SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ SES KAVRAMINA YÖNELİK BİLGİ YAPILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

Tuğçenur Çağlıyan; Zeki Apaydın; Elif Omca Çobanoğlu

doi:10.56677/mkuefder.1696480

SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ SES KAVRAMINA YÖNELİK BİLGİ YAPILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

Öz

Araştırmada sınıf öğretmeni adaylarının bilgi yapıları ile sınıf ve cinsiyet değişkenleri arasında ilişkinin incelenmesi amaçlanmış olup araştırma nicel araştırma yöntemlerinden tarama deseni ile yürütülmüştür. Ulaşılabilir evren, ilgili üniversitenin sınıf öğretmeni adayları oluşturmakta olup; örneklem, kolay ulaşılabilir örnekleme yoluyla belirlenmiştir. Araştırma veriler toplanırken Çağlıyan Reis (2024) tarafından geliştirilen ses kavramı bilgi yapısı testinden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde Kay-Kare bağımsızlık testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, “Sesin yayılması” ve “Sesin farklı ortamlarda farklı duyulması” konusu; “Sesin boşlukta neden yayılmadığı belirtilir” ve “Işık ve sesin havadaki sürati” maddesine yönelik sınıf öğretmeni adaylarının bilgi yapıları ve sınıf düzeyi arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu (p<0.5) ortaya çıkmıştır. “Sesin bir enerji türü olduğuna değinilir.” maddesine yönelik sınıf düzeyi ve bilgi yapıları arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı ortaya çıkmıştır (p> 0.05). Sınıf öğretmeni adaylarının cinsiyetleri ile bilgi yapıları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı ortaya çıkmıştır (p> 0.05).

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Alparslan, C., Tekkaya C. ve Geban, Ö. (2003) Using the conceptual change instruction to improve learning, Journal of Biological Education, 37(3), 133-137. https://doi.org/10.1080/00219266.2003.9655868
Anggoro, S., Widodo, A., Suhandi, A., ve Treagust, D. F. (2019). Using a discrepant event to facilitate preservice elementary teachers' conceptual change about force and motion. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 15(8), 1-21. https://doi.org/10.29333/ejmste/105275
Apaydın, Z. (2014). The knowledge structures about buoyancy concept of secondary school students: Phenomenological primitive flotation. Egitim ve Bilim, 39 (174), 402-424. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2014.3258
Apaydın, Z., Akman, E., Taş, E. ve Peker, E. A. (2014). Beşinci sınıf öğrencilerinin ışık kavramına yönelik bilgi yapılarının kavramsal değişim teorilerine göre analizi. Bilgisayar ve Eğitim Araştırması Dergisi, 2(3), 44-68.
Apaydın, Z., Çobanoğlu, E. O. ve Ergül, S. (2018). Change! Physıcal or chemıcal? Phenomenologıcal analysıs of secondary school 7th grade students’ structure of knowledge related to the concepts of physıcal and chemıcal change. International Journal of Eurasia Social Sciences, 9(33), 1919- 1953.
Beeth, M. E. (1998) Teaching for conceptual change: Using status as a metacognitive tool. Science Education, 82(3), 343 – 356. https://doi.org/10.1002/(SICI)1098-237X(199806)82:3<343::AID-SCE3>3.0.CO;2-C
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2020). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (29. baskı). Pegem Akademi.
Can, A. (2016). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. (4. Baskı) Ankara: Pegem Akademi.

