Turizmde Deneyim Ekonomisi ve Kapadokya Destinasyonunda Turist Deneyimi Üzerine Bir Araştırma

Onur İçöz; Emine Çallak; Ceyda Işık

doi:10.5281/zenodo.21967995

EN TR

A Study on the Experience Economy in Tourism and Tourist Experiences in the Cappadocia Destination

Öz

This study examines tourist experiences in Cappadocia from the perspective of the experience economy. Content analysis was conducted on 288 tourist reviews posted on TripAdvisor in 2025. The data were coded using MAXQDA through deductive and inductive approaches. The four dimensions of the experience economy—entertainment, education, aesthetics, and escapism—formed the basis of the analysis, while new codes emerging from the data were also incorporated. A total of 355 codes were identified and organized into four main themes and six sub-themes. The findings indicate that tourist experiences in Cappadocia are predominantly concentrated in aesthetics and escapism, while education and entertainment also contribute to the overall experience. The results demonstrate that Cappadocia is a multidimensional experience destination that generates high tourist satisfaction. However, certain managerial weaknesses may negatively affect the visitor experience. The study highlights Cappadocia’s strengths within the experience economy and provides implications for destination management and future planning.

Anahtar Kelimeler

Experience Economy, Cappadocia, Visitor Experiences, TripAdvisor

Destekleyen Kurum

This research received no financial support from any public, commercial, or non-profit institution or organization.

Etik Beyan

Ethics Committee approval was not required for this study in accordance with the Ethical Principles and Publication Policy of the Journal of Academic Tourism Analysis (Journal ATA).

Turizmde Deneyim Ekonomisi ve Kapadokya Destinasyonunda Turist Deneyimi Üzerine Bir Araştırma

Öz

Bu araştırma, deneyim ekonomisi perspektifinden Kapadokya destinasyonuna yönelik turist deneyimlerini incelemektedir. Çalışmada, TripAdvisor’da 2025 yılında yayımlanan 288 turist yorumu içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Veriler, MAXQDA nitel veri analiz programı kullanılarak tümdengelim ve tümevarım yaklaşımlarıyla analiz edilmiştir. Deneyim ekonomisinin eğlence, eğitim, estetik ve kaçış boyutları temel alınırken, veriden ortaya çıkan yeni kod ve temalar da analize dâhil edilmiştir. Analiz sonucunda 355 kod elde edilmiş ve veriler 4 ana tema ile 6 alt tema altında yapılandırılmıştır. Bulgular, Kapadokya’daki turist deneyimlerinin özellikle estetik ve kaçış boyutlarında yoğunlaştığını göstermektedir. Bununla birlikte, eğitim ve eğlence boyutlarının da deneyimin oluşumuna önemli katkılar sağladığı belirlenmiştir. Bulgular ayrıca Kapadokya’nın doğal ve kültürel özellikleri, atmosferi ve ziyaretçilere sunduğu farklı deneyimler aracılığıyla yüksek düzeyde turist tatmini sağlayan çok boyutlu bir deneyim destinasyonu olduğunu ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, bazı yönetimsel zayıflıkların ziyaretçi deneyiminin kalitesini olumsuz etkileyebileceği görülmektedir. Araştırma, Kapadokya’nın deneyim ekonomisi bağlamındaki güçlü yönlerini ortaya koyarken destinasyon yönetimine yönelik çıkarımlar da sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Deneyim Ekonomisi, Kapadokya, Turist Deneyimleri, TripAdvisor

Destekleyen Kurum

Bu araştırma, hiçbir kamu, ticari veya kar amacı gütmeyen kurum ya da kuruluştan herhangi bir finansman desteği almamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma için Akademik Turizm Analizi Dergisi (ATA Dergisi) Etik İlkeler ve Yayın Politikası doğrultusunda Etik Kurul onayına ihtiyaç duyulmamaktadır.

Kaynakça

Andersson, T. D. (2007). The Tourist in the Experience Economy. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 7(1), 46-58. https://doi.org/10.1080/15022250701224035
Anlı, C. K., & Yavan, N. (2019). Deneyim Yaratmada Mekânın Rolü: Starbucks ve Kahve Dünyası’nın Deneyim Ekonomisi ve Üçüncü Yer Bakımından Analizi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 100-https://doi.org/10.21547/jss.494355
Aydın, B. (2016). Sosyal Medyanın Restoran İmajı: Tripadvisor Örneği. Disiplinlerarası Akademik Turizm Dergisi, 1 (1), 13-30. https://doi.org/10.31822/jomat.287998
Aylan, S., & Kaya, İ. (2020). Bir Hüzün Turizmi Destinasyonu Olarak Ulucanlar Cezaevi Müzesi Ziyaretçilerinin Elektronik Yorumlarının İçerik Analizi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(1), 488-504. 10.26677/TR1010.2020.325
Chang, S. (2018). Experience Economy in the Hospitality and Tourism Context. Tourism Management Perspectives, 27, 83-90. 10.1016/j.tmp.2018.05.001
Chang, S., & Suh, J. (2025). The Impact of VR Exhibition Experiences on Presence, Interaction, Immersion, and Satisfaction: Focusing on the Experience Economy Theory (4Es). Systems, 13(1), 55. https://doi.org/10.3390/systems13010055
Çalhan, H. (2025). Turizm Sektöründe Dijital Dönüşüm ve Dijital İnovasyonlar Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme. Girişimcilik İnovasyon ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 9(18), 65-85. https://doi.org/10.31006/gipad.1703155
Çeti, B., & Atay, L. (2020). Destinasyon Deneyiminin İmaj Algısı ve Davranışsal Niyete Etkisi: Kapadokya Örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 31(1), 31-40. https://doi.org/10.17123/atad.713564
Çulha, O. (2020). Turizmde Deneyim Ekonomisi Uygulamaları. Alanya Akademik Bakış, 4(2), 495-519. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.699160
Demir, S., & Demirel, E. Ü. (2019). Bir Deneyimi Unutulmaz Kilan Unsurlar Nedir? Unutulmaz Turizm Deneyimi Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 661-682. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.532082

