ÖĞRETMENLİK UYGULAMASINDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİNE İLİŞKİN BİR ARAŞTIRMA

Öz

Öğretmenlik Uygulaması, eğitim fakülteleri ve uygulama okullarının işbirliğiyle gerçekleştirilen bir derstir. Bu ders ile öğretmen adayı öğrencilerin öğretmenlik mesleğiyle ilgili yeterliliklerini geliştirmeleri amaçlanmaktadır. Öğretmen adayı öğrencilerin süreçteki başarısı uygulama öğretmeni ve öğretim elemanı tarafından değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, uygulamada karşılaşılan sorunlar ilgili alan yazında sıklıkla vurgulanmaktadır. Bu araştırma, öğretmenlik Uygulaması ders süreci ile ilgili sorunlar ve bu sorunlara getirilen çözüm önerileri açısından alan yazında yapılan çalışmaların incelenmesine dayanmaktadır. Araştırmanın problem cümlesi; Öğretmenlik uygulamasında sıkça yinelenen sorunlar ve bu sorunlara getirilen çözüm önerileri nelerdir biçiminde düzenlenmiştir. Nicel tarama yönteminde betimleyici türde yapılan araştırmanın ulaştığı sonuca göre, öğretmenlik uygulaması ders sürecinin en sık yinelenen sorun başlığı; uygulama öğretmeni yetersizliğidir. Bu sorun başlığına çözüm önerisi olarak, öğretmenin mesleki kıdem ve deneyimi dikkate alınarak, gönüllülük esasına dayalı görevlendirme yapılmasının ön plana çıktığı gözlemlenmiştir. Buna göre, öğretmenlik uygulaması ders sürecinde karşılaşılan sorunlara çözüm için uzun vadede, öğretmen yetiştirme ile ilgili süreç, kısa vadede ise, uygulama öğretmeni görevlendirilmesinde mesleki kıdem, deneyim ve gönüllülük esasına dayalı görevlendirme önerilebilir. Ayrıca, süreç paydaşlarının verimli bir işbirliği içinde olmalarının da sorunların çözümünde önemli bir kavram olarak öne çıktığı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmenlik uygulaması
• uygulama öğretmeni
• öğretim elemanı

Kaynakça

1. Akyüz, Y. (2012). Türk eğitim tarihi. (22. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
2. Alakuş, A. O. (2005). Öğretmen adaylarının okul deneyiminin kazandırdığı mesleki yeterliklere ilişkin algıları, Eğitim ve Bilim, 30(138), 3-9.
3. Ayvacı, H. Ş., Özbek, D. ve Bülbül, S. (2019). Bir öğretmenlik uygulaması sürecinin farklı katılımcılar tarafından değerlendirilmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 57-66.
4. Aslan, M. ve Sağlam, M. (2018). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adaylarının görüşlerine göre değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(1), 144-162, doi: 10.16986/HUJE.2017030313
5. Balcı, A. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma (13. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
6. Ballı, F. E., Müldür, M. ve Büyükkarcı, A. (2018). Pedagojik formasyon eğitimi alan öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması II dersine ilişkin görüşleri. Akdeniz Eğitim Arastirmalari Dergisi, 12(25), 301-325, doi: 10.29329/mjer.2018.153.16
7. Bektaş, M. Ve Can, A . A. (2019). Sınıf öğretmenlerine uygulama öğretmenliği görev ve sorumluluklarının kazandırılması, Eğitim ve Bilim, (200) 23-45, doi: 10.15390/EB.2019.8251
8. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi

