Türkiye Gastronomi Etkinliklerinin Anatomisi: 2024 Yılı Festival ve Fuar Analizi
Öz
Bu araştırma, 2024 yılı boyunca Türkiye genelinde düzenlenen gastronomi temalı festival ve fuarların tematik yönelimlerini, coğrafi dağılımını ve kurumsal yapısını incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi yaklaşımı kullanılarak, festtr.com (2024) veri tabanında listelenen 120 gastronomi etkinliği sistematik biçimde analiz edilmiştir. Bulgular, gastronomi etkinliklerinin büyük çoğunluğunun (%94,2) festival formatında düzenlendiğini ve bu etkinliklerin temel olarak yöresel ürünlerin tanıtımı, kültürel mirasın korunması ve yerel kimliğin güçlendirilmesi hedeflerine odaklandığını göstermektedir. Etkinliklerin yarısından fazlası (%55) yöresel ürün temalı olup, coğrafi açıdan en yoğun etkinliklerin İstanbul, İzmir, Muğla ve Antalya gibi turizm merkezlerinde gerçekleştiği belirlenmiştir. Zamanlamada ise yaz sonu ve sonbahar aylarında belirgin bir yoğunluk gözlenmiştir. Bulgular, belediyelerin (%45,8) gastronomi etkinliklerinin temel düzenleyicisi olduğunu, akademik kurumların katkısının sınırlı kaldığını ortaya koymuştur. Çalışma sonucunda, gastronomi etkinliklerinin Türkiye’nin turizm çeşitliliğini artırmada, bölgesel kalkınmayı desteklemede ve kültürel sürdürülebilirliği güçlendirmede stratejik bir araç olduğu vurgulanmaktadır. Ayrıca, akademik-sektörel iş birliklerinin güçlendirilmesi ve küreselleşmenin teşvik edilmesi, gastronomi turizminin sürdürülebilir gelişimi için önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Gastronomi Turizmi, Festival, Fuar, İçerik Analizi, Sürdürülebilir Turizm
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Kaynakça
- Akçay, S. Z. (2022). Gastronomi Etkinlikleri ve Şeflerin Bakış Açısıyla Türkiye’de Gastronomi Etkinlikleri Yönetimi (Yüksek Lisans Tezi). Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı. Mersin.
- Akgöz, E., Temizel, G., & Otal, A. (2022). Kapadokya Bölgesi’nin Kongre Turizm Potansiyelinin Belirlenmesine Yönelik Bir Çalışma. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 9(1), 143-162. https://dergipark.org.tr/tr/pub/piar.
- Bucak, T., & Aracı, Ü. E. (2013). Türkiye’de Gastronomi Turizmi Üzerine Genel Bir Değerlendirme. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(30), 203-216. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/853160
- Cömert, M., & Çetin, K. (2017). Gastronomi temalı yerel festivaller üzerine bir değerlendirme. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(54), 1092–1101. https://doi.org/10.17719/jisr.20175434677
- Çorman, G. (2025). Festival Algısı, Festival Deneyimi ve Davranışsal Niyetler: III. Uluslararası Göbeklitepe Film Festivali Örneği. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 9(25), 508-534. https://dx.doi.org/10.32572/guntad.1607375
- Dinçer, E. (2019). Kongre Turizminde Katılımcı Memnuniyetlerinin Karşılaştırılması Üzerine Bir Araştırma(Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi,sosyal Bilimler Enstitüsü,İşletme Anabilim Dalı,Üretim Yönetimi Bilim Dalı. Ankara.
- Ellis, A., Park, E., Kim, S., & Yeoman, I. (2018). What is food tourism? Tourism Management, 68, 250–263. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2018.03.025
- Eraslan, O. (2023). Festivallerin Gastronomi Turizmi Açısından Değerlendirilmesi: Halfeti Meyve Yemekleri Festivali Örneği. İçinde O. Çelen & A. Ünal (Eds.), Turizm ve Destinasyon Araştırmaları III (ss. 35– 58). Paradigma Akademi.
- Erciyas, N., & Yılmaz, İ. (2021). Gastronomi turizminin gelişiminde gastronomi festivalleri ve Türkiye’deki mevcut durum. International Journal of Contemporary Tourism Research, 1(1), 91–108. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1993869.
- Erdoğan, C. (2006). İzmir İli Kongre Turizmi Arz Potansiyelinin İncelenmesi ve Geliştirilmesine Yönelik Bir Araştırma (Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı.İzmir.
