Araştırma Makalesi

Türkiye’de Vergi Yapısının Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi: Refah Devleti Çerçevesinde NARDL Analizi

Cilt: 9 Sayı: 2 26 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

Türkiye’de Vergi Yapısının Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi: Refah Devleti Çerçevesinde NARDL Analizi

Öz

Vergi politikaları yalnızca kamu gelirlerinin finansmanını sağlamakla kalmayıp aynı zamanda gelir dağılımı üzerinde önemli etkiler yaratmaktadır. Özellikle dolaylı ve dolaysız vergilerin farklı dağılım etkilerine sahip olması, vergi sisteminin refah devleti çerçevesinde yeniden dağıtım fonksiyonunu önemli hale getirmektedir. Bu çalışmanın amacı, dolaylı ve dolaysız vergilerin gelir dağılımı üzerindeki etkilerini incelemek ve söz konusu ilişkinin asimetrik olup olmadığını analiz etmektir. Bu kapsamda gelir dağılımını temsil eden Gini değişkeni bağımlı değişken olarak ele alınmış, dolaylı ve dolaysız vergiler açıklayıcı değişkenler olarak modele dahil edilmiştir. Analizde değişkenlerde meydana gelen pozitif ve negatif şokların etkilerini ayrı ayrı inceleyebilmek amacıyla Doğrusal Olmayan Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (Nonlinear Autoregressive Distributed Lag [NARDL]) yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, dolaylı vergilerdeki artışların gelir eşitsizliğini artırdığını, dolaysız vergilerdeki artışların ise gelir eşitsizliğini azaltıcı yönde etkide bulunduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar, vergi yapısının refah devleti bağlamında gelir dağılımını etkileyen önemli bir politika aracı olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu makale Araştırma ve Yayın Etiğine uygundur. Beyan edilecek herhangi bir çıkar çatışması yoktur. Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır. Makale yazım ve intihal/benzerlik açısından kontrol edilmiştir. Makale, “en az iki dış hakem” ve “çift taraflı körleme” yöntemi ile değerlendirilmiştir. Yazar, dergiye imzalı “Telif Devir Formu” belgesi göndermişlerdir. Mevcut çalışma için mevzuat gereği etik izni alınmaya ihtiyaç yoktur. Bu konuda yazarlar tarafından dergiye “Etik İznine Gerek Olmadığına Dair Beyan Formu” gönderilmiştir. Yazar, çalışmanın tüm bölümlerine ve aşamalarına tek başına katkıda bulunmuştur. Bu çalışmanın hazırlanması sırasında yazar yazma süreçlerinde yapay zekâ ve yapay zekâ destekli teknolojiler kullanmadığını beyan etmiştir. Yazar, bu çalışmanın yayınlanmadığını veya herhangi bir yayın kuruluşuna yayınlanmak üzere gönderilmediğini kabul etmektedir.

