Journal of MTU, Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi'nin (ICMJE) Bilimsel Çalışmaların Yürütülmesi, Raporlanması, Düzenlenmesi ve Yayınlanması için Önerilerini (http://www.icmje.org/about-icmje/faqs/conflict-of-interest-disclosure-forms/) takip eder. Yazarlar, makalelerin bilimsel ve etik kurallara uygunluğundan sorumludur.
Yayın Etiğine Uyum
Yazıların araştırma ve yayın etiğine uygun olarak hazırlanması bir zorunluluktur. Yazarlar, insan ile ilgili tüm klinik araştırmalarda etik ilkeleri kabul ettiklerini, araştırmayı bu ilkelere uygun olarak yaptıklarını belirtmelidirler.
Journal of MTU’ye yayınlanması amacı ile gönderilen yazılar Helsinki Bildirgesi, İyi Klinik Uygulamalar ve İyi Laboratuvar Uygulamaları Kılavuzu esaslarına uymalıdır.
Yazarlar çalışmanın Gereç ve Yöntem Bölümünde Etik Kurul izni gerektiren araştırmalar için etik kuruldan onay aldıklarını ve çalışmaya katılmış kişilerden veya bu kişilerin vasilerinden bilgilendirilmiş onam aldıklarını; hayvanlar ile ilgili deneysel çalışmalarda ise hayvan haklarını koruduklarını, ilgili deney hayvanları etik kurulundan onay aldıklarını belirtmek zorundadırlar. İnsan veya deney hayvanı üzerinde yapılan deneysel çalışmaların sonuçları ile ilgili olarak, dergiye yapılan başvuru esnasında, etik kurul onay belgesinin sunulması zorunludur.
Yazarların Etik Sorumlulukları
Journal of MTU’ye yazılarını gönderen yazarların aşağıdaki etik sorumluluklara uymaları beklenmektedir:
• Yazar(lar) kendi özgün çalışmalarını dergiye göndermelidir. Yazıdaki diğer çalışmaların sonuçlarından yararlanıyor veya sunuyorlarsa, metin içi ve metin sonu kaynaklarını doğru ve eksiksiz yazmak zorundadırlar.
• Çalışmaya entelektüel katkısı olmayan kişiler yazar olarak gösterilmemelidir.
• Gönderilen yazılarda çelişkili çıkarlar veya ilişkiler varsa bunlar belirtilmeli ve açıklanmalıdır.
• Yazar(lar)dan makalelerinin inceleme sürecinde ham verilerini sağlamaları istenebilir. Bu durumda yazar(lar) verilerini ve bilgilerini ilgili yayın ve bilim kurullarına sunmaya hazır olmalıdır.
• Yazarlar, hastaları, hasta kayıtlarını, araştırma katılımcılarını veya veri tabanlarını içeren tüm araştırma çalışmalarında etik kurul onayı ve bilgilendirilmiş onam aldıklarını belgelemelidir.
• Hastanın kimliğinin tespit edilmesini sağlayan hasta görüntüleri için yazarlar, raporun dayandığı hasta(lar)dan yazılı izin aldıklarını belgelemelidir.
• Yazar(lar), erken yayımlanma veya yayımlanma sürecinde olan çalışmalarında bir hata veya çelişkili bir sonuç fark etmeleri durumunda editöre bildirmek ve düzeltme veya geri çekme sürecinde editörlerle işbirliği yapmakla yükümlüdür.
• Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla dergiye gönderemezler. Her gönderim ancak bir öncekinin tamamlanmasından sonra yapılabilir. Başka bir dergide yayınlanan bir çalışma Journal of MTU’ye gönderilemez.
Editörün Etik Sorumluluğu
Editör, COPE tarafından açık erişim olarak yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" kılavuzuna dayalı olarak aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olmalıdır.
1.1. Genel Görev ve Sorumlulukları
1. Okurların ve yazarların ihtiyaçlarını karşılama çabası içinde olmalıdır.
2. Dergilerini sürekli geliştirmek için çaba göstermelidir.
3. Yayımladıkları derginin kalitesini güvence altına almak için süreci elverişli yürütmelidir.
4. İfade özgürlüğünü destekler mahiyette olmalıdır.
5. Akademik kaydın (indeksin) dürüstlüğünü korumalıdır.
6. Entelektüel ve etik standartları korumalı ve ödün vermemelidir.
7. Gerektiğinde düzeltmeleri, açıklamaları, makalelerin geri çekilme yazısını ve özürleri yayımlamaya her zaman hazır olmalıdır.
1.2. Okuyucularla İlişkiler
1. Okuyucular, araştırmaları veya diğer akademik çalışmaları kimin finanse ettiği ve fon verenlerin araştırmada ve yayında herhangi bir rolü olup olmadığı ve eğer öyleyse, bunun ne olduğu konusunda bilgilendirilmelidir.
1.3. Yazarlarla İlişkiler
1. Editörün bir makaleyi yayına kabul etme veya reddetme yönündeki kararları, makalenin önemine, özgünlüğüne ve açıkça anlaşılır olmasına ve çalışmanın geçerliliği ve derginin çalışma kapsamı ile olan ilişkisine dayanmalıdır.