Demirel, E. Ü. (2020). Yabancı Turistlerin Unutulmaz Turizm Deneyimleri Üzerine Tetnografik Bir İnceleme: Gelibolu Yarımadası Örneği. Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi E-Dergi, 9(1), 67-90. https://izlik.org/JA89YJ64NJ
Dereli, B. A. (2023). MAXQDA: Yaratıcı Veri Analizi Üzerine Notlar. Karadeniz İletişim Araştırmaları Dergisi. 13(1), 149- 152. https://doi.org/10.53495/e-kiad.1319405
Dieck, M. C., Jung, T. H., & Rauschnabel, P. A. (2018). Determining Visitor Engagement through Augmented Reality at Science Festivals: An Experience Economy Perspective. Computers in Human Behavior, 82, 44-53. 10.1016/j.chb.2017.12.043
Dursun, F. (2025). Turizm Deneyiminin Hatırlanabilirliğinde Yerel Yiyeceklerin Rolü Üzerine Bir Çalışma (A Study on the Role of Local Food in the Memorability of Tourism Experience). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 13(3), 2578-2591. https://doi.org/10.21325/jotags.2025.1678
Dülgaroğlu, O. (2021). Turizmde Dijitalleşme: Akıllı Turizm Uygulamaları, Dijital Turizm ve Turizm 4.0. Turizm ve İşletmecilik Dergisi, 2(1), 1-15. https://doi.org/10.29329/jtm.2021.421.1
Ek, R., Larsen, J., Hornskov, S. B., & Mansfeldt, O. K. (2008). A Dynamic Framework of Tourist Experiences: Space‐Time and Performances in the Experience Economy. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 8(2), 122-140. https://doi.org/10.1080/15022250802110091
Flores‐Gómez, P. A., Pérez‐Villarreal, H. H., Martínez‐Ruiz, M. P., & Pick, D. (2025). The Evolution of the Experience Economy in 25 Years: Conceptual Shifts, Emerging Themes, and Future Directions (1998–2023). International Journal of Consumer Studies, 49(6), https://doi.org/10.1111/ijcs.70135
Gentile, C., Spiller, N., & Noci, G. (2007). How to Sustain the Customer Experience:: An Overview of Experience Components that Co-Create Value with the Customer. European Management Journal, 25(5), 395-410. https://doi.org/10.1016/j.emj.2007.08.005
Göçmen, Ö. (2022). Unutulmaz Turizm Deneyiminin Destinasyon Sadakatine Etkisi: Bursa Üzerine Bir Araştırma. Journal Of Tourism Research Institute, 3(1), 1-27. https://izlik.org/JA62CR57WL
Gölgeli, K., & İlhan, H. (2024). Kapadokya Bölgesi Yerel Halkının Destinasyon Marka İmajına Yönelik Algıları. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 12(1), 544-575. https://doi.org/10.19145/e-gifder.1414354
Han, S. L., Kim, J., & An, M. (2023). The Role of VR Shopping in Digitalization of SCM for Sustainable Management: Application of SOR Model and Experience Economy. Sustainability, 15(2), 1277. https://doi.org/10.3390/su15021277
Hosany, S., Sthapit, E., & Björk, P. (2022). Memorable Tourism Experience: A Review and Research Agenda. Psychology & Marketing, 39(8), 1467-1486. https://doi.org/10.1002/mar.21665
Hwang, J. & Han, H. (2018). “A Study on The Application of The Experience Economy to Luxury Cruise Passengers”. Tourism and Hospitality Research, 18(4), 478-491. https://doi.org/10.1177/1467358416682068
İlkdoğan, H. (2025). Instagram Paylaşımları Üzerinden Kapadokya Coğrafi İmaj Analizi ve Mekânın Dijital Marka Kurgusu. İmgelem, (Yeni Medya Çalışmaları), 455-478. https://doi.org/10.53791/imgelem.1697263
Kara, M., & Çiçek, B. (2015). Deneyimsel Pazarlama ve Satın Alma Karar Sürecine Etkisi: Termal Turizm Sektöründe Bir Uygulama. Gümüshane University Electronic Journal of the Institute of Social Science/Gümüshane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 6(13), 177-200. 10.17823/gusb.73
Karahan, S., Uca, S., & Özkul, E. (2022). Paylaşım Ekonomisi Kapsamında Yapılan Konaklama Deneyimlerinin Öz Belirleme Teorisi Perspektifi ile İncelenmesi: Couchsurfıng Örneği. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, (8), 33-46. https://izlik.org/JA27FA49XA
Kement, Ü. (2019). Foto Safari Etkinliğine Katılan Bireylerin Turizm Deneyimlerinin Davranışsal Niyete Etkisi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(3), 789-805. https://doi.org/10.11616/basbed.v19i49542.581848
Kemper, J. A., Bai, X., Zhao, F., Chiew, T. M., Septianto, F., & Seo, Y. (2022). Sharing Luxury Possessions in the Age of Digital Experience Economy: Consumption Type and Psychological Entitlement. Journal of Business Research, 142, 875-885. 10.1016/j.jbusres.2022.01.005
Keskin, E., & Sezen, N. (2020). Unutulmaz Turizm Deneyimi, Müşteri Memnuniyeti, Tekrar Ziyaret ve Tavsiye Etme Niyeti Arasındaki İlişkiler: Kapadokya Bölgesini Ziyaret Eden Turistlere Yönelik Araştırma. Journal of Recreation and Tourism Research, 7(2), 239-264. https://doi.org/ 10.31771/jrtr.2020.63
Lee, S., Jeong, E., & Qu, K. (2020). Exploring Theme Park Visitors’ Experience on Satisfaction and Revisit Intention: A Utilization of Experience Economy Model. Journal of Quality Assurance in Hospitality & Tourism, 21(4), 474-497. https://doi.org/10.1080/1528008X.2019.1691702
Leung, W. K., Chang, M. K., Cheung, M. L., & Shi, S. (2023). VR Tourism Experiences and Tourist Behavior Intention in COVID-19: an Experience Economy and Mood Management Perspective. Information Technology & People, 36(3), 1095-1125. https://doi.org/10.1108/ITP-06-2021-0423
Maklan, S. & Klaus, P. (2011). Customer Experience: Are We Measuring the Right Things? International Journal of Market Research, 53(6), 771-792. https://doi.org/10.2501/IJMR-53-6-771-792
Mehmetoglu, M., & Engen, M. (2011). Pine And Gilmore's Concept of Experience Economy and İts Dimensions: An Empirical Examination in Tourism. Journal of Quality Assurance in Hospitality & Tourism, 12(4), 237-255. https://doi.org/10.1080/1528008X.2011.541847
Morgan, M., Elbe, J., & de Esteban Curiel, J. (2009). Has the Experience Economy Arrived? The Views of Destination Managers in Three Visitor‐Dependent Areas. International Journal of Tourism Research, 11(2), 201-216. https://doi.org/10.1002/jtr.719
Oh, H., Fiore, A. M., & Jeoung, M. (2007). Measuring Experience Economy Concepts: Tourism Applications. Journal of Travel Research, 46(2), 119-132. https://doi.org/10.1177/0047287507304039
Özbek, Ö., & İskender, A. (2021). Turist Rehberlerinin Anlatım Performanslarının Tur Memnuniyeti Üzerindeki Etkisi: Kapadokya Üzerinde Bir Uygulama. Journal of Applied Tourism Research, 2(2), 159-168. https://izlik.org/JA46LJ64RF
Özcan, S. O. (2010). İnternet Pazarlama Faaliyetlerinde Tüketici Satın Alma Karar Süreci. Journal of Internet Applications and Management, 1(2), 29-39. https://hdl.handle.net/11499/41782
Pajo, A. (2025). Turistik Ürünler Satın Almadan Önce Deneyimlenebilir Mi?. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 12(123), 2069-2083. https://doi.org/10.5281/zenodo.17238232
Panduputri, T. U., & Novani, S. (2021). Examining Experience Economy Dimensions on Virtual Tour Satisfaction and Destination Visit Intention. Journal of Integrated System, 4(2), 101-114. https://doi.org/10.28932/jis.v4i2.4155
Papatya, N., Papatya, G., & Güzel, F. Ö. (2013). Deneyimsel Değer Yaklaşımında Kritik Değer Sürücüleri: Muğla Bölgesinde Faaliyet Gösteren Dört ve Beş Yıldızlı Konaklama İşletmelerinde Bir Araştırma. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 9(19), 87-105. https://doi.org/10.11122/ijmeb.2013.9.19.376
Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (1999). The Experience Economy: Work is Theatre and Every Business a Stage. Boston, MA: Harvard Business School Press.
Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (2011). The Experience Economy. Harvard Business Press.
Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (2013). The Experience Economy: Past, Present and Future. Handbook on the Experience Economy. Cheltenham: Edward Elgar Publishing.
Pine, B. J., & H. Gilmore, J. (2014). A Leader's Guide to Innovation in the Experience Economy. Strategy & Leadership, 42(1), 24-29. https://doi.org/10.1108/SL-09-2013-0073
Prahalad, C. K., & Ramaswamy, V. (2004). Co-Creation Experiences: The Next Practice in Value Creation. Journal of Interactive Marketing, 18(3), 5-14. https://doi.org/10.1002/dir.20015
Quadri-Felitti, D., & Fiore, A. M. (2012). Experience Economy Constructs As A Framework for Understanding Wine Tourism. Journal of Vacation Marketing, 18(1), 3-15. https://doi.org/10.1177/1356766711432222
Song, H. J., Lee, C. K., Park, J. A., Hwang, Y. H., & Reisinger, Y. (2015). The Influence of Tourist Experience on Perceived Value and Satisfaction with Temple Stays: The Experience Economy Theory. Journal of Travel & Tourism Marketing, 32(4), 401-415. https://doi.org/10.1080/10548408.2014.898606
Sundbo, J., & Sørensen, F. (2013). Introduction to the Experience Economy. In Handbook on the Experience Economy (pp. 1-18). Edward Elgar Publishing.
Şahin, İ., & Güzel, F. Ö. (2018). Destinasyon Deneyimi Bileşenleri: Antalya ve İstanbul Destinasyonları Üzerinde Karşılaştırmalı Bir Araştırma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 29(1). https://doi.org/10.17123/atad.435713
Şeremet, A., & Aydın, H. (2024). Bütüncül Kanal Lojistikte Müşteri Deneyiminin Marka Bağlılığına Etkisi. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 17(2), 259-304. https://izlik.org/JA39XL73SL
Thanh, T. V. & Kırova, V. (2018). “Wine Tourism Experience: A Netnography Study.” Journal of Business Research, 83: 30-37. 10.1016/j.jbusres.2017.10.008
Tonino, P. (2020). The Digital Revolution in the Travel and Tourism Industry. Information Technology & Tourism, 22(3), 455-476. 10.1007/s40558-019-00160-3
Uca, S., & Karahan, S. (2022). Çevrimiçi Rehberli Sanal Turlara Katılan Ziyaretçi Deneyimleri: Airbnb Örneği. Journal of Hospitality and Tourism Issues, 4(2), 108-122. https://doi.org/10.51525/johti.1199153
Ulfat, N. (2025). Language Learning and Escapism: How Five Norwegian Adolescents Escape Reality through Reading and/or Gaming Extramurally in L2 English. Innovation in Language Learning and Teaching, 19(5), 417-432. https://doi.org/10.1080/17501229.2024.2366266
Umur, M., & Eren, D. (2016). Destinasyon İmajı ve Destinasyon Kişiliğinin, Ziyaretçi Memnuniyeti ve Geleceğe Yönelik Ziyaretçi Davranışı Üzerine Etkisi: Kapadokya Örneği. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 271-294. https://izlik.org/JA95FT33SJ
Ülkeryıldız, E., Çiftçi, G. T., & Şenoğlu, A. Ş. (2025). Geç Kapitalizm ve Mekânın Deneyim Ekonomisi Bağlamında Üretimi: Türkiye’de Özçekim (Selfıe) Müzeleri. Sanat ve Tasarım Dergisi, 15(1), 717-743. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.1718177
Ünal, A. (2019). Turistik Tüketicilerin Destinasyon Seçimi Öncesi Beklentileri ve Satın Alma Sonrası Değerlendirmeleri: Kapadokya Örneği. Kapadokya Akademik Bakış, 2(2), 115-140. https://izlik.org/JA45BS29ZH
Willard, P., Frew, E., & Lade, C. (2022). Culloden Battlefield: the Visitor Experience in the Context of the Experience Economy Model. International Journal of Heritage Studies, 28(2), 252-273. https://doi.org/10.1080/13527258.2021.1993311
Yeşilot, F., & Dal, N. E. (2019). Müşteri Deneyimi Oluşturma ve Deneyimsel Pazarlama: Iyaşpark Alışveriş Merkezi (AVM) Müşterileri ile Bir Araştırma. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 3(2), 263-296. https://doi.org/10.31200/makuubd.604936
Yeoman, I. S., & McMahon-Beattie, U. (2019). The Experience Economy: Micro Trends. Journal of Tourism Futures, 5(2), 114-119. https://doi.org/10.1108/JTF-05-2019-0042
Yfantidou, G., Yfantidou, S., Karanatsiou, D., Liontakis, A., Maniopoulou, M., Balaska, P., ... & Vassilopoulou, V. (2024). Experience Economy Perspective on Recreational Fishing Tourism Travelers’ Reviews: A Data Science Approach. Tourism and Hospitality, 5(2), 354-380. https://doi.org/10.3390/tourhosp5020023
Yıldırım, İ. (2025). Kültürel Nostalji ve Deneyim Ekonomisi Bağlamında Turistik Doğu Ekspresi. Türkbilig, 2025(49), 359-375. https://doi.org/10.59257/turkbilig.1517406
Zhu, P., Chi, X., Ryu, H. B., & Han, H. (2025). Experience Economy and Authenticity in the Heritage Tourism Sector: A Multiple-Dimensional Approach. Acta Psychologica, 257, 105118. 10.1016/j.actpsy.2025.105118

