Digital Reconstruction of Mesopotamian Cultural Heritage in the Metaverse: AI-Powered Modeling and Quantum-Based Data Security

İrem Ceyda Samancı; Muhammed Baykal

doi:10.5281/zenodo.22049608

TR EN

Mezopotamya Kültürel Mirasının Metaverse Ortamında Dijital Rekonstrüksiyonu: Yapay Zekâ Destekli Modelleme ve Kuantum Tabanlı Veri Güvenliği

Öz

Bu çalışma, Anadolu Mezopotamyası’nın zengin kültürel mirasını dijital çağın sunduğu olanaklarla dönüştürücü bir modelle ele almaktadır. Özellikle Göbeklitepe, Mardin ve Diyarbakır gibi eşsiz arkeolojik potansiyele sahip bölgelerde geleneksel koruma ve sergileme yöntemlerinin karşılaştığı zorluklar dikkate alınarak; Metaverse, yapay zekâ ve kuantum hesaplama teknolojilerini entegre eden kavramsal bir dijital rekonstrüksiyon ve kültürel miras deneyimi modeli önerilmiştir. Modelin odağını, tarihi alanların lidar ve fotogrametri verilerine dayalı dijital ikizlerini oluşturarak sanal evrene entegre edilmesi oluşturmaktadır. Bu sayede, kullanıcıların arkeolojik verilerle etkileşime geçerek bilişsel bir öğrenme süreci deneyimlemesi hedeflenirken, yapay zekâ kişiselleştirilmiş rehberlik ve arkeometrik veri modelleme ile bu süreci zenginleştirmektedir. Ek olarak, kuantum kriptografisi ve kuantum anahtar dağılımı yöntemleri, hassas dijital verilerin gelecekteki siber tehditlere karşı teorik olarak üst düzey güvenlikle korunmasını sağlamaktadır. Sistematik literatür taramasına dayanan bu çalışma, literatürde teknolojik entegrasyon ve veri güvenliği boşluğunu dolduran kapsamlı bir model vizyonu ortaya koyarak gelecek çalışmalar için sağlam ve sürdürülebilir bir zemin sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Metaverse, yapay zekâ, kuantum güvenliği, dijital miras, Mezopotamya

Destekleyen Kurum

Bu araştırma, hiçbir kamu, ticari veya kar amacı gütmeyen kurum ya da kuruluştan herhangi bir finansman desteği almamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma için Akademik Turizm Analizi Dergisi (ATA Dergisi) Etik İlkeler ve Yayın Politikası doğrultusunda Etik Kurul onayına ihtiyaç duyulmamaktadır.

Digital Reconstruction of Mesopotamian Cultural Heritage in the Metaverse: AI-Powered Modeling and Quantum-Based Data Security

Öz

This study presents a transformative model for the cultural heritage of Anatolian Mesopotamia through the opportunities offered by digital technologies. Considering the challenges faced by traditional conservation and exhibition methods in archaeologically rich regions such as Göbeklitepe, Mardin, and Diyarbakır, a conceptual model integrating Metaverse, Artificial Intelligence, and Quantum Computing technologies is proposed. The model focuses on creating high-fidelity digital twins of historical sites using LIDAR and photogrammetry data and integrating them into a virtual environment. This approach aims to provide users with an interactive and cognitively engaging learning experience based on archaeological data, while AI enhances the experience through personalized guidance and archaeometric data modeling. Furthermore, quantum cryptography and Quantum Key Distribution constitute a critical component of the model, offering theoretically high-level security for sensitive digital cultural heritage data against emerging cybersecurity threats. Based on a systematic literature review, this study proposes a comprehensive model that addresses gaps in technological integration and data security and provides a robust and sustainable foundation for future research.

Anahtar Kelimeler

Metaverse, artificial intelligence, quantum security, digital heritage, Mesopotamia

Destekleyen Kurum

This research received no financial support from any public, commercial, or non-profit institution or organization.

Etik Beyan

Ethics Committee approval was not required for this study in accordance with the Ethical Principles and Publication Policy of the Journal of Academic Tourism Analysis (Journal ATA).

Kaynakça

Akçay, S., & Koca, E. (2024). Nitel araştırmalarda veri doygunluğu. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 829-848.
Altın, Ş. Y., & Taşdelen, H. (2025). Yapay zekâ modellerinde cinsiyet ön yargıları: ChatGPT ve Copilot üzerine nicel bir inceleme. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (49), 285-309.
Argyrou, A., & Agapiou, A. (2022). A review of artificial intelligence and remote sensing for archaeological research. Remote Sensing, 14, 6000. https://doi.org/10.3390/rs14236000
Arı, A. C. (2024). Kültürel mirasın artırılmış gerçeklik teknolojisinden yararlanarak restorasyonu: II. Kılıçarslan Köşkü örneği. Online Journal of Art ve Design, 12(1).
Ayaz, O. (2023). Kendini açıklamak: Göbekli Tepe kültürü’nde bir köken miti yorumu (Antropomorfik temalara alternatif bir bakış). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. https://doi.org/10.53568/yyusbed.1233144
Bengisu, E. (2020). Human history and Göbeklitepe. International Journal of Social, Political and Economic Research, 7(1), 1-10.
Biçen, A. (2023). The effect of a cultural landscape area on urban green spaces: Case study of Diyarbakir fortress and Hevsel gardens. İnsan ve Sosyal Bilimler Dergisi. https://doi.org/10.53048/johass.1371471
Boboc, R. G., Băutu, E., Gîrbacia, F., Popovici, N., & Popovici, D.-M. (2022). Augmented reality in cultural heritage: An overview of the last decade of applications. Applied Sciences, 12(19), 9830.
Buragohain, D., Meng, Y., Deng, C., Li, Q., & Chaudhary, S. (2024). Digitalizing cultural heritage through metaverse applications: Challenges, opportunities, and strategies. Heritage Science, 12, 1-15.
Buratti, G., Conte, S., & Rossi, M. (2021). Artificial intelligence, big data and cultural heritage. DISÉGNO, (9), 29-34.

