An Analysis of Swedish as a Second Language Textbooks in Terms of the Concept of Family

Öz

Second language teaching aims to develop learners’ intercultural awareness and communicative competence by emphasizing the relationship between language and culture. In multicultural contexts grounded in equality, education enables individuals to realize their potential while maintaining their cultural identities. In line with Sweden’s multicultural education approach, a wide range of second language teaching materials has been developed and enriched. This study examines how the concept of “family” is represented in Swedish language textbooks designed for second language learners. A qualitative research design was employed, using document analysis as the primary method. In the initial stage, textbooks were systematically reviewed, and family-related vocabulary and expressions were identified and analyzed in terms of frequency and context. The representation of the family theme was then examined from a multidimensional perspective. In the final stage, visual representations were analyzed through content analysis. The findings indicate that family is not treated as a central pedagogical theme but instead appears in a fragmented and secondary manner. The materials reflect an individual-centered approach, with limited use of kinship terminology, and the topic is predominantly addressed through receptive skills such as reading rather than productive ones. Nuclear and single-parent family structures are the most visible. Overall, the results suggest that these materials do not fully reflect contemporary sociocultural realities and do not address the concept of family in a sufficiently comprehensive linguistic and cultural manner.

Anahtar Kelimeler

• family
• Swedish
• textbook
• second language teaching

İkinci Dil Olarak İsveççe Ders Kitaplarının Aile Kavramı Bakımından İncelenmesi

Öz

İkinci dil öğretimi; öğrencilerin kültürlerarası farkındalık ve iletişim becerilerini, dil ve kültür arasındaki karşılıklı etkileşimi temel alarak geliştirmeye yönelik planlanır. Temelinde bireylerin eşitliğini esas alan çokkültürlü ortamlarda eğitim; farklı özelliklere sahip bireylerin, kültürel değerlerine uygun biçimde kendilerini gerçekleştirmelerine ve varlıklarını sürdürebilmelerine imkân tanır. İsveç’te benimsenen çokkültürlü eğitim yaklaşımı çerçevesinde çeşitli ikinci dil öğretimi ders kitapları geliştirilmiş ve bu alandaki eğitim materyalleri zenginleştirilmiştir. Bu çalışmada, çokkültürlü toplumsal yapıya sahip olan İsveç’in hedef dil öğretim kitaplarında aile kavramına ne şekilde yer verildiğinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi tercih edilmiştir. Araştırmanın ilk aşamasında İsveççe öğretim kitapları taranmış; aileye ilişkin kelime ve ifadeler listelenerek ilgili bağlamlardaki kullanım sıklıkları belirlenmiştir. İkinci aşamada, ders kitaplarında aile temasının ele alınış biçimi çok boyutlu olarak betimlenmiştir. Son aşamada ise kitaplardaki aileye ilişkin görseller içerik çözümlemesi tekniği ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular, aile temasının kitaplarda merkezi bir pedagojik izlek olmaktan ziyade parçalı ve ikincil bir unsur olarak sunulduğunu göstermektedir. Materyallerde birey merkezli bir yaklaşımın benimsendiği, akrabalık terimlerinin sınırlı düzeyde kullanıldığı ve konunun genellikle konuşma/yazma gibi üretici beceriler yerine okuma odaklı tasarlandığı saptanmıştır. Ayrıca çekirdek ve tek ebeveynli aile yapıları öne çıkmaktadır. Sonuç olarak, incelenen materyallerin güncel sosyokültürel gerçekliği sistemli bir şekilde yansıtmadığı ve aileyi dil öğretiminde hem dilsel hem de kültürel açıdan derinlemesine ele almadığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• aile
• ders kitabı
• İsveççe
• ikinci dil öğretimi

Kaynakça

1. Ada, Ş. ve Üstün, A. (2008). İsveç eğitim sisteminin incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (17), 146-173. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunikkefd/issue/2770/37024. Erişim Tarihi: 15.11.2025
2. Ålund, A. ve Schierup, C. U. (1996). Paradoxes of Multiculturalism: Essays on Swedish Society. Aldershot: Avebury.
3. Altun, H. (2025). Ders Kitabında ‘Aile’: New Headway 5. Baskının Çok Kipli ve Eleştirel Bir Çözümlemesi. In E. Kuşçu, Z. Gencer Baloğlu ve H. Altun (Ed.), Dil; Kültür ve Aile: Yabancı Dil Ders Kitaplarında Ailenin Sunumu (pp. 55–81). Eğitim Yayınevi.
4. Andersson, T., ve Ojala, T. (2016). Jalla : Raka Vägen! B: Genrepedagogik I Svenska Som Andraspråksundervisningen. Malmö: Gleerups Utbildning AB.
5. Andersson, T., ve Ojala, T. (2018). Jalla : Raka Vägen! C: Genrepedagogik I Svenska Som Andraspråksundervisningen. Malmö: Gleerups Utbildning AB.
6. Andersson, T., ve Ojala, T. (2017). Jalla : Raka Vägen! A: Genrepedagogik I Svenska Som Andraspråksundervisningen. Malmö: Gleerups Utbildning AB.
7. Aslan, D. (2011). Çokkültürlü toplumlarda eğitim Türkiye ve İsveç’ten örnekler. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD), 1(2), 181-185. https://dergipark.org.tr/en/pub/skad/issue/21059/226750Erişim tarihi: 15.11.2025
8. Balcı, E. ve Sel, B. (2017). İlkokul ders kitaplarında yer alan çocuk edebiyatı ürünlerinde toplumsal cinsiyet eşitsizliğine ilişki bir araştırma. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 723-740. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/360303 Erişim tarihi: 14.11.2025

