Türkçe Dersi 8. Sınıf Kitabındaki Metinlerin Okunabilirliği

Yasemin Baki

doi:10.31464/jlere.528298

Türkçe Dersi 8. Sınıf Kitabındaki Metinlerin Okunabilirliği

Öz

ÖZ: Bu araştırmada 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerin kelime ve cümle uzunluklarının belirlenmesi ve bu metinlerin okunabilirlik düzeylerinin belirlenerek metinlerin sınıf düzeyine uygunluğunun incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma metodolojisiyle gerçekleştirilen bu araştırmada, doküman inceleme deseni kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz kullanmıştır. Bu analiz sonucunda metinlerin cümle ve kelime uzunlukları, okunabilirlik düzeylerine ilişkin elde edilen bulgulara ilişkin frekans ve yüzde değerleri tablolar ve grafikler şeklinde gösterilmiştir. Metinlerin kelime, cümle uzunlukları ve okunabilirliklerinin tespitinde, Ateşman’ın (1997), Flesch’ten Türkçe’ye uyarladığı okunabilirlik formülü ve Çetinkaya’nın (2010) geliştirdiği okunabilirlik formülü kullanılmıştır. Araştırmada MEB Yayınları tarafından hazırlanan 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki 22 metin incelenmiş, araştırmaya serbest okuma metinleri de dâhil edilmekle birlikte şiirler araştırmanın kapsamı dışında tutulmuştur. Araştırma sonucunda metinlerin genel olarak sınıf düzeyine uygun olduğu bununla birlikte öyküleyici metinlerin, bilgilendirici metinlere göre daha basit, okunabilirlik düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar sözcükler: Türkçe ders kitabı, metin, okuma, okunabilirlik, anlaşılabilirlik.

Anahtar Kelimeler

okunabilirlik

Kaynakça

Akbayır, S. (2007). Cümle ve metin bilgisi. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.Aksan, D. (1999). Anlambilim-anlambilim konuları ve Türkçenin anlambilimi. Ankara: Engin Yayınevi.Ateşman, E. (1997). Türkçede okunabilirliğin ölçülmesi. Dil Dergisi, 58, 71-74.Bağcı, H., & Ünal, Y. (2013). İlköğretim 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik düzeyi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1 (3), 12-28.Baş, B., & İnan-Yıldız, F. (2015). 2. Sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerin okunabilirlik açısından incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11 (1), 52-61.Beaugrande, R. A. D. & Dressier W. (1981). Introduction to text linguistics. London: Longman Group Company.Ceyhan, E., & Yiğit, B (2004). Konu alanı ders kitabı incelemesi. Ankara: Anı Yayıncılık.Condrad, C. F., & Serlin, R. C. (2011). Research education. USA: SAGE Publications.Çakıroğlu, O. (2015). İlkokul Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik düzeylerinin öğrenme güçlüğü olan öğrenciler açısından değerlendirilmesi. İlköğretim Online, 14 (2), 671-681.Çetinkaya, G. (2010). Türkçe metinlerin okunabilirlik düzeylerinin tanımlanması ve sınıflandırılması. Yayınlanmamış doktora tezi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.Çiftçi, Ö., Çeçen, M. A., & Melanlıoğlu, D. (2007). Altıncı sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik açısından değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22, 206-219.Demir, T. (2008). İlköğretim yedinci sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik düzeylerinin tespit edilmesine yönelik bir değerlendirme. 17. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi’nde sunulmuş bildiri. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Sakarya.Durukan, E. (2014). Metinlerin okunabilirlik düzeyleri ile öğrencilerin okuma becerileri arasındaki ilişki. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 2 (3), 68-76.Günay, D. (2013). Metin bilgisi. İstanbul. Papatya Yayınları.İskender, E. (2013). Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin kelime ve cümle yapılarıyla okunabilirlik düzeyleri arasındaki ilişki. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.İşeri, K. (2010). Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin metinsellik özellikleri. Türkçe ders kitabı çözümlemeleri (ed. Hakan Ülper). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.Karatay, H., Bolat, K. K., & Güngör, H. (2013). Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik ve anlaşılabilirliği. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(6), 603-623.Mert, E. L. (2011). 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin metinsellik ölçütlerine uygunlukları. Dil Dergisi, 153, 7-23.Mirzaoğlu, V., & Akın, E. (2015). 5.sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerin okunabilirliği üzerine bir inceleme. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5, 146-155.Okur, A., & Arı, G. (2013). 6, 7, 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirliği. İlköğretim Online, 12 (1), 202‐226.Özdemir, S. (2016). Beşinci sınıf Türkçe ders kitabındaki öyküleyici ve bilgilendirici metinlerin okunabilirlik durumu. Sınırsız Eğitim ve Araştırma Dergisi, 1 (1), 33-46.Sever, S. (2003). Çocuk ve edebiyat. Ankara: Kök Yayıncılık.Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2011). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık. Temur, T. (2002). İlköğretim 5. sınıf Türkçe ders kitaplarında bulunan metinler ile öğrenci kompozisyonlarının okunabilirlik düzeyleri açısından karşılaştırılması. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.Tosunoğlu, M., & Özlük, Y. Ö. (2011). Okunabilirlik ve ilköğretim 1. sınıf Türkçe ders kitabındaki düz yazı metinlerinin okunabilirlik açısından değerlendirilmesi. Millî Eğitim, 189, 219-229.Türk Dil Kurumu (2011). Türkçe sözlük. On birinci basım. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.Türkçe Ders Kitaplarını İnceleme ve Değerlendirme Ölçütleri (2006). http://ttkb.meb.gov.tr/derskitap_olcut.aspx (Erişim Tarihi:14.02.2019).Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.Zorbaz, K. Z. (2007). Türkçe ders kitaplarındaki masalların kelime-cümle uzunlukları ve okunabilirlik düzeyleri üzerine bir değerlendirme. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 3(1), 87-101.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yasemin Baki
0000-0003-4064-3724
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