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Turizm (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Onur İçöz
0000-0002-0775-1451
Türkiye

Emine Çallak ^*
0009-0002-3310-4810
Türkiye

Ceyda Işık
0000-0002-0868-6348
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

16 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

16 Haziran 2026

Kabul Tarihi

31 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7

DOI

https://doi.org/10.5281/zenodo.21967995

IZ

https://izlik.org/JA86UF37MK

APA

İçöz, O., Çallak, E., & Işık, C. (2026). Turizmde Deneyim Ekonomisi ve Kapadokya Destinasyonunda Turist Deneyimi Üzerine Bir Araştırma. Journal of Academic Tourism Analysis, 7, 1972403. https://doi.org/10.5281/zenodo.21967995

AMA

1.İçöz O, Çallak E, Işık C. Turizmde Deneyim Ekonomisi ve Kapadokya Destinasyonunda Turist Deneyimi Üzerine Bir Araştırma. ATA Dergisi. 2026;7:1972403. doi:10.5281/zenodo.21967995

Chicago

İçöz, Onur, Emine Çallak, ve Ceyda Işık. 2026. “Turizmde Deneyim Ekonomisi ve Kapadokya Destinasyonunda Turist Deneyimi Üzerine Bir Araştırma”. Journal of Academic Tourism Analysis 7 (Ağustos): 1972403. https://doi.org/10.5281/zenodo.21967995.

EndNote

İçöz O, Çallak E, Işık C (01 Ağustos 2026) Turizmde Deneyim Ekonomisi ve Kapadokya Destinasyonunda Turist Deneyimi Üzerine Bir Araştırma. Journal of Academic Tourism Analysis 7 1972403.

IEEE

[1]O. İçöz, E. Çallak, ve C. Işık, “Turizmde Deneyim Ekonomisi ve Kapadokya Destinasyonunda Turist Deneyimi Üzerine Bir Araştırma”, ATA Dergisi, c. 7, s. 1972403, Ağu. 2026, doi: 10.5281/zenodo.21967995.

ISNAD

İçöz, Onur - Çallak, Emine - Işık, Ceyda. “Turizmde Deneyim Ekonomisi ve Kapadokya Destinasyonunda Turist Deneyimi Üzerine Bir Araştırma”. Journal of Academic Tourism Analysis 7 (01 Ağustos 2026): 1972403. https://doi.org/10.5281/zenodo.21967995.

JAMA

1.İçöz O, Çallak E, Işık C. Turizmde Deneyim Ekonomisi ve Kapadokya Destinasyonunda Turist Deneyimi Üzerine Bir Araştırma. ATA Dergisi. 2026;7:1972403.

MLA

İçöz, Onur, vd. “Turizmde Deneyim Ekonomisi ve Kapadokya Destinasyonunda Turist Deneyimi Üzerine Bir Araştırma”. Journal of Academic Tourism Analysis, c. 7, Ağustos 2026, s. 1972403, doi:10.5281/zenodo.21967995.

