Araştırma Makalesi

İstanbul İçin Öneri: Yeşil Altyapı Sistemi

Cilt: 19 Sayı: 4 30 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

İstanbul İçin Öneri: Yeşil Altyapı Sistemi

Öz

Kentleşmenin artması ve kentin hızla yayılması, genellikle şehirlerin doğal ekosistemlerinin tahrip olmasına ve ekosistem işlevlerinin bozulmasına yol açmaktadır. Yeşil-mavi altyapı, kentsel planlamada sürdürülebilir bir yaklaşım olarak kabul edilmektedir. Yeşil altyapı, topluma ekolojik, ekonomik ve sosyal-kültürel fayda sağlayan yeşil-mavi alanlardan oluşan birbirine bağlı ağ sistemidir. Özellikle İstanbul gibi kentleşmenin yoğun olduğu mega şehirlerde gerek doğal ekosistemler üzerinde kentleşme baskıların azaltılması, gerekse kentsel ara yüzde yeşil alan ihtiyacının karşılanmasında, yeşil alan ve yeşil koridorlar önemli yer tutmaktadır. Yeşil altyapı sistemi, kentlerde peyzajın esnek olması, yeşil alan planlama geleneklerinin farklı olması, yeşil alan koruma ve kullanım kültürünün farklılaşması, ekonomik gelişmişlik düzeyinden etkilenerek farklılık göstermektedir. Bu çalışma, İstanbul için öneri yeşil altyapı sistemi geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, literatürden elde edilen yeşil altyapı kavramı, kentsel yeşil sistemler, yeşil altyapının kökeni, bölgeler arası yeşil altyapı politikaları, yeşil altyapı unsurlarının analizleri sonucunda İstanbul için yeşil altyapı sisteminde yer alacak unsurlar tayin edilmiştir. Yeşil altyapı sisteminde yer alan doğal bileşenler alansal olarak belirlenmiştir. Coğrafi Bilgi Sistemleri ortamında üretilmiş veri setleri kullanılmıştır. İstanbul’un yeşil altyapı sistemi; mevcut geniş ekolojik ekosistemleri; potansiyel ekolojik alanları; bağlantı için geniş yeşil koridorları içermektedir. Mevcut yeşil altyapı alanlarında; ekolojik açıdan önemli büyük doğal alanlar, doğal ve rekreasyon değeri olan kentsel yeşil alanlar bulunmaktadır. Potansiyel yeşil altyapı alanları; işlevini yitirmiş veya ekolojik özelliklerini koruyan kentsel yeşil alan potansiyeli olan alanları kapsamaktadır. İstanbul’da çok sayıda akarsu havzasının bulunmasından dolayı vadi ve dereler önemli yeşil koridorları oluşturmaktadır. Sonuçta potansiyel alanlar geniş alanlardan oluşmaktadır. Bu alanların mekansal olarak eklenmesi kentsel alan içinde yeşil alan eksikliği önemli derecede giderecektir. Vadi ve derelerin yeşil koridor olarak planlanması bağlantı özelliği ile yeşil altyapı sisteminin etkinliğini artıracaktır. Mevcut ekosistemlerin korunması, potansiyel alanların iyileştirilerek eklenmesi ve planlı yeşil ağlar aracılığıyla ekosistem işlevlerinin dayanıklılığının artmasını, doğal ekosistemlerin sürekliliğini ve kentsel açık yeşil alan miktarının artmasını sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abhijith, K. V., Kumar, P., Gallagher, J., McNabola, A., Baldauf, R., Pilla, F., … Pulvirenti, B. (2017). Air pollution abatement performances of green infrastructure in open road and built-up street canyon environments – A review. Atmospheric Environment, 162, 71–86.
  2. AFAD. (2022). İstanbul İl Risk Azaltma Planı (İRAP) 2021-2026. https://istanbul.afad.gov.tr/istanbul-irap-plani-hazirlandi (Erişim tarihi: 22.06.2026).
  3. Ahern, J. (2007). Green infrastructure for cities: the spatial dimension. Cities of the Future:Towards Integrated Sustainable Water and Landscape Management içinde (ss. 267–283). IWA Publishing: London, UK; Citeseer: Princeton, NJ, USA.
  4. Ahern, Jack. (1995). Greenways as a planning strategy. Landscape and Urban Planning, 33(1–3), 131–155.
  5. Ahern, Jack. (2004). Greenways in the USA: theory, trends and prospects. Ecological Networks and Greenways içinde . Cambridge University Press.
  6. Akkemik, Ü., Tolunay, D., Erdönmez, C., Atmış, E. ve Kurdoğlu, O. (2021). İstanbul’un Yeşil Alan Sorunları Çerçevesinde Yeşil Duvarların İrdelenmesi ve Öneriler. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 23(1), 337–345.
  7. Andreucci, M. B., Russo, A. ve Olszewska-Guizzo, A. (2019). Designing urban green blue infrastructure for mental health and elderly wellbeing. Sustainability, 11.
  8. Austin, G. (2014). Green Infrastructure for Landscape Planning. London: Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kent ve Bölge Planlama (Diğer), Peyzaj Mimarlığı (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