Büyükkuru, M. (2023). Kültürel mirasın aktarımında dijital teknolojilerin kullanımı. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, İhtisaslaşma Özel Sayısı, 134-150.
Chamola, V., Sai, S., Bhargava, A., Sahu, A., Jiang, W., Xiong, Z., Niyato, D., & Hussain, A. (2024). A comprehensive survey on generative AI for metaverse: Enabling immersive experience. Cognitive Computation, 16, 3286–3315. https://doi.org/10.1007/s12559-024-10342-9
Correia, P. (2025). From virtual to reality: Enhancing cultural tourism through AI, VR, and the metaverse. International Conference on Tourism Research. https://doi.org/10.34190/ictr.8.1.3460
Çağlar, Z. (2018). UNESCO dünya miras listelerinin turizme etkisi: Diyarbakır Surları ve Hevsel bahçeleri örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Diyarbakır.
Diaz Mendoza, M. A., De La Hoz Franco, E., & Gómez, J. (2023). Technologies for the preservation of cultural heritage—A systematic review of the literature. Sustainability, 15(2), 1-20.
Eser, S., & Yahyaoğlu, İ. H. (2025). Gastronomi turizmi açısından Diyarbakır kahvaltısı üzerine bir inceleme. Artuklu Tourism Studies, (2), 55-66.
Fernández-Palacios, B., Morabito, D., & Remondino, F. (2017). Access to complex reality-based 3D models using virtual reality solutions. Journal of Cultural Heritage, 23, 40-48. https://doi.org/10.1016/j.culher.2016.09.003
Fettke, P. (2009). How conceptual modeling is used. Communications of the Association for Information Systems, 25(1), 43.
Forte, M. (2014). 3D archaeology: new perspectives and challenges—the example of Çatalhöyük. Journal of Eastern Mediterranean Archaeology & Heritage Studies, 2(1), 1-29.
Fylaktos, P., Petropoulos, G., & Lemesios, I. (2025). A deep learning method for the automated mapping of archaeological structures from geospatial data: A case study of Delos Island. ISPRS International Journal of Geo-Information, 14, 220. https://doi.org/10.3390/ijgi14060220
Gadkari, B. (2025). Quantum computing and cybersecurity: Navigating the next frontier of digital security. International Journal of Scientific Research in Computer Science, Engineering and Information Technology. https://doi.org/10.32628/cseit251112155
Halaç, H. H., & Öğülmüş, V. (2021). Kültürel miras verilerinin dijital olarak depolanması: Openheritage3d örneği. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 11(2), 521-540.
Imran, M., & Almusharraf, N. (2024). Google Gemini as a next generation AI educational tool: A review of emerging educational technology. Smart Learning Environments, 11(1), 22.
Karadağlı, A. (2023). Zekai Erdal, Mardin Abbaraları. Mardin.
Lian, Y., & Xie, J. (2024). The evolution of digital cultural heritage research: Identifying key trends, hotspots, and challenges through bibliometric analysis. Heritage, 7(2), 450-475.
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE Publications.
Malwade, S., Choudhary, S., Lavate, S. H., Mahalle, P. N., Ajani, S. N., & Khetani, V. (2025, March). Enhancing Data Security in Transmission Through Quantum Key Distribution in Cryptography. In 2025 International Conference on Emerging Smart Computing and Informatics (ESCI) (pp. 1-6). IEEE. https://doi.org/10.1109/ESCI63694.2025.10987916
Mehmood, A., Shafique, A., Alawida, M., & Khan, A. (2024). Advances and vulnerabilities in modern cryptographic techniques: A comprehensive survey on cybersecurity in the domain of machine/deep learning and quantum techniques. IEEE Access, 12, 27530- 27555. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2024.3367232
Mestiri, M., Khadhar, M., Huftier, A., & Fergombé, A. (2025). Fostering social interaction variability in the metaverse: A case study of the museum of l’Avesnois in fourmies. Heritage, 8(5), 1-18. https://doi.org/10.3390/heritage8050171
Mystakidis, S. (2022). Metaverse. Encyclopedia, 2(1), 486-497.
Opitz, R. S., & Cowley, D. C. (2013). Interpreting archaeological topography: Airborne laser scanning, 3D data and ground observation. Oxbow Books.
Paulauskas, L., Paulauskas, A., Blažauskas, T., Damaševičius, R., & Maskeliūnas, R. (2023). Reconstruction of industrial and historical heritage for cultural enrichment using virtual and augmented reality. Technologies, 11(2), 36.
Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (1998). Welcome to the experience economy. Harvard Business Review, 76(4), 97–105.
Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (1999). The experience economy: Work is theatre & every business a stage. Harvard Business Press.
Puig, A., Rodríguez, I., Arcos, J. L., Rodríguez-Aguilar, J. A., Cebrián, S., Bogdanovych, A., ... & Piqué, R. (2020). Lessons learned from supplementing archaeological museum exhibitions with virtual reality. Virtual Reality, 24(2), 343-358. https://doi.org/10.1007/s10055-019-00391-z
Schmidt, K. (2007). Göbekli Tepe: En eski tapınağı yapanlar (R. Aslan, Çev.). Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
Seyirci, H. K., & Alan, A. (2023). Arkeolojik alanlarda sürdürülebilir turizm yaklaşımları: Çok disiplinli yönetim modelleri üzerine bir inceleme. A. Büyükpueksarıkulak (Ed.), Turizme bütüncül bakış içinde (ss. 152-170). Çizgi Kitabevi.
Sezer, S., & İlban, O. (2024). Digital transformation in tourism: Opportunities and challenges for Türkiye and Mediterranean countries. Journal of Tourism and Management. https://doi.org/10.29329/jtm.2025.1107.5
Tekin, M. (2014). Eski Mezopotamya’da coğrafi ve etnik yapı. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 9(2), 111-125.
Tetiker, N. (2025). Disiplinlerarası yaklaşımların arkeolojik çalışmalara etkisi: Yapay zeka uygulamaları ve kullanılan teknolojiler. M. Aksu, E. Şahin, & Z. D. Kararuh (Ed.), II. Göbeklitepe’den bugüne Türkiye’nin tarihi ve kültürel mirası sempozyumu tam metin bildiri kitabı içinde (ss. 109-111). Ankara.
Ülger, B. B. (2019). Üstün yetenekli öğrencilere yönelik farklilaştirilmiş sorgulama temelli fen bilgisi ders modüllerinin geliştirilmesi, uygulanmasi ve etkililiğinin değerlendirilmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa.
Wang, Y., Su, Z., Zhang, N., Xing, R., Liu, D., Luan, T. H., & Shen, X. (2022). A survey on metaverse: Fundamentals, security, and privacy. IEEE communications surveys & tutorials, 25(1), 319-352.
Wu, L., Yu, R., Su, W., & Ye, S. (2022). Design and implementation of a metaverse platform for traditional culture: The chime bells of Marquis Yi of Zeng. Heritage Science, 10, 1-13. https://doi.org/10.1186/s40494-022-00828-w
Yıldız, N., & Tavukçuoğlu, T. (2022). Müzelerde dijitalleşme sürecine ilişkin sanal müzelerin incelenmesi. Turist Rehberliği Dergisi (TURED), 5(2), 117-141.
Yılmaz, H. M., & Yakar, M. (2006). Lidar (Light Detection and Ranging) tarama sistemi. Yapı Teknolojileri Elektronik Dergisi, 2(2), 23-33.
Zeynali, R., Mandanici, E., & Bitelli, G. (2025). A technical note on AI-driven archaeological object detection in airborne LiDAR derivative data, with CNN as the leading technique. Remote Sensing. https://doi.org/10.3390/rs17152733
Zhang, X., Yang, D., Yow, C. H., Huang, L., Wu, X., Huang, X., ... & Cai, Y. (2022). Metaverse for cultural heritages. Electronics, 11(22), 3730.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Sürdürülebilir Turizm, Turist Davranışı ve Ziyaretçi Deneyimi, Turist Rehberliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İrem Ceyda Samancı ^*
0009-0008-0253-7895
Türkiye

Muhammed Baykal
0000-0002-7763-1949
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

