Patlatma Etkilerinin Optimizasyonu: Örnek Çalışmalar

Güzin Gülsev Uyar Aksoy; Cemalettin Okay Aksoy; Hasan Eray Yaman

Patlatma Etkilerinin Optimizasyonu: Örnek Çalışmalar

Öz

Patlatma kaynaklı oluşan dalgaların yayılım mekanizmasının iyi anlaşılması, oluşan dalga tiplerinin ve nasıl sönümlendirileceğinin iyi bilinmesi ve günümüz teknolojisinin geldiği noktadaki en uygun patlayıcı ve patlatma aksesuarlarının yerinde kullanımı ile optimum verim ve güvenlikli, minimum çevresel sorunlar yaratan kontrollü patlatmalar yapılabilmektedir. Başka bir deyişle, patlatmaların olumsuz etkilerinden korunması gerekli olan özel projelerde, bilime ve tekniğe uygun patlatma tasarımları ile hem cevher kirlenmesi engellenmekte, hem de patlatma kaynaklı oluşan dalgalar kontrol altına alınabilmekte ve dolayısıyla çevreye olumsuz etkileri giderilebilmektedir. Ancak, bu tip özel projelerde, 1960’lı yılların başlarında ortaya çıkan, dünyada ve ülkemizde “kolay ve alışılagelmiş olduğu için” hala geniş uygulama alanı bulan “parçacık hızı-ölçekli mesafe ilişkisine bağlı türetilen istatistiki formüller yardımıyla mesafeye göre patlayıcı miktarını azaltma” yöntemi işe yaramamaktadır. Bu yöntem hem optimum parçalanma ve cevher kirlenmesini engelleyecek kontrollü patlatmalara yol gösterememekte, hem de çevresel sorunlara çare bulamamaktadır. Bu yöntem yerine, probleme özel çözümler üretilerek, herhangi bir olumsuzluğa sebep vermeden patlatmalar yapılabilir. Bu çalışmada, çalışma sahasına özel bir çözüm üretilmesi planlanmış ve ona uygun bir yol izlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Cardu, M., Muccı, A., Uyar Aksoy G.G., 2015. Investigating the effects of bench geometry and delay times on the blast induced vibrations in an open-pit quarry. GEAM, Vol. 144. 45-56.
Dowding, C.H., 1985, Blast Vibration Monitoring and Control, Prentice-Hall, 297 pages.
Siskind, D.E., Stagg, M.S., Kopp, J.W., Dowding, C.H., 1980. Structure Response and Damage Produced by Ground Vibration from Surface Mine Blasting. RI 8507, Bureau of Mines, 74 pages.
Uyar Aksoy, G.G., 2005. Application of stockwell transform to blasting induced ground vibration. International Journal of Surface Mining, Reclamation and Environment, Vol.19, No.2, pp.100-107.
Uyar Aksoy,G.G, Aksoy, C.O., 2015. Patlatma kaynaklı titreşim analizlerinde en yüksek parçacık hızı-ölçekli mesafe ilişkisini esas alan yaklaşımının olumsuzlukları. VIII. Delme-Patlatma Sempozyumu
Uyar Aksoy, G.G., 2017. Delme-Patlatma. Temel Madencilik Bilgileri, Kitap Bölümü, Bölüm 3, sayfa138-247.
Uyar Aksoy, G.G., 2017. Patlatma Kaynaklı Titreşimlerin Çevreye Olan Etkilerinin En Aza İndirilmesi Çalışmalarında Kullanılan Hasar Kriter Tabloları Üzerine Bir Yorum. Uluslararası Madencilik ve Çevre Sempozyumu, ISME 2017.
Uyar Aksoy, G.G., Babayigit E., 2016. Guided wave formation in coal mines and associated effects to buildings. Structural Engineering and Mechanics, An International Journal, Vol. 60 No.5, 923-937.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yer Bilimleri ve Jeoloji Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Güzin Gülsev Uyar Aksoy Bu kişi benim
Türkiye

Cemalettin Okay Aksoy ^* Bu kişi benim
Türkiye

Hasan Eray Yaman Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

2 Ağustos 2021

Gönderilme Tarihi

2 Nisan 2021

Kabul Tarihi

4 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 20

IZ

https://izlik.org/JA69TN39LL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Uyar Aksoy, G. G., Aksoy, C. O., & Yaman, H. E. (2021). Patlatma Etkilerinin Optimizasyonu: Örnek Çalışmalar. MT Bilimsel, 20, 67-84. https://izlik.org/JA69TN39LL

AMA

1.Uyar Aksoy GG, Aksoy CO, Yaman HE. Patlatma Etkilerinin Optimizasyonu: Örnek Çalışmalar. MT Bilimsel. 2021;(20):67-84. https://izlik.org/JA69TN39LL

Chicago

Uyar Aksoy, Güzin Gülsev, Cemalettin Okay Aksoy, ve Hasan Eray Yaman. 2021. “Patlatma Etkilerinin Optimizasyonu: Örnek Çalışmalar”. MT Bilimsel, sy 20: 67-84. https://izlik.org/JA69TN39LL.

EndNote

Uyar Aksoy GG, Aksoy CO, Yaman HE (01 Ağustos 2021) Patlatma Etkilerinin Optimizasyonu: Örnek Çalışmalar. MT Bilimsel 20 67–84.

IEEE

[1]G. G. Uyar Aksoy, C. O. Aksoy, ve H. E. Yaman, “Patlatma Etkilerinin Optimizasyonu: Örnek Çalışmalar”, MT Bilimsel, sy 20, ss. 67–84, Ağu. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA69TN39LL

ISNAD

Uyar Aksoy, Güzin Gülsev - Aksoy, Cemalettin Okay - Yaman, Hasan Eray. “Patlatma Etkilerinin Optimizasyonu: Örnek Çalışmalar”. MT Bilimsel. 20 (01 Ağustos 2021): 67-84. https://izlik.org/JA69TN39LL.

JAMA

1.Uyar Aksoy GG, Aksoy CO, Yaman HE. Patlatma Etkilerinin Optimizasyonu: Örnek Çalışmalar. MT Bilimsel. 2021;:67–84.

MLA

Uyar Aksoy, Güzin Gülsev, vd. “Patlatma Etkilerinin Optimizasyonu: Örnek Çalışmalar”. MT Bilimsel, sy 20, Ağustos 2021, ss. 67-84, https://izlik.org/JA69TN39LL.

Vancouver

1.Güzin Gülsev Uyar Aksoy, Cemalettin Okay Aksoy, Hasan Eray Yaman. Patlatma Etkilerinin Optimizasyonu: Örnek Çalışmalar. MT Bilimsel [Internet]. 01 Ağustos 2021;(20):67-84. Erişim adresi: https://izlik.org/JA69TN39LL