Araştırma Makalesi

İzmir Florasındaki Potansiyel Süs Bitkilerinin Kurakçıl Peyzaj Uygunluğu: ANP ve TOPSIS Yaklaşımı

Cilt: 16 Sayı: 4 14 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

İzmir Florasındaki Potansiyel Süs Bitkilerinin Kurakçıl Peyzaj Uygunluğu: ANP ve TOPSIS Yaklaşımı

Öz

İklim değişikliği, artan sıcaklıklar ve su kaynakları üzerindeki baskı, özellikle Akdeniz iklim kuşağında yer alan kentlerde peyzaj tasarımlarının yeniden ele alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, düşük su tüketimi ve yüksek çevresel uyum özellikleriyle öne çıkan kurakçıl peyzaj yaklaşımları, sürdürülebilir kentsel açık alan tasarımlarında önemli bir çözüm olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, İzmir florasındaki süs bitkisi potansiyeline sahip bazı bitki türlerinin kurakçıl peyzaj tasarımlarında kullanılabilirliğini çok kriterli karar verme yöntemleriyle değerlendirmektir. Çalışma kapsamında, bitkilerin ekolojik uygunluğu, estetik değeri, bakım gereksinimi ve sürdürülebilirlik katkısı gibi kriterler Analitik Ağ Süreci yöntemi kullanılarak ağırlıklandırılmış; ardından TOPSIS yöntemi ile bitki türleri uygunluk düzeylerine göre sıralanmıştır. Elde edilen bulgular, kurakçıl peyzaj tasarımlarında ekolojik dayanıklılık ve bakım kolaylığının belirleyici kriterler olduğunu ortaya koymuştur. Analiz sonuçlarına göre Lavandula stoechas bitkisi en uygun tür, Ranunculus muricatus en uygun olmayan tür olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, yerel flora temelli tür seçimine bilimsel bir karar destek modeli sunmakta ve kurakçıl peyzaj tasarımlarında sürdürülebilir uygulamaların geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kurakçıl peyzaj, İzmir, ANP, TOPSIS, Duyarlılık analizi

Kaynakça

  1. Akdoğan, M. (2022). Orta Anadolu Koşullarında Farklı Lavanta (Lavandula Sp.) Tür ve Çeşitlerinin Tarımsal ve Teknolojik Özelliklerinin Belirlenmesi. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  2. Al-Abadi, A. M., Handhal, A. M., Abdulhasan, M. A., Ali, W. L., Hassan, J. J., Al Aboodi, A. H. (2025). Optimal siting of large photovoltaic solar farms at Basrah governorate, Southern Iraq using hybrid GIS-based Entropy-TOPSIS and AHP-TOPSIS models. Renewable Energy, 241, 122308. doi:10.1016/j.renene.2024.122308
  3. Alamdar, A. M., Jabarzadeh, Y., Adams, B., Samson, D., Khanmohammadi, S. (2023). An analytic network process model to prioritize supply chain risks in green residential megaprojects. Operations Management Research, 16(1), 141-163. doi: 10.1007/s12063-022-00288-2
  4. Altan, G., Türkeş, M. (2011). Çanakkale yöresinde oluşan orman yangınlarının hidroklimatolojik karakteristikleri ve iklim değişimleriyle ilişkisi. Ege Coğrafya Dergisi, 20(2), 1-25.
  5. Aprile, S., Fiore, M. C., Tucci, A. M., Salamone, A. (2026). Xerophytic plants for sustainable urban green areas in the Mediterranean (Sicily, Italy). Euro-Mediterranean Journal for Environmental Integration, 11(1), 36. doi: 10.1007/s41207-025-00973-1
  6. Arasan, Ş., Yildirim, H. (2026). Ethnobotanical study of medicinal plants used by the local population in and around Kozak Plateau (Bergama, İzmir, Türkiye). Turkish Journal of Botany, 50(2), 209-232. doi: 10.55730/1300-008X.2896
  7. Ayanoğlu, Z. (2023). Kurakçıl Peyzajın Klasik Peyzaj Anlayışına Göre Üstünlükleri. Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çanakkale, Türkiye.
  8. Aziz, S., Ali, M., Asghar, S., Ahmed, S. (2015). Comparative analysis of Ranunculus muricatus and Typha latifolia as wetland plants applied for domestic wastewater treatment in a mesocosm scale study. International Journal of Biological, Biomolecular, Agricultural, Food and Biotechnological Engineering, 9(1), 110-118.
  9. Chang, C. R., Su, M. H., Li, Y. H., Chen, M. C. (2024). A proposed framework for a social-ecological traits database for studying and managing urban plants and assessing the potential of database development using Floras. Urban Forestry & Urban Greening, 91, 128167. doi: 10.1016/j.ufug.2023.128167
  10. Copernicus Sentinel (2026). İzmir. https://browser.dataspace.copernicus.eu/?zoom=9&lat=38.55331&lng=27.4054&themeId=DEFAULT-THEME&visualizationUrl=U2FsdGVkX1%2Fyy%2Bv33541oZYOdi3LVb07S0HSSWTO0VNcLE5MsFpPIPS7TkxgtCqzCRYda7apDp64PWcOiMEcDcHe22M%2FXcWG%2Bf7%2FTX2BDhAAUq2XkqzBYmLtKDoTxtOr&datasetId=S2_L2A_CDAS&fromTime=2026-06-10T00%3A00%3A00.000Z&toTime=2026-06-10T23%3A59%3A59.999Z&layerId=1_TRUE_COLOR&demSource3D=%22MAPZEN%22&cloudCoverage=4&dateMode=SINGLE (Erişim Tarihi: 02.07.2026).