21 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

25 Mart 2026

Kabul Tarihi

31 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7

DOI

https://doi.org/10.5281/zenodo.22049608

IZ

https://izlik.org/JA69EK97RE

APA

Samancı, İ. C., & Baykal, M. (2026). Digital Reconstruction of Mesopotamian Cultural Heritage in the Metaverse: AI-Powered Modeling and Quantum-Based Data Security. Journal of Academic Tourism Analysis, 7, 1916361. https://doi.org/10.5281/zenodo.22049608

AMA

1.Samancı İC, Baykal M. Digital Reconstruction of Mesopotamian Cultural Heritage in the Metaverse: AI-Powered Modeling and Quantum-Based Data Security. ATA Dergisi. 2026;7:1916361. doi:10.5281/zenodo.22049608

Chicago

Samancı, İrem Ceyda, ve Muhammed Baykal. 2026. “Digital Reconstruction of Mesopotamian Cultural Heritage in the Metaverse: AI-Powered Modeling and Quantum-Based Data Security”. Journal of Academic Tourism Analysis 7 (Ağustos): 1916361. https://doi.org/10.5281/zenodo.22049608.

EndNote

Samancı İC, Baykal M (01 Ağustos 2026) Digital Reconstruction of Mesopotamian Cultural Heritage in the Metaverse: AI-Powered Modeling and Quantum-Based Data Security. Journal of Academic Tourism Analysis 7 1916361.

IEEE

[1]İ. C. Samancı ve M. Baykal, “Digital Reconstruction of Mesopotamian Cultural Heritage in the Metaverse: AI-Powered Modeling and Quantum-Based Data Security”, ATA Dergisi, c. 7, s. 1916361, Ağu. 2026, doi: 10.5281/zenodo.22049608.

ISNAD

Samancı, İrem Ceyda - Baykal, Muhammed. “Digital Reconstruction of Mesopotamian Cultural Heritage in the Metaverse: AI-Powered Modeling and Quantum-Based Data Security”. Journal of Academic Tourism Analysis 7 (01 Ağustos 2026): 1916361. https://doi.org/10.5281/zenodo.22049608.

JAMA

1.Samancı İC, Baykal M. Digital Reconstruction of Mesopotamian Cultural Heritage in the Metaverse: AI-Powered Modeling and Quantum-Based Data Security. ATA Dergisi. 2026;7:1916361.

MLA

Samancı, İrem Ceyda, ve Muhammed Baykal. “Digital Reconstruction of Mesopotamian Cultural Heritage in the Metaverse: AI-Powered Modeling and Quantum-Based Data Security”. Journal of Academic Tourism Analysis, c. 7, Ağustos 2026, s. 1916361, doi:10.5281/zenodo.22049608.

Vancouver

1.İrem Ceyda Samancı, Muhammed Baykal. Digital Reconstruction of Mesopotamian Cultural Heritage in the Metaverse: AI-Powered Modeling and Quantum-Based Data Security. ATA Dergisi. 01 Ağustos 2026;7:1916361. doi:10.5281/zenodo.22049608

Amaç ve Kapsam

Akademik Turizm Analizi (ATA) Dergisi, turizm alanındaki bilgiyi; kuramsal temellere dayanan, metodolojik açıdan titiz ve toplumsal açıdan anlamlı bilimsel araştırmalar aracılığıyla geliştirmeye katkı sunmayı amaçlayan, uluslararası, hakemli ve açık erişimli akademik bir dergidir.
Dergi; turizm araştırmalarının gelişimine katkı sağlayan, disiplinlerarası akademik diyaloğu teşvik eden ve turizm araştırmaları, politikaları ile uygulamalarında kanıta dayalı karar alma süreçlerini destekleyen özgün bilimsel çalışmaların yayımlanması için disiplinlerarası bir bilimsel platform sunmayı amaçlamaktadır.
ATA Dergisi, yalnızca turizm olgularını açıklayan değil; aynı zamanda kuramsal yaklaşımlar, metodolojik yöntemler ve kavramsal çerçeveler geliştiren ya da geliştirilmesine katkı sunan, test eden, iyileştiren ve eleştirel biçimde değerlendiren araştırmaları teşvik etmektedir. Dergi; bilimsel özgünlüğü, analitik derinliği, metodolojik şeffaflığı, etik araştırma uygulamalarını ve uygulamaya yönelik katkıyı temel yayın ilkeleri olarak benimsemektedir.

ATA Dergisi; turizm ve ilişkili disiplinlere yönelik özgün araştırma makaleleri, derleme çalışmaları, metodolojik araştırmalar, kavramsal makaleler ve disiplinler arası bilimsel çalışmaları yayımlamaktadır.
Derginin ilgi alanları aşağıdakilerle sınırlı olmamak üzere şunları kapsamaktadır:
* Turizm Yönetimi
* Konaklama İşletmeciliği
* Gastronomi ve Yemek Çalışmaları
* Rekreasyon ve Boş Zaman Çalışmaları
* Sürdürülebilir Turizm
* Sorumlu Turizm
* İklim Değişikliği ve Turizm
* Kültürel Miras ve Miras Yönetimi
* Kültür Turizmi
* Kırsal Turizm
* Toplum Temelli Turizm
* Destinasyon Yönetimi ve Yönetişimi
* Turizm Planlaması ve Politikaları
* Turizm Ekonomisi
* Turizm Pazarlaması
* Turizmde Tüketici Davranışı
* Dijital Turizm
* Akıllı Turizm
* Turizmde Yapay Zekâ Uygulamaları
* Turizmde Yenilikçilik
* Turizm Girişimciliği
* Turizm Sosyolojisi
* Turizm Antropolojisi
* Turizm Coğrafyası
* Turizm Psikolojisi
* Deneyim Ekonomisi
* Ziyaretçi Davranışı
* Etkinlik ve Festival Çalışmaları
* Hareketlilik ve Ulaştırma
* Turizm Eğitimi
* Turizm Analitiği
* Turizmde Nicel ve Nitel Araştırma Yöntemleri
* Eleştirel Turizm Çalışmaları
* Konaklama ve Hizmet Araştırmaları
ATA Dergisi, özellikle aşağıdaki nitelikleri karşılayan çalışmaları teşvik etmektedir:
* Turizm literatürüne anlamlı kuramsal katkılar sunan,
* Titiz, şeffaf ve bilimsel açıdan güçlü araştırma yöntemleri kullanan,
* Disiplinlerarası bakış açılarını bütünleştiren,
* Turizm sektörünün paydaşları için uygulanabilir çıkarımlar sunan,
* Turizm ve konaklama alanını etkileyen güncel küresel sorunları ele alan,
* Sürdürülebilir, etik ve kapsayıcı turizm anlayışının gelişimine katkıda bulunan araştırmalar.
Ayrıca; yenilikçi analiz teknikleri, karşılaştırmalı araştırmalar, karma yöntem tasarımları, sistematik derlemeler, bibliyometrik analizler ve gelişmekte olan metodolojik yaklaşımları kullanan çalışmalar da memnuniyetle değerlendirilmektedir.
ATA Dergisi, yalnızca betimleyici nitelikte olup kuramsal, kavramsal veya metodolojik katkı sunmayan çalışmalara öncelik vermemektedir. Dergiye gönderilen çalışmaların, yalnızca ampirik bulguları raporlamanın ötesine geçerek turizm alanındaki bilimsel bilgi birikiminin gelişimine özgün katkı sağlaması beklenmektedir.