Vancouver

1.Onur İçöz, Emine Çallak, Ceyda Işık. Turizmde Deneyim Ekonomisi ve Kapadokya Destinasyonunda Turist Deneyimi Üzerine Bir Araştırma. ATA Dergisi. 01 Ağustos 2026;7:1972403. doi:10.5281/zenodo.21967995

Amaç ve Kapsam

Akademik Turizm Analizi (ATA) Dergisi, turizm alanındaki bilgiyi; kuramsal temellere dayanan, metodolojik açıdan titiz ve toplumsal açıdan anlamlı bilimsel araştırmalar aracılığıyla geliştirmeye katkı sunmayı amaçlayan, uluslararası, hakemli ve açık erişimli akademik bir dergidir.
Dergi; turizm araştırmalarının gelişimine katkı sağlayan, disiplinlerarası akademik diyaloğu teşvik eden ve turizm araştırmaları, politikaları ile uygulamalarında kanıta dayalı karar alma süreçlerini destekleyen özgün bilimsel çalışmaların yayımlanması için disiplinlerarası bir bilimsel platform sunmayı amaçlamaktadır.
ATA Dergisi, yalnızca turizm olgularını açıklayan değil; aynı zamanda kuramsal yaklaşımlar, metodolojik yöntemler ve kavramsal çerçeveler geliştiren ya da geliştirilmesine katkı sunan, test eden, iyileştiren ve eleştirel biçimde değerlendiren araştırmaları teşvik etmektedir. Dergi; bilimsel özgünlüğü, analitik derinliği, metodolojik şeffaflığı, etik araştırma uygulamalarını ve uygulamaya yönelik katkıyı temel yayın ilkeleri olarak benimsemektedir.

ATA Dergisi; turizm ve ilişkili disiplinlere yönelik özgün araştırma makaleleri, derleme çalışmaları, metodolojik araştırmalar, kavramsal makaleler ve disiplinler arası bilimsel çalışmaları yayımlamaktadır.
Derginin ilgi alanları aşağıdakilerle sınırlı olmamak üzere şunları kapsamaktadır:
* Turizm Yönetimi
* Konaklama İşletmeciliği
* Gastronomi ve Yemek Çalışmaları
* Rekreasyon ve Boş Zaman Çalışmaları
* Sürdürülebilir Turizm
* Sorumlu Turizm
* İklim Değişikliği ve Turizm
* Kültürel Miras ve Miras Yönetimi
* Kültür Turizmi
* Kırsal Turizm
* Toplum Temelli Turizm
* Destinasyon Yönetimi ve Yönetişimi
* Turizm Planlaması ve Politikaları
* Turizm Ekonomisi
* Turizm Pazarlaması
* Turizmde Tüketici Davranışı
* Dijital Turizm
* Akıllı Turizm
* Turizmde Yapay Zekâ Uygulamaları
* Turizmde Yenilikçilik
* Turizm Girişimciliği
* Turizm Sosyolojisi
* Turizm Antropolojisi
* Turizm Coğrafyası
* Turizm Psikolojisi
* Deneyim Ekonomisi
* Ziyaretçi Davranışı
* Etkinlik ve Festival Çalışmaları
* Hareketlilik ve Ulaştırma
* Turizm Eğitimi
* Turizm Analitiği
* Turizmde Nicel ve Nitel Araştırma Yöntemleri
* Eleştirel Turizm Çalışmaları
* Konaklama ve Hizmet Araştırmaları
ATA Dergisi, özellikle aşağıdaki nitelikleri karşılayan çalışmaları teşvik etmektedir:
* Turizm literatürüne anlamlı kuramsal katkılar sunan,
* Titiz, şeffaf ve bilimsel açıdan güçlü araştırma yöntemleri kullanan,
* Disiplinlerarası bakış açılarını bütünleştiren,
* Turizm sektörünün paydaşları için uygulanabilir çıkarımlar sunan,
* Turizm ve konaklama alanını etkileyen güncel küresel sorunları ele alan,
* Sürdürülebilir, etik ve kapsayıcı turizm anlayışının gelişimine katkıda bulunan araştırmalar.
Ayrıca; yenilikçi analiz teknikleri, karşılaştırmalı araştırmalar, karma yöntem tasarımları, sistematik derlemeler, bibliyometrik analizler ve gelişmekte olan metodolojik yaklaşımları kullanan çalışmalar da memnuniyetle değerlendirilmektedir.
ATA Dergisi, yalnızca betimleyici nitelikte olup kuramsal, kavramsal veya metodolojik katkı sunmayan çalışmalara öncelik vermemektedir. Dergiye gönderilen çalışmaların, yalnızca ampirik bulguları raporlamanın ötesine geçerek turizm alanındaki bilimsel bilgi birikiminin gelişimine özgün katkı sağlaması beklenmektedir.

Yazım Kuralları

Akademik Turizm Analizi Dergisine (ATA Dergisi); araştırma makalesi, araştırma notu, kitap incelemesi, makale/kitap eleştirisi ve akademik görüş (yalnızca editör onayı ve/veya daveti ile) türündeki çalışmalar gönderilebilir. ATA Dergisine gönderilen çalışmalar, öncelikle şekil ve içerik yönünden dergi editörlüğü tarafından ön incelemeye tabi tutulmakta; uygun bulunması durumunda hakem değerlendirme sürecine yönlendirilmektedir.

ATA Dergisine gönderilecek tüm çalışmalar Microsoft Word programında “ATA Dergisi Makale Şablonu” kullanılarak yazılmalıdır. Ayrıca aşağıda yer alan zorunlu belgelerin de başvuruya eklenmesi gerekmektedir. Lütfen dergi şablonunda yer alan biçimsel düzenlemeleri değiştirmeyiniz. Dergi şablonunun kullanılmadığı tespit edildiğinde ya da eksik dosya yüklendiğinde, sürece başlanmadan önce düzeltilip yeniden gönderilmesi amacıyla çalışma yazarlara iade edilecektir.

Çalışma Türkçe ya da İngilizce dilinde yazılabilir. Çalışmanın dili ne olursa olsun, Türkçe Öz ve İngilizce Abstract birlikte sunulmalıdır. Türkçe bilmeyen yazarlara, Türkçe Öz hazırlanması konusunda dergi sekretaryası tarafından ücretsiz destek sağlanmaktadır. Öz, 150-200 kelime arasında olmalıdır. Çalışmanın kelime sayısı ilk gönderimde 4000–7000 kelime arasında olmalı; hakem değerlendirme ve revizyon süreci sonrasında nihai metin en fazla 8000 kelimeyi aşmamalıdır (tablolar, şekiller ve kaynakça dâhil). Kelime sınırlarına uyulmadığının tespit edilmesi halinde, çalışma değerlendirme süreci başlatılmadan önce gerekli düzeltmelerin yapılması amacıyla yazarlara iade edilecektir.

Anahtar kelimeler en fazla 5 adet olmalı; genel, çoğul ve çoklu kavramlardan (örneğin “ve”, “/” vb.) kaçınılmalıdır. İngilizce anahtar kelimelerde Amerikan İngilizcesi (American English) veya Britanya İngilizcesi (British English) esas alınmalı; iki kullanım biçimi bir arada kullanılmamalıdır. Kısaltma kullanılmamasına dikkat edilmelidir (yalnızca literatürde yaygın ve açık biçimde kabul görmüş kısaltmalar kullanılabilir). Bu anahtar sözcükler indeksleme amacıyla kullanılacaktır.

Yazar bilgilerine çalışma metni içerisinde yer verilmemelidir. Bu bilgiler için başvuru dosyaları arasında yer alan “Başlık Sayfası” eksiksiz şekilde doldurulmalıdır. Bilgilerin doğru bir şekilde doldurulmasından yazarlar sorumludur.

Ampirik çalışmalar; “Giriş, Yazın İncelemesi, Yöntem, Bulgular, Sonuç ve Kaynakça” bölümlerinden oluşmalıdır. Giriş bölümünde alt başlık kullanılmamalıdır.

Türkçe yazılmış tüm çalışmalarda, “Kaynakça” bölümünden sonra “Extensive Summary” başlığı altında 800–1200 kelime arasında genişletilmiş bir özet hazırlanmalıdır. Extensive Summary hazırlanırken Amerikan İngilizcesi (American English) veya Britanya İngilizcesi (British English) esas alınmalı; iki kullanım biçimi bir arada kullanılmamalıdır.