Chiu, M., Guo, C. ve Treagust, D. (2007). Assessing students conceptual uderstanding in science: An introduction about a national project in Taiwan. International Journal of Science Education, 29(4), 379-390. https://doi.org/10.1080/09500690601072774
Çağlıyan Reis, T. (2024). Öğretmen adaylarının ses kavramına yönelik bilgi yapılarının kavramsal değişim teorilerine göre çözümlenmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun. diSessa, A. A. (1993). Toward an epistemology of physics. Cognition and instruction, 10(2-3), 105-225. https://doi.org/10.1080/07370008.1985.9649008
diSessa, A. A. (2002). Students’ criteria for representational adequacy. Gravemeijer, K., Lehrer, R., Oers, B. Verschaffel, L. (Eds.), Symbolizing, modeling and tool use in mathematics education (105-129). Dordrecht: Springer Netherlands.
Ekiz, D. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
Erkuş, A. (2006). Sınıf öğretmenleri için ölçme ve değerlendirme: Kavramlar ve uygulamalar. Ekinoks Yayınları: Ankara
Eshach, H., ve Schwartz, J. L. (2006). Sound stuff? Naïve materialism in middle‐school students’ conceptions of sound. International Journal of Science Education, 28(7), 733-764. https://doi.org/10.1080/09500690500277938
Eshach, H. (2014). Development of a student-centered instrument to assess middle school students’ conceptual understanding of sound. Physical Review Special Topics-Physics Education Research, 10(1), 010102-14. DOI: 10.1103/PhysRevSTPER.10.010102
Eshach, H., Lin, T. C., ve Tsai, C. C. (2016). Taiwanese middle school students’ materialistic concepts of sound. Physical Review Physics Education Research, 12(1), 010119-9. DOI: 10.1103/PhysRevPhysEducRes.12.010119
Garrison, J. W., ve Bentley, M. L. (1990). Science education, conceptual change and breaking with everyday experience. Studies in Philosophy and Education, 10(1), 19-35. doi:10.1007/BF00367685
Günay, H., ve Bakır, S. (2019). Fen bilgisi öğretmen adaylarının fen öğretimine yönelik zihinsel modelleri. SDU International Journal of Educational Studies, 9(2), 42-59. https://doi.org/10.33710/sduijes.1037448
Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2014). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. Hammer, D. (1996). Misconceptions or p-prims: How may alternative perspectives of cognitive structure ınfluence ınstructional perceptions and ıntentions?. The Journal of the Learning Sciences, 5(2), 97-127. https://doi.org/10.1207/s15327809jls0502_1
Ioannides, C., ve Vosniadou, S. (2002). The changing meaning of force. Cognitive Science Quarterly, 2(1), 5-62.
Jin, H., Van Rijn, P., Moore, J. C., Bauer, M. I., Pressler, Y., ve Yestness, N. (2019). A validation framework for science learning progression research. International Journal of Science Education, 41(10), 1324-1346. https://doi.org/10.1080/09500693.2019.1606471
Kandemir, M. A. (2024). İlkokul dördünü sınıf öğrencilerinin erime ve çözünme kavramlarına yönelik bilgi yapılarının kavramsal değişim teorilerine göre analizi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
Kandemir, M. A., ve Apaydın, Z. (2024a). Examining the development process of middle school students’ knowledge structures for the concepts of melting and dissolution according to conceptual change theories. Journal of Theoretical Educational Science, 17(1), 122-144. https://doi.org/10.30831/akukeg.1299705
Kandemir, M. A., ve Apaydın, Z. (2024b). Farklı sınıf düzeylerindeki öğrencilerin erime ve çözünmeye yönelik bilgi yapıları gelişim sürecinin kavramsal değişim teorilerine göre incelenmesi. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(3), 929-952. https://doi.org/10.34056/aujef.1304122
Karakaya, İ. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Tanrıöğen, A. (Ed.), Bilimsel araştırma yöntemleri (57-83). Ankara: Anı Yayıncılık.
Lautrey, J. ve Mazens, K. (2004). Is children's naive knowledge consistent? A comparison of the concepts of soun and heat. Learning and Instruction, 14(4), 399-423. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2004.06.011
Mayer, R. E. (2002). Understanding conceptual change: A commentary.. Limon, M. ve Mason, L. (Eds.), Reconsidering conceptual change: Issues in theory and practice (101-111). Dordrecht: Springer Netherlands.
Mazens, K., ve Lautrey, J. (2003). Conceptual change in physics: Children’s naive representations of sound. Cognitive Development, 18(2), 159-176. https://doi.org/10.1016/S0885-2014(03)00018-2
MEB. (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: MEB Yayınları.
Nadelson, L. S., Heddy, B. C., Jones, S., Taasoobshirazi, G., ve Johnson, M. (2018). Conceptual change in science teaching and learning: Introducing the dynamic model of conceptual change. International Journal of Educational Psychology, 7(2), 151-195. https://doi.org/10.17583/ijep.2018.3349
Özdemir, G. (2006). The role of cotextual sensıtıvıty ın th conceptualızatıon on force. Unpublished Ph.D. thesis. Arızona State University, Arizona.
Özdemir, G. (2007). Öğrencilerin kuvvet kavramına ilişkin bilgi yapılarının bir analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(14), 37-54.
Özdemir, G. ve Clark, D. B. (2007). An overview of conceptual change theories. Eurasia Journalof Mathematichs, Science & Technology Education, 3(4), 351-361. https://doi.org/10.12973/ejmste/75414
Panagiotaki, G., Nobes, G. ve Banerjee, R. (2006). Is the world round or flat? Children’s understanding of the earth. European Journal of Developmental Psychology, 3(2), 124-141. DOI: 10.1080/17405620500397732
Smith, M. (2015). Three essassy examiining connceptual change and understanding across science disciplines with three diffirent learner populations. Unpublished Ph.D. thesis. The Ohio State University, Ohio.
Sönmez, V., ve Alacapinar, F. G. (2011). Örneklendirilmiş bilimsel arastirma yontemleri. Ankara: Ani Yayincilik
Sözcü, U. , Kıldan A. O. , Aydınözü, D. ve İbret, B. Ü. (2016). Bilimsellik değerine ilişkin zihinsel modellerin değişiminin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 5(2), 9-22.
Taşpınar, M. (2017). Sosyal bilimlerde SPSS uygulamalı nicel veri analizi. Ankara: Pegem Akademi
Tsai, C. (2000). Enhancing science instruction: the use of ‘conflict maps’. International Journal of Science Education, 22(3), 285 – 302. https://doi.org/10.1080/095006900289886
Ulu, H. ve Ocak, İ. (2018). İlköğretim öğrencilerinin fen öğretimine yönelik zihinsel modellerinin incelenmesı̇. Electronic Turkish Studies, 13(11), 1367–1388. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.13563
Vosniadou, S., ve Brewer, W. F. (1992). Mental models of the earth: A study of conceptual change in childhood. Cognitive psychology, 24(4), 535-585. https://doi.org/10.1016/0010-0285(92)90018-W
Vosniadou, S. (1994). Capturing and modeling the process of conceptual change. Learning and Instruction, 4(1), 45-69. doi:10.1016/0959- 4752(94)90018-3
Vosniadou, S. ve Brevwer, W. F. (1994). Mental models of the day/night cycle. Cognitive Science, 18(1), 123-183. https://doi.org/10.1016/0364-0213(94)90022-1
Vosniadou S,. Ioannides C,. Dimitrakopoulou, A. ve Papademetriou E (2001). Designing learning environments to promote conceptual change in science. Learning and Instruction, 11(4-5), 381-419. https://doi.org/10.1016/S0959-4752(00)00038-4
Vosniadou, S. (2012). Reframing the classical approach to conceptual change: Preconceptions, misconceptions and synthetic models. Fraser, B., Tobin, K. Ve McRobbie, C. (Eds), Second İnternational Handbook Of Science Education. Springer International Handbooks Of Education (119-130). Springer, Dordrecht. https://doi.org/10.1007/978-1-4020-9041-7_10.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgi Etkileşimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Tuğçenur Çağlıyan ^*
0000-0002-8492-4790
Türkiye