Yazım Kuralları

Akademik Turizm Analizi Dergisine (ATA Dergisi); araştırma makalesi, araştırma notu, kitap incelemesi, makale/kitap eleştirisi ve akademik görüş (yalnızca editör onayı ve/veya daveti ile) türündeki çalışmalar gönderilebilir. ATA Dergisine gönderilen çalışmalar, öncelikle şekil ve içerik yönünden dergi editörlüğü tarafından ön incelemeye tabi tutulmakta; uygun bulunması durumunda hakem değerlendirme sürecine yönlendirilmektedir.

ATA Dergisine gönderilecek tüm çalışmalar Microsoft Word programında “ATA Dergisi Makale Şablonu” kullanılarak yazılmalıdır. Ayrıca aşağıda yer alan zorunlu belgelerin de başvuruya eklenmesi gerekmektedir. Lütfen dergi şablonunda yer alan biçimsel düzenlemeleri değiştirmeyiniz. Dergi şablonunun kullanılmadığı tespit edildiğinde ya da eksik dosya yüklendiğinde, sürece başlanmadan önce düzeltilip yeniden gönderilmesi amacıyla çalışma yazarlara iade edilecektir.

Çalışma Türkçe ya da İngilizce dilinde yazılabilir. Çalışmanın dili ne olursa olsun, Türkçe Öz ve İngilizce Abstract birlikte sunulmalıdır. Türkçe bilmeyen yazarlara, Türkçe Öz hazırlanması konusunda dergi sekretaryası tarafından ücretsiz destek sağlanmaktadır. Öz, 150-200 kelime arasında olmalıdır. Çalışmanın kelime sayısı ilk gönderimde 4000–7000 kelime arasında olmalı; hakem değerlendirme ve revizyon süreci sonrasında nihai metin en fazla 8000 kelimeyi aşmamalıdır (tablolar, şekiller ve kaynakça dâhil). Kelime sınırlarına uyulmadığının tespit edilmesi halinde, çalışma değerlendirme süreci başlatılmadan önce gerekli düzeltmelerin yapılması amacıyla yazarlara iade edilecektir.

Anahtar kelimeler en fazla 5 adet olmalı; genel, çoğul ve çoklu kavramlardan (örneğin “ve”, “/” vb.) kaçınılmalıdır. İngilizce anahtar kelimelerde Amerikan İngilizcesi (American English) veya Britanya İngilizcesi (British English) esas alınmalı; iki kullanım biçimi bir arada kullanılmamalıdır. Kısaltma kullanılmamasına dikkat edilmelidir (yalnızca literatürde yaygın ve açık biçimde kabul görmüş kısaltmalar kullanılabilir). Bu anahtar sözcükler indeksleme amacıyla kullanılacaktır.

Yazar bilgilerine çalışma metni içerisinde yer verilmemelidir. Bu bilgiler için başvuru dosyaları arasında yer alan “Başlık Sayfası” eksiksiz şekilde doldurulmalıdır. Bilgilerin doğru bir şekilde doldurulmasından yazarlar sorumludur.

Ampirik çalışmalar; “Giriş, Yazın İncelemesi, Yöntem, Bulgular, Sonuç ve Kaynakça” bölümlerinden oluşmalıdır. Giriş bölümünde alt başlık kullanılmamalıdır.

Türkçe yazılmış tüm çalışmalarda, “Kaynakça” bölümünden sonra “Extensive Summary” başlığı altında 800–1200 kelime arasında genişletilmiş bir özet hazırlanmalıdır. Extensive Summary hazırlanırken Amerikan İngilizcesi (American English) veya Britanya İngilizcesi (British English) esas alınmalı; iki kullanım biçimi bir arada kullanılmamalıdır.

Çalışma tam metni için yazım kuralları dergi makale şablonunda ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Yazı tipi, biçimlendirme esasları, tablo, şekil, dipnot, denklem kullanımı ile atıf ve kaynakça düzenine ilişkin kurallara makale şablonunda belirtilen şekilde uyulmalıdır. Dergi makale şablonları aşağıda yer almaktadır:

ATA Dergisi çeşitli indekslerde taranmakta ve yeni indekslere başvuru yapmaktadır. Bu kapsamda, indeksleme ölçütleri doğrultusunda yayın süreci ve yazar(lar)a ilişkin bazı bilgilerin başvuru aşamasında eksiksiz olarak sunulması gerekmektedir. Bu bilgiler için doldurulması gereken belgeler aşağıda sunulmuştur:

📝 Başlık Sayfası
📝 Yazarlık Katkı Beyanı
📝 Çıkar Çatışması Beyanı
📝 Etik Beyan
📝 Telif Sözleşmesi
📝 Destek ve Teşekkür Beyanı
📝 Yazarlık Feragatnamesi (Bir yazarın çalışmadan çıkarılması durumunda)
Ayrıca, ATA Dergisine yayınlanmak üzere gönderilmiş her çalışma benzerlik (intihal) denetiminden geçirilmektedir. Yazarlar, çalışma yükleme aşamasında DergiPark Sistemi ile intihal.net üzerinden benzerlik raporu alabilir. Dergiye gönderilecek çalışmalar için kabul edilebilir benzerlik oranı kaynakça hariç %20'dir. Editörler, intihal denetimi için uygun buldukları herhangi bir intihal denetim programından yararlanabilirler.
Araştırmanın niteliğine bağlı olarak bazı çalışmalar için Etik Kurul Onayı zorunludur. Etik kurul onayının zorunlu olduğu durumlara ilişkin ayrıntılı bilgilere Etik İlkeler ve Yayın Politikası sayfasından ulaşılabilir.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Etik İlkeler

Akademik Turizm Analizi Dergisi (ATA Dergisi), RESPECT’in Sosyo-Ekonomik Araştırmalar için AB Etik Kuralları, Yayın Etiği Komitesi (COPE) tarafından yayımlanan “Akademik Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri”, “Dergi Yayıncıları için Davranış Kuralları” ve “COPE Core Practices (2017)” gibi evrensel yayıncılık etiği standartlarını benimsemektedir. Ayrıca dergi, Singapore Statement on Research Integrity (2010) ve ICMJE önerileri doğrultusunda da hareket etmektedir. Bunun yanında, dergi süreçleri Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi ile tam uyum içindedir. Bu ilke ve kurallar doğrultusunda, derginin yayın süreçlerinde yer alan tüm tarafların uyması gereken sorumluluk ve kurallar açıkça belirlenmiştir. Bu sorumluluklar, “Dergi Rolü ve Sorumlulukları”, “Editör Rolü ve Sorumlulukları”, “Hakem Rolü ve Sorumlulukları” ve “Yazar Rolü ve Sorumlulukları” başlıkları altında ayrıntılı bir şekilde sunulmuştur.