Çalışma tam metni için yazım kuralları dergi makale şablonunda ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Yazı tipi, biçimlendirme esasları, tablo, şekil, dipnot, denklem kullanımı ile atıf ve kaynakça düzenine ilişkin kurallara makale şablonunda belirtilen şekilde uyulmalıdır. Dergi makale şablonları aşağıda yer almaktadır:

ATA Dergisi çeşitli indekslerde taranmakta ve yeni indekslere başvuru yapmaktadır. Bu kapsamda, indeksleme ölçütleri doğrultusunda yayın süreci ve yazar(lar)a ilişkin bazı bilgilerin başvuru aşamasında eksiksiz olarak sunulması gerekmektedir. Bu bilgiler için doldurulması gereken belgeler aşağıda sunulmuştur:

📝 Başlık Sayfası
📝 Yazarlık Katkı Beyanı
📝 Çıkar Çatışması Beyanı
📝 Etik Beyan
📝 Telif Sözleşmesi
📝 Destek ve Teşekkür Beyanı
📝 Yazarlık Feragatnamesi (Bir yazarın çalışmadan çıkarılması durumunda)
Ayrıca, ATA Dergisine yayınlanmak üzere gönderilmiş her çalışma benzerlik (intihal) denetiminden geçirilmektedir. Yazarlar, çalışma yükleme aşamasında DergiPark Sistemi ile intihal.net üzerinden benzerlik raporu alabilir. Dergiye gönderilecek çalışmalar için kabul edilebilir benzerlik oranı kaynakça hariç %20'dir. Editörler, intihal denetimi için uygun buldukları herhangi bir intihal denetim programından yararlanabilirler.
Araştırmanın niteliğine bağlı olarak bazı çalışmalar için Etik Kurul Onayı zorunludur. Etik kurul onayının zorunlu olduğu durumlara ilişkin ayrıntılı bilgilere Etik İlkeler ve Yayın Politikası sayfasından ulaşılabilir.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Etik İlkeler

Akademik Turizm Analizi Dergisi (ATA Dergisi), RESPECT’in Sosyo-Ekonomik Araştırmalar için AB Etik Kuralları, Yayın Etiği Komitesi (COPE) tarafından yayımlanan “Akademik Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri”, “Dergi Yayıncıları için Davranış Kuralları” ve “COPE Core Practices (2017)” gibi evrensel yayıncılık etiği standartlarını benimsemektedir. Ayrıca dergi, Singapore Statement on Research Integrity (2010) ve ICMJE önerileri doğrultusunda da hareket etmektedir. Bunun yanında, dergi süreçleri Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi ile tam uyum içindedir. Bu ilke ve kurallar doğrultusunda, derginin yayın süreçlerinde yer alan tüm tarafların uyması gereken sorumluluk ve kurallar açıkça belirlenmiştir. Bu sorumluluklar, “Dergi Rolü ve Sorumlulukları”, “Editör Rolü ve Sorumlulukları”, “Hakem Rolü ve Sorumlulukları” ve “Yazar Rolü ve Sorumlulukları” başlıkları altında ayrıntılı bir şekilde sunulmuştur.

Dergi rolü ve sorumlulukları

Şeffaflık: Dergi, tüm yayın süreçlerinde şeffaflık sağlamayı kabul eder.
Tarafsızlık: Dergi, yayımlanan içerikleri çıkar çatışmalarından bağımsız bir şekilde yönetmeyi ve editörlerin tarafsız bir ortamda karar almalarını sağlamayı kabul eder.
İfade Özgürlüğünün Korunması: Dergi, yazarların ve hakemlerin ifade özgürlüğüne saygı göstermeyi ve sansür uygulamalarından kaçınmayı kabul eder.
İçeriklere Erişim: Dergi, yayımlanan içeriklerin uzun vadeli erişimini sağlamak için uygun arşivleme sistemleri kullanmayı ve bu içeriklerin akademik topluluk tarafından erişilebilir olmasını sağlamayı kabul eder.
Gizlilik ve Veri Koruma: Dergi, yazarlar, hakemler ve katılımcıların gizliliğini korumayı ve verilerini güvenli bir şekilde muhafaza etmeyi kabul eder.
İntihal ve Yayın Etiği İhlalleri: Dergi, intihal, veri uydurma ve diğer etik ihlallere karşı sıfır tolerans politikası izlemeyi ve bu tür ihlalleri tespit ettiğinde gereken adımları atmayı kabul eder.
Yapay Zeka Kullanımı: Dergi, yapay zeka kullanımını denetler ve yalnızca çeviri, metin etiketleme, görsel etiketleme, veri kalitesinin değerlendirilmesi, dil kontrolü, hata tespiti, taraflılık tespiti ve veri analizi (yazarlar tarafından eğitilen modeller ile) gibi uygun kullanımlara izin verir. Bunlar dışındaki yapay zeka kullanımları, dergi tarafından uygun bulunmaz. Dergi, etik kurallara uyumu sağlamak amacıyla yapay zeka kullanımını izler ve uygun olmayan kullanımları tespit ettiğinde makaleyi reddetme hakkına sahiptir.
Yayın Hatalarının Düzeltilmesi: Dergi, yayımlanan makalelerdeki hataların düzeltilmesi veya geri çekilmesi süreçlerini açık bir şekilde tamamlamayı kabul eder.

Editör rolü ve sorumlulukları

Şeffaflık ve Tarafsızlık: Editörler, derginin şeffaflık ve tarafsızlık ilkesine uygun hareket etmelidir. Editörler, yazarların ve hakemlerin rollerini net bir şekilde belirlemeli ve çıkar çatışmalarını yönetmelidir.
Çıkar Çatışması Yönetimi: Editörler, yayın süreçlerinde çıkar çatışmalarının önüne geçmek için özen göstermelidir. Yazarlar ve hakemler arasında potansiyel çıkar çatışmalarını belirlemeli ve yönetmelidir. Çıkar çatışması varsa, editörler doğru bir şekilde bu durumu izole etmeli ve objektif kararlar almalıdır.
İfade Özgürlüğünün Korunması: Editörler, yazarların ve hakemlerin ifade özgürlüğüne saygı göstermeli, sansür uygulamalarından kaçınmalıdır. Yazarların çalışmaları, yalnızca bilimsel ve akademik değerlere göre değerlendirilmelidir.
Gizlilik ve Anonimlik: Editörler, yazarların, hakemlerin ve katılımcıların gizliliğini korumalıdır. Hakem değerlendirmelerinde anonimlik sağlanmalı ve araştırmalara dair tüm veriler güvenli bir şekilde muhafaza edilmelidir.
Etik Onay ve Katılımcı Onamı: Editörler, yayımlanacak makalelerin etik kurullardan onay aldığından emin olmalıdır. Araştırmaya katılan bireylerden bilgilendirilmiş onam alınmış olmalıdır ve bu onamlar makalede belirtilmelidir.
Araştırma Bütünlüğü: Editörler, yayımlanacak makalelerde araştırma verilerinin doğruluğunu denetlemeli ve araştırmacıların verileri doğru bir şekilde topladığı ve raporladığına emin olmalıdır. Yanıltıcı bilgilere izin vermemelidir.
Sosyal Sorumluluk: Editörler, yayımlanan içeriklerin topluma fayda sağlayacak şekilde kullanılmasını sağlamalıdır. Araştırmaların sosyal sorumluluğu gözetilmelidir.
Yayın Hatalarının Düzeltilmesi: Editörler, yayımlanan makalelerdeki hataları tespit ettiğinde, düzeltme veya geri çekme süreçlerini başlatmalı ve bu süreçleri şeffaf bir şekilde yürütmelidir.
Etik İlkelerin Uygulanması: Editörler, derginin etik ilkelere ve yayın politikalarına uygunluğunu sağlamalıdır. Yayınlanan içeriklerin etik kurallara uygunluğunu kontrol etmek, editörlerin sorumluluğudur.
İntihal ve Yayın Etiği İhlalleri: Editörler, intihal, veri uydurma ve diğer etik ihlalleri tespit ettiğinde, bu durumları ele almalı ve uygun adımları atmalıdır. Etik ihlaller bildirildiğinde gerekli prosedürler izlenmelidir.
Yapay Zeka Kullanımının Takibi: Editörler, yapay zeka kullanımı konusunda derginin etik standartlarının doğru bir şekilde izlenmesini sağlamalıdır. Yazarlardan gelen makalelerde yapay zekanın uygunsuz kullanımıyla ilgili şüphe taşıyan durumları dikkatle incelemeli ve yazarlardan yapay zekanın nasıl ve ne amaçla kullanıldığını açıklamalarını istemelidir.
Yazarlık Politikalarının İzlenmesi: Editörler, yazarlık politikalarının dergide belirlenen standartlara uygun şekilde izlenmesini sağlamalıdır. Yazarlıktan feragat veya hayalet yazarlık durumlarının tespit edilmesi halinde dergi politikalarına uygun şekilde müdahale edilmelidir. Yazarlıkla ilgili herhangi bir şüpheli durumu araştırmalı ve gerekli düzenlemeleri yapmalıdır.
Yazarlık ve Katkı Beyanı: Editörler, her makalede yazarların katkılarını doğru şekilde beyan etmelerini sağlamak için gerekli düzenlemeleri yapmalı ve yazarların makaleye nasıl katkı sağladıklarını açıklamalarını istemelidir.
Zamanında Karar Verme: Editörler, makale kararlarını (yayınlama, revizyon, reddetme) belirli bir zaman dilimi içinde ve derginin politikalarına uygun bir şekilde vermelidir. Yazarlar ve hakemler için zamanında geri bildirim sağlanmalıdır.
Revizyon Sürecinin Takibi: Revizyon gereken makalelerin yazarlar tarafından zamanında düzeltilmesini sağlamak editörün sorumluluğundadır. Editörler, bu süreci dikkatlice izlemeli ve gerekli düzenlemeleri kontrol etmelidir.