25 Kasım 2025

Kabul Tarihi

30 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 19 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Sarıarmağan Ceylan, Ş., Var, M., & Özügül, M. D. (2026). İstanbul İçin Öneri: Yeşil Altyapı Sistemi. Kent Akademisi, 19(4), 1-24. https://doi.org/10.35674/kent.1829938
AMA
1.Sarıarmağan Ceylan Ş, Var M, Özügül MD. İstanbul İçin Öneri: Yeşil Altyapı Sistemi. Kent Akademisi. 2026;19(4):1-24. doi:10.35674/kent.1829938
Chicago
Sarıarmağan Ceylan, Şeyma, Mustafa Var, ve Mehmet Doruk Özügül. 2026. “İstanbul İçin Öneri: Yeşil Altyapı Sistemi”. Kent Akademisi 19 (4): 1-24. https://doi.org/10.35674/kent.1829938.
EndNote
Sarıarmağan Ceylan Ş, Var M, Özügül MD (01 Nisan 2026) İstanbul İçin Öneri: Yeşil Altyapı Sistemi. Kent Akademisi 19 4 1–24.
IEEE
[1]Ş. Sarıarmağan Ceylan, M. Var, ve M. D. Özügül, “İstanbul İçin Öneri: Yeşil Altyapı Sistemi”, Kent Akademisi, c. 19, sy 4, ss. 1–24, Nis. 2026, doi: 10.35674/kent.1829938.
ISNAD
Sarıarmağan Ceylan, Şeyma - Var, Mustafa - Özügül, Mehmet Doruk. “İstanbul İçin Öneri: Yeşil Altyapı Sistemi”. Kent Akademisi 19/4 (01 Nisan 2026): 1-24. https://doi.org/10.35674/kent.1829938.
JAMA
1.Sarıarmağan Ceylan Ş, Var M, Özügül MD. İstanbul İçin Öneri: Yeşil Altyapı Sistemi. Kent Akademisi. 2026;19:1–24.
MLA
Sarıarmağan Ceylan, Şeyma, vd. “İstanbul İçin Öneri: Yeşil Altyapı Sistemi”. Kent Akademisi, c. 19, sy 4, Nisan 2026, ss. 1-24, doi:10.35674/kent.1829938.
Vancouver
1.Şeyma Sarıarmağan Ceylan, Mustafa Var, Mehmet Doruk Özügül. İstanbul İçin Öneri: Yeşil Altyapı Sistemi. Kent Akademisi. 01 Nisan 2026;19(4):1-24. doi:10.35674/kent.1829938

International Refereed and Indexed Journal of Urban Culture and Management | Kent Kültürü ve Yönetimi Uluslararası Hakemli İndeksli Dergi

Bilgi, İletişim, Kültür, Sanat ve Medya Hizmetleri (ICAM Network) www.icamnetwork.net

Executive Office: Ahmet Emin Fidan Culture and Research Center, Evkaf Neigh. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 Faks: +90452 310 20 30 | E-Mail: (int): info@icamnetwork.net | (TR) bilgi@icamnetwork.net