Dergi rolü ve sorumlulukları

Şeffaflık: Dergi, tüm yayın süreçlerinde şeffaflık sağlamayı kabul eder.
Tarafsızlık: Dergi, yayımlanan içerikleri çıkar çatışmalarından bağımsız bir şekilde yönetmeyi ve editörlerin tarafsız bir ortamda karar almalarını sağlamayı kabul eder.
İfade Özgürlüğünün Korunması: Dergi, yazarların ve hakemlerin ifade özgürlüğüne saygı göstermeyi ve sansür uygulamalarından kaçınmayı kabul eder.
İçeriklere Erişim: Dergi, yayımlanan içeriklerin uzun vadeli erişimini sağlamak için uygun arşivleme sistemleri kullanmayı ve bu içeriklerin akademik topluluk tarafından erişilebilir olmasını sağlamayı kabul eder.
Gizlilik ve Veri Koruma: Dergi, yazarlar, hakemler ve katılımcıların gizliliğini korumayı ve verilerini güvenli bir şekilde muhafaza etmeyi kabul eder.
İntihal ve Yayın Etiği İhlalleri: Dergi, intihal, veri uydurma ve diğer etik ihlallere karşı sıfır tolerans politikası izlemeyi ve bu tür ihlalleri tespit ettiğinde gereken adımları atmayı kabul eder.
Yapay Zeka Kullanımı: Dergi, yapay zeka kullanımını denetler ve yalnızca çeviri, metin etiketleme, görsel etiketleme, veri kalitesinin değerlendirilmesi, dil kontrolü, hata tespiti, taraflılık tespiti ve veri analizi (yazarlar tarafından eğitilen modeller ile) gibi uygun kullanımlara izin verir. Bunlar dışındaki yapay zeka kullanımları, dergi tarafından uygun bulunmaz. Dergi, etik kurallara uyumu sağlamak amacıyla yapay zeka kullanımını izler ve uygun olmayan kullanımları tespit ettiğinde makaleyi reddetme hakkına sahiptir.
Yayın Hatalarının Düzeltilmesi: Dergi, yayımlanan makalelerdeki hataların düzeltilmesi veya geri çekilmesi süreçlerini açık bir şekilde tamamlamayı kabul eder.

Editör rolü ve sorumlulukları

Şeffaflık ve Tarafsızlık: Editörler, derginin şeffaflık ve tarafsızlık ilkesine uygun hareket etmelidir. Editörler, yazarların ve hakemlerin rollerini net bir şekilde belirlemeli ve çıkar çatışmalarını yönetmelidir.
Çıkar Çatışması Yönetimi: Editörler, yayın süreçlerinde çıkar çatışmalarının önüne geçmek için özen göstermelidir. Yazarlar ve hakemler arasında potansiyel çıkar çatışmalarını belirlemeli ve yönetmelidir. Çıkar çatışması varsa, editörler doğru bir şekilde bu durumu izole etmeli ve objektif kararlar almalıdır.
İfade Özgürlüğünün Korunması: Editörler, yazarların ve hakemlerin ifade özgürlüğüne saygı göstermeli, sansür uygulamalarından kaçınmalıdır. Yazarların çalışmaları, yalnızca bilimsel ve akademik değerlere göre değerlendirilmelidir.
Gizlilik ve Anonimlik: Editörler, yazarların, hakemlerin ve katılımcıların gizliliğini korumalıdır. Hakem değerlendirmelerinde anonimlik sağlanmalı ve araştırmalara dair tüm veriler güvenli bir şekilde muhafaza edilmelidir.
Etik Onay ve Katılımcı Onamı: Editörler, yayımlanacak makalelerin etik kurullardan onay aldığından emin olmalıdır. Araştırmaya katılan bireylerden bilgilendirilmiş onam alınmış olmalıdır ve bu onamlar makalede belirtilmelidir.
Araştırma Bütünlüğü: Editörler, yayımlanacak makalelerde araştırma verilerinin doğruluğunu denetlemeli ve araştırmacıların verileri doğru bir şekilde topladığı ve raporladığına emin olmalıdır. Yanıltıcı bilgilere izin vermemelidir.
Sosyal Sorumluluk: Editörler, yayımlanan içeriklerin topluma fayda sağlayacak şekilde kullanılmasını sağlamalıdır. Araştırmaların sosyal sorumluluğu gözetilmelidir.
Yayın Hatalarının Düzeltilmesi: Editörler, yayımlanan makalelerdeki hataları tespit ettiğinde, düzeltme veya geri çekme süreçlerini başlatmalı ve bu süreçleri şeffaf bir şekilde yürütmelidir.
Etik İlkelerin Uygulanması: Editörler, derginin etik ilkelere ve yayın politikalarına uygunluğunu sağlamalıdır. Yayınlanan içeriklerin etik kurallara uygunluğunu kontrol etmek, editörlerin sorumluluğudur.
İntihal ve Yayın Etiği İhlalleri: Editörler, intihal, veri uydurma ve diğer etik ihlalleri tespit ettiğinde, bu durumları ele almalı ve uygun adımları atmalıdır. Etik ihlaller bildirildiğinde gerekli prosedürler izlenmelidir.
Yapay Zeka Kullanımının Takibi: Editörler, yapay zeka kullanımı konusunda derginin etik standartlarının doğru bir şekilde izlenmesini sağlamalıdır. Yazarlardan gelen makalelerde yapay zekanın uygunsuz kullanımıyla ilgili şüphe taşıyan durumları dikkatle incelemeli ve yazarlardan yapay zekanın nasıl ve ne amaçla kullanıldığını açıklamalarını istemelidir.
Yazarlık Politikalarının İzlenmesi: Editörler, yazarlık politikalarının dergide belirlenen standartlara uygun şekilde izlenmesini sağlamalıdır. Yazarlıktan feragat veya hayalet yazarlık durumlarının tespit edilmesi halinde dergi politikalarına uygun şekilde müdahale edilmelidir. Yazarlıkla ilgili herhangi bir şüpheli durumu araştırmalı ve gerekli düzenlemeleri yapmalıdır.
Yazarlık ve Katkı Beyanı: Editörler, her makalede yazarların katkılarını doğru şekilde beyan etmelerini sağlamak için gerekli düzenlemeleri yapmalı ve yazarların makaleye nasıl katkı sağladıklarını açıklamalarını istemelidir.
Zamanında Karar Verme: Editörler, makale kararlarını (yayınlama, revizyon, reddetme) belirli bir zaman dilimi içinde ve derginin politikalarına uygun bir şekilde vermelidir. Yazarlar ve hakemler için zamanında geri bildirim sağlanmalıdır.
Revizyon Sürecinin Takibi: Revizyon gereken makalelerin yazarlar tarafından zamanında düzeltilmesini sağlamak editörün sorumluluğundadır. Editörler, bu süreci dikkatlice izlemeli ve gerekli düzenlemeleri kontrol etmelidir.