Hakem rolü ve sorumlulukları

Hakemlik Teklifini Kabul Etme veya Reddetme: Hakemler, değerlendirmeyi kabul etmeden önce, çalışmanın kendi uzmanlık alanlarına uygun olup olmadığını değerlendirmelidir. Eğer yeterince bilgi veya uzmanlığa sahip değillerse, değerlendirmeyi kabul etmemelidirler. Değerlendirme sürecine katkı sağlayamayacak veya zamanında tamamlayamayacaklarsa, editörü en kısa sürede bilgilendirip değerlendirme görevini reddetmelidirler.
Hakemlik Raporunun İçeriği: Raporlar açık, yapılandırılmış ve iyi gerekçelendirilmiş olmalıdır. Hakemler, eleştiri yaparken yazarları geliştirmeye yönelik ve yapıcı bir dil kullanmaya özen göstermelidir. Geri bildirimler, yazarın düzeltme yapabileceği alanları net bir şekilde belirtmelidir.
Değerlendirmenin Niteliği: Hakemler, sadece uzman oldukları konularda değerlendirme yapmalıdır. Araştırmanın bilimsel kalitesine odaklanarak, çalışmanın güçlü ve zayıf yönlerini belirtmelidir.
Zamanında Geri Bildirim: Hakemler, değerlendirme sürecini belirlenen zaman çerçevesinde tamamlamalıdır. Gecikme yaşanacaksa editörü bilgilendirmelidir.
Çoklu Değerlendirmeler ve Çatışan Görevler: Daha önce aynı makalenin bir versiyonunu başka bir dergide değerlendirmiş olan hakemler, mevcut dergiyi bilgilendirmeli ve açıkça izin verilmediği sürece incelemeyi kabul etmemelidir.
Objektiflik: Hakemler, kişisel önyargılardan uzak, tarafsız bir değerlendirme yapmalıdır.
Yapıcı Geri Bildirim: Yorumlar, yazarların çalışmalarını geliştirmelerine yardımcı olacak şekilde yapıcı olmalı ve kişisel eleştirilerden kaçınılmalıdır.
Kalitenin Artırılması: Hakemler, yalnızca makalenin bilimsel doğruluğunu değerlendirmekle kalmayıp, aynı zamanda yazım, mantık hataları ve eksiklikler konusunda da yazarları bilgilendirmelidir. Hakemlerin önerileri, makalenin kalitesinin artırılmasına yardımcı olmalıdır.
Yapay Zeka Kullanımının Belirlenmesi: Hakemler, makalede uygun bulunmayan yapay zeka kullanımına dair herhangi bir belirti gördüklerinde, durumu editöre bildirmelidir. Ayrıca, hakemler, makalede kullanılan yapay zeka tekniklerinin şeffaf ve doğru bir şekilde ifade edilip edilmediğini kontrol etmelidir.
Dil ve Kültürel Duyarlılık: Hakemler, kültürel veya dilsel çeşitliliklere saygı göstermeli, yazarlara yönelik önyargı içeren yorumlardan kaçınmalı ve yapıcı bir dil kullanarak kültürel hassasiyetlere dikkat etmelidirler.
Gizliliğin Korunması: Değerlendirme sürecindeki bilgiler, hakemlerin kişisel çıkarları veya bilgileri için kullanılmamalı, gizli tutulmalıdır. Değerlendirme sırasında elde edilen bilgiler, başkalarıyla paylaşılmamalı veya kendi araştırmalarında kullanılmamalıdır.
Çıkar Çatışmasından Kaçınma: Hakemler, çıkar çatışması durumunda (örneğin, yazarlarla kişisel veya profesyonel ilişkiler varsa) değerlendirmeyi kabul etmemelidir.
İntihal ve Yanıltıcı Bilgilere Karşı Duyarlılık: Hakemler, eğer bir çalışmada veri uydurma, manipülasyon ya da etik dışı bir durum tespit ederse, bunu derhal editöre bildirmelidir.
Yazarlık Hakkında Şüphelerin Bildirilmesi: Hakemler, makalenin yazarlık süreciyle ilgili şüpheler taşıması durumunda, etik ihlalleri bildirme yükümlüdür. Hediye/misafir yazarlık veya hayalet yazarlıkla ilgili şüpheleri tespit ettiklerinde, bu durumu editöre bildirmelidir.
İyileştirme: Hakemlerin, değerlendirme sürecindeki rollerini daha iyi yerine getirebilmeleri için araştırma yöntemleri, etik standartlar ve yeni bilgiler konusunda kendilerini güncellemeleri önemlidir.
Yayın Etiğine Katkı Sağlama: Hakemlerin, dergi yayın etiğini korumada aktif bir rol alması beklenir. Bu, akademik camiada güvenilir ve geçerli bilgi yayılımını sağlar. ATA Dergisi, hakemleri dürüst, etik, yapıcı ve gizlilik çerçevesinde hareket etmeye teşvik eder.

