Etik İlkeler ve Yayın Politikası

YAYIN ETİĞİ VE İHLALLERİN ÖNLENMESİ BİLDİRİMİ



Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Dergisi, bilginin üretilmesi, değerlendirilmesi ve paylaşılması süreçlerinde en yüksek etik standartları korumayı taahhüt eder. Yayın politikamız ve etik kurallarımız; Yayın Etiği Komitesi (COPE) ilkeleri, Budapeşte Açık Erişim Girişimi (BOAI), Dünya Tabipler Birliği Helsinki Bildirgesi, ICMJE (Vancouver) Tavsiyeleri, Bern Sözleşmesi ve APA (Amerikan Psikoloji Derneği) standartları temel alınarak hazırlanmıştır. Dergimizin tüm paydaşları (Yazarlar, Editörler, Hakemler ve Okuyucular) aşağıda belirtilen ilke ve sorumluluklara uymakla yükümlüdür.
1. Yazarların Sorumlulukları ve Etik Kuralları
• Özgünlük ve İntihal (Bern Sözleşmesi ve APA): Yazarlar, sundukları çalışmanın tamamen özgün olduğunu beyan etmelidir. Başkalarının fikirleri, materyalleri veya verileri kullanıldığında, akademik dürüstlük ve APA atıf standartlarına uygun olarak eksiksiz kaynak gösterilmelidir. İntihal kesinlikle kabul edilemez.
• Etik Kurul Onayı ve Kurumsal İzinler (Helsinki Bildirgesi): Eğitim bilimleri odaklı nitel ve nicel saha araştırmalarında (anket, mülakat, odak grup görüşmesi, gözlem vb.); verilerin toplanabilmesi için üniversitelerin Etik Kurullarından alınmış onay belgesi makale ile birlikte sunulmalıdır. Ayrıca okullarda veya Millî Eğitim Bakanlığı'na (MEB) bağlı kurumlarda yürütülen çalışmalarda ilgili kurumsal araştırma izinlerinin alındığı beyan edilmelidir.
• Katılımcı Gizliliği ve Kırılgan Gruplar: Öğrenciler, öğretmenler veya dezavantajlı/kırılgan statüdeki bireylerle (örneğin geçici koruma altındaki gruplar, özel eğitim gereksinimi olan öğrenciler, yetişkin eğitimi katılımcıları) yürütülen araştırmalarda "Bilgilendirilmiş Onam" şartı aranır. Reşit olmayan katılımcılar için "Veli/Vasi Onam Formu" alınmış olmalıdır. Katılımcıların ve kurumların kimliklerini ifşa edebilecek hiçbir bilgi makalede yer almamalıdır.
• Şeffaf Yazarlık Kriterleri (ICMJE/Vancouver Kuralları): Makalenin tasarımına, veri toplanmasına, analizine veya yazımına entelektüel katkı sağlamayan kişiler yazar listesine eklenemez (armağan yazarlık reddedilir). Sorumlu Yazar, tüm yazarların makalenin son halini onayladığını garanti eder.
• Şeffaflık ve Çıkar Çatışması: Araştırmayı fonlayan kuruluşlar veya sonuçları etkileyebilecek her türlü finansal/kişisel ilişki makale gönderiminde açıkça beyan edilmelidir.
• Veri Erişimi: Yazarlar, editoryal inceleme süreci için makalelerindeki ham verileri sağlamaya hazır olmalı ve yayımlandıktan sonra da bu verileri makul bir süre muhafaza etmelidir.
• Yapay Zekâ (AI) Kullanımı ve Şeffaflık: Yapay zekâ araçları (ChatGPT, LLM'ler, chatbotlar vb.) makalede "Yazar" olarak gösterilemez. Yazarlar, bu araçları yazım, düzenleme, çeviri veya veri analizi süreçlerinde kullandılarsa, bu durumu makalenin "Yöntem" veya "Teşekkür" bölümünde açıkça beyan etmelidir. Yapay zekâ tarafından üretilen içeriğin doğruluğu, özgünlüğü ve etik uygunluğu tamamen yazarın sorumluluğundadır.
2. Baş Editör ve Alan Editörlerinin Sorumlulukları
• Yayın Kararı ve Tarafsızlık (COPE Standartları): Makalelerin yayımlanma kararı yalnızca makalenin bilimsel değeri ve derginin kapsamına uygunluğu üzerinden verilir. Yazarların demografik veya siyasi arka planları değerlendirmeyi etkileyemez.
• Sürecin Yönetimi ve Çift Kör Hakemlik: Editörler, çift kör hakemlik sürecinin kusursuz işlemesini sağlar. Yazarların ve hakemlerin kimliklerinin karşılıklı olarak gizli kalmasını garanti altına alır ve olası çıkar çatışmalarını engeller.
• Açık Erişim ve Erişilebilirlik (BOAI): Editörler, Budapeşte Açık Erişim Girişimi (BOAI) ilkeleri doğrultusunda, kabul edilen makalelerin bilim dünyasına ve eğitim camiasına ücretsiz ve engelsiz bir şekilde sunulmasını koordine eder.
• Etik İhlalleri Soruşturma: İntihal, veri sahteciliği veya malpraktis iddiaları titizlikle incelenir; gerektiğinde makaleyi reddetme, geri çekme veya düzeltme yayımlama yetkisi kullanılır.
3. Hakemlerin Sorumlulukları
• Nesnellik ve Yapıcı Eleştiri (COPE): Değerlendirmeler objektif, akademik bir dille ve kanıta dayalı olarak yapılmalıdır. Hakemler, yazarların çalışmalarını geliştirmelerine yardımcı olacak yapıcı geri bildirimler sunmakla yükümlüdür.
• Mutlak Gizlilik ve Yapay Zekâ: İnceleme için gönderilen makaleler gizli belgedir. Hakemler, makaleleri üçüncü şahıslarla paylaşamaz ve makale metnini yapay zekâ araçlarına (AI) yükleyerek değerlendirme yaptıramaz (bu durum veri gizliliği ihlalidir).
• Yetkinlik ve Etik İhlal Tespiti: Hakemler yalnızca uzmanlık alanlarına giren makaleleri değerlendirmelidir. İntihal şüphesi, veri manipülasyonu veya atıf yapılmamış önemli kaynaklar tespit edildiğinde derhal editöre rapor verilmelidir.
4. Okuyucuların ve Üçüncü Tarafların Sorumlulukları
Dergimiz, bilginin evrensel bir kamu malı olduğuna inanır. Bu doğrultuda, makalelerimizi okuyan ve bu eserlerden faydalanan araştırmacıların, eğitimcilerin ve üçüncü tarafların da uyması gereken kurallar bulunmaktadır:
• Bilgiye Erişim ve Kullanım Yetkisi (BOAI): Okuyucular; dergimizde yayımlanan tam metin makaleleri ticari amaç gütmemek kaydıyla ücretsiz olarak okuma, indirme, kopyalama, dağıtma veya bağlantı verme hakkına sahiptir.
• Adil Kullanım ve Doğru Atıf Sorumluluğu (Bern Sözleşmesi): Okuyucular ve araştırmacılar, makalelerden elde ettikleri verileri veya fikirleri kendi çalışmalarında kullanırken özgün yazarlara ve dergimize eksiksiz atıf (APA formatında) yapmak zorundadır.
• Eğitim Materyallerinin Kullanımı: Okuyucular ve eğitimciler, dergide yayımlanan makalelerdeki ders planları, ölçekler, nitel görüşme formları veya eğitim materyallerini kendi sınıflarında veya araştırmalarında kullanırken bilimsel bilginin dürüst aktarımı ilkesine sadık kalmalıdır.