Hakem rolü ve sorumlulukları

Hakemlik Teklifini Kabul Etme veya Reddetme: Hakemler, değerlendirmeyi kabul etmeden önce, çalışmanın kendi uzmanlık alanlarına uygun olup olmadığını değerlendirmelidir. Eğer yeterince bilgi veya uzmanlığa sahip değillerse, değerlendirmeyi kabul etmemelidirler. Değerlendirme sürecine katkı sağlayamayacak veya zamanında tamamlayamayacaklarsa, editörü en kısa sürede bilgilendirip değerlendirme görevini reddetmelidirler.
Hakemlik Raporunun İçeriği: Raporlar açık, yapılandırılmış ve iyi gerekçelendirilmiş olmalıdır. Hakemler, eleştiri yaparken yazarları geliştirmeye yönelik ve yapıcı bir dil kullanmaya özen göstermelidir. Geri bildirimler, yazarın düzeltme yapabileceği alanları net bir şekilde belirtmelidir.
Değerlendirmenin Niteliği: Hakemler, sadece uzman oldukları konularda değerlendirme yapmalıdır. Araştırmanın bilimsel kalitesine odaklanarak, çalışmanın güçlü ve zayıf yönlerini belirtmelidir.
Zamanında Geri Bildirim: Hakemler, değerlendirme sürecini belirlenen zaman çerçevesinde tamamlamalıdır. Gecikme yaşanacaksa editörü bilgilendirmelidir.
Çoklu Değerlendirmeler ve Çatışan Görevler: Daha önce aynı makalenin bir versiyonunu başka bir dergide değerlendirmiş olan hakemler, mevcut dergiyi bilgilendirmeli ve açıkça izin verilmediği sürece incelemeyi kabul etmemelidir.
Objektiflik: Hakemler, kişisel önyargılardan uzak, tarafsız bir değerlendirme yapmalıdır.
Yapıcı Geri Bildirim: Yorumlar, yazarların çalışmalarını geliştirmelerine yardımcı olacak şekilde yapıcı olmalı ve kişisel eleştirilerden kaçınılmalıdır.
Kalitenin Artırılması: Hakemler, yalnızca makalenin bilimsel doğruluğunu değerlendirmekle kalmayıp, aynı zamanda yazım, mantık hataları ve eksiklikler konusunda da yazarları bilgilendirmelidir. Hakemlerin önerileri, makalenin kalitesinin artırılmasına yardımcı olmalıdır.
Yapay Zeka Kullanımının Belirlenmesi: Hakemler, makalede uygun bulunmayan yapay zeka kullanımına dair herhangi bir belirti gördüklerinde, durumu editöre bildirmelidir. Ayrıca, hakemler, makalede kullanılan yapay zeka tekniklerinin şeffaf ve doğru bir şekilde ifade edilip edilmediğini kontrol etmelidir.
Dil ve Kültürel Duyarlılık: Hakemler, kültürel veya dilsel çeşitliliklere saygı göstermeli, yazarlara yönelik önyargı içeren yorumlardan kaçınmalı ve yapıcı bir dil kullanarak kültürel hassasiyetlere dikkat etmelidirler.
Gizliliğin Korunması: Değerlendirme sürecindeki bilgiler, hakemlerin kişisel çıkarları veya bilgileri için kullanılmamalı, gizli tutulmalıdır. Değerlendirme sırasında elde edilen bilgiler, başkalarıyla paylaşılmamalı veya kendi araştırmalarında kullanılmamalıdır.
Çıkar Çatışmasından Kaçınma: Hakemler, çıkar çatışması durumunda (örneğin, yazarlarla kişisel veya profesyonel ilişkiler varsa) değerlendirmeyi kabul etmemelidir.
İntihal ve Yanıltıcı Bilgilere Karşı Duyarlılık: Hakemler, eğer bir çalışmada veri uydurma, manipülasyon ya da etik dışı bir durum tespit ederse, bunu derhal editöre bildirmelidir.
Yazarlık Hakkında Şüphelerin Bildirilmesi: Hakemler, makalenin yazarlık süreciyle ilgili şüpheler taşıması durumunda, etik ihlalleri bildirme yükümlüdür. Hediye/misafir yazarlık veya hayalet yazarlıkla ilgili şüpheleri tespit ettiklerinde, bu durumu editöre bildirmelidir.
İyileştirme: Hakemlerin, değerlendirme sürecindeki rollerini daha iyi yerine getirebilmeleri için araştırma yöntemleri, etik standartlar ve yeni bilgiler konusunda kendilerini güncellemeleri önemlidir.
Yayın Etiğine Katkı Sağlama: Hakemlerin, dergi yayın etiğini korumada aktif bir rol alması beklenir. Bu, akademik camiada güvenilir ve geçerli bilgi yayılımını sağlar. ATA Dergisi, hakemleri dürüst, etik, yapıcı ve gizlilik çerçevesinde hareket etmeye teşvik eder.

