Araştırma Makalesi

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE SOSYOTELİZM (PHUBBİNG) DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ

Cilt: 8 Sayı: 1 2 Ağustos 2025
PDF İndir
TR EN

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE SOSYOTELİZM (PHUBBİNG) DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışma, üniversite öğrencileri arasındaki sosyotelizm (phubbing) davranışlarının yaygınlığını, alt boyutlarını ve bu davranışın demografik değişkenlerle ilişkisini bütüncül bir biçimde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, yükseköğretim dönemi boyunca edinilen iletişim ve etkileşim alışkanlıklarının gelecekteki sosyal ve mesleki yaşantıyı etkileme potansiyeline dikkat çekerek, literatürdeki kısmi ve sınırlı bulguların ötesine geçmeyi hedeflemektedir. Çalışmanın örneklemini, Dokuz Eylül Üniversitesi ve Aydın Adnan Menderes Üniversitesi’nde öğrenim gören, farklı sınıf düzeyleri, yaş grupları, cinsiyet ve öğrenim türlerini temsil eden toplam 500 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler, survey yöntemiyle elde edilmiş, sosyotelizm davranışlarını ölçmek amacıyla Chotpitayasunondh ve Douglas (2018) tarafından geliştirilen, Göksün (2019) tarafından Türkçeye uyarlanan 15 maddelik Genel Sosyotelist Olma (GSO) Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek, nomofobi, kişilerarası çatışma, kendini yalnızlaştırma ve problem farkındalığı olmak üzere dört alt boyutu kapsamaktadır. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS Statistics ve SPSS Amos programlarından yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, sosyotelizm davranışlarının öğrencilerin demografik özelliklerine göre farklılaştığını ortaya koymaktadır. Sonuçlar, üniversite öğrencileri arasındaki sosyotelizm eğilimlerinin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu, alt boyutların demografik değişkenlerle ilişkili olduğunu ve bu durumun ileride uygulanabilecek müdahale, farkındalık artırma çalışmaları ve politika geliştirme süreçleri için önemli bir altyapı sağladığını göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, sosyotelizm olgusunun daha derinlikli ve bütüncül biçimde anlaşılmasına katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu’nun 23/01/2024 tarihli toplantısında, 17 sayılı karar ile etik açıdan uygun bulunmuş ve Rektörlük makamınca onaylanmıştır. Çalışmada yer alan tüm katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmıştır.

Kaynakça

  1. Aagaard, J. (2019). Digital akrasia: A qualitative study of phubbing. AI & Society, 35(1), 237-244. https://doi.org/10.1007/s00146-019-00876-0
  2. Afifi, W. A., & Metts, S. (1998). Characteristics of distressing disclosures in close relationships: The transformational nature of disclosure. Journal of Social and Personal Relationships, 15(5), 619–639. https://doi.org/10.1177/0265407598155002
  3. Akbağ, M., & Sayıner, B. (2021). Dijital teknolojinin yansımaları: Ebeveyn teknoferansı ve sosyotelizmi. Humanistic Perspective, 3(3), 753-778. https://doi.org/10.47793/hp.996220
  4. Alcaide García, M., Félix Lerma, M. V., Gainza Perez, M. A., Rodriguez-Crespo, A., & Cooper, T. V. (2023). Psychosocial and personality trait associates of phubbing and being phubbed in Hispanic emerging adult college students. Current Psychology, 1–14. https://doi.org/10.1007/s12144-023-04767-y
  5. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi. (2024). Bir bakışta üniversite. https://www.adu.edu.tr/tr/bir-bakista-universite
  6. Aykaç, S., & Yıldırım, Ş. (2021). Gelişen dünyada nomofobi ve sosyotelist olma – sosyotelizme maruz kalmanın etkileri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 243–256. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2021.21.60703-780598
  7. Bagwell, C. L., Newcomb, A. F., & Bukowski, W. M. (1998). Preadolescent friendship and peer rejection as predictors of adult adjustment. Child Development, 69(1), 140–153. https://doi.org/10.2307/1132076
  8. Bakır, V., & Dilmaç, B. (2023). Examining the relationship between phubbing and mental health among university students: A mixed study. Research on Education and Psychology, 7(3), 602–621. https://doi.org/10.54535/rep.1331114

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme , Kültürlerarası İletişim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

12 Ocak 2025

Kabul Tarihi

30 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Hanaylı, B., & Tozkoparan, G. (2025). ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE SOSYOTELİZM (PHUBBİNG) DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ. Journal of Business in The Digital Age, 8(1), 14-32. https://doi.org/10.46238/jobda.1618406
AMA
1.Hanaylı B, Tozkoparan G. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE SOSYOTELİZM (PHUBBİNG) DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ. JOBDA. 2025;8(1):14-32. doi:10.46238/jobda.1618406
Chicago
Hanaylı, Berkin, ve Güler Tozkoparan. 2025. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE SOSYOTELİZM (PHUBBİNG) DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ”. Journal of Business in The Digital Age 8 (1): 14-32. https://doi.org/10.46238/jobda.1618406.
EndNote
Hanaylı B, Tozkoparan G (01 Ağustos 2025) ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE SOSYOTELİZM (PHUBBİNG) DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ. Journal of Business in The Digital Age 8 1 14–32.
IEEE
[1]B. Hanaylı ve G. Tozkoparan, “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE SOSYOTELİZM (PHUBBİNG) DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ”, JOBDA, c. 8, sy 1, ss. 14–32, Ağu. 2025, doi: 10.46238/jobda.1618406.
ISNAD
Hanaylı, Berkin - Tozkoparan, Güler. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE SOSYOTELİZM (PHUBBİNG) DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ”. Journal of Business in The Digital Age 8/1 (01 Ağustos 2025): 14-32. https://doi.org/10.46238/jobda.1618406.
JAMA
1.Hanaylı B, Tozkoparan G. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE SOSYOTELİZM (PHUBBİNG) DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ. JOBDA. 2025;8:14–32.
MLA
Hanaylı, Berkin, ve Güler Tozkoparan. “ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE SOSYOTELİZM (PHUBBİNG) DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ”. Journal of Business in The Digital Age, c. 8, sy 1, Ağustos 2025, ss. 14-32, doi:10.46238/jobda.1618406.
Vancouver
1.Berkin Hanaylı, Güler Tozkoparan. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE SOSYOTELİZM (PHUBBİNG) DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ. JOBDA. 01 Ağustos 2025;8(1):14-32. doi:10.46238/jobda.1618406

                                                                Creative Commons Lisansı

Bu eser Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.