Araştırma Makalesi

DİJİTAL ZEKÂNIN LİDERLİK EĞİLİMLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İSTANBUL’DAKİ VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE HAVACILIK ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA

Cilt: 9 Sayı: 3 19 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

DİJİTAL ZEKÂNIN LİDERLİK EĞİLİMLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İSTANBUL’DAKİ VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE HAVACILIK ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA

Öz

Günümüzde dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte bireylerden beklenen yetkinlikler değişmekte ve dijital ortamlarda etkili, bilinçli ve etik davranabilme becerileri ön plana çıkmaktadır. Özellikle havacılık sektörü gibi teknoloji yoğun alanlarda, bireylerin dijital zekâ düzeylerinin yanı sıra liderlik eğilimlerinin de gelişmiş olması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, İstanbul ilinde bulunan vakıf üniversitelerinde öğrenim görmekte olan havacılık öğrencilerinin dijital zekâ düzeylerinin liderlik eğilimleri üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2025-2026 öğretim yılı bahar yarıyılında öğrenim gören gönüllü 360 vakıf üniversitesi öğrencisi oluşturmaktadır. Kişisel bilgi formu, Dijital Zekâ Yetişkin Ölçeği ve Liderlik Eğilimleri Ölçeği veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırma bulguları, havacılık öğrencilerinin dijital zekâ ve liderlik eğilimlerinin genel olarak orta ve üzeri seviyede olduğunu göstermiştir. Ayrıca dijital zekâ ile liderlik eğilimleri arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunduğu; dijital zekânın liderlik eğilimleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Demografik değişkenlere göre yapılan analizlerde ise anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, dijitalleşen havacılık sektöründe bireylerin dijital yetkinliklerinin liderlik gelişimi açısından önemli bir rol oynadığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Dijital Zekâ, Liderlik Eğilimleri, Havacılık Öğrencileri, Nicel Araştırma, İstanbul Vakıf Üniversiteleri

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında, “1919B012500016” numaralı “Havacılık Öğrencilerinin Dijital Zekâ ve Liderlik Eğilimleri Üzerinden Geleceğin Liderleri Profili” başlıklı proje ile desteklenmiştir.

Proje Numarası

1919B012500016

Etik Beyan

Bu çalışma, İstanbul Esenyurt Üniversitesi Etik Kurulu tarafından incelenmiş ve etik açıdan uygun bulunmuştur. Araştırmaya ilişkin etik kurul onayı, 25.12.2025 tarihli ve 2025/10 sayılı toplantıda alınan 39 No’lu karar ile verilmiştir (Sayı: E-12483425-604.01-72588). Araştırma sürecinde katılımcılara çalışma hakkında gerekli bilgilendirmeler yapılmış ve gönüllülük esasına dayalı olarak veri toplanmıştır. Katılımcıların kimlik bilgileri gizli tutulmuş, elde edilen veriler yalnızca bilimsel amaçlarla kullanılmıştır. Bu makale araştırma ve yayın etiği standartlarını tam olarak karşılamaktadır.

Teşekkür

Bu araştırmanın veri toplama sürecinde destek sağlayan İstanbul ilinde yer alan vakıf üniversitelerinin havacılık bölümü akademisyenlerine ve bölüm başkanlarına teşekkür ederiz. Ayrıca, veri toplama sürecine sağladıkları değerli katkılardan dolayı, Prof. Dr. Gülbeniz Akduman’a (Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi), Doç. Dr. Mustafa Aslan’a (İstanbul Bilgi Üniversitesi) ve Dr. Öğr. Üyesi Esma Görkem Ersoy’a (İstanbul Esenyurt Üniversitesi) ve Dr. Öğr. Üyesi Melike Mehveş Pamuk’a (Beykoz Üniversitesi) teşekkürlerimizi sunarız. Çalışmaya gönüllü olarak katılan tüm öğrencilere katkılarından dolayı içtenlikle teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Adams, N. B. (2004). Digital intelligence fostered by technology. Journal of Technology Studies, 30(2), 93–97. https://doi.org/10.21061/jots.v30i2.a.5
  2. Aesaert, K., & van Braak, J. (2015). Gender and socioeconomic related differences in performance based ICT competences. Computers & Education, 84, 8–25. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2014.12.017
  3. Agrawal, A., Gans, J. S., & Goldfarb, A. (2017). What to expect from artificial intelligence. MIT Sloan Management Review, 58(3), 23–26.
  4. Arslan, A. H. (2019). Havacılıkta kriz yönetimi: Southwest Havayolları örneği. Journal of Aviation Research, 1(1), 42–56. https://izlik.org/JA89JP95DU
  5. Atasoy, I., Doğu, Ö., & İlhan, M. Z. (2021). Sağlık bilimleri öğrencilerinin bazı değişkenler ile liderlik eğilim durumlarının incelenmesi. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 21(3), 36–46. https://doi.org/10.69487/hemarge.1190671
  6. Aydın, R., Bozkuş, T., & Kul, M. (2016). Beden eğitimi ve spor yüksekokullarındaki öğrencilerin liderlik özelliklerinin cinsiyet değişkenine göre incelenmesi. International Journal of Sport Culture and Science, 4(Special Issue 1), 122–131. https://izlik.org/JA77BP98JM
  7. Bastola, D. P. (2020). The relationship between leadership styles and aviation safety: A study of aviation industry. Journal of Air Transport Studies, 11(1), 71–102. https://doi.org/10.38008/jats.v11i1.155
  8. Bozgüney, R. (2021). Rekreasyon bölümü öğrencilerinin liderlik düzeyleri ve özgünlükleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi].
  9. Bozyiğit, E., & Sartık, Ş. (2018). Yöneticilik eğitimi alan üniversite öğrencilerinin liderlik davranışlarının incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(3), 47–59. https://izlik.org/JA76MA38AX
  10. Büyüköztürk, Ş. (2022). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (29. bs.). Pegem Akademi. Cáceres-Reche, M. P., López-Gómez, M., Sadio-Ramos, F. J., Berral-Ortiz, B., & Martínez-Domingo, J. A. (2021). Student leadership at the university: An explanatory model. Education Sciences, 11(11), Article 703. https://doi.org/10.3390/educsci11110703