9. Cansız Aktaş, M. (2014). Nitel veri toplama araçları, Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri’nde (1. Baskı) (Editör: Mustafa Metin), s. 337-371. Ankara: Pegem Akademi.
10. Çetinkata, E. ve Kılıç, D. (2017). Öğretmenlik uygulaması dersinin etkililik düzeyinin okul yöneticisi, sınıf öğretmeni ve öğretmen adayı görüşlerine göre incelenmesi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 561-571.
11. Çetintaş, B., & Genç, A. (2005). Almanca öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin görüş ve deneyimleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 75-84.
12. Çevik, C. Ve Alat, K. (2012). Uygulama öğretmenlerinin öğretmenlik uygulaması dersine yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi, Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25 (2), 359-380
13. Değirmençay, Ş. A. ve Kasap, G. (2013). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin öğretmen adaylarının görüşleri, Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(2), 47-57.
14. Eraslan, A. (2009). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının 'öğretmenlik uygulaması' üzerine görüşleri. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science & Mathematics Education. 3(1), 207-221.
15. Göktaş, Ö. ve Şad, S. N. (2014). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması dersi uygulama öğretmenlerinin seçim süreci: Ölçütler, sorunlar ve öneriler, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(4), 115-128
16. Görgen, İ., Çokçalışkan, H. ve Korkut, Ü. (2012). Öğretmenlik uygulaması dersinin öğretmen adayları, uygulama öğretmenleri ve uygulama öğretim üyeleri açısından işlevselliği, Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28, 56-72.
17. Guidelines for Investigators Using Snowball Sampling Recruitment Methods (n.d.). https://research.boisestate.edu/compliance/institutional-review-board-irb-home/guidelines-for-researchers/guidelines-for-investigators-using-snowball-sampling-recruitment-methods/ Adresinden 10 Mart 2020 tarihinde alındı.
18. Kavcar, C. (2002). Cumhuriyet Döneminde dal öğretmeni yetiştirme, A.Ü. Eğitim Bilimleri Dergisi, 35, 1-2.
19. Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 15, 170- 189
20. Köroglu, H., Başer, N. ve Yavuz, G. (2000). Okullarda uygulama çalışmalarının değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19, 85 – 95.
21. MEB Mevzuat (1998). http://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/263.pdf Adresinden 21 Şubat 2021 tarihinde alındı.
22. Okuyan, F. ve Kapçak, C. B. (2016). Nitel araştırmada geçerlilik ve güvenirlik. http://eytepe.com/2017/10/22/nitel-arastirmalarda-gecerlik-ve-guvenirlik/ Adresinden 22 Şubat 2021 tarihinde alındı.
23. Öğretmenlik Uygulaması Yönergesi (2018). T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisi, Cilt: 81, Sayı: 2729, 1999-2012
24. Özdemir, E. (2014). Tarama yöntemi, Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri’nde (Ed.: Mustafa Metin) (1. Baskı), s.77-97. Ankara: Pegem Akademi.
25. Paker, T. (2008). Öğretmenlik uygulamasında öğretmen adaylarının uygulama öğretmeni ve uygulama öğretim elemanının yönlendirmesiyle ilgili karşılaştıkları sorunlar. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Yıl:1, Sayı: 23.
26. Saka, M. (2019). Fen bilgisi öğretmenlerinin okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine yönelik değerlendirmeleri. İlköğretim Online, 18(1). 127-148.
27. Sarıçoban, A. (2008). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin uygulama öğretmenleri ve öğretmen adaylarının görüşleri, GÜ, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 31-55.
28. Sarıtaş, M. (2007). Okul deneyimi ı uygulamasının aday öğretmenlere sağladığı yararlar konusundaki görüşlerin değerlendirilmesi, Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20(1), 121-143
29. Sönmez, V. ve Alacapınar, F. G. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
30. Şahin, Ç. (t.y.) Öğretmenlik uygulaması dersinde öğrenme öğretme sürecinin cinsiyet açısından değerlendirilmesi, 271-289, http://www.acarindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423871877.pdf Adresinden 10 Mart 2020 tarihinde alındı.
31. Yavuz, D. (2019) Felsefe Öğretmen adaylarının okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması dersleri üzerine bir inceleme. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2, 135-154, doi:10.9775/kausbed.2019.023