Yazar rolü ve sorumlulukları

Araştırma Bütünlüğü ve Doğruluk: Yazar, çalışmanın tüm verilerini doğru ve dürüst bir şekilde toplamalı, analiz etmeli ve rapor etmelidir. Yanıltıcı veya manipüle edilmiş veriler sunmaktan kaçınmalıdır.
Hedef Kitlenin Belirlenmesi: Yazar, çalışmasının akademik camianın bir parçası olmasının yanı sıra, hedef kitlesinin anlamasına yardımcı olacak şekilde açık, anlaşılır ve okunabilir bir dil kullanmalıdır.
İntihal ve Atıf: Yazar, başkalarının çalışmalarından alıntı yaparken uygun bir şekilde kaynak belirtmeli ve intihalden kaçınmalıdır. Başka araştırmaların fikirleri veya verileri, doğru şekilde atıf yapılarak kullanılmalıdır. Ayrıca, bu kaynakların geçerliliği ve güvenilirliğini kontrol etmek yazarın sorumluluğundadır.
Fikri Mülkiyet Hakları: Yazar, çalışmaya ait fikri mülkiyet haklarıyla ilgili tüm yasal düzenlemelere uymalıdır. Çalışma, başka bir kişinin telif hakkını ihlal etmemeli. Yazar, tüm ilgili izinleri almalıdır.
Katılımcıların Güvenliği: İnsan denekler kullanıyorsa, yazar bu katılımcıların güvenliğini ve haklarını korumak için gerekli tüm önlemleri almalıdır. Araştırmada hayvan kullanımı varsa, etik kurallara uygun hareket edilmelidir.
Etik Onay ve Katılımcı Onamı: Yazar, araştırma sırasında etik kurullardan onay almalı ve araştırmaya katılan bireylerden bilgilendirilmiş onam almalıdır. Bu onamlar, makalede açıkça belirtilmelidir.
Veri Manipülasyonu: Yazar, çalışma boyunca yapılan herhangi bir hileli davranışı (intihal, veri uydurma veya manipülasyonu gibi) dergiye bildirmeli ve bu konuda açıklamalar yapmalıdır. Yazar, etik ihlalleri tespit etme konusunda da sorumludur.
Yapay Zeka Kullanımının Açıklanması: Yazarlar, yapay zeka kullanarak elde edilen verileri, analizleri veya yazılı içeriği açıkça belirtmelidir. Yapay zeka tarafından üretilen içerikler, uygun şekilde alıntılanmalı ve kaynak olarak gösterilmelidir. Eğer yapay zeka, araştırma verileri, metin yazımı ya da analizlerde kullanıldıysa, bunu dergiye beyan etmek gerekir.
Yapay Zeka ile Üretilen İçeriğin Sorumluluğu: Yazarlar, yapay zeka tarafından sağlanan içeriklerin etik açıdan doğru ve güvenilir olup olmadığını değerlendirmelidir. Yapay zeka aracılığıyla sağlanan verilerin doğru, güvenilir ve araştırmaya uygun olduğundan emin olunmalıdır.
Yayımlanan İçeriğin Sorumluluğu: Yazar, yayımlanan makalenin içeriği hakkında tüm sorumluluğu üstlenmeli ve çalışmanın akademik ve etik değerler çerçevesinde olup olmadığını sürekli olarak kontrol etmelidir.
Araştırma Sonuçlarının Sosyal Sorumluluğu: Yazar, araştırma sonuçlarının toplum yararına kullanılmasına özen göstermeli ve toplumsal sorumluluklarını dikkate almalıdır.
Yenilik ve Katkı: Yazar, araştırmasının literatüre katkısını açıkça belirtmeli ve bu katkının özgün ve yenilikçi olduğunu gösterebilmelidir. Çalışma, daha önce yayımlanmış çalışmalardan açıkça ayrılmalıdır.
Veri Erişimi ve Paylaşımı: Yazar, araştırma verilerini güvenli bir şekilde depolamalı ve gerektiğinde bu verilere açık erişim sağlamalıdır. Verilerin başkaları tarafından doğrulanabilir olması için uygun veri yönetim sistemleri kullanılmalıdır.
Çıkar Çatışmalarının Beyanı: Yazar, çalışmasına ilişkin herhangi bir finansal, profesyonel veya kişisel çıkar çatışmasını dergiye bildirmelidir. Ayrıca, potansiyel çıkar çatışmalarını açıklamak, dergiye karşı şeffaf olmayı sağlar.
Yazar Katkıları: Yazar, çalışmada yer alan tüm kişilerin katkılarını doğru şekilde belirtmeli ve her bir yazarın rolünü açıkça tanımlamalıdır. Yazarlar, yazarlık sırasını yalnızca katkıları ve katılım seviyelerine göre belirlemeli ve bu konuda açık ve adil bir yaklaşım sergilemelidir. Yazarlar, katkı sağlamayan kişilere yazarlık hakkı tanımamalıdır.
Diğer Yazar İzinleri: Yazar, çalışmada yer alan tüm yazarların, içeriğin yayımlanması ve başvurulması konusunda tam rızasını almalıdır. Yazarlar, diğer yazarların çalışmalarına ve katkılarına saygı göstermeli ve onlarla fikir birliği içinde hareket etmelidir.
Yazarlık Feragatı: Dergiye sunulan yüksek lisans veya doktora tezlerinden hazırlanan makalelerde, tezi hazırlayan öğrenci ve danışman (varsa ikinci bir danışman) makalenin doğal yazarları olarak kabul edilir. Tez öğrencisi, tez çalışmasına dayalı tek yazarlı bir makale hazırlamak isterse, danışmanından yazarlıktan feragat ettiğini belirten bir "Yazarlık Feragatnamesi" belgesini alarak makale ile birlikte dergiye sunmalıdır. Aynı şekilde, tez danışmanı da teze dayalı tek yazarlı bir makale hazırlamak istediğinde, tez öğrencisinden alınan bir "Yazarlık Feragatnamesi" belgesini dergiye sunmalıdır. Yazarlar, makalenin yayımlanması öncesinde yazarlıktan feragat etmek istiyorlarsa, bu durum açıkça belirtilmeli ve tüm ilgili taraflarla (diğer yazarlar ve editörler) mutabık kalınmalıdır. Feragat edilen yazarın yerine başkası eklenmemelidir.
Makale Süreci ve Zaman Çizelgesi: Yazar, makalesinin değerlendirme sürecine zamanında katkı sağlamalıdır. Makale, dergiye gönderildikten sonra tüm revizyon taleplerine yanıt verilmeli ve yayın süreciyle ilgili verilen zaman çizelgesine sadık kalınmalıdır.
Makale Geri Çekme ve Düzeltme: Yazar, yayımlanan bir makalede hata fark ettiğinde bunu dergiye bildirmeli ve gerekli düzeltmeleri yapmalıdır. Ayrıca, makale geri çekilmesi gerekiyorsa, bunun doğru prosedürlere göre yapılması sağlanmalıdır.
Çift Basım ve Çift Gönderimden Kaçınma: Yazar, aynı çalışmayı birden fazla dergiye aynı anda göndermekten kaçınmalıdır. Aynı çalışmanın başka bir dergide yayımlanması durumunda, bu durum dergiye bildirilmeli ve bu prosedür izlenmelidir.

