Etnik Kimliklerin Yemek Kültüründe Meydana Gelen Değişimler: Sakarya’da Bir Araştırma

Bu araştırmanın temel amacı, Sakarya’da yaşayan farklı etnik grupların mutfak kültürlerinde meydana gelen değişimleri tespit etmektir. Bu doğrultuda ilgili literatür taranmış ve Sakarya’daki nüfus yoğunluğu ile göç süreçleri dikkate alınarak Abaza, Boşnak, Çerkez, Gürcü, Laz ve Manav mutfak kültürleri araştırmanın örneklemi olarak belirlenmiştir. Çalışma kapsamında Sakarya’nın yemek kültüründe meydana gelen değişimler incelenmiş ve elde edilen bulgular doğrultusunda altı ana tema oluşturulmuştur. Hammadde kullanımındaki değişimler bağlamında “hazır gıdaların tercih edilmesi” ve “lezzet farklılaşması” öne çıkan unsurlar olmuştur. Mutfak ekipmanlarındaki dönüşümde ise teknolojik gelişmelerin belirleyici bir faktör olduğu görülmüştür. Üretimde meydana gelen değişimlerin temel nedenleri arasında “küreselleşme” ve “toplumsal dönüşümler” yer almaktadır. Sofra düzenindeki değişimler incelendiğinde neredeyse tüm etnik grupların (Abaza etnik kültürü hariç) geleneksel yer sofrasından uzaklaşarak yemeklerini artık masa düzeninde tükettiği belirlenmiştir. Aynı zamanda modern mekânların yaygınlaşmasının bazı geleneklerin dönüşmesine yol açtığı tespit edilmiştir. Son olarak geçmişte tüketilmeyen ancak günümüzde yaygınlaşan yiyecek ve içecekler araştırılmış etnik grupların büyük çoğunluğunun (Abaza etnik kültürü hariç) farklı kültürlere ait yemekleri mutfaklarına dahil ederek tükettikleri sonucuna ulaşılmıştır.

Designed as a qualitative study, this research examines the transformation of culinary cultures among the Abkhazian, Bosnian, Circassian, Georgian, Laz, and Manav communities residing in Sakarya. To achieve this aim, semi-structured interviews were conducted with 30 participants, including five individuals from each ethnic group. In line with the literature and the demographic structure of the region, six main themes were identified. Findings indicate that the increasing preference for ready-to-use food products has led to noticeable changes in taste profiles and raw material usage. Technological advancements have played a significant role in the evolution of kitchen equipment, while globalization and broader social transformations have contributed to shifts in food production practices. With the exception of Abkhazian culture, a transition from traditional floor seating arrangements to table-based dining was observed. Additionally, the widespread adoption of modern dining environments has facilitated the transformation of certain culinary traditions, and a considerable portion of participants reported incorporating dishes from other cuisines into their daily food practices.