Fen Bilgisi Öğretmenlerinin Bilim Tarihinin Öğretimsel Değeri Üzerine Görüşleri
Öz
Bilim tarihi, bilginin hangi aşamalardan geçerek, bugün bilim dediğimiz bilgi türünün oluştuğunu, bilime ne gibi ve ne zamanlar katkılar yapıldığını, bu katkılar yapılırken bilim insanlarının nasıl uğraş verdiklerini, kullandıkları yöntemleri, araç ve gereçleri konu edinen bir disiplindir. Bilim tarihinin, ders programlarında yer alması oldukça önemlidir. Bilim tarihi aracılığıyla öğrenciler, bilimsel bilginin nasıl geliştiğini, tarihi, felsefi ve teknolojik bağlamın bu gelişimi nasıl etkilediğini anladıklarında, bilimle ilgili daha kapsamlı görüşe ulaşacaklardır. Dolayısıyla öğrenciler bilim hakkında öğrenmeye daha fazla ilgi duyacaklardır. Bilimsel çalışmalarla ilgili somut örnekler görebilecekler, bilimsel bilgi üretmenin bir süreç işi olduğunu anlayabileceklerdir. Bu aynı zamanda öğrencilerin, bilimin insanlığın bir ürünü olduğunu ve her bilimsel gelişmenin bir takım sosyal dinamiklerin etkisiyle gerçekleştiğini fark etmelerini de sağlayacaktır. Bu yüzden, öğrencilerin bilimin gelişim aşamalarıyla ilgili sağlıklı bilgiler almalarının, bilime katkısı olan uygarlık ve kültürlerden haberdar olmalarının önemli olduğu düşünülmektedir. Bilim tarihinin fen derslerinde etkili bir şekilde kullanılabilmesi için, bilim tarihinin öneminin ve değerinin öğretmenler tarafından anlaşılması gereklidir. Bu çalışmada, fen bilimleri öğretmenlerinin bilim tarihinin öğretimsel değeri üzerine düşünceleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma, betimsel bir çalışmadır. Çalışmaya Türkiye’nin farklı illerinde çalışmakta olan 133 fen bilimleri öğretmeni katılmıştır. Veriler, Laçin-Şimşek ve Çalışkan (2016) tarafından hazırlanan “Bilim Tarihinin Öğretimsel Değeri Üzerine Öğretmen Görüşleri” adlı ölçek aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan veriler, SPSS 18 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, öğretmenlerin bilim tarihinin öğretimsel değeri ile ilgili olumlu görüşe sahip oldukları; bu görüşün mezun olunan bölüm, eğitim durumları, kıdem ve bilim tarihi ve bilimin doğası dersini almış olma durumuna göre değişmediği; ancak bilimi tarihine ilgi duyma, bilim tarihi ile ilgili kitap,dergi okuma, belgesel ve film seyretme değişkenlerine göre değiştiği ve daha olumlu olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Appelget, J., Matthews, C. E., Hildreth, D. P., & Daniel M. L. (2002). Teaching the History of Science to Students with Learning Disabilities. Intervention in School and Clinic, 37(5): 298-303.
- Brush, S. G. (1974). Should the history of science be rated X‛?’. Science, 18, 1164–1172.
- Brush, S. G. (1989). History of Science and Science Education. Interchange, 20(2),60-70.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
- Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Atıf İndeksi, 1-360.
- Büyüköztürk, Ş., (2018). Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı İstatistik, Araştırma Deseni SPSS Uygulamaları ve Yorum (24. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
- Erdaş, E., Doğan, N., İrez, S. (2016). Bilimin doğasıyla ilgili 1998-2012 yılları arasında Türkiye’de yapılan çalışmaların Değerlendirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24 (1): 17-36.
- Fazlıoğlu, İ. (2004). İki ucu müphem bir köprü: ‘Bilim’ ile ‘tarih’ ya da ‘bilim tarihi’. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi. 2, (4): 9-27.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Üzerine Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Haziran 2018
Gönderilme Tarihi
11 Mayıs 2018
Kabul Tarihi
24 Haziran 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 1 Sayı: 1
Cited By
Middle-School Students’ Perceptions of History of Science
Sakarya University Journal of Education
https://doi.org/10.19126/suje.807577Fen Bilimleri Öğretmen Adaylarının Hazırladığı Bilim Tarihi Temelli Dramaların İncelenmesi
Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.19171/uefad.679329Farklı Branşlarda Öğrenim Gören Öğretmen Adaylarının Bilim Tarihine Yönelik Tutumlarının İncelenmesi
Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi
https://doi.org/10.56423/fbod.1148755Improving 7th Grade Students’ Understanding of Force and Motion through History of Science Stories: A Glimpse at an Ongoing Effort
Participatory Educational Research
https://doi.org/10.17275/per.23.36.10.2Bilim Tarihi Temelli Hikâyelerle Fen Öğretimi: Tesla ve Volta Örneği
Yuzunci Yil Universitesi Egitim Fakultesi Dergisi
https://doi.org/10.33711/yyuefd.867570Fen Bilimleri Ders Kitaplarına Bir Bakış: Türk İslam Bilim İnsanları
Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi
https://doi.org/10.47994/usbad.1068516Türkiye’de Eğitim Bilimleri Alanında Bilim Tarihi Konusunda Yapılan Tezlere Yönelik İçerik Analizi
Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.53444/deubefd.1497965