Kaynak Göster

APA
Aydın, A. E., Demir, T. C., Tezcan, H., & Gümüş, H. G. (2026). DİJİTAL ZEKÂNIN LİDERLİK EĞİLİMLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İSTANBUL’DAKİ VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE HAVACILIK ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA. R&S - Research Studies Anatolia Journal, 9(3), 370-397. https://doi.org/10.33723/rs.1972006
AMA
1.Aydın AE, Demir TC, Tezcan H, Gümüş HG. DİJİTAL ZEKÂNIN LİDERLİK EĞİLİMLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İSTANBUL’DAKİ VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE HAVACILIK ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 2026;9(3):370-397. doi:10.33723/rs.1972006
Chicago
Aydın, Ahmet Eren, Taha Can Demir, Hatice Tezcan, ve Hande Gülnihal Gümüş. 2026. “DİJİTAL ZEKÂNIN LİDERLİK EĞİLİMLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İSTANBUL’DAKİ VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE HAVACILIK ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA”. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9 (3): 370-97. https://doi.org/10.33723/rs.1972006.
EndNote
Aydın AE, Demir TC, Tezcan H, Gümüş HG (01 Ekim 2026) DİJİTAL ZEKÂNIN LİDERLİK EĞİLİMLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İSTANBUL’DAKİ VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE HAVACILIK ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9 3 370–397.
IEEE
[1]A. E. Aydın, T. C. Demir, H. Tezcan, ve H. G. Gümüş, “DİJİTAL ZEKÂNIN LİDERLİK EĞİLİMLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İSTANBUL’DAKİ VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE HAVACILIK ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA”, R&S - Research Studies Anatolia Journal, c. 9, sy 3, ss. 370–397, Eki. 2026, doi: 10.33723/rs.1972006.
ISNAD
Aydın, Ahmet Eren - Demir, Taha Can - Tezcan, Hatice - Gümüş, Hande Gülnihal. “DİJİTAL ZEKÂNIN LİDERLİK EĞİLİMLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İSTANBUL’DAKİ VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE HAVACILIK ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA”. R&S - Research Studies Anatolia Journal 9/3 (01 Ekim 2026): 370-397. https://doi.org/10.33723/rs.1972006.
JAMA
1.Aydın AE, Demir TC, Tezcan H, Gümüş HG. DİJİTAL ZEKÂNIN LİDERLİK EĞİLİMLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İSTANBUL’DAKİ VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE HAVACILIK ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 2026;9:370–397.
MLA
Aydın, Ahmet Eren, vd. “DİJİTAL ZEKÂNIN LİDERLİK EĞİLİMLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İSTANBUL’DAKİ VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE HAVACILIK ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA”. R&S - Research Studies Anatolia Journal, c. 9, sy 3, Ekim 2026, ss. 370-97, doi:10.33723/rs.1972006.
Vancouver
1.Ahmet Eren Aydın, Taha Can Demir, Hatice Tezcan, Hande Gülnihal Gümüş. DİJİTAL ZEKÂNIN LİDERLİK EĞİLİMLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İSTANBUL’DAKİ VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE HAVACILIK ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE NİCEL BİR ARAŞTIRMA. R&S - Research Studies Anatolia Journal. 01 Ekim 2026;9(3):370-97. doi:10.33723/rs.1972006