Kaynak Göster

APA
Gür, N., & Gur, S. (2026). İzmir Florasındaki Potansiyel Süs Bitkilerinin Kurakçıl Peyzaj Uygunluğu: ANP ve TOPSIS Yaklaşımı. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 16(4), 1745-1768. https://doi.org/10.31466/kfbd.1891077
AMA
1.Gür N, Gur S. İzmir Florasındaki Potansiyel Süs Bitkilerinin Kurakçıl Peyzaj Uygunluğu: ANP ve TOPSIS Yaklaşımı. KFBD. 2026;16(4):1745-1768. doi:10.31466/kfbd.1891077
Chicago
Gür, Necmettin, ve Seyda Gur. 2026. “İzmir Florasındaki Potansiyel Süs Bitkilerinin Kurakçıl Peyzaj Uygunluğu: ANP ve TOPSIS Yaklaşımı”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 16 (4): 1745-68. https://doi.org/10.31466/kfbd.1891077.
EndNote
Gür N, Gur S (01 Ekim 2026) İzmir Florasındaki Potansiyel Süs Bitkilerinin Kurakçıl Peyzaj Uygunluğu: ANP ve TOPSIS Yaklaşımı. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 16 4 1745–1768.
IEEE
[1]N. Gür ve S. Gur, “İzmir Florasındaki Potansiyel Süs Bitkilerinin Kurakçıl Peyzaj Uygunluğu: ANP ve TOPSIS Yaklaşımı”, KFBD, c. 16, sy 4, ss. 1745–1768, Eki. 2026, doi: 10.31466/kfbd.1891077.
ISNAD
Gür, Necmettin - Gur, Seyda. “İzmir Florasındaki Potansiyel Süs Bitkilerinin Kurakçıl Peyzaj Uygunluğu: ANP ve TOPSIS Yaklaşımı”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 16/4 (01 Ekim 2026): 1745-1768. https://doi.org/10.31466/kfbd.1891077.
JAMA
1.Gür N, Gur S. İzmir Florasındaki Potansiyel Süs Bitkilerinin Kurakçıl Peyzaj Uygunluğu: ANP ve TOPSIS Yaklaşımı. KFBD. 2026;16:1745–1768.
MLA
Gür, Necmettin, ve Seyda Gur. “İzmir Florasındaki Potansiyel Süs Bitkilerinin Kurakçıl Peyzaj Uygunluğu: ANP ve TOPSIS Yaklaşımı”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, c. 16, sy 4, Ekim 2026, ss. 1745-68, doi:10.31466/kfbd.1891077.
Vancouver
1.Necmettin Gür, Seyda Gur. İzmir Florasındaki Potansiyel Süs Bitkilerinin Kurakçıl Peyzaj Uygunluğu: ANP ve TOPSIS Yaklaşımı. KFBD. 01 Ekim 2026;16(4):1745-68. doi:10.31466/kfbd.1891077