TR
EN
Dijital Okuryazarlığın Dijital Teknolojiye Uyum Üzerindeki Etkisinde Yapay Zekâ Okuryazarlığının Aracı Rolü
Öz
Araştırmanın temel amacı, dijital okuryazarlık ile dijital teknolojiye uyum arasındaki ilişkide yapay zekâ okuryazarlığının aracı rolünün olup olmadığını test ederek yapay zekâ okuryazarlığının söz konusu ilişkiyi bir aracılık mekanizması bağlamında nasıl şekillendirdiğinin ortaya konulmasıdır.Çalışma, dijital dönüşüm süreçlerinde bireylerin teknolojik adaptasyonunu sağlayan mekanizmaları ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu amaçla 389 yetişkin bireyden anket ile veri toplanmıştır. Verilerin analizi neticesinde dijital okuryazarlığın yapay zekâ okuryazarlığı ve dijital teknolojiye uyumu anlamlı olarak etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır. Yapay zekâ okuryazarlığının da dijital teknolojiye uyumu anlamlı olarak etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca dijital okuryazarlığın dijital teknolojiye uyum üzerindeki etkisinde yapay zekâ okuryazarlığının kısmı aracı rolü bulunduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Dijital okuryazarlık bireylere teknoloji dünyasının kapısını açarken yapay zekâ okuryazarlığı bu dünyadaki değişimlere esnek bir şekilde uyum sağlamayı mümkün kılmaktadır. Araştırma, eğitim ve iş dünyasındaki adaptasyon stratejilerinin sadece temel dijital becerilere değil yapay zekâ çağına özgü yeni nesil okuryazarlık türlerine de odaklanması gerektiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır.
Etik Beyan
Bu makale Araştırma ve Yayın Etiğine uygundur. Beyan edilecek herhangi bir çıkar çatışması yoktur. Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır. Makale yazım ve intihal/benzerlik açısından kontrol edilmiştir. Makale, “en az iki dış hakem” ve “çift taraflı körleme” yöntemi ile değerlendirilmiştir. Makalede kullanılan ölçek için yazar(lar) tarafından ölçeğin orjinal sahibinden izin alındığı beyan edilmiştir. Yazar(lar), dergiye imzalı “Telif Devir Formu” belgesi göndermişlerdir. Bu araştırmanın yapılması ile ilgili olarak Kastamonu Üniveritesi Etik Komisyonundan 06/11/2025 tarih ve 12/12 sayılı “Etik İzni Belgesi” alınmıştır. Bu çalışmanın hazırlanması sırasında yazarlar yazma süreçlerinde yapay zekâ ve yapay zekâ destekli teknolojiler kullanmadıklarını beyan etmişlerdir. Yazarlar, bu çalışmanın yayınlanmadığını veya herhangi bir yayın kuruluşuna yayınlanmak üzere gönderilmediğini kabul etmektedir.
Kaynakça
- ABOU HASHISH, Ebtsam Aly ve ALNAJJAR, Hend (2024), “Digital Proficiency: Assessing Knowledge, Attitudes, and Skills in Digital Transformation, Health Literacy, and Artificial Intelligence Among University Nursing Students”, BMC Medical Education, S.24(1), ss.(508), https://doi.org/10.1186/s12909-024-05482-3
- AĞAOĞLU, Ferhat Onur, BAŞ, Murat, TARSUSLU, Sinan, EKİNCİ, Lokman Onur ve AĞAOĞLU, Nihat Bugra (2025), “The Mediating Digital Literacy and the Moderating Role of Academic Support in the Relationship Between Artificial Intelligence Usage and Creative Thinking in Nursing Students”, BMC Nursing, S. 24(1), ss.(484), https://doi.org/10.1186/s12912-025-03128-3
- ARI, Emin Sertaç (2021), “Süper Akıllı Toplum: Toplum 5.0”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S. 23(1), ss.455-479, https://doi.org/10.16953/deusosbil.808359.
- ALBAYRAK, Aslı ve ÖZKUL, Emrah (2013), “Y Kuşağı Turistlerin Destinasyon İmaj Algıları Üzerine Bir Araştırma”, Turkish Studies-International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, S8(6) ss.15-31.