Yayın Politikası
Hakem Değerlendirmesi ve Yayın Süreci

1. Özgünlük Şartı: Dergiye gönderilen çalışmaların daha önce başka bir mecrada yayımlanmamış veya eş zamanlı olarak değerlendirmeye alınmamış olması esastır. Lisansüstü tezlerden üretilen makaleler veya tam metni basılmamış kongre bildirileri, ilk sayfada uygun bir dipnotla belirtilmek kaydıyla kabul edilir. Yazıların bilimsel ve hukuki sorumluluğu tamamen yazarlara aittir.
2. Değerlendirme Aşamaları: Editör kurulu tarafından kapsam ve yazım planı açısından onaylanan çalışmalar, çift kör hakemlik sistemine dahil edilir.
o Her çalışma en az iki uzman hakem tarafından incelenir.
o Hakemlerin inceleme süresi 30 gündür.
o Görüş ayrılığı durumunda üçüncü bir hakemin hakemliğine başvurulur.
o Yazarlar, talep edilen düzeltmeleri 30 gün içinde tamamlamakla yükümlüdür.
3. Sonuçlandırma: Hakem onayından geçen makaleler, mizanpaj ve son kontrol aşamalarının ardından DOI numarası alarak "Erken Görünüm"e eklenir ve uygun sayıya atanır. Değerlendirme aşamasına geçen çalışmalar geri çekilemez.
4. Gizlilik: Yazarlar ve hakemler arasındaki anonimlik dergi yönetiminin güvencesi altındadır.
İntihal Taraması ve Benzerlik Oranı
MREFD’ye sunulan tüm çalışmaların iThenticate© veya Turnitin© raporları ile birlikte gönderilmesi zorunludur.
• Toplam benzerlik oranının %15’in altında olması gerekmektedir.
• Editörlük, rapor sonucuna göre çalışmayı doğrudan reddetme yetkisine sahiptir.
Açık Erişim ve Telif Hakları
Dergimiz, bilginin yayılmasını desteklemek amacıyla Açık Erişim politikasını benimsemiştir. Yayımlanan içerikler, "Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı" (CC BY-NC-ND 4.0) ile korunmaktadır. Bu kapsamda; kaynak gösterilmek şartıyla içerikler kopyalanabilir ve paylaşılabilir; ancak ticari amaçla kullanılamaz ve üzerinde değişiklik yapılamaz.
Yayın Ücreti
Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Dergisi, makale gönderim, değerlendirme veya yayım aşamalarının hiçbirinde yazarlardan herhangi bir ücret talep etmez.


Son Güncelleme Zamanı: 19.02.2026