22 Nisan 2019

Gönderilme Tarihi

15 Mart 2019

Kabul Tarihi

18 Nisan 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 5 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.31464/jlere.528298

IZ

https://izlik.org/JA67XS32XB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Baki, Y. (2019). Türkçe Dersi 8. Sınıf Kitabındaki Metinlerin Okunabilirliği. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 5(1), 30-46. https://doi.org/10.31464/jlere.528298

AMA

1.Baki Y. Türkçe Dersi 8. Sınıf Kitabındaki Metinlerin Okunabilirliği. JLERE. 2019;5(1):30-46. doi:10.31464/jlere.528298

Chicago

Baki, Yasemin. 2019. “Türkçe Dersi 8. Sınıf Kitabındaki Metinlerin Okunabilirliği”. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi 5 (1): 30-46. https://doi.org/10.31464/jlere.528298.

EndNote

Baki Y (01 Nisan 2019) Türkçe Dersi 8. Sınıf Kitabındaki Metinlerin Okunabilirliği. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi 5 1 30–46.

IEEE

[1]Y. Baki, “Türkçe Dersi 8. Sınıf Kitabındaki Metinlerin Okunabilirliği”, JLERE, c. 5, sy 1, ss. 30–46, Nis. 2019, doi: 10.31464/jlere.528298.

ISNAD

Baki, Yasemin. “Türkçe Dersi 8. Sınıf Kitabındaki Metinlerin Okunabilirliği”. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi 5/1 (01 Nisan 2019): 30-46. https://doi.org/10.31464/jlere.528298.

JAMA

1.Baki Y. Türkçe Dersi 8. Sınıf Kitabındaki Metinlerin Okunabilirliği. JLERE. 2019;5:30–46.

MLA

Baki, Yasemin. “Türkçe Dersi 8. Sınıf Kitabındaki Metinlerin Okunabilirliği”. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 1, Nisan 2019, ss. 30-46, doi:10.31464/jlere.528298.

Vancouver

1.Yasemin Baki. Türkçe Dersi 8. Sınıf Kitabındaki Metinlerin Okunabilirliği. JLERE. 01 Nisan 2019;5(1):30-46. doi:10.31464/jlere.528298