9. Başkan, S. (2025). Çince Öğretiminde Aile Kavramının Temsili: “Integrated Chinese Textbook Level I 中文听说读写 Zhōngwén Tīng Shuō Dú Xiě” Ders Kitabı Üzerine Bir İnceleme. In E. Kuşçu, Z. Gencer Baloğlu, H. Altun (Ed.), Dil; Kültür ve Aile: Yabancı Dil Ders Kitaplarında Ailenin Sunumu (pp. 131-151). Eğitim Yayınevi.
10. Bencik Kangal S., Karaaslan, A ve Arslan, S. (2018). Okul öncesi dönem resimli çocuk kitaplarında yer alan baba figürünün incelenmesi. Uluslararası Çocuk Edebiyatı ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(2): 18-31. https://dergipark.org.tr/en/pub/chedar/issue/42042/480502 Erişim tarihi: 12.11.2025
11. Byram, M. (1997). Teaching and assessing intercultural communicative competence. Multilingual Matters.
12. Canatan, K. (2007). Avrupa ülkelerinin azınlık politikalarında Türkçe anadil eğitiminin konumu: İsveç, Fransa ve Hollanda örnekleri. Turkish Studies, 2(3), 159-172. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.121
13. Carlson, M. (2011). Ders kitaplarında ve pratikte imgeler ve değerler: İşveç`te göçmenler için dil kursları.In M. Carlson, A. Rabo, F. Kök. (Ed.), Çokkültürlü Toplumlarda Eğitim Türkiye ve İsveç`ten Örnekler (pp. 157-181). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
14. Demir Çakıroğlu, A. ve Çeliktaş Tepe, H. H. (2025). Yabancılar İçin Rusça Öğretiminde Aile Kavramına Kültürel-Dilsel Bir Yaklaşım: Russkiy Sezon ve Russkiy Klass Örnekleri. In E. Kuşçu, Z. Gencer Baloğlu, H. Altun (Ed.), Dil; Kültür ve Aile: Yabancı Dil Ders Kitaplarında Ailenin Sunumu (pp. 115-130). Eğitim Yayınevi.
15. Doğanay, G. ve Çopur, Z. (2021). İlkokul hayat bilgisi ders kitaplarında işlenen aile içi rollerin toplumsal cinsiyet eşitliği açısından değerlendirilmesi. Aydın İnsan ve Toplum Dergisi, 7(1), 57-73. https://doi.org/10.17932/IAU.AIT.2015.012/ait_v07i1003
16. Ellialtı, M. (2025). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ders Kitabında Aile ve Akrabalık Kavramı: Yedi İklim Türkçe Örneği. In E. Kuşçu, Z. Gencer Baloğlu, H. Altun (Ed.), Dil; Kültür ve Aile: Yabancı Dil Ders Kitaplarında Ailenin Sunumu (pp. 1-17). Eğitim Yayınevi.
17. Fenwick G, Morrison A (2001). Images of grandparents in young children's picture books in the United Kingdom. New Review of Children's Literature and Librarianship, 7(1), 127-145. https://doi.org/10.1080/13614540109510649
18. Gencer Baloğlu, Z. (2025). Minna No Nihongo ve Marugoto Ders Kitaplarında Japon Ailesinin Temsili. In E. Kuşçu, Z. Gencer Baloğlu, H. Altun (Ed.), Dil; Kültür ve Aile: Yabancı Dil Ders Kitaplarında Ailenin Sunumu (pp. 175-195). Eğitim Yayınevi.
19. Giray, C. K. ve Karacan Ş. (2025). Korece Dil Öğretimi Kitaplarında “Aile” Kavramının Sunumu. In E. Kuşçu, Z. Gencer Baloğlu, H. Altun (Ed.), Dil; Kültür ve Aile: Yabancı Dil Ders Kitaplarında Ailenin Sunumu, (pp. 153-174). Eğitim Yayınevi.
20. Gülbahar, Y. ve Alper, A. (2009). A content analysis of the studies in instructional technologies area. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi 42-2, 93-111. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000001178
21. Güneş, Ö. (2008). Ders kitaplarında toplumsal cinsiyet ayırımı. Toplum ve Sosyal Hizmet, 2(19), 81-95. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tsh/issue/48527/615869 Erişim Tarihi: 16.11.2025
22. Gökçe, B. (1976). Aile ve aile tipleri üzerine bir inceleme. Hacettepe Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 8-2, 46-67. https://www.academia.edu/19495155/Aile_ve_Aile_Tipleri_Uzerine_Bir_Inceleme Erişim Tarihi: 11.11.2025
23. Göksel, A (2019). Çağdaş çocuk kitaplarında aile büyüklerinin sunuluş biçimleri. Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