Yazar rolü ve sorumlulukları

Araştırma Bütünlüğü ve Doğruluk: Yazar, çalışmanın tüm verilerini doğru ve dürüst bir şekilde toplamalı, analiz etmeli ve rapor etmelidir. Yanıltıcı veya manipüle edilmiş veriler sunmaktan kaçınmalıdır.
Hedef Kitlenin Belirlenmesi: Yazar, çalışmasının akademik camianın bir parçası olmasının yanı sıra, hedef kitlesinin anlamasına yardımcı olacak şekilde açık, anlaşılır ve okunabilir bir dil kullanmalıdır.
İntihal ve Atıf: Yazar, başkalarının çalışmalarından alıntı yaparken uygun bir şekilde kaynak belirtmeli ve intihalden kaçınmalıdır. Başka araştırmaların fikirleri veya verileri, doğru şekilde atıf yapılarak kullanılmalıdır. Ayrıca, bu kaynakların geçerliliği ve güvenilirliğini kontrol etmek yazarın sorumluluğundadır.
Fikri Mülkiyet Hakları: Yazar, çalışmaya ait fikri mülkiyet haklarıyla ilgili tüm yasal düzenlemelere uymalıdır. Çalışma, başka bir kişinin telif hakkını ihlal etmemeli. Yazar, tüm ilgili izinleri almalıdır.
Katılımcıların Güvenliği: İnsan denekler kullanıyorsa, yazar bu katılımcıların güvenliğini ve haklarını korumak için gerekli tüm önlemleri almalıdır. Araştırmada hayvan kullanımı varsa, etik kurallara uygun hareket edilmelidir.
Etik Onay ve Katılımcı Onamı: Yazar, araştırma sırasında etik kurullardan onay almalı ve araştırmaya katılan bireylerden bilgilendirilmiş onam almalıdır. Bu onamlar, makalede açıkça belirtilmelidir.
Veri Manipülasyonu: Yazar, çalışma boyunca yapılan herhangi bir hileli davranışı (intihal, veri uydurma veya manipülasyonu gibi) dergiye bildirmeli ve bu konuda açıklamalar yapmalıdır. Yazar, etik ihlalleri tespit etme konusunda da sorumludur.
Yapay Zeka Kullanımının Açıklanması: Yazarlar, yapay zeka kullanarak elde edilen verileri, analizleri veya yazılı içeriği açıkça belirtmelidir. Yapay zeka tarafından üretilen içerikler, uygun şekilde alıntılanmalı ve kaynak olarak gösterilmelidir. Eğer yapay zeka, araştırma verileri, metin yazımı ya da analizlerde kullanıldıysa, bunu dergiye beyan etmek gerekir.
Yapay Zeka ile Üretilen İçeriğin Sorumluluğu: Yazarlar, yapay zeka tarafından sağlanan içeriklerin etik açıdan doğru ve güvenilir olup olmadığını değerlendirmelidir. Yapay zeka aracılığıyla sağlanan verilerin doğru, güvenilir ve araştırmaya uygun olduğundan emin olunmalıdır.
Yayımlanan İçeriğin Sorumluluğu: Yazar, yayımlanan makalenin içeriği hakkında tüm sorumluluğu üstlenmeli ve çalışmanın akademik ve etik değerler çerçevesinde olup olmadığını sürekli olarak kontrol etmelidir.
Araştırma Sonuçlarının Sosyal Sorumluluğu: Yazar, araştırma sonuçlarının toplum yararına kullanılmasına özen göstermeli ve toplumsal sorumluluklarını dikkate almalıdır.
Yenilik ve Katkı: Yazar, araştırmasının literatüre katkısını açıkça belirtmeli ve bu katkının özgün ve yenilikçi olduğunu gösterebilmelidir. Çalışma, daha önce yayımlanmış çalışmalardan açıkça ayrılmalıdır.
Veri Erişimi ve Paylaşımı: Yazar, araştırma verilerini güvenli bir şekilde depolamalı ve gerektiğinde bu verilere açık erişim sağlamalıdır. Verilerin başkaları tarafından doğrulanabilir olması için uygun veri yönetim sistemleri kullanılmalıdır.
Çıkar Çatışmalarının Beyanı: Yazar, çalışmasına ilişkin herhangi bir finansal, profesyonel veya kişisel çıkar çatışmasını dergiye bildirmelidir. Ayrıca, potansiyel çıkar çatışmalarını açıklamak, dergiye karşı şeffaf olmayı sağlar.
Yazar Katkıları: Yazar, çalışmada yer alan tüm kişilerin katkılarını doğru şekilde belirtmeli ve her bir yazarın rolünü açıkça tanımlamalıdır. Yazarlar, yazarlık sırasını yalnızca katkıları ve katılım seviyelerine göre belirlemeli ve bu konuda açık ve adil bir yaklaşım sergilemelidir. Yazarlar, katkı sağlamayan kişilere yazarlık hakkı tanımamalıdır.
Diğer Yazar İzinleri: Yazar, çalışmada yer alan tüm yazarların, içeriğin yayımlanması ve başvurulması konusunda tam rızasını almalıdır. Yazarlar, diğer yazarların çalışmalarına ve katkılarına saygı göstermeli ve onlarla fikir birliği içinde hareket etmelidir.
Yazarlık Feragatı: Dergiye sunulan yüksek lisans veya doktora tezlerinden hazırlanan makalelerde, tezi hazırlayan öğrenci ve danışman (varsa ikinci bir danışman) makalenin doğal yazarları olarak kabul edilir. Tez öğrencisi, tez çalışmasına dayalı tek yazarlı bir makale hazırlamak isterse, danışmanından yazarlıktan feragat ettiğini belirten bir "Yazarlık Feragatnamesi" belgesini alarak makale ile birlikte dergiye sunmalıdır. Aynı şekilde, tez danışmanı da teze dayalı tek yazarlı bir makale hazırlamak istediğinde, tez öğrencisinden alınan bir "Yazarlık Feragatnamesi" belgesini dergiye sunmalıdır. Yazarlar, makalenin yayımlanması öncesinde yazarlıktan feragat etmek istiyorlarsa, bu durum açıkça belirtilmeli ve tüm ilgili taraflarla (diğer yazarlar ve editörler) mutabık kalınmalıdır. Feragat edilen yazarın yerine başkası eklenmemelidir.
Makale Süreci ve Zaman Çizelgesi: Yazar, makalesinin değerlendirme sürecine zamanında katkı sağlamalıdır. Makale, dergiye gönderildikten sonra tüm revizyon taleplerine yanıt verilmeli ve yayın süreciyle ilgili verilen zaman çizelgesine sadık kalınmalıdır.
Makale Geri Çekme ve Düzeltme: Yazar, yayımlanan bir makalede hata fark ettiğinde bunu dergiye bildirmeli ve gerekli düzeltmeleri yapmalıdır. Ayrıca, makale geri çekilmesi gerekiyorsa, bunun doğru prosedürlere göre yapılması sağlanmalıdır.
Çift Basım ve Çift Gönderimden Kaçınma: Yazar, aynı çalışmayı birden fazla dergiye aynı anda göndermekten kaçınmalıdır. Aynı çalışmanın başka bir dergide yayımlanması durumunda, bu durum dergiye bildirilmeli ve bu prosedür izlenmelidir.

