Secondary School Counselors' and Classroom Guidance Teachers' Views on Classroom Guidance Activities

Öz

The general aim of the research is to determine the views of school and classroom guidance counselors regarding the functionality of the activities included in the secondary education classroom guidance book. The study is based on a concurrent transformative design, which is a type of mixed method. In the quantitative part of the research, a survey method was used, while in the qualitative part, a phenomenological design was applied. The sample for the quantitative part of the study was determined using cluster sampling. For the selection of participants from whom qualitative data would be collected, criterion sampling and maximum variation sampling methods were employed. In the collection of quantitative data, a personal information form and the Evaluation of Secondary Education Classroom Guidance Activities Questionnaire were used, while a semi-structured interview form was used for the collection of qualitative data. The data from 107 teachers who completed the questionnaire were analyzed using frequency, percentage, and arithmetic mean calculations. Content analysis was conducted for the qualitative data. According to the key findings of the study, teachers’ level of using the DİSREP platform is low. It was noted that there are difficulties in implementing the activities in crowded classrooms, and classroom guidance teachers need the support of school counselors to effectively implement the activities. It was also highlighted that there are limitations in terms of physical facilities and that materials need to be reorganized to include more visuals and ensure interaction. The most commonly mentioned general issues were the insufficiency of guidance lesson hours, the low motivation of both classroom guidance teachers and students, and the lack of consistency in implementation. It is recommended that the content be updated, attention be paid to student dynamics, and classroom guidance teachers be provided with training on the processes of implementing activities.

Anahtar Kelimeler

• Secondary Education
• Classroom Guidance Program
• Classroom Guidance Activity Book
• DİSREP

Ortaöğretim Okul ve Sınıf Rehber Öğretmenlerinin Sınıf Rehberlik Etkinliklerine İlişkin Görüşleri

Öz

Araştırmanın genel amacı, ortaöğretim sınıf rehberlik kitabında yer alan etkinliklerin işlevselliğine yönelik okul ve sınıf rehber öğretmenlerinin görüşlerini belirlemektir. Araştırmada karma yöntemin bir türü olan eşzamanlı dönüşümsel tasarım temele alınmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde tarama yöntemi; nitel bölümünde durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde örneklem küme örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. Nitel verilerin toplanacağı katılımcıların belirlenmesinde ölçüt örnekleme ve maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Nicel verilerin toplanmasında kişisel bilgi formu ve Ortaöğretim Sınıf Rehberlik Etkinliklerinin Değerlendirilmesi Anketi; nitel verilerin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada anketi dolduran 107 öğretmenden elde edilen verilerin analizinde frekans, yüzde ve aritmetik ortalama hesaplamaları kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen önemli bulgulara göre öğretmenlerin DİSREP’i (Dijital Sınıf Rehberlik Etkinlikleri Platformu) kullanma düzeyleri düşüktür. Etkinliklerin kalabalık sınıflarda uygulanmasının güçlüğüne ve sınıf rehber öğretmenlerinin etkinlikleri uygulayabilmek için okul rehber öğretmenlerinin desteğine ihtiyaç duyduğuna dikkat çekilmektedir. Fiziksel olanaklar açısından sınırlılıklar olduğu, materyallerin ise daha fazla görsel içerecek ve etkileşim sağlayacak şekilde düzenlenmesi gerektiği ifade edilmiştir. En fazla belirtilen genel sorunlar rehberlik ders saatinin yeterli olmaması, sınıf rehber öğretmeni ve öğrencinin motivasyonunun düşük olması, uygulamada birlik olmamasıdır. İçeriklerin güncellenmesi, öğrenci dinamiğine dikkat edilmesi ve sınıf rehber öğretmenlerine etkinlik uygulama süreçlerine ilişkin eğitimler verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ortaöğretim
• Sınıf Rehberlik Programı
• Sınıf Rehberlik Etkinlik Kitabı
• DİSREP