Zeki Apaydın
0000-0002-6581-4828
Türkiye

Elif Omca Çobanoğlu
0000-0002-3691-8273
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

28 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

10 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

23 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 15

DOI

https://doi.org/10.56677/mkuefder.1696480

IZ

https://izlik.org/JA35SD78SZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çağlıyan, T., Apaydın, Z., & Çobanoğlu, E. O. (2025). SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ SES KAVRAMINA YÖNELİK BİLGİ YAPILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(15), 141-154. https://doi.org/10.56677/mkuefder.1696480

AMA

1.Çağlıyan T, Apaydın Z, Çobanoğlu EO. SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ SES KAVRAMINA YÖNELİK BİLGİ YAPILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ. MKUEFDER. 2025;9(15):141-154. doi:10.56677/mkuefder.1696480

Chicago

Çağlıyan, Tuğçenur, Zeki Apaydın, ve Elif Omca Çobanoğlu. 2025. “SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ SES KAVRAMINA YÖNELİK BİLGİ YAPILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ”. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 9 (15): 141-54. https://doi.org/10.56677/mkuefder.1696480.

EndNote

Çağlıyan T, Apaydın Z, Çobanoğlu EO (01 Haziran 2025) SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ SES KAVRAMINA YÖNELİK BİLGİ YAPILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 9 15 141–154.

IEEE

[1]T. Çağlıyan, Z. Apaydın, ve E. O. Çobanoğlu, “SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ SES KAVRAMINA YÖNELİK BİLGİ YAPILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ”, MKUEFDER, c. 9, sy 15, ss. 141–154, Haz. 2025, doi: 10.56677/mkuefder.1696480.

ISNAD

Çağlıyan, Tuğçenur - Apaydın, Zeki - Çobanoğlu, Elif Omca. “SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ SES KAVRAMINA YÖNELİK BİLGİ YAPILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ”. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 9/15 (01 Haziran 2025): 141-154. https://doi.org/10.56677/mkuefder.1696480.

JAMA

1.Çağlıyan T, Apaydın Z, Çobanoğlu EO. SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ SES KAVRAMINA YÖNELİK BİLGİ YAPILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ. MKUEFDER. 2025;9:141–154.

MLA

Çağlıyan, Tuğçenur, vd. “SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ SES KAVRAMINA YÖNELİK BİLGİ YAPILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ”. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 9, sy 15, Haziran 2025, ss. 141-54, doi:10.56677/mkuefder.1696480.

Vancouver

1.Tuğçenur Çağlıyan, Zeki Apaydın, Elif Omca Çobanoğlu. SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ SES KAVRAMINA YÖNELİK BİLGİ YAPILARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ. MKUEFDER. 01 Haziran 2025;9(15):141-54. doi:10.56677/mkuefder.1696480

Cited By

Analysis of Theses Related to the Conceptual Change Approach in Education: Between 2014-2024

International e-Journal of Educational Studies

https://doi.org/10.31458/iejes.1737137