Araştırma Makalesi

DEĞERLİ BİR ÇILGINLIK VE HATA: FoucAULT (FOUCAULT VE FAULT – HATA/ARIZA)

Cilt: 14 Sayı: 33 15 Mart 2021
PDF İndir
TR EN

DEĞERLİ BİR ÇILGINLIK VE HATA: FoucAULT (FOUCAULT VE FAULT – HATA/ARIZA)

Öz

Bu makalede; Fransız sosyolog ve filozof Michel Foucault’nun ürettiği temel kavramlar olan özne, öznenin ölümü, benlik, iktidar, temel iktidar türleri (mutlak iktidar, disipline edici iktidar, biyo-iktidar), ceza, söylem, bilginin arkeolojisi, soykütük, dispositif, arşiv ve episteme ele alınmaktadır. Ayrıca, iktidar ile beden ilişkileri, iktidar ile tahakküm ilişkileri incelenmektedir. Bu kavramlar ve değerlendirmeler içinde hem kendisinin post-yapısalcı olmasına karşın bunu kabul etmemesi ve hem de temel görüşleri arasındaki çelişkiler kendi ifadeleriyle ortaya konmaktadır. En temel çalışmalarından olan “iktidar” konusunda bir yandan iktidarın (diğer ifadesiyle; tabi kılma kurumlarının) baskıcı ve tahakkümcü olmadığını söylemekte; öte yandan da, iktidarın toplumun rıza göstermesi ve bir uzlaşma (konsensüs) ile ilgisi olmadığını ileri sürmektedir. Büyük Kapatılma kavramı bile büyük bir tahakküm ve bunun sonucunda “Öznenin ölümü” demektir. Foucault’nun, makro çapta siyasal iktidarı değerlendirirken konuyu “cinsel iktidar” kavramına getirerek mikro düzeye (tikel ve mikro iktidar) indirgeyerek kafa karıştırması da anlaşılır değildir. Bir başka tartışma noktası ise, “çocuk cinselliği”, “işkence” ve “uyuşturucu” gibi temel konularda karşımıza çıkmaktadır. İnsan bilimlerinin arkeolojisini yaptığı Kelimeler ve Şeyler’de de yaklaşık 550 sayfa düşünce üretmesine karşın, dilin ne olduğu konusunda hâlâ kararsızdır ve bu temel soruların yanıtını bulamamıştır.

Anahtar Kelimeler

İktidar, özne, söylem, bilginin arkeolojisi, soykütük

Kaynakça

  1. Baran, A. G. - Suğur, S. (Ed.) (2014). Çağdaş Sosyoloji Kuramları. 3. Baskı. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
  2. Butler, J. (2012). Bedenler ve İktidar, Tekrar. (çev.: Şeyda Öztürk), Cogito, Sayı: 70-71, İstanbul: Yapı Kredi.
  3. Foucault, M. (2011). Özne ve İktidar. (çev.: Işık Ergüden - Osman Akınhay), 3. Basım, İstanbul: Ayrıntı.
  4. Foucault, M. (2012). İktidarın Gözü. (çev.: Işık Ergüden), 3. Baskı, İstanbul: Ayrıntı.
  5. Foucault, M. (2013). Hapishanenin Doğuşu: Gözetim Altında Tutmak ve Cezalandırmak. (çev.: Mehmet Ali Kılıçbay), 4. Baskı, Ankara: İmge.
  6. Foucault, M. (2014). Bilginin Arkeolojisi. (çev.: Veli Urhan), 2. Baskı, İstanbul: Ayrıntı.
  7. Foucault, M. (2015a). Büyük Kapatılma. (çev.: Işık Ergüden ve Ferda Keskin), 4. Baskı, İstanbul: Ayrıntı.
  8. Foucault, M. (2015b). Kelimeler ve Şeyler: İnsan Bilimlerinin Bir Arkeolojisi. (çev.: Mehmet Ali Kılıçbay), 5. Baskı, Ankara: İmge.
  9. Giddens, A. - Sutton, P. W. (2014). Sosyolojide Temel Kavramlar. (çev.: Ali Esgin), Ankara: Phoenix.
  10. Hatipoğlu, A. (2016). Tarihsel Ve Toplumsal Koşulları Açısından Postyapısalcılık: Foucault ve Derrida, Bilim ve Ütopya, Sayı: 268, Yıl 22.

Kaynak Göster

APA
Cevizoğlu, H. (2021). DEĞERLİ BİR ÇILGINLIK VE HATA: FoucAULT (FOUCAULT VE FAULT – HATA/ARIZA). Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 14(33), 374-388. https://doi.org/10.12981/mahder.878480
AMA
1.Cevizoğlu H. DEĞERLİ BİR ÇILGINLIK VE HATA: FoucAULT (FOUCAULT VE FAULT – HATA/ARIZA). Motif Akademi. 2021;14(33):374-388. doi:10.12981/mahder.878480
Chicago
Cevizoğlu, Hulki. 2021. “DEĞERLİ BİR ÇILGINLIK VE HATA: FoucAULT (FOUCAULT VE FAULT – HATA/ARIZA)”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 14 (33): 374-88. https://doi.org/10.12981/mahder.878480.
EndNote
Cevizoğlu H (01 Mart 2021) DEĞERLİ BİR ÇILGINLIK VE HATA: FoucAULT (FOUCAULT VE FAULT – HATA/ARIZA). Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 14 33 374–388.
IEEE
[1]H. Cevizoğlu, “DEĞERLİ BİR ÇILGINLIK VE HATA: FoucAULT (FOUCAULT VE FAULT – HATA/ARIZA)”, Motif Akademi, c. 14, sy 33, ss. 374–388, Mar. 2021, doi: 10.12981/mahder.878480.
ISNAD
Cevizoğlu, Hulki. “DEĞERLİ BİR ÇILGINLIK VE HATA: FoucAULT (FOUCAULT VE FAULT – HATA/ARIZA)”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 14/33 (01 Mart 2021): 374-388. https://doi.org/10.12981/mahder.878480.
JAMA
1.Cevizoğlu H. DEĞERLİ BİR ÇILGINLIK VE HATA: FoucAULT (FOUCAULT VE FAULT – HATA/ARIZA). Motif Akademi. 2021;14:374–388.
MLA
Cevizoğlu, Hulki. “DEĞERLİ BİR ÇILGINLIK VE HATA: FoucAULT (FOUCAULT VE FAULT – HATA/ARIZA)”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, c. 14, sy 33, Mart 2021, ss. 374-88, doi:10.12981/mahder.878480.
Vancouver
1.Hulki Cevizoğlu. DEĞERLİ BİR ÇILGINLIK VE HATA: FoucAULT (FOUCAULT VE FAULT – HATA/ARIZA). Motif Akademi. 01 Mart 2021;14(33):374-88. doi:10.12981/mahder.878480