2. Editör başvuruyla ilgili ciddi problemler tespit edilmedikçe başvuruların kabul edilmesi ile ilgili verdikleri karardan dönmemelidir.
3. Yeni editör, ciddi sorunlar tespit edilmedikçe, önceki editör tarafından yapılan gönderileri yayımlama kararlarını bozmamalıdır.
4. Hakem değerlendirme sürecinin bir açıklaması yayımlanmalı ve editörler bu açıklanmış süreçteki değişiklikler hakkında bilgi sunmalıdır.
5. Dergiler, yazarların editöre ait kararlara itiraz edebilmeleri için belirlenmiş bir işleyiş sürecine sahip olmalıdır.
6. Editör yazarlar için bir rehber yayımlamalıdır. Bu rehber düzenli olarak güncellenmelidir.
1.4. Hakemlerle İlişkiler
1. Editör, hakemler için onlardan tüm beklenenleri mahremiyet içerisinde ele almalı ve başvurusu yapılmış makalelerin nasıl inceleneceğine yönelik bir rehber oluşturmalıdır.
2. Editör, bir yazıyı gözden geçirmeyi kabul etmeden önce hakemlerin potansiyel rakip çıkarları olup olmadığını göz önünde bulundurmalıdır.
3. Editör hakem ve yazarlara açık değerlendirme sistemi kullandıklarını beyan etmediği takdirde hakem kurulunun kimliklerinin gizliliğinin sağlandığını garanti eden bir sisteme sahip olmalıdır.
4. Editör belli bir makale için davet edilip değerlendirme de bulunan hakemlere dergi sayısı içinde teşekkür yazısı yazabilir.
1.5. Yayın Kurulu Üyeleriyle İlişkiler
1. Editör, yeni yayın kurulu üyelerine, kendilerinden beklenen her şey hakkında kılavuz bilgiler sağlamalı ve mevcut üyeleri yeni politikalar ve gelişmeler hakkında sürekli bilgilendirmelidir.
1.6. Dergi Sahipleri ve Yayıncıları ile İlişkiler
1. Editör, editoryal bağımsızlık ilkesine dayanmalıdır.
2. Editör, dergi sahibi ya da yayıncısının müdahalesi olmadan, makalenin kalitesi ve dergiye uygunluğuna göre hangi makaleyi yayımlaması gerektiğine karar vermelidir.
3. Editör derginin sahibi ve / veya yayıncısı ile ilişkilerini belirleyen yazılı bir sözleşmeye sahip olmalıdır.
1.7. Editöryal ve Hakem Değerlendirme Süreci
1. Editör dergisindeki hakem değerlendirmesinin adil, tarafsız ve zamanında olmasını sağlamak için çaba göstermelidir.
2. Editör, dergilerine gönderilen materyallerin incelenirken gizli kalmasını sağlayacak sistemlere sahip olmalıdır.
3. Editör derginin içindeki bölümlerin farklı amaç ve standartlara sahip olduklarını farkında olarak yayımladıkları materyallerin kalitesini sağlamaya çabalamalıdır.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
İnceleme süreci çift kör inceleme esasına göre yürütülmektedir. Hakemler yazarlarla doğrudan iletişime geçmez, incelemeleri ve yorumları dergi yönetim sistemi üzerinden işlenir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem görüşleri editör tarafından yazar(lar)a atanır.
Hakemler:
• Sadece uzmanlık alanlarında inceleme yapmayı kabul etmelidir.
• Tarafsız ve gizli bir şekilde değerlendirme yapmalıdır.
• Çıkar çatışması ile karşılaştıklarını düşünürlerse ve inceleme sürecinde makaleyi incelemeyi reddederlerse dergi editörünü bilgilendirmelidir.
• İnceleme sürecinden sonra gizlilik ilkesine uygun olarak inceledikleri yazıları imha etmelidir.
• Hakemler, değerlendirdikleri yazıların son hallerini ancak yayınlandıktan sonra kullanabilirler.
• Makaleyi objektif olarak ve sadece içeriği açısından incelemeli ve milliyet, cinsiyet, dini ve siyasi inançlar ile ekonomik kaygılar değerlendirmeyi etkilememelidir.
• Yazıyı yapıcı ve nazik bir tonda gözden geçirmeli; düşmanlık, iftira ve hakaret içeren kişisel yorumlar yapmaktan kaçınılmalıdır. İncelemeyi kabul ettikleri makaleyi zamanında ve yukarıda belirtilen etik kurallara uygun olarak davranmalıdırlar.
• Hakemlerin inceledikleri makalelere ilişkin Hakem Değerlendirme Formu’nu doldurmaları gerekmektedir. Hakemlerin değerlendirdikleri makalenin yayımlanabilir olup olmadığına ilişkin kararları ile kararlarına ilişkin gerekçelerini de bu formda belirtmeleri gerekmektedir.
23 Aralık 2022
Sayfa
105-112