiştirilen Selvi Sirken (Atriplex nitens)’in Ot Verimi ve Bazı verim Öğeleri Üzerine Farklı Ekim ve Hasat Dönemlerinin Etkileri. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 9(2), 340-349.
16. Kır, A. E., ve Temel, S. (2017). Sulu koşullarda farklı kinoa (Chenopodium quinoa Willd.) genotiplerinin tohum verimi ile bazı tarımsal özelliklerinin belirlenmesi. Journal of the Institute of Science and Technology, 7(1), 353-361.
17. Önkür, H. ve Keskin, B. (2019). Kinoa (Chenopodium quinoa Willd.)’nın tohum verimi ve bazı bitkisel özellikleri üzerine sıra üzeri ve sıra arası mesafelerinin etkileri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 22(Ek Sayı 1), 51-59.
18. Rabbimov, A., Bekchanov, B. & Mukimov, T (2011). Chemical Composition and Palatability of Some Species of Halophytes. Arid Ecosystems, 1(2): 104–109.
19. Richards, L. A. (1954). Origin and natüre of saline and alkali soil, In: Diagnosis and improvement of saline and alkali soil. Agricultural Handbook No: 60, USDA, Washington, D.C., USA, 1-6.
20. Temel, I., Keskin, B. & Temel, S. (2022). The Effects of Different Sowing and Harvesting Times on Hay Quality of Mountain spinach (Atriplex nitens) Grown in Arid Conditions. Journal of the Institute of Science and Technology, 12(3), 1831-1842.
21. Temel, S., ve Keskin, B. (2022a). Alternatif Yem Kaynağı Olarak Selvi Sirken Bitkisinde Farklı Ekim ve Hasat Dönemlerinin Ot Verim ve Bazı Verim Bileşenlerine Etkisi. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 8(1), 92-107.
22. Temel, S., ve Keskin, B. (2022b). Farklı Ekim Zamanlarının Selvi Sirken Bitkisinin Tohum Verimi ve Bazı Verim Unsurları Üzerine Etkisi. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 10(2), 405-417.
23. Temel, S., ve Şahin, K. (2011). Iğdır ilinde yem bitkilerinin mevcut durumu, sorunları ve çözüm önerileri. Yuzuncu Yıl University Journal of Agricultural Sciences, 21(1), 64-72.
24. Temel, S., ve Tufur, A. (2020). Kinoada yüksek tohum üretimi için uygun ekim zamanı ve çeşitlerin belirlenmesi. Journal of the Institute of Science and Technology, 10(4), 3095-3108.
25. Toderich, K. & Tsukatania, T. (2007). New Approaches for Biosaline Agriculture Development Management and Conservation of Central Asian Degraded Drylands. KIER Discussion Paper, Institute of Economic Research, Kyoto University, 638, 1-19.
26. Ülgen, N. ve Yurtsever, N. (1974). Türkiye Gübre ve Gübreleme Rehberi. Toprak ve Gübre Araştırma Enstitüsü Teknik Yayın No:28, Ankara.
27. Watson, M. C. (1990). Atriplex species as irrigated forage crops. Agriculture, Ecosystems and Environment, 32, 107-118.