Yayın Politikası

Dergi Tanımı ve Yayın Sıklığı: Akademik Turizm Analizi Dergisi (ATA Dergisi), yılda iki kez yayımlanan, hakemli ve uluslararası çapta tanınan bilimsel bir dergidir. Dergi, Türkçe ve İngilizce olarak yayımlanır ve TÜBİTAK ULAKBİM DergiPark sistemi üzerinden erişilebilir durumdadır: ATA Dergisi.
Açık Erişim: Dergi, açık erişim ilkesini benimsemektedir. Bu politika, akademik topluluk ve araştırmacılar arasında bilgi paylaşımını teşvik eder. Dergide yayımlanan makalelere herhangi bir kullanıcı kaydı gerekmeksizin serbestçe erişilebilir. Bu yaklaşım, uluslararası açık erişim ilkeleri ile uyumludur; özellikle Budapeşte Açık Erişim Girişimi (Budapest Open Access Initiative, 2002), Bethesda Açık Erişim Bildirgesi (Bethesda Statement on Open Access Publishing, 2003) ve Berlin Bildirgesi (Berlin Declaration on Open Access to Knowledge in the Sciences and Humanities, 2003) ilkeleri dikkate alınmıştır.
Ücret: Tüm makaleler, herhangi bir ücret olmaksızın herkesin erişebileceği şekilde yayımlanır. Dergi, yazarlardan herhangi bir makale gönderim veya yayımlama ücreti talep etmez. Ayrıca, yazarlara herhangi bir ücret ödemez.
Etik Kurallar: ATA Dergisi, evrensel bilimsel ve yayıncılık etiği standartlarını kabul eden bir dergidir. Makale kabulünden yayımlanmasına kadar olan her aşama, akademik dürüstlük, şeffaflık, özgünlük ve tarafsızlık ilkelerine dayanmaktadır. Dergi, intihal, veri sahteciliği, etik ihlaller ve yazarlıkta manipülasyon gibi durumlara sıfır tolerans gösterir. Ayrıca, dergi, çift-kör hakem değerlendirme sistemi ve açık erişim ilkesine göre yayın yaparak, bilimin şeffaf ve güvenilir bir şekilde paylaşılmasını sağlamaktadır.
Katılımcı Gizliliği: Dergiye sunulan çalışmalarda katılımcıların gizliliğine özen gösterilmelidir. Katılımcıların kimliklerinin belirlenebilir olduğu durumlarda, bilgilerin yayımlanması için katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmalı ya da bilgiler anonim hale getirilmelidir. Katılımcı onamının alındığı ya da verilerin anonimleştirildiği, makalede açıkça belirtilmelidir.
Etik Onay ve Katılımcı Onamı: İnsan ve hayvan katılımlı araştırmalarda etik kurul onayının alınması zorunludur. Katılımcı ya da vekil/vasi rızası alınmayan, etik kurul onayı bulunmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz.
Lisanslama: ATA Dergisi, Creative Commons Atıf-Ticari Olmayan 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı ile lisanslanmıştır. Bu lisans, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, çalışmanın ticari olmayan amaçlarla paylaşılmasına, çoğaltılmasına ve uyarlanmasına izin verir. Yazarlar, yayımlanan makalelerinin tüm ticari haklarını saklı tutar.
Makale Kabulü ve Süreçler: ATA Dergisi, çift-kör hakem değerlendirme sistemini kullanır. Makaleler, öncelikle şekil ve içerik yönünden dergi editörlüğü tarafından ön incelemeye tabi tutulmaktadır. Uygun bulunması durumunda daha sonra hakemlere gönderilmektedir. Yazarlar ve hakemler birbirlerinin kimliklerinden haberdar edilmez. Hakemler anonim olarak, ancak içerik ve yöntem açısından titizlikle değerlendirirler. Yazarlar, hakemlerin yorumlarına dayanarak gerekli revizyonları yaparlar. Makalenin yayımlanması için en az iki hakemin "yayımlanabilir" kararı gereklidir. Bu sürecin her aşamasında belirlenen süreler şeffaflık ve süreklilik ilkeleri doğrultusunda titizlikle uygulanır: 📄 Yayım Süreci
İntihal ve Benzerlik Kontrolleri: Dergiye gönderilen tüm makaleler, intihal ve benzerlik açısından kontrol edilir. İntihal tespit edilen çalışmalarda, duruma göre revizyon veya reddetme kararı alınabilir. Yayınlanan makaleler için intihal veya etik ihlaller tespit edilmesi durumunda, makale geri çekilebilir ve kamuoyuna açıklama yapılabilir.
Hakemlerin Rolü: Hakemler, makalelerin bilimsel, metodolojik ve etik standartlara uygunluğunu denetler. Hakemlerin, çıkar çatışması ve tarafsızlık ilkesine uygun hareket etmeleri beklenir. Ayrıca, derginin etik kuralları çerçevesinde hakemler, çalışmanın orijinalliğini ve etik ihlalleri (örneğin intihal, veri sahteciliği) denetler. Hakemlerin kimlikleri, hem yazarlar hem de diğer hakemler tarafından anonim olarak tutulur.
Çıkar Çatışması ve Tarafsızlık: Dergi, tarafsızlık ve gizlilik ilkesine sıkı şekilde bağlıdır. Hakemlerin seçiminde, tarafsızlık ilkesini ihlal etmemek için, yazarlar ile aynı kurumdan veya yakın geçmişte birlikte çalıştıkları kişilerden hakem seçilmez. Dergi personeli, dergi personelinin çalışma arkadaşları ya da akrabaları dergiye bir makale gönderirse, gizliliği, tarafsızlığı sağlamak ve çıkar çatışmalarını önlemek için ilgili personel gönderilen makalenin hiçbir aşamasına katılamaz.
Veri Paylaşımı ve Şeffaflık: Dergi, makalelerde kullanılan verilerin, uygun olduğunda ve mümkünse, okuyucuların erişimine açık hale getirilmesini teşvik eder. Yazarların veri, kod ve araştırma materyalleri için açık erişim bağlantıları sağlaması talep edilebilir.
Yazarlık ve Katkı Beyanı: Dergi, yalnızca çalışmaların gerçek yazarları tarafından gönderilen makaleleri kabul eder. Katkı beyanı, yazarların makaleye nasıl katkıda bulunduğunun ayrıntılı bir şekilde belirtilmesini gerektirir. Dergi, hayalet yazarlık ve hediye/misafir yazarlık gibi etik dışı yazarlık uygulamalarına karşıdır ve bu tür durumlar tespit edildiğinde makale reddedilir.
Sorumlu Yazarın Belirlenmesi ve Yazar Değişikliği: Yazar listesinde yapılacak değişiklikler, tüm yazarların yazılı onayı ile mümkündür ve istisnai durumlar dışında makale kabulü sonrası değişiklik yapılamaz. Sorumlu yazar, tüm iletişim ve değerlendirme sürecini yönetmekle yükümlüdür.
Makale Ret ve Çekilme Süreci: Dergiye gönderilen makaleler, hakem değerlendirme süreci sonrası ret edilebilir. Makale ret kararı almışsa, yazarlar bu kararı kabul etmek durumundadırlar. Aynı zamanda, yazarlar makalelerini geri çekme talebinde bulunabilir, ancak değerlendirme süreci başlamışsa bu talep yalnızca editör onayı ile kabul edilir.
Yayımlanmış Makalelerle İlgili Güncellemeler: Dergi, yayımlanan makaleler için yapılacak düzeltme, geri çekilme ve hata düzeltme taleplerini uygun bir şekilde değerlendirir. Bu tür talepler, derginin şeffaflık ve doğruluk politikaları doğrultusunda yerine getirilir. Dergiye gönderilen düzeltme ve geri çekilme talepleri, hakem değerlendirmesi ve editör kurulu kararı ile neticelendirilir.
Yapay Zeka Kullanımı: Dergi, yalnızca belirli yapay zeka kullanım alanlarına izin verir. Bu alanlar, çeviri, metin etiketleme, görsel etiketleme, veri kalitesinin değerlendirilmesi, dil kontrolü, hata/tutarsızlık tespiti, taraflılık tespiti ve veri analizi (yazarların eğittiği modelle). Bu alanlar dışında yapay zeka kullanımına kesinlikle izin verilmez ve ilgili makaleler yayımlanmaz. Dergi, bu politikaya uyumun denetimini yapar ve uygun olmayan kullanımlar tespit edilirse makale reddedilir.
Konu Kapsamı ve Özel Sayı: Dergi; özellikle sürdürülebilir turizm, sürdürülebilir gastronomi, turizm–çevre ilişkisi ve disiplinlerarası araştırmalar gibi yenilikçi ve özgün çalışmaları teşvik etmektedir. Bununla birlikte dergi, önceden ilan edilmek kaydıyla belirli temalar çerçevesinde özel sayılar yayımlayabilmekte olup, bu kapsamda kabul edilen çalışmaların da derginin genel yayın politikası, tematik kapsamı ve yayın ilkeleri ile uyumlu olması gerekmektedir.