Kaynakça

1. Akbaş, S. (2001). İlköğretim ve ortaöğretim okullarındaki rehberlik hizmetlerinin yürütülmesinde oluşturulan işbirliğinin incelenmesi (Tez No:107460). [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi].
2. Akgün, E. (2010). Okul öncesi öğretmenlerinin bakış açısıyla anasınıflarındaki rehberlik hizmetlerinin değerlendirilmesi. İlköğretim Online, 9(2), 474-483. Aygün, E. (2022). Okul öncesi eğitim rehberlik programlarının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi (Tez No:753323). [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. Bakırcıoğlu, R. (2005). İlköğretim ortaöğretim ve yükseköğretimde rehberlik ve psikolojik danışmanlık (7. baskı). Anı Yayıncılık.
3. Bardakçı, A. B. (2011). İlköğretim okullarında çalışan sınıf öğretmeni, sınıf rehber öğretmeni ve psikolojik danışmanların kapsamlı/gelişimsel rehberlik programına ilişkin görüşleri (Tez No:299891). [Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi]. Bayar, A., & Ekim, R. (2021). Sınıf rehber öğretmenlerinin bakış açısından rehberlik hizmetleri. Türkiye Bilimsel Araştırma Dergisi, 6 (2), 331-344.
4. Berber, D. (2010). Ortaöğretim kurumları onuncu sınıf rehberlik programı uygulamalarının sınıf rehber öğretmenleri ve rehber öğretmenler görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi (Kayseri İli Örneği) (Tez No:265821). [Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi]. Bingöl, B., & Saraçoğlu, M. (2022). 11. sınıf rehberlik programının öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi. Journal of Computer and Education Research, 10(19), 287-318. https://doi.org/10.18009/jcer.1066003
5. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi. Cengiz-Demir, Y., & Arslan, A. (2019). Perceptions of high school students about the guidance activities. Karaelmas Journal of Educational Sciences, 7, 152-168. https://doi.org/10.31901/24566322.2013/05.02.01 Cohen, L., Manion, L., ve Morrison, K. (2007). Research methods in education (6.baskı), Routledge.
6. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4.baskı). Sage Publication. Creswell, J. W. ve Plano Clark, V. L. (2007). Designing and conducting mixed methods research (1. Baskı). Sage Publications Ltd. Çelik, B. S. (2021). Lise öğrencilerinin 21. yüzyıl becerilerini algılama düzeylerinin incelenmesi (Tez No:695496). [Yüksek lisans tezi, Biruni Üniversitesi].
7. Çepni, S. (2018). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş (8.baskı). Celepler. Çiçek, Z., Ateş, H., Doğruer, İ. H., Kösedeniz, B., & Gül, Ç. (2024). Sınıf öğretmenlerinin rehberlik anlayışları ile rehberlik tutumlarının incelenmesi. International QMX Journal, 3(4), 1500-1514. https://doi.org/10.5281/zenodo.1109859 Çiğci, T. (2022). 2006-2020 yılları arasında farklı öğrenim kademelerine yönelik geliştirilen rehberli ve psikolojik danışma programlarının akran zorbalığı ve duygu düzenleme becerileri açısından incelenmesi (Tez No:721267). [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Ufuk Üniversitesi].
8. Çivicioğlu, M. (2016). Ortaöğretim rehberlik programının öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi (Tez No:426457). [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Bülent Ecevit Üniversitesi]. Demirel, M. (2010). İlköğretim ve ortaöğretim sınıf rehberlik programının değerlendirilmesi. Eğitim ve Bilim, 35(156), 45-61. https://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/72/11. Eren, E. (2022). Okul yöneticileri ve öğrencilerin görüşlerine göre psikolojik danışmanlık ve rehberlik hizmetlerinin etkililiğinin değerlendirilmesi. (Tez No:709476). [Yüksek lisans tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi].