24. Kaçar, H. (2025). Language, Lesson, Family: A Critical Overview of Family Representation in English Textbooks. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26, 1532-1545. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1744407
25. Kramsch, C. (1993). Context and culture in language teaching. Oxford University Press.
26. Kurtuluş, F. (2018). Çokkültürlü bazı ülkelerde eğitim politikaları ve öğretmen eğitimi. Anadolu University Journal of Education Faculty, 2(3), 178-195. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/540738 Erişim Tarihi: 11.11.2025
27. Kuzu Karadağ, S. (2025). Çocuk Edebiyatı Eserlerinde Aile Üzerine Bir Araştırma: Aile Tipleri, Aile İçi İletişim ve Tutumlar. (Yayımlanmamış doktora tezi). Erzincan BinaliYıldırım Ünı̇versı̇tesı̇.
28. Lekawael J. R. F. (2018). The Cultural values in texts of english coursebooks for junior high school in Ambon, Moluccas-Indonesia. Advances in Language and Literary Studies, 9(2), 24. http://dx.doi.org/10.7575/aiac.alls.v.9n.2p.24
29. Lässig, S. (2009). Textbooks and beyond: educational media in context (s) Simone Lässig. Journal of Educational Media, Memory, and Society, 1(1), 1-20. https://doi.org/10.3167/jemms.2009.010101
30. Namazcı, M. (2020). Türk çocuk edebiyatı eserlerinde üç kuşakta değişen aile. (Yayımlanmamış yükek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi.
31. Nilsson, J. ve Bunar, N. (2016). Educational responses to newly arrived students in Sweden: Understanding the structure and influence of post-migration ecology. Scandinavian journal of educational research, 60(4), 399 416. https://doi.org/10.1080/00313831.2015.1024160
32. Ohashi, Y. (2011). Representations of fathers, mothers, and parent-figures in Japanese children's literature: a content analysis. (Yayımlanmamış yükek lisans tezi). California State Üniversitesi.
33. Okuyan, H. Y., Gül, G. Y. ve Karagül, S. (2012). Çocuk edebiyatı yapıtlarında aile kavramı. İlköğretim Online, 395-407. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ilkonline/issue/8589/106742 Erişim Tarihi: 18.11.2025
34. Sahlin, P. ve Stensson, H. (2016). Fördel sva för nyanlända åk 4-6 Textbok (Första upplaga). Natur & Kultur Läromedel och Akademi.
35. Statistikmyndigheten (2024). Type of family for children and young persons aged 0-17 and living at home, number by sex, age, family type and year. (https://www.statistikdatabasen.scb.se/pxweb/en/ssd/START__LE__LE0102__LE0102B/LE0102T17/table/tableViewLayout1/ Erişim Tarihi: 29.10.2025
36. Svensson, J. (2014). Fördel Sva För Nyanlända Åk 7-9 Textbok. Natur & Kultur Läromedel och Akademi.
37. Şahin M. ve Gültekin M. (2013). Toplumsal Cinsiyet Eşitliğine Dayalı Politika Uygulayan Ülkelerde Kadın ve Aile İzlanda, Fi/nlandiya, Norveç, İsveç. Bursa: Aile Akademisi Derneği.
38. Şengül, K. ve Yokuş, Y. (2021). İsveç’te yaşayan iki dilli Türk çocuklarının Türkçe öğrenme ve kullanma durumlarına ilişkin veli görüşleri. Asya Studies-Academic Social Studies / Akademik Sosyal Araştırmalar, 5(17), 15-32. https://doi.org/10.31455/asya.986073
39. Türkmen, M. ve Yavuz, P. (2020). İlkokul ders kitap metinlerinde aile: Bir içerik analizi. Turkish Studies - Education, 15(6), 4569-4587. http://dx.doi.org/10.47423/TurkishStudies.46663
40. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık
41. Zhang, M. C. (2005). Social Science and Education in China in the 21st Century. Shandong: Taishan Publishing House.
42. Zhao, W., Zhang, Z., ve Liu, J. (2017). The" family" section in current elementary social studies textbooks in China. Journal of Education and Training Studies, 5(10), 54-59. https://doi.org/10.11114/jets.v5i10.2639
43. Zinabu, T. M. (2024). Representation of family in fictional texts of grades 7 and 8 tigrigna textbooks. The International Journal of Literary Humanities, 22(4), 69. https://doi.org/10.18848/2327-7912/CGP/v22i04/69-86