Kaynakça

  1. ADU, Frank, ALAGIDEDE, Imhotep Paul, OSEI, Dennis Boahene ve ASAMOAH, Michael Effah (2023), “Asymmetric Effect of Tax Systems on Poverty and Inequality: Exploring The Distributional Impact of Domestic Resource Mobilization Systems in Ghana”, Cogent Economics & Finance, S.11(1), ss(2166211), https://doi.org/10.1080/23322039.2023.2166211
  2. ALI, Megat Syahirul Amin Megat, ZABIDI, Azlee, TAHIR, Nooritawati, YASSIN, Ihsan Mohd, ESKANDARI, Farzad, SAADON, Azlinda, TAIB, Mohd Nasir ve RIDZUAN, Abdul Rahim (2024), “Short-Term Gini Coefficient Estimation Using Nonlinear Autoregressive Multilayer Perceptron Model”, Heliyon, S.10(4), ss.(e26438), https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e26438
  3. BELJIĆ, Marina ve GLAVAŠKI, Olgica (2025), “Rethinking Tax Systems: How Heterogeneous Tax Mix Shapes Income Inequality in European OECD Economies”, Journal of Risk and Financial Management, S.18(5), ss.(279), https://doi.org/10.3390/jrfm18050279
  4. CHOGA, Ireen ve GIWA, Fiyinfoluwa (2023), “The Effect of Property Tax on Income Redistribution in Selected African Countries”, Sustainability, S.15, ss.(5891), https://doi.org/10.3390/su15075891
  5. HE, Szeyui (2025), “Research on the Relationship Between the Tax System and Alleviating Income Inequality”, Lecture Notes in Education Psychology and Public Media, S.95, ss.1-7, https://doi.org/10.54254/2753-7048/2025.23019
  6. FERNANDES, Carlândia Brito Santos, VASCONCELOS, Marcos Roberto, CUNHA, Marina Silva da ve OBST, Thomas (2020), “The Impact of Direct and Indirect Taxes on Income Inequalit”, ANPEC Kurumsal Web Sayfası (E-Makale), https://www.anpec.org.br/encontro/2020/submissao/files_I/i6-b53afb03ea5654d1cfd63d715b3facb4.pdf (Erişim Tarihi: 05.04.2026).
  7. KHATTAK, Sidrah Arif, ASIM, Muhammad ve REHMAN, Zia Ur (2022), “Taxation and Income Inequality: Empirical Evidence from Pakistan”, Global Journal of Humanities and Social Sciences Research, S.2(1), ss.28-37, https://doi.org/10.59129/gjhssr.v2.i1.2022.5
  8. KOÇ, Ozgur Emre, SARAÇ, Taha Bahadır, KOÇ, Neslihan ve ÇİÇEK, Uğur (2024), “The Effects of Taxes on Income Distribution Justice”, International Journal of Economics and Financial, S.14(6), ss.339-351.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Maliye Politikası

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

6 Nisan 2026

Kabul Tarihi

26 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Tekgün, B. (2026). Türkiye’de Vergi Yapısının Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi: Refah Devleti Çerçevesinde NARDL Analizi. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 9(2). https://doi.org/10.33712/mana.1924519
AMA
1.Tekgün B. Türkiye’de Vergi Yapısının Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi: Refah Devleti Çerçevesinde NARDL Analizi. Yönetim Akademisi. 2026;9(2). doi:10.33712/mana.1924519
Chicago
Tekgün, Berrak. 2026. “Türkiye’de Vergi Yapısının Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi: Refah Devleti Çerçevesinde NARDL Analizi”. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi 9 (2). https://doi.org/10.33712/mana.1924519.
EndNote
Tekgün B (01 Mayıs 2026) Türkiye’de Vergi Yapısının Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi: Refah Devleti Çerçevesinde NARDL Analizi. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi 9 2
IEEE
[1]B. Tekgün, “Türkiye’de Vergi Yapısının Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi: Refah Devleti Çerçevesinde NARDL Analizi”, Yönetim Akademisi, c. 9, sy 2, May. 2026, doi: 10.33712/mana.1924519.
ISNAD
Tekgün, Berrak. “Türkiye’de Vergi Yapısının Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi: Refah Devleti Çerçevesinde NARDL Analizi”. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi 9/2 (01 Mayıs 2026). https://doi.org/10.33712/mana.1924519.
JAMA
1.Tekgün B. Türkiye’de Vergi Yapısının Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi: Refah Devleti Çerçevesinde NARDL Analizi. Yönetim Akademisi. 2026;9. doi:10.33712/mana.1924519.
MLA
Tekgün, Berrak. “Türkiye’de Vergi Yapısının Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi: Refah Devleti Çerçevesinde NARDL Analizi”. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, c. 9, sy 2, Mayıs 2026, doi:10.33712/mana.1924519.
Vancouver
1.Berrak Tekgün. Türkiye’de Vergi Yapısının Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkisi: Refah Devleti Çerçevesinde NARDL Analizi. Yönetim Akademisi. 01 Mayıs 2026;9(2). doi:10.33712/mana.1924519