9. Erkan, S. (2011). Okul psikolojik danışma ve rehberlik programlarının hazırlanması (4. baskı). Pegem Akademi. Eryılmaz, R. (2021). Bilim sanat merkezleri türkçe dersi öğretim programının özel yetenekli öğrencilerin türkçe dersi yetkinliklerine göre incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(2), 34-48. https://dergipark.org.tr/tr/pub/aduefebder/issue/67177/925666.
10. Karataş, Z. & Şahin Baltacı, H. (2013). Ortaöğretim kurumlarında yürütülen psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerine yönelik okul müdürü, sınıf rehber öğretmeni, öğrenci ve okul rehber öğretmeninin (psikolojik danışman) görüşlerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 427-460. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1490605.
11. Kızıl, D. (2007). Ortaöğretim kurumlarındaki rehber öğretmenlerin ve sınıf rehber öğretmenlerinin sınıf içi rehberlik etkinlikleri ile ilgili görüşleri (Tez No:217287). [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi]. Koç, M. (2008). Psikolojik danışma ve rehberlikte başlıca hizmet türleri. M. Güven (Ed.), Psikolojik danışma ve rehberlik (1. baskı) içinde (s.49-69). Anı Yayıncılık.
12. Miles ve Huberman (1994). Qualitative data analysis (2.baskı). SAGE Publications. Milli Eğitim Bakanlığı. (2006), Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği, 31.05.2006 tarih ve 26184 sayılı Resmî Gazete, Ankara. https://orgm.meb.gov.tr/alt_sayfalar/mevzuat/Ozel_Egitim_Hizmetleri_Yonetmeligi_son.pdf Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2020). Sınıf rehberlik programı (okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim/lise).https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2020915933750717143025_SINIF_REHBERLYK_PROGRAMI_2020.pdf
13. Millî Eğitim Bakanlığı. (2021). Çerçeve programlar: Bilim ve sanat merkezleri Türkçe dersi öğretim programı. Mebbis/Bİlsem Modülü: https://bilsem.meb.gov.tr/BLS00002.aspx Nazlı, S. (2008). Öğretmenlerin değişen rehberlik hizmetlerini ve kendi rollerini algılamaları. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(20), 11-25. Özay-Köse, E., & Gül, Ş. (2023). Ortaöğretim kurumlarında yürütülen rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin çeşitli değişkenler açısından öğrenci gözüyle değerlendirilmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 14, 76-90. https://doi.org/10.21733/ibad.1192259
14. Özdemir-Karacan, N., & Ayaz, A. (2020). Okul psikolojik danışma ve rehberlik programları: Kariyer uyum yetenekleri açısından bir inceleme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35 (3), 613-626. http://doi.org/ 10.16986/HUJE.2018045437 Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü. (30 Nisan, 2024). DİSREP hakkında. https://orgm.meb.gov.tr/disrep/hakkinda.html
15. Özsoy, G., & Aykaç, N. (2022). Ortaöğretim psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri: bir meta-sentez çalışması. Social Science Development Journal, 7(30), 188-202. Sağlam, Ç. A. (2015). 9. Sınıf rehberlik programının öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi. Kalem Uluslararası Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 5(1), 171-210. https://doi.org/10.23863/kalem.2017.48. Siyez, D. M. (2012). Yıllık psikolojik danışma faaliyetlerinin planlanması, izlenmesi ve değerlendirilmesi. B., Aydın (Ed.), Rehberlik (4. baskı) içinde (s. 307-358). Pegem Akademi.
16. Tashakkori, A., & Creswell, J. W. (2007). Editorial: The new era of mixed methods. Journal of Mixed Methods Research, 1(1), 3-7: https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/2345678906293042. Taşkaya, S. M., & Kurt, Y. (2010, Kasım). İlköğretim okullarında rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerine ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşleri. Sözlü Bildiri. Uluslararası Eğitimde Yeni Yönelimler Kongresi (ICONTE), Antalya. Teker, A. (2007). İlköğretim I. kademede görev yapan sınıf öğretmenlerinin rehberlik görevleri ile ilgili görüşleri ve uygulamaları (Tez No:227951). [Yüksek lisans tezi, Beykent Üniversitesi].
17. Terzi, Ş., Ergüner-Tekinalp, B., & Leuwerke, W. (2011). Psikolojik danışmanların okul psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri modeline dayalı olarak geliştirilen kapsamlı psikolojik danışma ve rehberlik programını değerlendirmeleri. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 1(1), 51-60. https://dergipark.org.tr/tr/pub/pegegog/issue/22596/241351. Tokalı, H. (2007). 9. sınıf rehberlik programının rehber öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. (Tez No:217500). [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi].
18. Torunoğlu, H., & Gençtanırım-Kurt, D. (2022). Ortaöğretim Kurumları Sınıf Rehberlik Programının Meslek Liseleri Okul Psikolojik Danışmanlarının ve Sınıf Rehber Öğretmenlerinin Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi. Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 268-285. Yayla, A. R. (2021). Okul psikolojik danışmanlarının 2023 Eğitim Vizyonunda rehberlik ve psikolojik danışmanlık alanına ilişkin görüşlerinin incelenmesi (Tez No:690722). [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi].
19. Yazgünoğlu, S. S. (2012). Okul ve sınıf rehber öğretmenlerinin ilköğretim ve ortaöğretim kurumları sınıf rehberlik programına ilişkin görüşleri (Tez No:317957). [Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi]. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Nitel araştırma yöntemleri (8. baskı). Seçkin Yayıncılık. Yılmaz, R. (2008). Ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin sınıf rehberlik çalışmaları ile ilgili uygulamalarının araştırılması (Tez No:226253). [Yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi].
20. Yumrutaş, A. (2006). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin rehberlik görevleriyle ilgili görüş ve uygulamalarının incelenmesi (Tez No:190279). [Yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi]. Yüksel-Şahin, F. (2008). Ortaöğretimdeki öğrenci görüşlerine göre psikolojik danışma ve rehberlik (PDR) hizmetlerinin değerlendirilmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 5(2). https://arastirmax.com/tr/system/files/dergiler /161047/ makaleler/5/2 /arastrmx_161047_5_pp_1-26.pdf