Yayın Politikası

Dergi Tanımı ve Yayın Sıklığı: Akademik Turizm Analizi Dergisi (ATA Dergisi), yılda iki kez yayımlanan, hakemli ve uluslararası çapta tanınan bilimsel bir dergidir. Dergi, Türkçe ve İngilizce olarak yayımlanır ve TÜBİTAK ULAKBİM DergiPark sistemi üzerinden erişilebilir durumdadır: ATA Dergisi.
Açık Erişim: Dergi, açık erişim ilkesini benimsemektedir. Bu politika, akademik topluluk ve araştırmacılar arasında bilgi paylaşımını teşvik eder. Dergide yayımlanan makalelere herhangi bir kullanıcı kaydı gerekmeksizin serbestçe erişilebilir. Bu yaklaşım, uluslararası açık erişim ilkeleri ile uyumludur; özellikle Budapeşte Açık Erişim Girişimi (Budapest Open Access Initiative, 2002), Bethesda Açık Erişim Bildirgesi (Bethesda Statement on Open Access Publishing, 2003) ve Berlin Bildirgesi (Berlin Declaration on Open Access to Knowledge in the Sciences and Humanities, 2003) ilkeleri dikkate alınmıştır.
Ücret: Tüm makaleler, herhangi bir ücret olmaksızın herkesin erişebileceği şekilde yayımlanır. Dergi, yazarlardan herhangi bir makale gönderim veya yayımlama ücreti talep etmez. Ayrıca, yazarlara herhangi bir ücret ödemez.
Etik Kurallar: ATA Dergisi, evrensel bilimsel ve yayıncılık etiği standartlarını kabul eden bir dergidir. Makale kabulünden yayımlanmasına kadar olan her aşama, akademik dürüstlük, şeffaflık, özgünlük ve tarafsızlık ilkelerine dayanmaktadır. Dergi, intihal, veri sahteciliği, etik ihlaller ve yazarlıkta manipülasyon gibi durumlara sıfır tolerans gösterir. Ayrıca, dergi, çift-kör hakem değerlendirme sistemi ve açık erişim ilkesine göre yayın yaparak, bilimin şeffaf ve güvenilir bir şekilde paylaşılmasını sağlamaktadır.
Katılımcı Gizliliği: Dergiye sunulan çalışmalarda katılımcıların gizliliğine özen gösterilmelidir. Katılımcıların kimliklerinin belirlenebilir olduğu durumlarda, bilgilerin yayımlanması için katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmalı ya da bilgiler anonim hale getirilmelidir. Katılımcı onamının alındığı ya da verilerin anonimleştirildiği, makalede açıkça belirtilmelidir.
Etik Onay ve Katılımcı Onamı: İnsan ve hayvan katılımlı araştırmalarda etik kurul onayının alınması zorunludur. Katılımcı ya da vekil/vasi rızası alınmayan, etik kurul onayı bulunmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz.
Lisanslama: ATA Dergisi, Creative Commons Atıf-Ticari Olmayan 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı ile lisanslanmıştır. Bu lisans, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, çalışmanın ticari olmayan amaçlarla paylaşılmasına, çoğaltılmasına ve uyarlanmasına izin verir. Yazarlar, yayımlanan makalelerinin tüm ticari haklarını saklı tutar.
Makale Kabulü ve Süreçler: ATA Dergisi, çift-kör hakem değerlendirme sistemini kullanır. Makaleler, öncelikle şekil ve içerik yönünden dergi editörlüğü tarafından ön incelemeye tabi tutulmaktadır. Uygun bulunması durumunda daha sonra hakemlere gönderilmektedir. Yazarlar ve hakemler birbirlerinin kimliklerinden haberdar edilmez. Hakemler anonim olarak, ancak içerik ve yöntem açısından titizlikle değerlendirirler. Yazarlar, hakemlerin yorumlarına dayanarak gerekli revizyonları yaparlar. Makalenin yayımlanması için en az iki hakemin "yayımlanabilir" kararı gereklidir. Bu sürecin her aşamasında belirlenen süreler şeffaflık ve süreklilik ilkeleri doğrultusunda titizlikle uygulanır: 📄 Yayım Süreci
İntihal ve Benzerlik Kontrolleri: Dergiye gönderilen tüm makaleler, intihal ve benzerlik açısından kontrol edilir. İntihal tespit edilen çalışmalarda, duruma göre revizyon veya reddetme kararı alınabilir. Yayınlanan makaleler için intihal veya etik ihlaller tespit edilmesi durumunda, makale geri çekilebilir ve kamuoyuna açıklama yapılabilir.
Hakemlerin Rolü: Hakemler, makalelerin bilimsel, metodolojik ve etik standartlara uygunluğunu denetler. Hakemlerin, çıkar çatışması ve tarafsızlık ilkesine uygun hareket etmeleri beklenir. Ayrıca, derginin etik kuralları çerçevesinde hakemler, çalışmanın orijinalliğini ve etik ihlalleri (örneğin intihal, veri sahteciliği) denetler. Hakemlerin kimlikleri, hem yazarlar hem de diğer hakemler tarafından anonim olarak tutulur.
Çıkar Çatışması ve Tarafsızlık: Dergi, tarafsızlık ve gizlilik ilkesine sıkı şekilde bağlıdır. Hakemlerin seçiminde, tarafsızlık ilkesini ihlal etmemek için, yazarlar ile aynı kurumdan veya yakın geçmişte birlikte çalıştıkları kişilerden hakem seçilmez. Dergi personeli, dergi personelinin çalışma arkadaşları ya da akrabaları dergiye bir makale gönderirse, gizliliği, tarafsızlığı sağlamak ve çıkar çatışmalarını önlemek için ilgili personel gönderilen makalenin hiçbir aşamasına katılamaz.
Veri Paylaşımı ve Şeffaflık: Dergi, makalelerde kullanılan verilerin, uygun olduğunda ve mümkünse, okuyucuların erişimine açık hale getirilmesini teşvik eder. Yazarların veri, kod ve araştırma materyalleri için açık erişim bağlantıları sağlaması talep edilebilir.
Yazarlık ve Katkı Beyanı: Dergi, yalnızca çalışmaların gerçek yazarları tarafından gönderilen makaleleri kabul eder. Katkı beyanı, yazarların makaleye nasıl katkıda bulunduğunun ayrıntılı bir şekilde belirtilmesini gerektirir. Dergi, hayalet yazarlık ve hediye/misafir yazarlık gibi etik dışı yazarlık uygulamalarına karşıdır ve bu tür durumlar tespit edildiğinde makale reddedilir.
Sorumlu Yazarın Belirlenmesi ve Yazar Değişikliği: Yazar listesinde yapılacak değişiklikler, tüm yazarların yazılı onayı ile mümkündür ve istisnai durumlar dışında makale kabulü sonrası değişiklik yapılamaz. Sorumlu yazar, tüm iletişim ve değerlendirme sürecini yönetmekle yükümlüdür.
Makale Ret ve Çekilme Süreci: Dergiye gönderilen makaleler, hakem değerlendirme süreci sonrası ret edilebilir. Makale ret kararı almışsa, yazarlar bu kararı kabul etmek durumundadırlar. Aynı zamanda, yazarlar makalelerini geri çekme talebinde bulunabilir, ancak değerlendirme süreci başlamışsa bu talep yalnızca editör onayı ile kabul edilir.
Yayımlanmış Makalelerle İlgili Güncellemeler: Dergi, yayımlanan makaleler için yapılacak düzeltme, geri çekilme ve hata düzeltme taleplerini uygun bir şekilde değerlendirir. Bu tür talepler, derginin şeffaflık ve doğruluk politikaları doğrultusunda yerine getirilir. Dergiye gönderilen düzeltme ve geri çekilme talepleri, hakem değerlendirmesi ve editör kurulu kararı ile neticelendirilir.
Yapay Zeka Kullanımı: Dergi, yalnızca belirli yapay zeka kullanım alanlarına izin verir. Bu alanlar, çeviri, metin etiketleme, görsel etiketleme, veri kalitesinin değerlendirilmesi, dil kontrolü, hata/tutarsızlık tespiti, taraflılık tespiti ve veri analizi (yazarların eğittiği modelle). Bu alanlar dışında yapay zeka kullanımına kesinlikle izin verilmez ve ilgili makaleler yayımlanmaz. Dergi, bu politikaya uyumun denetimini yapar ve uygun olmayan kullanımlar tespit edilirse makale reddedilir.
Konu Kapsamı ve Özel Sayı: Dergi; özellikle sürdürülebilir turizm, sürdürülebilir gastronomi, turizm–çevre ilişkisi ve disiplinlerarası araştırmalar gibi yenilikçi ve özgün çalışmaları teşvik etmektedir. Bununla birlikte dergi, önceden ilan edilmek kaydıyla belirli temalar çerçevesinde özel sayılar yayımlayabilmekte olup, bu kapsamda kabul edilen çalışmaların da derginin genel yayın politikası, tematik kapsamı ve yayın ilkeleri ile uyumlu olması gerekmektedir.