- BEWERSDORFF Nerdel, NERDEL, Claudia ve ZHAI, Xiaoming (2025), “How AI Literacy Correlates with Affective, Behavioral, Cognitive and Contextual Variables: A Systematic Review”, Computers and Education: Artificial Intelligence, S.9 ss.(100493), https://doi.org/10.1016/j.caeai.2025.100493
- BHATT, Kavita ve MOHAN, Kumar (2022), “Way Forward to Digital Society–Digital Transformation of Msmes from Industry 4.0 to Industry 5.0”, Fourth International Conference on “Emerging Research in Electronics, Computer Science and Technology” (ICERECT), 26-27 December 2022 – Mandya (India), IEEE Publishing, New Jersey, ss.1-6.
- CABI, Emine (2016), “Dijital Teknolojiye Yönelik Tutum Ölçeği”, Kastamonu Eğitim Dergisi, S.24(3), ss.1229-1244, https://izlik.org/JA48DH89HJ
- CAN, Abdullah (2019), SPSS ile Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi, Pegem Akademi Yayınları, Ankara, 7. Baskı.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İşletme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
26 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
12 Mart 2026
Kabul Tarihi
25 Mayıs 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 2
APA
Yıldız, B., & Yavuz, O. (2026). Dijital Okuryazarlığın Dijital Teknolojiye Uyum Üzerindeki Etkisinde Yapay Zekâ Okuryazarlığının Aracı Rolü. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 9(2). https://doi.org/10.33712/mana.1908269
AMA
1.Yıldız B, Yavuz O. Dijital Okuryazarlığın Dijital Teknolojiye Uyum Üzerindeki Etkisinde Yapay Zekâ Okuryazarlığının Aracı Rolü. Yönetim Akademisi. 2026;9(2). doi:10.33712/mana.1908269
Chicago
Yıldız, Bülent, ve Oğuzhan Yavuz. 2026. “Dijital Okuryazarlığın Dijital Teknolojiye Uyum Üzerindeki Etkisinde Yapay Zekâ Okuryazarlığının Aracı Rolü”. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi 9 (2). https://doi.org/10.33712/mana.1908269.
EndNote
Yıldız B, Yavuz O (01 Mayıs 2026) Dijital Okuryazarlığın Dijital Teknolojiye Uyum Üzerindeki Etkisinde Yapay Zekâ Okuryazarlığının Aracı Rolü. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi 9 2
IEEE
[1]B. Yıldız ve O. Yavuz, “Dijital Okuryazarlığın Dijital Teknolojiye Uyum Üzerindeki Etkisinde Yapay Zekâ Okuryazarlığının Aracı Rolü”, Yönetim Akademisi, c. 9, sy 2, May. 2026, doi: 10.33712/mana.1908269.
ISNAD
Yıldız, Bülent - Yavuz, Oğuzhan. “Dijital Okuryazarlığın Dijital Teknolojiye Uyum Üzerindeki Etkisinde Yapay Zekâ Okuryazarlığının Aracı Rolü”. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi 9/2 (01 Mayıs 2026). https://doi.org/10.33712/mana.1908269.
JAMA
1.Yıldız B, Yavuz O. Dijital Okuryazarlığın Dijital Teknolojiye Uyum Üzerindeki Etkisinde Yapay Zekâ Okuryazarlığının Aracı Rolü. Yönetim Akademisi. 2026;9. doi:10.33712/mana.1908269.
MLA
Yıldız, Bülent, ve Oğuzhan Yavuz. “Dijital Okuryazarlığın Dijital Teknolojiye Uyum Üzerindeki Etkisinde Yapay Zekâ Okuryazarlığının Aracı Rolü”. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, c. 9, sy 2, Mayıs 2026, doi:10.33712/mana.1908269.
Vancouver
1.Bülent Yıldız, Oğuzhan Yavuz. Dijital Okuryazarlığın Dijital Teknolojiye Uyum Üzerindeki Etkisinde Yapay Zekâ Okuryazarlığının Aracı Rolü. Yönetim Akademisi. 01 Mayıs 2026;9(2). doi:10.33712/mana.1908269
