Gıda takviyeleri kullanım alışkanlıklarının değerlendirilmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, ülkenin her bölgesinden tüketici fikri alınıp gıda takviyeleri hakkında tüketim sıklığının ve miktarının belirlenmesidir. Araştırma sonucunda ulaşılan veriler Minitab programı ile ortalama, olasılık değeri (p değeri), yüzde değerleri ve ki-kare (χ²) önemlilik testi kullanılarak değerlendirme yapılmıştır. Yapılan anket sonuçlarında 800 kişiden %35.3’ünün gıda takviyesi kullandığı belirlenmiştir. Tüketicilerin takviye kullanım sıklığı %45.1 oranında günde 1-2 defa olarak belirlenmiştir (p>0.05). Gıda takviyesi kullanan tüketicilerin %39.4’ünün kullanım sebebi bağışıklık sistemini güçlendirmesidir (p<0.05). Tüketicilerin %44.3’ü vitaminlerden takviye aldığını belirtmiştir (p<0.05). Bununla beraber takviye kullanan tüketicilerin %46.2’si gıda takviyelerinden fayda gördüğünü belirtmiştir (p<0.05). Katılımcılar %52.87 oranında gıda takviyelerinden uzak durulmalıdır ifadesine katılmadığını belirtmiştir (p<0.05). Kullanıma başlangıç aşamasında ise %59.7 oranında doktorların tavsiyesi ile başlandığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Gıda takviyeleri
• Tüketici
• Anket

Evaluation of food supplements usage habits

Öz

The aim of this research is to determine the frequency and amount of consumption about food supplements by taking consumer ideas from every region of the country. The data obtained as a result of the research were evaluated using the Minitab program, using the mean, probability value (p value), percentage values and chi-square (χ²) significance test. The frequency of supplement use of consumers was determined as 45.1% 1-2 times a day (p> 0.05). The reason for using 39.4% of consumers who use food supplements is that they strengthen the immune system (p <0.05). 44.3% of consumers stated that they took supplements from vitamins (p <0.05). In addition, 46.2% of consumers using supplements stated that they benefited from food supplements (p <0.05). The participants stated that 52.87% did not agree with the statement that food supplements should be avoided (p <0.05). In the initial phase of use, it was observed that 59.7% started with the advice of doctors.

Anahtar Kelimeler

• Diatery supplements
• consumer
• survey

Kaynakça

1. A. Petroczi, G. Taylor and D. P. Naughton, Mission Impossible? Regulatory and enforcement issues to ensure safety of dietray supplements. Food and Chemical Toxicology, 49, 393-402, 2011. https://doi. org/10.1016/j.fct.2010.11.014.
2. S. K. Bakan, Çankırı Özel Karatekin Hastanesi sağlık personeli ve diyet polikliniğine başvuran hastalarda gıda takviyelerinin kullanımı üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Besin Analizleri ve Beslenme Anabilim Dalı, Türkiye, 2013.
3. E. V. Er, Gıda takviyeleri kullanımının belirlenmesi üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi, Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye, 2019.
4. A. Mermertaş, Spor merkezlerinde fitness egzersizi yapan bireylerin doping ve gıda takviyeleri hakkındaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Hitit Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye, 2019.
5. F. Coşkun ve H. Turhan, İstanbul'da vitamin kullanım alışkanlıkları ve bu alışkanlıkları etkileyen faktörler üzerine bir araştırma. Marmara Pharmaceutical Journal, 4(1), 21-28, 2010.
6. Y. Yavaş, A. H. Sezgin, S. Bilget, H. Aras, B. Varol, U. Demir ve A. Musmul, Esogü Tıp ve Mühendislik Fak. 2. sınıf öğrencilerinin besin destekleri ve bitkisel ürün kullanımı konusundaki tutumlarının araştırılması, Türk Tıp Öğrencileri Araştırma Dergisi, 1(3), 59-66, 2019.
7. S. Nas Can, Beden kitle indekslerine göre bireylerin diyet ürünler kullanma durumları ile bilgi düzeylerinin saptanması. Doktora Tezi Haliç Üniversitesi, Beslenme Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye, 2012.
8. F. Bozkurt Bekoğlu ve A. Ergen, Türkiye’de besin destek ürünlerine yönelik görüşler ve tüketici profilini tanımlamaya yönelik bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 8(1), 323-341, 2016.

9. N. S. Karadağ, Aile sağlığı merkezine başvuran 18-65 yaş arası bireylerin gıda takviyesi alım davranışları ve ilişkili etmenlerin değerlendirilmesi. Tıpta Uzmanlık Tezi, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi. Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Türkiye, 2019.
10. H. Martin, 35-45 yaş arası obez kadınlarda bitkisel zayıflama ürünleri kullananlar ve kullanmayanların antropometrik ölçümler açısından değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Haliç Üniversitesi, Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı, 2018.
11. C. Ö. Dölekoğlu, A. Şahin ve F. H. Giray, Kadınlarda fonksiyonel gıda tüketimini etkileyen faktörler: Akdeniz illeri örneği, Tarım Bilimleri Dergisi, 21, 572-584, 2015.
12. M. Babaoğul, A. Şener ve E. B. Buğday, Tüketici profili ve bilinç düzeyi araştırması. Tüketici profili, eğilimleri ve davranışlarının analizi, TC Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, Tüketici akademisi projesi, 2016.
13. B. Çavdar, Y. Cinel, B. Bayazıt ve O. Yılmaz, Fitness merkezlerinde egzersiz yapan bireylerin supplement kullanımı ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi. Muş Alparslan Üniversitesi Uluslararası Spor Bilimleri Dergisi, 2(2), 19-28, 2018.
14. B. Değirmenci, E. Yavuz, Gıda ambalajlarının tüketici satın alma davranışına etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye, 2019.